Bijlage 1 Sociale huur Schaarsteonderbouwing Voorne aan Zee
Tekst van het document
Concept rapport
Schaarste in de sociale huursector in Voorne aan Zee Samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam
Schaarste in de sociale huursector in Voorne aan Zee Samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam
Datum
19 februari 2024
Opdrachtgever:
Samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam
Contactpersoon:
Rick van Eck
Nadere inlichtingen:
Veerle Veraart; veerle.veraart@rigo.nl;
Projectnummer:
P47190
RIGO is lid van de Vereniging voor Beleidsonderzoek (VBO) en gecertificeerd volgens ISO 9001:2015 WWW.RIGO.NL INFO@RIGO.NL
DE RUIJTERKADE 112-C AMSTERDAM POSTBUS 2805 1000 CV AMSTERDAM
IBAN NL 14 INGB 0002903851 BTW NR NL 0092.84.461.B.01
T 020 522 11 11 KVK 33227618
Inhoud Inleiding
1
1
Sociale huursector
3
1.1
Toegang en verdeling
3
1.2
Woningzoekenden en zoekgedrag
3
1.3
Verhuringen
6
1.4
Slaagkansen
13
2
Conclusie
17
Inleiding De gemeente Voorne aan Zee treft voorbereidingen voor het invoeren van een vernieuwde huisvestingsverordening. Via deze verordening kunnen gemeenten gebruikmaken van de instrumenten die de Huisvestingswet 2014 biedt voor sturing in de sociale woningvoorraad. Om van deze instrumenten gebruik te mogen maken, is een schaarsteonderzoek en -onderbouwing noodzakelijk. Aanleiding Met het oog op ontwikkelingen in de woningmarkt onderzoekt de gemeente de mogelijkheden voor sturing in woonruimteverdeling middels de Huisvestingsverordening. Woonruimteverdeling omvat het instellen van een huisvestingsverordening met regels over het in gebruik geven en nemen van woonruimte via een vergunningstelsel. In eerste instantie is dit instrument gericht op de corporatievoorraad, maar dat kan ook worden toegepast op de particuliere huurvoorraad en sinds kort de sociale koopsector. Het biedt de mogelijkheid om toelatingseisen, voorrangs- en urgentieregels, passendheidsnormen en bezettingsnormen in te stellen. Voor woonruimteverdeling geldt dat de gemeentelijke regels alleen betrekking hebben op de categorieën (huur)woningen die schaars zijn. In dat kader wordt in deze rapportage schaarste op de woningmarkt in de gemeente Voorne aan Zee onderzocht.
Onderzoeksvraag Voor de rapportage bekijken we in welke mate er sprake is van schaarste in de sociale huursector, de onderzoeksvraag die we ter onderbouwing van de inzet van de huisvestingsverordening beantwoorden is de volgende: In hoeverre is het aanbod aan sociale huurwoningen in Voorne aan Zee schaars? Voor het beantwoorden van deze vraag kijken we naar het corporatiebezit en maken we gebruik van de Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam 1 over de woonruimteverdeling in de jaren 2019 tot en met 2022. Waar mogelijk worden recente cijfers van het eerste halfjaar van 2023 toegevoegd.
Trendbreuk In 2022 is de gemeente Voorne aan Zee ontstaan uit de drie voormalige gemeenten Brielle, Westvoorne en Hellevoetsluis. Door deze fusie kunnen we voor sommige onderzochte indicatoren niet terugkijken voor 2022. Soms kunnen cijfers van de drie voormalige gemeenten worden opgeteld. Voor andere indicatoren tonen we de cijfers van de drie voormalige gemeenten. Dit maakt het lastig een trend voor de gemeente Voorne aan Zee als geheel te onderzoeken, maar voor de voormalige gemeenten Brielle, Westvoorne en Hellevoetsluis is dat wel mogelijk. Gezamenlijk geven ze een beeld van de druk op de sociale huursector in Voorne aan Zee.
1 Maaskoepel, SvWrR & Gemeente Rotterdam (2019 t/m 1e helft 2023) Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam.
