Bijlage 1 Jaarstukken 2023 Voorne aan Zee
Tekst van het document
Hellevoetsluis
Westvoorne
Verwachte gemiddelde woningwaarde
€ 341.123
€ 345.274
€ 452.631
OZB tarief 2022
0,0987%
0,0903%
0,0930%
OZB tarief 2023 Voorne aan Zee
0,0912%
Woonlasten 2022 OZB
€ 292
€ 265
€ 362
Rioolheffing
€ 231
€ 160
€ 288
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
53
Brielle
Hellevoetsluis
Westvoorne
€ 293
€ 334
€ 366
OZB
€ 311
€ 315
€ 413
Rioolheffing
€ 242
€ 168
€ 288
Afvalstoffenheffing
€ 307
€ 350
€ 366
Totale woonlasten '22
€ 816
€ 759
€ 1.016
Totale woonlasten '23
€ 860
€ 833
€ 1.067
Stijgingspercentage woonlasten
5,47%
9,67%
5,05%
Afvalstoffenheffing
Woonlasten 2023
Kwijtschelding Kwijtschelding van een gemeentelijke belasting kan worden verleend indien de belastingplichtige niet in staat is anders dan met buitengewoon bezwaar de aanslag geheel of gedeeltelijk te betalen. Van buitengewoon bezwaar is in het algemeen sprake indien de middelen om een aanslag te betalen ontbreken en ook niet binnen afzienbare tijd kunnen worden verwacht. Teneinde de rechtszekerheid en rechtsgelijkheid voor elke burger te waarborgen is er een landelijk geldend kwijtscheldingsbeleid ontwikkeld en vastgelegd in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Artikel 255 van de Gemeentewet bepaald vervolgens dat - voor wat betreft het verlenen van kwijtschelding – de gemeenten de rijksregeling dienen te volgen, zoals deze in de genoemde uitvoeringsregeling is vastgelegd. De kwijtscheldingsmogelijkheden zijn vastgelegd in de Verordeningen kwijtschelding 2023.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
54
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen, gedefinieerd als ‘het vermogen van de gemeente om niet structurele financiële risico’s op te kunnen vangen teneinde de gemeentelijke taken te kunnen blijven voortzetten’, bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken) en risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente.
Het benodigde Weerstandsvermogen De bepaling van het maximaal benodigde weerstandsvermogen is gebaseerd op het model van Van Unen en Teerlink. Voordeel van deze benadering is dat: • het gebruik van zware ingewikkelde rekenmodellen wordt voorkomen; • maatwerk mogelijk is; • gewerkt wordt met algemeen aanvaardbare en overzichtelijke criteria; • sprake is van een hoge mate van gebruiksvriendelijkheid en transparantie voor het bestuur (raad en college). Bovendien is het model gecheckt op realiteitsgehalte en is het flexibel. Het kan zonder veel moeite aangepast worden aan gewijzigde omstandigheden in bestuur, organisatie en lokale samenleving.
De bepaling van het risico Uitgegaan wordt van 4 categorieën risico’s die zich in de praktijk kunnen voordoen. Alle risico’s die zich in de praktijk voor kunnen doen, vallen in één van de categorieën. Het gaat dan om: 1. Lasten van de Gewone Dienst; 2. Baten van de Gewone Dienst; 3. Grondexploitatie; 4. Balans. Voor elke categorie wordt een genormeerd benodigd weerstandsvermogen bepaald. Tezamen vormen die het totaal berekende benodigde maximale weerstandsvermogen. Ad 1. Lasten Gewone Dienst Hier doen zich de meeste risico’s voor. Een normatief bepaalde buffer wordt gebaseerd op de uitkomst van op voor de gemeente relevante criteria (= risicoprofiel gemeente). Gescoord wordt op een 4-puntsschaal (1=laag risico, 4=hoog risico). Voor de eenvoud en inzichtelijkheid is gekozen voor slechts 4 gradaties. Voor de weging worden de volgende criteria gehanteerd: • • Beheer- of groeigemeente; • • Sociale structuur; • • Centrumfunctie; • • Bedrijfsvoering; • • Verbonden partijen; • • Kwaliteit ambtelijk en bestuurlijk management; • • Beheer kapitaalgoederen. In het onderstaand overzicht zijn de scores van de gemeente Voorne aan Zee weergegeven. Uiteraard is bij de toekenning van de scores sprake van een zekere subjectiviteit. Normale voorzichtigheid is betracht en aangesloten is zoveel mogelijk bij het gematigd risicoprofiel dat de gemeente Voorne aan Zee kent.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
55
Tabel risicoprofiel gemeente Voorne aan Zee SCORE BEHEER- OF GROEIGEMEENTE SOCIALE STRUCTUUR CENTRUMFUNCTIE DEMOGRAFISCHE STRUCTUUR BEDRIJFSVOERING VERBONDEN PARTIJEN KWALITEIT AMBTELIJK- EN BESTUURIJK MANAGEMENT BEHEER KAPITAALGOEDEREN SUBTOTAAL GEWICHT GEWOGEN TOTAAL
1
2
3 X X
4
X X X
0 1X 0
X X X 4 2X 8
4 3X 12
0 4X 0
De totaal score bedraagt 20 punten. De volgende stap is de scores te koppelen aan een bijbehorend percentage van de lasten van de gewone dienst waardoor in feite de risico’s uitgedrukt worden in een percentage van deze lasten. Uitgegaan wordt van de volgende indeling: • • 8 t/m 13 punten 8% • • 14 t/m 20 punten 10% • • 21 t/m 26 punten 12% • • 27 t/m 32 punten 14% Bij de uitkomst van 20 punten komt dit neer op een te vormen deelbuffer van 10% van de lasten van de gewone dienst. Als basis nemen we de cijfers van de primitieve begroting 2023. Dit betekent voor de gemeente Voorne aan Zee een bedrag van €26,3 miljoen. Ad 2. Baten van de Gewone Dienst Voor dit onderdeel wordt een deelbuffer aangehouden van 10% van de omvang van de Algemene Uitkering. Daarbij wordt verondersteld dat daarmee ook alle overige inkomsten en mutaties zijn ondervangen. De ervaring leert in ieder geval dat de meeste en meest omvangrijke mutaties plaatsvinden binnen de Algemene Uitkering. De geraamde opbrengsten bedragen ruim 49% van de totale gemeentelijke dekkingsmiddelen en zijn gevoelig voor conjuncturele ontwikkelingen. In de Algemene Uitkering voor 2023 is een frictiekostenvergoeding begrepen van €4,4 miljoen. Gekoppeld aan de cijfers van de primitieve begroting 2023 betekent dit voor de gemeente Voorne aan Zee een bedrag van €12,4 miljoen.