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 1
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 2
1
Sociale huursector
In hoeverre is het aanbod aan sociale huurwoningen in Voorne aan Zee schaars? De schaarste in de sociale huursector wordt onderzocht aan de hand van drie aspecten: vraag, aanbod en slaagkansen. Allereerst wordt er ingezoomd op de vraag door te kijken naar het aantal actief woningzoekenden en het aantal reacties op aangeboden woningen. Het aanbod wordt onderzocht op basis van het aantal verhuringen, en de mediane inschrijftijd bij verhuring. Vervolgens worden vraag en aanbod gecombineerd en de slaagkansen in de sociale huursector onderzocht.
1.1 Toegang en verdeling In de gemeente Voorne aan Zee bestaat 23 procent van de woningvoorraad uit sociale huurwoningen 2. Sociale huurwoningen worden door corporaties in de gemeente Voorne aan Zee aangeboden via het platform Woonnet Rijnmond. Daar kunnen ingeschreven woningzoekenden reageren op vrijkomend aanbod. In eerste instantie zijn sociale huurwoningen bedoeld voor woningzoekenden met een laag inkomen, de primaire en secundaire doelgroep, zoals hieronder gedefinieerd. Inkomensgrenzen Sociale doelgroep • Primaire doelgroep: afhankelijk van leeftijd en huishoudensgrootte geldt een inkomensgrens waarbij het huishouden recht heeft op huurtoeslag (Bovengrens tot €33.800 (prijspeil 2023)); • Secundaire doelgroep: huishoudens met een inkomen tot de EU -grens (Bovengrens tot €48.625 (prijspeil 2023)). Daarnaast mogen woningcorporaties een deel van de woningen vrij toewijzen. Aan de andere kant moeten woningcorporaties ook voorrang geven aan woningzoekenden die met urgentie een woning nodig hebben.
1.2 Woningzoekenden en zoekgedrag Allereerst kijken we naar de vraag in de sociale huursector. Zo bekijken we de ontwikkelingen in het aantal woningzoekenden en de vraag naar woningen aan de hand van het gemiddeld aantal reacties per advertentie. Woningzoekenden Eerst wordt gekeken naar het aantal woningzoekenden in de sociale huursector in gemeente Voorne aan Zee. Actief woningzoekenden hebben minstens eenmaal per jaar gereageerd op een advertentie in de gemeente Voorne aan Zee. De afgelopen jaren is het aantal woningzoekenden dat actief gereageerd heeft op aangeboden woningen in de gemeente Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne toegenomen (respectievelijk Figuur 1-1, Figuur 1-2 en Figuur 1-3). Na een sterke toename in alle drie de voormalige gemeenten in 2020 stagneerde deze to ename in 2021 - met name in Hellevoetsluis en Westvoorne. In 2022 nam het aantal actief woningzoekenden in deze twee gemeenten weer sterk toe, maar in Brielle nam het aantal met bijna een vijfde af.
2
Rapport
CBS (2022) Woningvoorraad naar eigendom
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 3
Figuur 1-1: Aantal actief woningzoekenden in Hellevoetsluis. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO.
Figuur 1-2: Aantal actief woningzoekenden in Brielle. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO.
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 4
Figuur 1-3: Aantal actief woningzoekenden in Westvoorne. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO.