meeste en meest omvangrijke mutaties plaatsvinden binnen de Algemene Uitkering. De geraamde opbrengsten bedragen ruim 49% van de totale gemeentelijke dekkingsmiddelen en zijn gevoelig voor conjuncturele ontwikkelingen. In de Algemene Uitkering voor 2023 is een frictiekostenvergoeding begrepen van €4,4 miljoen. Gekoppeld aan de cijfers van de primitieve begroting 2023 betekent dit voor de gemeente Voorne aan Zee een bedrag van €12,4 miljoen. Ad 3. Grondexploitatie Bij dit onderdeel wordt afgeweken van de objectieve methode. Voor dit onderdeel wordt per project een risicoanalyse opgesteld. Het totaal van de geprognosticeerde risico’s van alle projecten is bepalend voor de noodzakelijke omvang van het weerstandsvermogen op dit punt. Voor de gemeente Voorne aan Zee is voor dit onderdeel het benodigd berekend weerstandsvermogen €5,3 miljoen Voor een uitgebreide toelichting op de risico’s van de bovengenoemde projecten wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid. Ad 4. Balans Dit onderdeel vereist een iets andere benadering. Het totaal van de afgegeven borgstellingen en financiële deelnemingen moeten hierbij worden meegewogen. Deze maken echter niet volledig onderdeel uit van het balanstotaal. Deze zaken worden echter door de accountant wel betrokken bij het oordeel over de jaarrekening. Voor dit onderdeel wordt gewerkt met deelbuffer 1% van het balanstotaal.
Deze berekeningen leiden
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
56
voor dit onderdeel tot een theoretisch berekend maximaal noodzakelijk weerstandsvermogen van €4,9 miljoen.
Beoordeling borgstellingen Gemeente Voorne aan Zee heeft garantstellingen verleend voor (hypothecaire) geldleningen particulier woningbezit en aan verenigingen/stichtingen binnen de gemeente met gemeentegarantie. Het financiële risico voor de gemeente is echter beperkt. Daarnaast zijn gewaarborgde geldleningen WSW (Waarborgfonds Sociale Woningbouw) verstrekt t.b.v. de financiering van ouderenhuisvesting. Als het WSW in de financiële problemen geraakt, zullen alle woningcorporaties borg staan. Pas daarna volgt een beroep op individuele gemeenten. Het risico wordt dan ook als zeer laag gekwalificeerd en is als zodanig opgenomen in het risicoprofiel. HET TOTAAL BENODIGDE WEERSTANDSVERMOGEN BEDRAAGT (IN MILJOENEN EURO’S) LASTEN GEWONE DIENST BATEN GEWONE DIENST GRONDEXPLOITATIE BALANS TOTAAL RISICOBUFFER 60% GRONDEXPLOITATIE KICKERSBLOEM 3 (100%) SUBTOTAAL
BEDRAG € 26,3 € 12,4 € 5,3 € 4,9 € 48,9 29,3 3,3 32,6
De praktijk wijst uit dat risico’s niet allemaal tegelijk manifest worden. Volstaan kan worden met een lagere risicobuffer dan het theoretisch berekende. In het verleden is altijd 60% gehanteerd, wat neerkomt op een risicobuffer van €29,3 miljoen. Voor de grondexploitatie Kickersbloem 3 wordt voorzichtigheidshalve geen verlaging toegepast. Jaarlijks wordt de benodigde risicobuffer herijkt. Het volgens het model berekende bedrag van €48,9 miljoen wordt voorzichtigheidshalve ook getoetst aan een lijst met specifiek benoemde materiële risico’s. Het totaalbedrag van deze lijst blijft ruim onder de uitkomst van de modelberekening. Op basis van het risicoprofiel van de gemeente Voorne aan Zee kan de benodigde weerstandscapaciteit worden berekend. Hiermee is berekend dat een reserve van €32,6 miljoen benodigd is om de risico’s in financiële zin af te dekken. Dit bedrag wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit om het weerstandsvermogen te kunnen bepalen.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
57
Vermogenspositie van de gemeente Voor het bepalen van de beschikbare weerstandscapaciteit wordt gerekend met: a. Omvang van de vrij aanwendbare reserves; b. Omvang van de post onvoorziene uitgaven. Ad a. Vrij aanwendbare reserves De vrij aanwendbare reserves bestaan uit de algemene reserves. Ad b. De post onvoorzien De post onvoorzien kan in principe worden ingezet om de kleine risico’s financieel op te vangen. In 2023 bedraagt de post onvoorzien €2,50 per inwoner ofwel ruim €180.000. De beschikbare weerstandscapaciteit is: Beschikbare weerstandsratio (in miljoen €) bedragen x € 1.000 Algemene reserves Post onvoorzien
Begroting 2023 59,48 0,18 59,66
Totaal
Rekening 2023 65,22 0,18 65,40
Beoordeling weerstandsvermogen In het voorgaande is zowel de benodigde als de beschikbare weerstandscapaciteit bepaald. Om het weerstandsvermogen van de gemeente Voorne aan Zee te bepalen en daarover een oordeel te vellen zal een relatie worden gelegd tussen deze beide. De ratio van het weerstandsvermogen wordt bepaald met de formule: Beschikbare weerstandscapaciteit / Benodigde weerstandscapaciteit Begroting 2023 1,8
Ratio weerstandsvermogen
Rekening 2023 2
De gemeente Voorne aan Zee streeft er naar om zo min mogelijk risico’s te lopen en, mits financieel verantwoord, zoveel mogelijk risico’s af te dekken. Onderstaande tabel laat een classificatie van de verschillende ratio’s zien: Waarderingscijfer
Ratio Weerstandsvermogen
Betekenis
A
> 2,0
Uitstekend
B
1,4 > x < 2,0
Ruim voldoende
C
1,0 < x < 1,4
Voldoende
D
0,8 < x < 1,0
Matig
E
0,6 < x < 0,8
Onvoldoende
F
< 0,6
Ruim onvoldoende
De weerstandsratio per 31-12-2023 kan, zoals in de tabel valt af te lezen, worden betiteld als uitstekend. De gemeente Voorne aan Zee beschikt momenteel dus om een ruim voldoende vermogenspositie om de risico’s in financiele zin af te dekken.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
58
Financiële kengetallen Het BBV schrijft voor dat gemeenten in hun jaarstukken (paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) een uniforme basisset van 5 financiële kengetallen moeten opnemen. Voor onze gemeente is het beeld voor wat betreft deze kengetallen als volgt:
Kengetallen Netto schuld-quote Netto schuld-quote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Gemeentelijke belastingcapaciteit vm Hellevoetsluis Gemeentelijke belastingcapaciteit vm Brielle Gemeentelijke belastingcapaciteit vm Westvoorne
Begroting 2023 92%
Rekening 2023 94%
87% 35,1% 21,7% -5%
91% 35,1% 17,4% -0,7%
92% 95%
92% 95%
118%
118%
Sturing met financiële kengetallen De financiële kengetallen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente. De afzonderlijke kengetallen zeggen echter weinig over onze financiële positie. Om een goed beeld te krijgen, moeten we de kengetallen altijd in samenhang met elkaar bekijken. In het algemeen geldt dat bijsturing noodzakelijk is indien sprake is van een hoge schuld, een situatie waarin de structurele lasten hoger zijn dan de structurele baten en wanneer sprake is van relatief hoge woonlasten (weinig ruimte om belastingen te kunnen verhogen). Heeft een gemeente geen of weinig schulden, relatief veel eigen vermogen, veel structurele inkomsten in relatie tot structurele lasten en veel ruimte om eventueel de belastingen te verhogen, dan staat een gemeente er over het algemeen goed voor. Met behulp van de 5 financiële kengetallen die betrekking hebben op de balans en de begroting kunnen we een goed globaal beeld schetsen van de financiële gezondheid van onze gemeente. Het ministerie van BZK heeft een infographic gemaakt, die de betekenis en samenhang van de verschillende financiele kengetallen duidelijk maakt. Deze is hieronder weergegeven:
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
59
Tabel normen en signaleringswaarden Voor de financiële kengetallen heeft de VNG normen opgesteld; de provincie Zuid-Holland geeft signaleringswaarden. Onderstaande tabel geeft de financiële kengetallen van onze gemeente ten opzichte van deze normen en signaleringswaarden weer: Begroting
Rekening
2023
2023
>130%
92%
94%
>130% <30% >100% <0%
87% 35% 22% -5%
91% 35% 17% -0,7%
>120%
92%
92%
>120%
95%
95%
>120%
118%
118%
Normen VNG Kengetallen
voldoende
Netto schuld-quote <100% Netto schuld-quote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Gemeentelijke belastingcapaciteit vm Hellevoetsluis Gemeentelijke belastingcapaciteit vm Brielle
<100% >50% <50% >0,6% <100% <100%
Gemeentelijke belastingcapaciteit Westvoorne <100%
4 juni 2024
matig 100130% 100130% 30-50% 50-100% 0-0,6% 100120% 100120% 100120%
Jaarstukken 2023
onvoldoende
60
Begroting
Rekening
meest risico 90-130% >130%
2023 92%
2023 94%
<90% >50% <20% >0%
90-130% 20-50% 20-35% 0%
>130% < 20% >35% <0%
87% 35% 22% -5%
91% 35% 17% -0,7%
>95% >95%
95-105% 95-105%
>105% >105%
92% 95%
92% 95%
>95%
95-105%
>105%
118%
118%
Signaleringswaarden Provincie Kengetallen Netto schuld-quote Netto schuld-quote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Gemeentelijke belastingcapaciteit vm Hellevoetsluis Gemeentelijke belastingcapaciteit vm Brielle Gemeentelijke belastingcapaciteit vm Westvoorne
minst risico < 90%
neutraal
Financiële positie gemeente Voorne aan Zee Op basis van de uitkomsten van de financiële kengetallen en de weerstandsratio zoals eerder genoemd in deze paragraaf (weerstandsratio van ) kunnen we concluderen dat onze financiële positie momenteel krap aan voldoende is en dus waakzaamheid geboden is: • Er is sprake van relatief geringe schulden (lage schuldquote) • We zijn net voldoende in staat om aan onze financiële verplichtingen te voldoen (solvabiliteit) • Het aandeel van (eventueel risicovolle) grondexploitaties is relatief beperkt (weinig risico). • Er is sprake van enige ruimte voor eventuele verhogingen van eigen belastingen. • Hoewel deze wel is verbeter ten opzichte van de begroting 2023, is er geen sprake van structurele ruimte in onze exploitatie. Hierbij merken wij op dat, op grond van de huidige informatie, het Rijk vanaf 2026 substantieel minder middelen beschikbaar stelt (het zogenoemde "ravijnjaar"). Dit heeft uiteraard forse invloed op de structurele begrotingsruimte en daarmee op het kengetal "Structurele begrotingsruimte" vanaf 2026. Concluderend kunnen we stellen dat het algemene beeld dat volgt uit de basisset van kengetallen op de korte termijn geen bijzondere aandachtspunten laat zien, maar we gesteld moeten staan voor het nemen van maatregelen ten aanzien van de jaren vanaf 2026.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
61
Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Volgens artikel 12 van het BBV dient de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ten minste de kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en gebouwen te bevatten. Van de genoemde kapitaalgoederen wordt aangegeven het beleidskader, de daaruit voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling van deze financiële consequenties in de begroting. Voor een goed onderhoud aan de kapitaalgoederen zijn nodig: •
een actueel beheersysteem;
•
voldoende budget voor klein- en grootschalig onderhoud;
•
voldoende kennis van wet- en regelgeving.
In deze paragraaf vullen we de kaders in om onze kapitaalgoederen te onderhouden. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het niveau van de voorzieningen en dus ook voor de jaarlijkse lasten.
Risico’s De budgetten in de Begroting 2023 zijn gebaseerd op de beleids- en beheerplannen vanuit de voormalige gemeenten. In 2023 is een start gemaakt met de harmonisatie van de beheersplannen. Het risico kan zijn dat stijging van de prijzen niet gelijkloopt met de jaarlijkse indexering van de gemeentebegroting. Bij het opstellen van de geharmoniseerde beheerplannen voor gemeente Voorne aan Zee houden we hier zoveel mogelijk rekening mee.
Beheerplannen en beheerssystemen Vanuit de beleidskaders werken we concrete maatregelen uit in beheerplannen. De bestaande beheerplannen en onderhoudsplanningen staan op de nominatie, uiterlijk in 2024, voor actualisatie en harmonisatie. In deze beheerplannen staan beleidsuitgangspunten, de kwaliteit van het beheer en de benodigde middelen centraal. Met een (actueel) beheersysteem is het mogelijk om op basis van inspecties de kwaliteit van de buitenruimte te monitoren. Door het nemen van passende maatregelen kan de kwaliteit worden bijgestuurd. Ook is een beheersysteem nodig om o.a. het vereiste jaarlijkse onderhouds- en vervangingsbudget te kunnen bepalen. Er is behoefte aan actuele en nauwkeurige areaalgegevens zoals de topografische gegevens met administratieve en technische kenmerken. Deze informatie wordt mede gebruikt om beleids- en beheerplannen op te stellen. Voor het beheer van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte beschikken we over verschillende beheersystemen voor de diverse elementen. De volgende beleids- en beheerplannen zijn door de voormalige gemeenteraden vastgesteld: Brielle: Kapitaalgoed Beheerplannen Vastgesteld Looptijd Wegen Wegenbeheerplan 2017 2017-2025 Riolering Gemeentelijk rioleringsplan 2016 2017-2021 Groen Groenbeheerplan 2017 2017-2021 Hellevoetsluis: Kapitaalgoed Wegen Riolering Groen Gebouwen Gebouwen
Beheerplannen Beheerplan wegen Watertakenplan 2017 - 2020 Beheerplan groen Beleidskader gemeentelijk vastgoedportefeuille Beheerplan vastgoedportefeuille
Vastgesteld 2019 2016 2019 2013
Looptijd 2020-2023 2017-2020 2020-2023 -
2019
2020-2023
Westvoorne:
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
62
Kapitaalgoed Wegen Riolering Groen Gebouwen
Beheerplannen Beheerplan wegen Gemeentelijk rioleringsplan Beheerplan groen MJOP gebouwen
Vastgesteld 2019 2019 2019 2020
Looptijd 2020-2024 2020-2024 2020-2024 2021-2030
Beheerplannen en beheerssystemen A. Wegen Kerncijfers Het wegareaal omvat globaal de volgende materialen en hoeveelheden*: Element
Eenheid
Hoeveelheid
Asfalt
m²
765.522
Elementenverharding klinkers (incl. gebakken materiaal)
m²
1.734.913
Elementenverharding tegels
m²
961.737
Halfverharding
m²
20.458
Beton
m²
4.442
* hoeveelheden afkomstig uit eerder uitgevoerde inventarisatie BOR. Beleid De wegen onderhouden we op grond van de geldende richtlijnen. Beheer Uiterlijk in 2024 wordt een nieuw wegenbeleids- en beheerplan aan de raad voorgelegd ter vaststelling. Kwaliteit Het streefdoel is om de wegverharding in 2023 op het kwaliteitsniveau B te onderhouden, overeenkomstig met de door het kenniscentrum voor Infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte (CROW) vastgestelde richtlijnen. Dit niveau B komt neer op een verharding in redelijke staat, die voldoet aan de kwalificatie heel en veilig, terwijl hierbij comfort en uitstraling minder van belang zijn. Dit kwaliteitsniveau is de wettelijke ondergrens van verantwoord wegbeheer. Daarnaast beheren we diverse gebieden op het vastgestelde hogere A kwaliteitsniveau, zoals de (winkel-) centra binnen de dorpen en steden van gemeente Voorne aan Zee. Bij het niveau A zijn comfort en uitstraling van hoog belang. Om inzicht te houden op de kwaliteit van de verhardingen, laten we om het jaar een weginspectie uitvoeren volgens de landelijk erkende richtlijnen van het CROW. De resultaten van de weginspectie vormen mede de basis voor het nieuwe beleids- en beheerplan. De in het beheerplan opgenomen lasten zijn die van incidenteel en planmatig onderhoud en reconstructies.
Financiële consequenties De kosten van het kapitaalgoed wegen zijn als volgt: Jaarrekening
Begroting
Omschrijving (x € 1.000)
2023
2023
2024
2025
2026
Exploitatiekosten
569
1.620
1.218
1.218
1.218
Mutatie voorziening/reserve
-470
-470
-470
-470
-470
Kapitaalslasten
2.333
2.744
2.025
2.122
2.174
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
63
B. RIOLERING Kerncijfers Het rioleringsareaal omvat globaal de volgende elementen en hoeveelheden*: Element
Eenheid
Hoeveelheid
Kolken
st.
37.447
Putten
st.
11.605
Gemalen groot
st.
64
Gemalen klein
st.
1.329
Regelkasten/CVK t.b.v. gemalen klein
st.
290
Bergbezinkbassins
st.
10
Spoelpompen t,b,v, waterverversing
st.
2
HWA gemalen-IT gemalen
st.
3
Mechanische rioolleiding
m¹
243.749
Vrijvervalleiding
m¹
401.038
* hoeveelheden afkomstig uit eerder uitgevoerde inventarisatie BOR. Beleid De riolering onderhouden we op grond van de geldende wettelijke verplichtingen. Het onderhoud van de riolering moet bijdragen aan de doelstellingen met betrekking tot de zorgplichten voor de riolering, hemelwater en grondwater. Beheer Uiterlijk in 2024 wordt een nieuw rioolbeleidsplan aan de raad voorgelegd ter vaststelling. Kwaliteit Het streefdoel is om de kwaliteit van de riolering te laten voldoen aan de kwaliteit die past bij de zorgplichten voor riolering, hemel- en grondwater. Om zicht te hebben op de kwaliteit en functioneren van het rioolstelsel en gemalen worden regelmatig inspecties uitgevoerd. Daarnaast wordt er preventief en correctief onderhoud uitgevoerd. De resultaten van de inspecties vormen, naast de vaste gegevens, mede de basis voor nieuwe beleids- en beheerplannen. Financiële consequenties De totale kosten van het kapitaalgoed riolering zijn als volgt: Jaarrekening Omschrijving (x € 1.000)
Begroting
2023 1.113
2023
2024
2025
2026
Exploitatiekosten
1.269
1.342
1.342
1.342
Kapitaalslasten
2.271
2.736
1.787
1.633
1.648
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
64
C. WATER Voor het beheer van de waterwegen maakt de gemeente gebruik van verschillende beheersysteem en databronnen. We bundelen we deze databases zoveel mogelijk tot één nieuwe database. Beleid Voor water, beschoeiingen en baggeren zijn de ambities en uitgangspunten niet in beleids- of beheerplannen vastgelegd. Wel zijn het Kwaliteitsplan Onderhoud Openbare Ruimte en de keur van het waterschap, om watergangen te baggeren en te onderhouden, van toepassing. In de praktijk wordt er alleen gebaggerd als daar noodzaak toe bestaat. Vooralsnog is het uitgangspunt dat een watergang eenmaal per 7 jaar wordt gebaggerd. Beheer Voor baggerwerken wordt samengewerkt met het waterschap. Het waterschap Hollandse Delta heeft in haar keur eisen vastgelegd voor het beheer en onderhoud van watergangen en sloten in het beheer van de gemeente. In 2015 zijn tussen de gemeenten op Voorne-Putten en het waterschap uitgebreide afspraken gemaakt om de baggerwerkzaamheden gezamenlijk uit te voeren. Kwaliteit Het streefdoel is om het beheer van het water en de waterbodems te laten voldoen aan de eisen vastgelegd in de keur van het waterschap. Financiële consequenties De totale kosten van het kapitaalgoed water zijn als volgt: Jaarrekening Omschrijving (x € 1.000) Exploitatiekosten Mutatie voorziening/reserve Kapitaalslasten
2023 118 0 51
Begroting 2023 432 0 51
2024 665 43 50
2025 665 43 41
2026 665 43 41
D. Groen Kerncijfers Het groenareaal omvat globaal de volgende elementen en hoeveelheden*: Element
Eenheid
Vormboom (lei + knot + kandalaber)
st.