In het eerste halfjaar van 2023 hebben er 18.549 woningzoekenden actief gereageerd op vrijkomende woningen in de gemeente Voorne aan Zee. Omdat woningzoekenden in meerdere (voormalige) gemeenten actief kunnen zijn is het lastig om een vergelijking te maken met de voorgaande jaren. Ook omdat deze cijfers alleen het eerste half jaar van 2023 beslaan. Gemiddeld aantal reacties Ook kan de druk op de sociale woningvoorraad worden geschetst door te kijken naar het gemiddeld aantal reacties per aangeboden (geadverteerde) woning. In Figuur 1-4 is het gemiddeld aantal reacties weergegeven voor de aangeboden woningen in voormalige gemeenten Hellevoetsluis, Brielle, Westvoorne (2019 t/m 2021) en de gemeente Voorne aan Zee (2022), alsmede de regio Rotterdam ter vergelijking. Het gemiddeld aantal reacties per geadverteerde woning is hoog, met name in de voormalige gemeenten Hellevoetsluis en Brielle. Wel lig gen de gemiddelde jaarlijks lager dan het regionale gemiddelde. Met uitzondering van Hellevoetsluis is er sprake van een lichte toename in het aantal reacties per geadverteerde woning sinds 2019. Ook in de regio is het gemiddeld aantal reacties gestegen. In 2022 lag het gemiddeld aantal reacties, met 222 reacties in de hele gemeente Voorne aan Zee, hoger dan in 2019 en 2021 in de drie voormalige gemeenten.
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 5
Figuur 1-4: Gemiddeld aantal reacties per advertentie. in de gemeente Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne (20192021) en Voorne aan Zee (2022). Bron: Woonbarometer en Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO.
1.3 Verhuringen In deze paragraaf wordt het aanbod in de sociale huursector onderzocht op basis van de verhuringen (ook wel toewijzingen). Eerst worden aantallen en aandelen verhuringen per toewijzingsmodule in beeld gebracht, als ook de verhuringen per woningtype. Ook wordt de indicator gemiddelde inschrijftijd bij verhuring beschreven per leeftijdscategorie, huishoudensgrootte en inkomensklasse. Aantallen verhuringen Het jaarlijks aantal verhuringen voor de gemeente Voorne aan Zee is een fractie van het aantal actief woningzoekenden. Het gaat om ongeveer 400 tot 500 woningen per jaar. In Tabel 1-1 staan de absolute aantallen van verhuringen weergegeven voor de jaren 20 19 tot en met het eerste halfjaar van 2023, uitgesplitst naar de verschillende toewijzingsmodulen. Figuur 1-5 geeft weer in hoeverre de verhuringen zijn verdeeld over deze categorieën, uitgedrukt in percentages. In 2020 lag het aantal verhuringen het laagst, namelijk onder de 400 verhuringen. Deze daling in het aantal verhuringen had effect op het aanbo d over de hele linie, zowel volgens het aanbodmodel als de directe bemiddeling en het lotingmodel . We zien dat het verreweg de meeste verhuringen tot stand komen vanuit het inschrijfmodel (meer dan driekwart van de verhuringen), gevolgd door directe bemiddeling (circa 15 procent).
Daarnaast worden er nog enkele woningen toegewezen door loting of via toewijzingsmodule Directe kans. Via deze module werden er in 2019 15 woningen verhuurd. Vervolgens daalde dit tot enkele verhuringen in 2021 en 2022, maar in de voorlopige cijfers van 2023 is te zien dat er al 16 toewijzingen zijn gedaan op basis van de Direct kans module. Na 2019 zijn geen woningen meer verhuurd via Wens & Wacht.
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 6
Tabel 1-1: Aantal verhuringen uitgesplitst naar toewijzingsmodule in de gemeente Voorne aan Zee. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam; bewerking RIGO.
2019 381 9 64 15 32 501
Inschrijfduurmodel Lotingmodel Directe bemiddeling Direct kans Wens & Wacht Totaal
2020 325 6 54 8 393
2021 375 3 68 2 448
2022 321 6 89 3 419
2023* 172 10 31 16 229
Figuur 1-5: Aandeel verhuringen uitgesplitst naar toewijzingsmodule in de gemeente Voorne aan Zee. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO
In Figuur 1-6 zijn de toewijzingen gepresenteerd naar het woningtype. Appartementen is een verzamelnaam voor de woningtypen: flat met lift; flat zonder lift; benedenwoning; bovenwoning/maisonnette; en kamer/studio. De verdeling van het aantal toewijzingen per woningtype is stabiel over de jaren. In alle jaren gaat het bij grofweg zeven op de tien verhuringen om een appartement.