1.693
Boom in verharding
st.
24.893
Boom in beplanting
st.
4.812
Boom in grasvegetatie
st.
2.146
Rozen
m²
21.685
Blokhaag (div hoogte)
m²
44.948
Plantenbak / schaal
st.
60
Bloembakken en baskets
st.
162
Wisselperken
540
Vaste planten
m² m²
Sierheesters / botanische rozen
m²
358.171
Bosplantsoen
m²
1.267.598
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
Hoeveelheid
22.159
65
Element
Eenheid
Hoeveelheid
Gazon
m²
1.692.749
Schraal gras / natuurlijk beheer * hoeveelheden afkomstig uit eerder uitgevoerde inventarisatie BOR.
m²
1.102.036
Beleid Openbaar groen onderhouden we op grond van afgesproken kwaliteiten. Het onderhoud moet bijdragen aan de doelstellingen van het collegeprogramma. Beheer Het beheer is opgebouwd uit het dagelijks onderhoud, groot onderhoud en vervanging/her-inrichting. Er worden keuzes vastgelegd voor de kwaliteit van het (dagelijks en groot) onderhoud, hoe om te gaan met de doorontwikkeling van het groen bij herinrichtingen en meer natuurgericht beheer en de duurzaamheid in het beheer. In het groenbeheerplan wordt naast de beeldwaarde en het versterken van de leefbaarheid van het groen, ook gekeken naar het bevorderen van biodiversiteit, vasthouden van (regen)water en het geven van verkoeling. Kwaliteit Het doel was om het groen in 2023 minimaal op kwaliteitsniveau B te brengen en/of te houden, overeenkomstig met de door het kenniscentrum voor Infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte (CROW) vastgestelde richtlijnen. Om inzicht te houden op de kwaliteit van het openbaar groen laten we inspecties uitvoeren. Voor de bomen hanteren we minimaal iedere drie jaar een zogenaamde BVC-inspectie (boomveiligheidscontrole of VTA). De resultaten van de inspecties vormen mede basis voor het nieuwe beleids- en beheerplan.
Financiële consequenties De totale kosten van het kapitaalgoed groen zijn als volgt: Jaarrekening Omschrijving (x € 1.000) Exploitatiekosten Mutatie voorziening/reserve Kapitaalslasten
2023 3.816 -375 324
Begroting 2023 3.682 -375 339
2024 4.057 -375 63
2025 4.057 -375 63
2026 4.057 -375 63
E. Gebouwen Kerncijfers De gemeente bezit een groot aantal gebouwen welke deels bedrijfsmatig en deels functioneel worden beheerd. Type gebouw
Aantal
Gemeentehuizen
3
Eigen gebruik/toiletgebouwen
9
Gebouwen eigen beheer begraafplaatsen
10
Gemalen, bouwkundig
5
Sporthallen
5
Gymzalen
8
Monumentale panden/ vestingwerken
38
(Monumentale) huurwoningen
11
(Kerk)torens
9
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
66
Type gebouw
Aantal
Poorten
6
Scholen: schadebeheer/totaalbeheer
26
Diverse gebouwen o.a. leegstandsbeheer
17
Buurthuizen / MFA’s
14
Sportaccommodaties (ook velden)
11
Lichtschip
1
Beleid De gebouwen onderhouden we op grond van de geldende wettelijke verplichtingen. Ook moet onderhoud bijdragen aan de doelstellingen van het collegeprogramma. Beheer De voormalige gemeenten beschikten over beleids- en beheerplannen. Deze plannen bundelen we uiterlijk in 2024 tot één nieuw geactualiseerd beleids- en beheerplan gebouwen voor de gemeente Voorne aan Zee. Kwaliteit De gemeente heeft veel gebouwen voor verschillende doeleinden in eigendom. Die gebouwen beheren en onderhouden we volgens de geldende wet- en regelgeving (bijvoorbeeld Arbowetgeving of het geldende Bouwbesluit). In principe is de kwaliteitsnorm sober en doelmatig. Daarnaast is het beleid om de gebouwen zo efficiënt mogelijk te gebruiken. We laten met regelmaat inspecties uitvoeren conform NEN-normeringen (2767). De gemeente gebruikt onder andere de resultaten van de inspecties als basis voor het nieuwe beleids- en beheerplan. Deze meerjarenonderhoudsplannen (MJOP’s) worden in de komende tijd geharmoniseerd. Financiële consequenties De totale kosten van het kapitaalgoed gebouwen zijn als volgt: Jaarrekening Begroting Omschrijving (x € 1.000) 2023 2023
2024
2025
2026
Exploitatiekosten
5.206
6.048
3.157
2.468
2.437
Mutatie voorziening
0
0
-716
-126
-126
Kapitaalslasten
107
794
1.015
801
780
Begroting 2023
2024
2025
2026
Wegen
2.432
3.894
2.774
2.871
2.922
Riolering
3.384
4.005
3.129
2.975
2.990
Water
169
483
759
749
749
Groen
3.765
3.646
3.745
3.745
3.745
Gebouwen
5.313
6.842
3.456
3.144
3.092
Totaal
15.063
18.870
13.862
13.484
13.498
Samenvatting De totale netto kosten per kapitaalgoed zijn als volgt: Jaarrekening Omschrijving (x € 1.000) 2023
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
67
Financiering Algemeen De paragraaf financiering is een belangrijk instrument voor het sturen, beheersen, verantwoorden en toezicht houden op de financieringsfunctie. De paragraaf is een uitwerking van de regelgeving in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Volgens deze wet mag de financieringsfunctie uitsluitend de publieke taak dienen. De verdere lokale regels liggen vast in het Treasurystatuut.