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 7
Figuur 1-6: Aandeel verhuringen uitgesplitst naar woningtype in de gemeente Voorne aan Zee. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO.
Inschrijftijd De inschrijfduur geeft aan hoe lang woningzoekenden ingeschreven hebben gestaan bi j Woonnet Rijnmond op het moment van de toewijzing van een woning. Hierbij gaat het om de mediane inschrijftijd voor toewijzingen via het Inschrijfduur-, Loting- , Direct Kans- en Wens & Wachtmodel of via directe bemiddeling. Verhuringen aan urgente n, herhuisvestingskandidaten en vergunninghouders zijn buiten beschouwing gelaten. Ook kan het jaar 2019 niet worden vergeleken met de andere onderzochte jaren in de evaluatie, omdat in dat jaar de gemiddelde inschrijftijd werd berekend, in plaats van de mediaan. Voor de jaren 2020 tot en met 2022 zijn cijfers over de voormalige gemeenten Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne bekend. Vanaf 2023 zijn er cijfers voor Voorne aan Zee beschikbaar. In Figuur 1-7 is te zien dat de mediane inschrijftijd van de nieuwe huurders in de voormalige gemeente Hellevoetsluis gedurende de periode 2020 t ot en met 2022 is gestegen van 3,9 naar 4,8 jaar. Dat is een toename van bijna 1 jaar. Daarmee was de inschrijftijd in Hellevoetsluis bijna twee jaar hoger vergeleken met die van de regio. In Brielle is de toename en het verschil met de regio nog groter. In deze voormalige gemeente steeg de mediane inschrijftijd bij verhuring van 4,2 jaar in 2020 naar 5,9 jaar in 2022.
In tegenstelling tot de grote toenames in inschrijftijd in Hellevoetsluis, Brielle en de regio Rotterdam bleef de mediane inschrijftijd in Westvoorne redelijk stabiel. De mediane inschrijftijd in de eerste helft van 2023 in de gemeente Voorne aan Zee is 4 jaar: 7 maanden hoger dan in de regio. Wederom is het lastig om een trend te duiden vanwege de trendbreuk in cijfers als gevolg van de gemeentelijke fusie. De relatief hoge inschrijftijd (vergeleken met de regio) kan echter deels verklaard worden door het hoge aandeel verhuringen middels het inschrijfduurmodel (Figuur 1-5). Het inschrijfduurmodel is immers gunstig voor woningzoekenden met veel inschrijftijd. Hoe meer van de verhuringen via het inschrijfduurmodel gaan, des te hoger de mediane inschrijftijd doorgaans zal zijn.
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 8
Figuur 1-7: Mediane inschrijftijd (in jaren) in gemeente Hellevoetsluis, Brielle, Westvoorne (2020-2022) en Voorne aan Zee (2023) en de regio Rotterdam. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO
In Figuur 1-8, Figuur 1-9 en Figuur 1-10 zien we dit ook gevisualiseerd. De mediane inschrijftijd van verhuurde woningen via het inschrijfduurmodel ligt vaak vele malen hoger dan bij verhuringen via directe bemiddeling. Vanwege onvoldoende cijfers via andere toewijzingsmodules zijn alleen het aanbodmodel en de directe bemiddeling weergegeven. Te zien is dat de mediane inschrijftijd via het inschrijfduurmodel relatief stabiel is gebleven in Hellevoetsluis gedurende de periode. In Brielle en Westvoorne varieert de mediaan per jaar.