Enkele belangrijke punten zijn in het kort: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Het uitzetten van geld moet altijd weloverwogen gebeuren. Liquide middelen in de vorm van leningen worden slechts uitgezet bij de schatkist of eventueel andere openbare lichamen. Het beleid voor de financiering is gericht op spreiding van toekomstige renterisico’s. Het gebruik van derivaten is uitsluitend toegestaan na goedkeuring door de gemeenteraad. Het uitzetten van geldmiddelen in de vorm van deelnemingen in rechtspersonen, maatschappen en verenigingen uit hoofde van de publieke taak, zoals opgenomen in artikel 160 van de Gemeentewet, is alleen toegestaan op basis van een besluit van de gemeenteraad, dat de vereiste goedkeuring heeft van de provincie.
Treasury Korte- en lange financiering De transacties op de geld- en kapitaalmarkt zijn in 2023 overeenkomstig de richtlijnen van het Treasurystatuut uitgevoerd. De transacties voor zowel korte als lange financieringsmiddelen zijn afgehandeld via de met de Bank Nederlandse Gemeenten afgesloten Financieringsovereenkomst voor Krediet- en Depotarrangement en Elektronisch betalingsverkeer (FKDE). Binnen de grenzen van het FKDE is op een zo economisch mogelijke wijze omgegaan met het liquiditeitenbeheer. Bij de begroting 2023 heeft de gemeenteraad het college van B&W gemandateerd tot het aantrekken van een maximum van 40 miljoen vaste geldleningen. In 2023 zijn, met inachtneming van de bepalingen in het Treasurystatuut, de volgende vaste geldleningen afgesloten: Bank
Hoofdsom
Opnamedatum Looptijd
Rentepercentage
Provincie Gelderland
€
10.000.000,00
1-08-23
20
3,180
BNG
€
20.000.000,00
1-12-23
20
3,528
Gedurende een gedeelte van 2023 is eenmalig gefinancierd met kort geld. Lange lening portefeuille
2023
Stand per 1 januari 2023
€ 215.762.412
Nieuwe reeds vastgelegde leningen geplande leningen
€
30.000.000
reguliere aflossingen
€
23.086.300
vervroegde aflossingen Renteherziening op leningen Stand per 31 december 2023
€ 222.676.112
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
68
Rentekostenverdeling In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is vanaf 2017 de renteberekeningsmethodiek voorgeschreven. In het onderstaand schema is de berekening weergegeven. Realisatie Schema rente toerekening % Begroot 2023 2023 A Externe rentelasten, geldlening o/g € 3.817.000,00 € 3.666.999,58 B
Externe rentebaten, geldlening u/g -/Totaal door te rekenen externe rente
C1 C2 C3
De rente die aan de GREX dient te worden doorberekend -/De rente van de projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden doorberekend -/De rentebaat van de doorverstrekte leningen die aan het betreffende taakveld moeten worden doorberekend +/+ totaal door berekenen rentes -/Saldo door te rekenen externe rente
div 4%5%
€ 142.000,00
€ 441.555,28
€ 3.675.000,00
€ 3.225.444,30
€ 495.000,00
€ 365.704,71
€ 521.000,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 1.016.000,00
€ 365.704,71
€ 2.659.000,00
€ 2.859.739,59
D1
Rente over eigen vermogen
€ 0,00
€ 0,00
D2
Rente over voorziening (gewaardeerd op contante waarde) De aan taakvelden (programma's inclusief overzicht overhead) toe te rekenen rente De werkelijk aan taakvelden (programma's inclusief overzicht overhead) toegerekende rente (renteomslag) -/Renteresultaat op het taakveld treasury
€ 0,00
€ 0,00
€ 2.659.000,00
€ 2.859.739,59
€ 2.856.000,00
€ 2.660.736,58
€ 197.000,00
-€ 199.003,01
E F
Het geraamde rente c.q. financieringsresultaat voor 2023 bedraagt afgerond €199.003,01 negatief.
Rente-omslag en doorberekening grondexploitaties De toegestane toe te rekenen rente aan bouwgrond in exploitatie wordt gebaseerd op de daadwerkelijk te betalen rente over het vreemd vermogen. De berekende rente is als volgt bepaald: het gewogen gemiddelde rentepercentage van de bestaande leningenportefeuille van de gemeente, naar verhouding vreemd vermogen/ totaal vermogen. De toe te rekenen rente aan de grondexploitaties in 2023 bedraagt 1%. Toe te rekenen rentepercentage aan vaste activa
Jaarrekening 2023
Vaste activa integraal gefinancieerd
€
380.213.747,00
Totaal werkelijk aan taakvelden toe te rekenen rente
€
2.859.739,59
Rente % aan taakvelden toe te rekenen (break-evenpoint)
0,75%
Rente % aan taakvelden toegerekend (conform begroting)
0,70%
Renteomslag
Jaarrekening 2023
Renteomslag aan taakvelden toegerekende rente
€
2.660.736,58
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
€
2.859.739,59
Verschil (= afwijking = renteresultaat)
€
-199.003,01
Afwijking van de werkelijke ('toe te rekenen') rentelasten Maximale toegestane afwijking
-6,96% -25% of +25%
Kredietrisico’s
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
69
Voor de uitoefening van de publieke taak kunnen gemeenten leningen verstrekken. Op deze verstrekte leningen loopt de gemeente kredietrisico. De gemeente Voorne aan Zee heeft in totaal €10,6 miljoen aan leningen verstrekt.
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het bedrag dat de gemeente per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet Fido bedraagt deze limiet 8,5% van het totaal van de exploitatiebegroting. Gezien de omvang van de begroting 2023 (ongeveer €263 miljoen), betekende dit dat de gemeente haar financiële huishouding voor maximaal ongeveer €22,3 miljoen met kort geld mocht financieren. Volgens de Wet Fido is in onderstaande tabel de spiegeling weergegeven van de gemeentelijke kortlopende middelen ten opzichte van de kasgeldlimiet gedurende 2023. Kasgeldlimiet 2023 (bedragen x 1.000)
Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
Gemiddelde netto vlottende schuld (+), danwel gemiddelde overschot vlottende middelen (-)
-8.501
3.623
195
-1.821
Kasgeldlimiet
22.367
22.367
22.367
22.367
Ruimte onder kasgeldlimiet Overschrijding kasgeldlimiet
30.868 0
18.745 0
22.172 0
24.188 0
Begrotingstotaal (*) Percentage vastgesteld per min. regeling Kasgeldlimiet
263.143 8,5 %
263.143 8,5 %
22.367
263.143 8,5 %
22.367
263.143 8,5 %
22.367
22.367
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de kasgeldlimiet niet is overschreden.