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 9
Figuur 1-8: Mediane inschrijftijd (in jaren) in de gemeente Hellevoetsluis (2020-2022) en Voorne aan Zee (2023) uitgesplitst naar toewijzingsmodel. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO
Figuur 1-9: Mediane inschrijftijd (in jaren) in de gemeente Brielle (2020-2022) en Voorne aan Zee (2023) uitgesplitst naar toewijzingsmodel. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 10
Figuur 1-10: Mediane inschrijftijd (in jaren) in de gemeente Westvoorne (2020-2022) en Voorne aan Zee (2023) uitgesplitst naar toewijzingsmodel. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO
Hieronder wordt de mediane inschrijftijd van nieuwe huurders in de gemeente Voorne aan Zee naar verschillende huishoudtypen geanalyseerd. De mediane inschrijftijd per huishoudgrootte is te zien in Tabel 1-2, Tabel 1-3 en Tabel 1-4. Cijfers van 2020 t/m 2022 zijn voor respectievelijk voormalige gemeente Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne. Gegevens uit 2023 gaan over de gehele gemeente Voorne aan Zee. Voor eenpersoonshuishoudens zien we een gestage toename in inschrijftijd tussen 2020 en 2022 in alle drie de voormalige gemeenten. In 2023 ligt de mediaan lager, maar een kanttekening is dat deze cijfers over de (nieuwe) gemeente Voorne aan Zee gaan. Voor tweepersoonshuishoudens zien we voornamelijk schommelingen tussen 4,7 en 5,7 jaar in Hellevoetsluis en Westvoorne. In Brielle is voor deze groep ook een toename te zien tot 2022. Bij grotere huishoudens zien we ook variatie; grote kans dat komt door het geringe aantal huishoudens in deze categorieën . Het merendeel van verhuringen zal in de praktijk plaatsvinden met kleine huishoudens.
Tabel 1-2: Mediane inschrijftijd (in jaren) naar aantal personen in het huishouden in de gemeente Hellevoetsluis (20202022) en Voorne aan Zee (2023). Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO.
1 persoon 2 personen 3 personen 4 personen 5 personen Hellevoetsluis/Voorne aan Zee
Rapport
Schaarste
in
de
2020 2,8 5,7 7,3 3,7 3,6 3,9
2021 3,1 4,7 5,4 6,4 4,4
sociale
huursector
2022 3,6 5,4 5,7 4,8 1,8 4,8
in
2023* 2,5 5,3 4,9 5,3 5,2 4,0
Voorne
aan
Zee 11
Tabel 1-3: Mediane inschrijftijd (in jaren) naar aantal personen in het huishouden in de gemeente Brielle (2020-2022) en Voorne aan Zee (2023). Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO.
2020 4,9 3,7 3,2 4,2
1 persoon 2 personen 3 personen 4 personen 5 personen Brielle/Voorne aan Zee
2021 5,0 4,8 3,9 6,3 4,9
2022 5,9 6,1 3,3 5,9
2023* 2,5 5,3 4,9 5,3 5,2 4,0
Tabel 1-4: Mediane inschrijftijd (in jaren) naar aantal personen in het huishouden in de gemeente Westvoorne (20202022) en Voorne aan Zee (2023). Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO.
2020 2,4 5,7 4,6 3,6
1 persoon 2 personen 3 personen 4 personen 5 personen Westvoorne/Voorne aan Zee
2021 2,1 4,9 4,3 3,5
2022 3,6 5,2 3,8 3,5
2023* 2,5 5,3 4,9 5,3 5,2 4,0
Tabel 1-5, Tabel 1-6 en Tabel 1-7 geeft weer dat de mediane inschrijftijd van verschillende inkomensklassen enigszins zijn veranderd. Te zien is dat de mediane inschrijftijd bij verhuring aan de primaire doelgroep relatief lager ligt dan bij de secundaire doelgroep. De mediane inschrijftijd van de primaire doelgroep in Hellevoetsluis piekte in 2021, om vervolgens te dalen tot 3,8 jaar in 2022. In 2023 lag dit nog lager – maar belangrijk is om te benoemen dat deze cijfers betrekking hebben op heel Voorne aan Zee. In Brielle en Westvoorne nam de mediane inschrijftijd voor de primaire doelgroep toe over de jaren 2020 tot en met 2022. Voor de secundaire doelgroep en niet-DAEB doelgroep zijn in alle drie de voormalige gemeenten geen eenduidige trends te onderscheiden, mede door gebrek aan voldoende gegevens.
Tabel 1-5: Mediane inschrijftijd (in jaren) naar inkomensklasse in de gemeente Hellevoetsluis (2020-2022) en Voorne aan Zee (2023). Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO
Primaire doelgroep Secundaire doelgroep Niet-DAEB doelgroep Hellevoetsluis/Voorne aan Zee
2020 3,6 5,6 3,9
2021 4,1 4,9 4,4 4,4
2022 3,8 5,4 4,8
2023* 3,0 5,3 4,0
Tabel 1-6: Mediane inschrijftijd (in jaren) naar inkomensklasse in de gemeente Hellevoetsluis (2020-2022) en Voorne aan Zee (2023). Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO
2020 4,7 2,8 3,9
Primaire doelgroep Secundaire doelgroep Niet-DAEB doelgroep Brielle/Voorne aan Zee
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
2021 5,0 4,9 4,8 4,4
huursector
2022 5,9 5,8 4,8
in
Voorne
2023* 3,0 5,3 4,0
aan
Zee 12
Tabel 1-7: Mediane inschrijftijd (in jaren) naar inkomensklasse in de gemeente Hellevoetsluis (2020-2022) en Voorne aan Zee (2023). Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO
2020 2,8 3,9
Primaire doelgroep Secundaire doelgroep Niet-DAEB doelgroep Westvoorne/Voorne aan Zee
2021 3,3 3,9 4,4
2022 3,4 4,3 4,8
2023* 3,0 5,3 4,0
1.4 Slaagkansen Tenslotte kijken we in deze paragraaf naar de effecten van de combinatie van woningzoekenden en aanbod in de sociale huursector, uitgedrukt in slaagkansen. Vervolgens worden de woningzoekenden vergeleken met de toegewezen huishoudens op basis van leeftijdsklasse.
Slaagkans De slaagkans gaat om het percentage verhuringen via de media of directe bemiddeling, gedeeld door het aantal actief woningzoekenden plus het aantal geslaagde direct bemiddelden (zij hebben niet actief gereageerd). De slaagkans is per halfjaar berekend en het gemiddelde van deze halfjaarslaagkansen is gebruikt om de slaagkans voor een heel jaar te berekenen. Er is geen regionale slaagkans bekend. De slaagkans geeft niet de kans op een woning voor individuele woningzoekenden weer. Per individu spelen daarvoor andere factoren een rol, zoals inschrijfduur of zoekgedrag. De slaagkans geeft voornamelijk de verhouding weer tussen vraag en aanbod en geeft daarmee een goede indicatie van de ontwikkeling van de druk op de sociale sector.
In Figuur 1-11 zijn de slaagkansen te zien voor de gemeenten Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne in de jaren 2019 tot en met 2022. De slaagkansen in de voormalige gemeenten liggen laag en zijn in de onderzochte periode afgenomen. In 2022 ligt de slaagkans rond 1 procent. Deze daling hangt samen met de daling van het aantal verhuringen – in Westvoorne bleef het nagenoeg gelijk-, terwijl het aantal woningzoekenden toenam in alle drie de gemeenten. In de eerste helft van 2023 is de slaagkans in de gehele gemeente Voorne aan Zee 1,2 procent. De slaagkans is lastig te vergelijken met voorgaande jaren, maar deze lijkt sterk beïnvloedt door de grootste kern Hellevoetsluis.