Renterisiconorm De Wet Financiering decentrale overheden (Fido) stelt eisen aan de renterisico’s die de gemeente loopt, en toetsing vindt plaats aan de hand van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. In 2023 is in alle kwartalen voldaan aan de kasgeldlimiet. Indien Als bij drie achtereenvolgende kwartalen niet wordt voldaan aan de kasgeldlimiet, dan dient een herstelplan te worden ingestuurd. In 2023 is zijn we binnen de wettelijke normen gebleven. Renterisiconorm (bedragen x 1000)
2023
2024
2025
2026
2. Aflossingen
23.086
23.123
23.761
23.202
3. (1+2) Renterisico
23.086
23.123
23.761
23.202
4a. Begrotingstotaal
263.143
277.435
4b. Percentage regeling
20%
20%
4. (4a x 4b/100) Renterisiconorm
52.629
55.487
55.487
55.487
5a. (4>3) Ruimte onder renterisiconorm
29.543
32.364
31.726
32.285
1. Renteherzieningen
5b. (3>4) Overschrijding renterisiconorm Uit bovenstaande weergave van de renterisiconorm blijkt dat in 2023 de norm niet overschreden is. Het bedrag aan aflossingen is lager dan de renterisiconorm. Hierdoor wordt voldaan aan de eisen van de Wet Fido. In de begrotingsjaren 2024 tot en met 2026 is stijging van de ruimte onder de renterisiconorm zichtbaar.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
70
Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) Deze Wet Hof richt zich op de ontwikkeling en het beheersen van begrotingstekorten en overheidsschulden. De meeste nadruk ligt daarbij op tekortreductie. De Wet Hof is een nationale doorvertaling van de EU-begrotingsrichtlijn (maximaal begrotingstekort 3% van het BBP) naar een toegestaan portie tekort voor de gezamenlijke decentrale overheden, de zogenoemde macronorm. Naar verhouding van begrotingstotalen kan deze macronorm herleid worden tot een maximaal toegestaan tekort per gemeente, de individuele referentiewaarde.
Schatkistbankieren Schatkistbankieren verplicht decentrale overheden alle overtollige beschikbare middelen op hun bankrekeningen te beleggen bij het Rijk. Onder overtollige middelen verstaat het Rijk bedragen groter dan 2% van het begrotingstotaal (met een minimum van €1.000.000). Voor het jaar 2023 is dit bedrag voor gemeente Voorne aan Zee berekend op €5,5 miljoen. Er is daarmee geen vrijheid om overtollige liquide middelen onder te brengen bij andere marktpartijen. Die overtollige middelen mogen alleen in rekening courant en via deposito’s bij de schatkist worden aangehouden. Decentrale overheden nemen deel aan schatkistbankieren, zodat de collectieve sector (Rijk en decentrale overheden gezamenlijk) een lagere EMU-schuld heeft. Iedere euro die decentrale overheden aanhouden in de schatkist, vermindert de externe financieringsbehoefte van het Rijk. Dit leidt automatisch tot een lagere staatsschuld. Door het schatkistbankieren kunnen decentrale overheden ook hun beleggingsrisico’s verder verminderen.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
71
Bedrijfsvoering Inleiding In het jaar 2023 is hard gewerkt aan de doelen van de fusie. De bestuurskracht is versterkt, de samenwerking in de regio en de dienstverlening zijn verbeterd. Om te komen tot meer eenduidige werkwijzen en efficiëntere processen is het projectteam Proces Optimalisatie opgericht om daarbij te helpen. Procesoptimalisatie is een slimme manier om processen te verbeteren en daarmee ook de dienstverlening.
Personeel en Organisatie Op elke plek en op elk niveau binnen de organisatie is hard gewerkt om de schaalsprong, die we hebben gemaakt, vorm te geven. Deze vertaalslag wordt gemaakt naar ‘hoe we werken’ maar zeker ook naar ‘hoe we moeten samenwerken’. De in-, door- en uitstroom van onze medewerkers heeft extra aandacht gekregen in deze periode, net als de investering in het werkplezier van de medewerkers. Het is gelukt om 111 aantal vacatures in te vullen in 2023. De arbeidsmarktcampagne, profilering van de gemeente en de ‘werkenbijvoorneaanzee’-site zijn hierbij belangrijke instrumenten geweest. Daarnaast is er aandacht besteed aan teamcoaching en is leiderschapsontwikkeling breed georganiseerd. Voorne Academie Het meer strategisch opleiden van onze medewerkers wordt vormgegeven door de Voorne Academie. De Voorne Academie is opgericht als leer- en ontwikkelplatform voor en door medewerkers van de gemeente Voorne aan Zee. In de doorontwikkeling van de organisatie worden aspecten zoals talentontwikkeling en cultuur verder gevormd. Organisatiediagnose De organisatiestructuur welke nu een logisch gevolg is van de wettelijke bepalingen in het kader van Overgang van Onderneming (OvO), is voornamelijk de opstelsom van de drie huidige organisaties.
Deze structuur geeft nog geen invulling aan de wens van de gemeente Voorne aan Zee een toekomstbestendige organisatie te willen zijn, waar ambities slagen door middel van integraal samenwerken, waar dienstverlening aan inwoners centraal staat, middelen nog efficiënter worden ingezet, de regionale samenwerking wordt versterkt en de bestuurskracht wordt vergroot. Daarom is in 2023 een organisatiediagnose gemaakt om vooral de organisatie beter en logischer in te richten, waarbij ook gekeken is naar vergelijkbare gemeenten, en vooral om meer ruimte te creëren voor het bereiken van de doelen van de fusie. De totale huidige personele begroting is taakstellend wat betekent dat er voldoende formatie is maar dat deze mogelijk nog niet goed genoeg is verdeeld. De diagnose is een richtinggevend advies wat we meenemen in de vervolgstappen die we gaan zetten voor het ontwerpen van de toekomstige organisatiestructuur en hoe we met een strategisch personeelsplan met routekaart naar deze toekomstsituatie willen toegroeien. In 2024 en verder wordt hier verder uitvoering aan gegeven.