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 13
Figuur 1-11: Slaagkansen in de gemeente Hellevoetsluis, Brielle, Westvoorne (2020-2022) en Voorne aan Zee (2023). Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO
De slaagkansen per leeftijdscategorie voor de voormalige gemeente Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne zijn weergegeven in Tabel 1-8, Tabel 1-9 en Tabel 1-10. Duidelijk is te zien dat de slaagkansen toenemen met de leeftijd , maar dat dit pas echt van toepassing is vanaf 55 jaar en ouder. Dat komt doordat ouderen vaak pas reageren wanneer zij al veel inschrijfduur hebben opgebouwd. Jongeren hebben doorgaans nog geen mogelijkheid gehad voldoende inschrijfduur op te bouwen, dus ligt hun slaagkans ook veel lager. Wel maken jongeren soms een kans op toewijzing door gelabelde woningen voor deze doelgroep of via het Loting- , Direct Kans of Wens & Wachtmodel. Zoals we hebben gezien worden jaarlijks slechts enkele woningen via deze modules aangeboden in de gemeente Voorne aan Zee. Over de periode van 2019 tot en met 2022 zijn de slaagkansen afgenomen voor alle leeftijdsgroepen in Hellevoetsluis. De slaagkansen voor 65-plussers waren flink afgenomen na 2019, maar zijn in 2022 weer bijna zo hoog als dat ze aanvankelijk waren . In Brielle en Westvoorne nam de slaagkans alleen voor de groep 65 -plussers toe. Verder zijn de slaagkansen voor 35-44 jarigen en 55-64 jarigen het hardst gedaald in Hellevoetsluis. In Brielle nam de slaagkans voor jongeren tot 23 jaar af tot 0 procent, maar in deze gemeente liggen het aantal verhuringen ook laag.
Tabel 1-8: Slaagkansen naar leeftijdscategorieën in de gemeente Hellevoetsluis. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam. 2023; bewerking RIGO
<23 jaar 23 t/m 34 jaar 35 t/m 44 jaar 45 t/m 54 jaar 55 t/m 64 jaar 65 jaar en ouder Hellevoetsluis
Rapport
Schaarste
in
de
2019 1,1% 1,0% 1,6% 1,3% 6,1% 10,7% 1,7%
2020 0,6% 0,6% 0,7% 1,0% 1,3% 3,7% 1,2%
sociale
huursector
2021 0,9% 0,9% 1,2% 1,3% 4,4% 9,0% 1,4%
in
2022 0,8% 0,7% 0,7% 1,1% 3,6% 10,5% 1,2%
Voorne
aan
Zee 14
Tabel 1-9: Slaagkansen naar leeftijdscategorieën in de gemeente Brielle. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam. 2023; bewerking RIGO
2019 1,4% 1,1% 2,0% 1,5% 1,3% 2,2% 1,4%
<23 jaar 23 t/m 34 jaar 35 t/m 44 jaar 45 t/m 54 jaar 55 t/m 64 jaar 65 jaar en ouder Brielle
2020 0,8% 0,3% 0,8% 0,5% 0,5% 1,4% 0,7%
2021 0,1% 0,7% 0,7% 0,4% 0,8% 3,3% 0,7%
2022 0,0% 0,8% 0,6% 0,9% 1,2% 3,0% 0,8%
Tabel 1-10: Slaagkansen naar leeftijdscategorieën in de gemeente Westvoorne. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam. 2023; bewerking RIGO
2019 1,3% 1,8% 1,3% 2,4% 4,8% 4,9% 2,2%
<23 jaar 23 t/m 34 jaar 35 t/m 44 jaar 45 t/m 54 jaar 55 t/m 64 jaar 65 jaar en ouder Hellevoetsluis
2020 1,5% 0,6% 0,5% 0,9% 1,5% 2,3% 1,1%
2021 0,8% 0,6% 0,6% 1,1% 3,8% 3,7% 1,1%
2022 0,6% 0,4% 0,8% 0,6% 2,4% 6,4% 0,9%
Vervolgens vergelijken we de actief woningzoekenden met de toegewezen huishoudens naar leeftijdsklasse. Uit nadere analyse van de verhuringen naar leeftijdscategorieën (Figuur 1-12), is op te maken dat de meeste woningen zijn verhuurd aan de groep 23 tot 34-jarigen. Desondanks is deze groep ondervertegenwoordigd als je kijkt naar het aandeel actief woningzoekenden in deze leeftijdscategorie. Bijna de helft van de woningzoekenden valt in deze leeftijdsgroep, maar in Hellevoetsluis en Westvoorne gaat het om respectievelijk 29 en 25 procent van de geslaagden. Ook de woningzoekenden tot en met 22 jaar zijn ondervertegenwoordigd bij het aandeel geslaagden. Over de periode van vier jaar vormden jongeren tot 22 jaar ongeveer 10 procent van de actief woningzoekenden in de drie voormalige gemeenten. Zij kregen echter slechts respectievelijk 8, 4 en 5 procent van de woningen toegewezen. Dit terwijl de groepen vanaf 55 jaar sterk oververtegenwoordigd zijn in het aantal geslaagden. In de leeftijdscategorie 55 tot 64-jarigen is het aandeel toewijzingen bijna anderhalf tot drie keer zo hoog als het aandeel actief woningzoekenden . De leeftijdscategorie van 65 tot en met 74 jaar vormt 2 tot 3 procent van de woningzoekenden, terwijl in Brielle 6 procent en in Hellevoetsluis en Westvoorne 13 procent van de geslaagden binnen deze leeftijdscategorie valt.
Tenslotte is nog een gering groep van de woningzoekenden 75 jaar of ouder, maar ze make n bijvoorbeeld in Hellevoetsluis en Westvoorne ongeveer 10 procent uit van de geslaagden. Dit kan onder andere worden verklaard doordat inschrijftijd bepalend is bij toewijzing via de reguliere inschrijfduurmodule en jongeren minder lang ingeschreven kun nen staan dan ouderen, die langer inschrijftijd kunnen ‘opsparen’. Bovendien geldt dat er voor de oudere woningzoekende vaker vormen van voorrang worden ingezet (denk aan seniorenwoningen, wonen en zorg, etc.).
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 15
Figuur 1-12: Vergelijking percentage actief woningzoekenden en percentage toewijzingen naar leeftijdsklassen in de gemeenten Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne, periode 2019-2022. Bron: Monitor woonruimtebemiddeling regio Rotterdam, 2023; bewerking RIGO
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 16
2
Conclusie
In deze rapportage hebben we onderzocht in hoeverre er in de sociale woningvoorraad in de gemeente Voorne aan Zee sprake is van schaarste. Het onderzoek naar schaarste dient als onderbouwing van de huisvestingsverordening die sturing mogelijk maakt in woonruimteverdeling. De indicatoren die de stand van zaken in de woonruimteverdeling meten, laten zien dat er schaarste is in het sociale segment. Helaas is het door de trendbreuk in cijfers als gevolg van de gemeentelijke fusie niet mogelijk om een eenduidig beeld te schetsen van de ontwikkelingen van deze indicatoren. Er zijn wel degelijk indicaties van een toenemende druk. • Het aantal woningzoekenden nam in Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne toe van 2019 tot 2022. In de voormalige gemeente Westvoorne was sprake van een ruime verdubbeling. In het eerste halfjaar van 2023 waren er 18.549 actief woningzoekenden in de gemeente Voorne aan Zee. • Het gemiddeld aantal reacties per geadverteerde woning is hoog. In de gemeente Hellevoetsluis, de grootste kern, nam het aantal tussen 2019 en 2020 toe van 182 naar 230 reacties, om vervolgens weer te dalen naar 148 reacties in 2021. In 2022 was dit gemiddeld 222 reacties voor de gemeente Voorne aan Zee. • De inschrijfduur bij acceptatie van een woning door de woningzoekende laten ook een toenemende druk zien op de sociale huursector.
De mediane inschrijfduur in Hellevoetsluis nam toe van 3,9 jaar in 2020 tot 4,8 jaar in 2022. In Brielle was deze toename nog groter van 4,2 jaar in 2020 tot 5,9 in 2022. In Westvoorne nam de mediane inschrijfduur iets af van 3,6 jaar tot 3,5 jaar in deze periode. In 2023 lag de mediane inschrijfduur in Voorne aan Zee op 4 jaar. • De slaagkansen voor woningzoekenden in drie voormalige gemeenten van Voorne aan Zee zijn laag en de afgelopen jaren verder gedaald. Met name de jongere leeftijdsgroepen komen moeilijk aan een sociale huurwoning en hebben een lage slaagkans.
Rapport
Schaarste
in
de
sociale
huursector
in
Voorne
aan
Zee 17