Dienstverlening, burgerzaken en klantcontactcentrum (KCC) Het Klantcontactcentrum (KCC) en Burgerzaken zijn vanaf het begin operationeel op drie locaties, ondanks de uitdagingen die een fusie met zich meebrengt. Het KCC heeft extra druk ervaren door de vorming en harmonisatie van teams binnen de gemeentelijke organisatie, wat heeft geleid tot zowel kwantitatieve als kwalitatieve uitdagingen bij de telefonische bereikbaarheid. Het team KCC zelf moest op orde worden gebracht, vanwege keuzes gemaakt voor de fusie, waardoor een vaste basis pas later in het jaar gerealiseerd werd. Hoewel de processen bij Burgerzaken zijn geharmoniseerd, waren er nog steeds uitdagingen met betrekking tot aangeleerde werkwijzen. Bovendien hebben geopolitieke ontwikkelingen zoals de toename van inschrijvingen van vluchtelingen/Oekraïners invloed gehad. Er zijn stappen gezet in de digitalisering van aanvragen, zoals het online aanvragen van rijbewijzen. Er hebben zich geen onregelmatigheden voorgedaan en de dienstverlening is geleidelijk teruggebracht naar een niveau dat als bevredigend kan worden beschouwd.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
72
Interne dienstverlening Huisvesting en facilitair Na de start van de nieuwe gemeente van Voorne aan Zee heeft, zoals de gehele organisatie, ook de vorming en nadere kennismaking met elkaar van het team van facilitaire zaken als onderdeel van de afdeling Interne Dienstverlening de nodige aandacht gevraagd. En dit terwijl vanaf dag één ‘de winkel open’ was en er een groot beroep op het team gedaan werd. Zoals in de begroting voor 2023 aangegeven, lag voor het nieuw geformeerde team Facilitaire Zaken de uitdaging in 2023 op de volgende hoofdonderwerpen: • Huisvesting • (Her) inrichten facilitaire processen • Harmonisatie contracten • Afstemming Teams Vastgoed en Accommodaties Huisvesting De huisvesting en (her)inrichting van het gemeentehuis van Voorne aan Zee is succesvol en binnen budget afgerond. Er komt nog een evaluatie binnen de organisatie hoe men deze huisvesting nu ervaart en wat er nog beter kan of had kunnen gaan. (Her) inrichten facilitaire processen Vanaf dag één is gestart met het ontdekken en (verder) harmoniseren van processen. Uiteraard is er in de voorbereiding naar de fusie toe al mee gestart, echter loop je in de praktijk waarin ook een ieder toch de oude werkwijzen uit de vorige gemeente als referentiekader heeft in de dagelijkse uitvoering ook tegen zaken aan.
Halverwege het jaar is één van de resultaten hierin het facilitaire boekje, of wel de product- & dienstencatalogus van facilitaire zaken opgeleverd. Hierin staat beschreven waar de interne organisatie voor bij facilitaire zaken terecht kan en hoe dat in zijn werk gaat. Harmonisatie contracten Ook de harmonisatie van contracten is opgepakt en waar nodig en mogelijk met de teams van Vastgoed en Accommodaties de samenwerking gezocht. Vele contracten zijn inmiddels tot één contract gemaakt en/of opnieuw aanbesteed. Ook zijn het afgelopen jaar m.n. de voorbereidingen getroffen voor de Europese aanbestedingen van zowel de warmen drankenvoorziening als ook de schoonmaak gestart. Ook dit is, gezien de prolongatiedata van contracten en de ‘nieuwe’ contractwaarde en daardoor grotere (Europese) aanbestedingen een onderwerp dat ook in 2024 en de jaren daarna nog doorloopt. Afstemming teams Vastgoed en Accommodaties Ook heeft het afgelopen jaar in het kader gestaan van nadere kennismaking, afstemming en samenwerking met de nieuw gevormde teams van Vastgoed en Accommodaties. (werk) afspraken zijn gemaakt en processen afgestemd. M.n. met het team van Vastgoed is heeft zeer nauwe afstemming plaatsgevonden voor het helder krijgen van wie waar verantwoordelijk voor is. Aan de hand van een z.g.
demarcatielijst zijn de taken en verantwoordelijkheden tussen Vastegoed en Facilitaire Zaken helder gemaakt en vastgelegd. Het is daarmee ook helder welk team er voor welke contracten verantwoordelijk is en zo ook de budgettering en verwerking van facturen. Uiteraard wordt hier in 2024 mee verder gegaan, omdat dit niet binnen één jaar afgerond is en dit naast de operationele dienstverlening moet plaatsvinden.
Financiën In 2023 hebben wij de volgende P&C documenten aan de gemeenteraad aangeboden: De begroting 2023 (rechtmatigheidskader boekjaar 2023); de kaderbrief voor de begroting 2024; drie jaarrekeningen 2022 (van de voormalige gemeenten); de begroting 2024; en de bestuursrapportage 2023.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
73
Het opleveren van een reëel en structureel sluitende begroting 2024 heeft ertoe geleid dat wij weer binnen het normale toezichtregime van de provincie vallen; het repressieve toezicht. Daarnaast hebben wij eind 2023 de notitie ‘Planning en samenhang P&C documenten 2024’ afgerond. Deze notitie beschrijft de functie van en de samenhang tussen de verschillende documenten. Ook is in deze notitie een jaarplanning voor 2024 opgenomen.
Informatievoorziening en -beheer IV-Organisatie – De schaalsprong In 2023 hebben wij belangrijke stappen gezet om de IV-Organisatie op sterkte te brengen door het succesvol invullen van verschillende (functioneel- en databeheer) vacatures. Een sterke IV-Organisatie helpt de ambtelijke organisatie en het bestuur om de juiste keuzes te maken en te anticiperen op belangrijke ontwikkelingen en kansen m.b.t. de informatievoorziening en de daarvoor noodzakelijke informatiesystemen en technische voorzieningen. Dit doet IV in nauwe samenwerking met onze GR Syntrophos. Project ICT migratie fase 2 In 2023 is het project ICT migratie fase 2 uitgevoerd en afgerond. Er is van een flink aantal applicaties afscheid genomen en er zijn applicaties geharmoniseerd. Hoewel het project afgesloten is, gaat het proces om te bepalen of een applicatie (nog) voldoet continue door. De wereld is voortdurend in beweging. Wat vandaag goed werkt kan morgen achterhaald zijn, bijvoorbeeld door nieuwe wetgeving, verbeterde processen, etc. IV speelt hierin een belangrijke ondersteunende en adviserende rol. Datagedreven werken In 2023 hebben zijn wij vanuit IV (kwartiermaker datagedreven werken en dataspecialisten), samen met het Sociaal Domein een dataproject gestart wat aansluit op de behoefte vanuit de vakafdelingen en het bestuur (bestuursopdracht Sociaal Domein).
Eind 2023 is het eerste dataproduct (basis dashboard) opgeleverd. In 2024 wordt dit verder uitgebouwd c.q. verfijnd. Voor dit dataproduct is, in samenwerking met Syntrophos, een dataplatform ontworpen wat ervoor zorgt dat de daarin opgenomen data dagelijks geactualiseerd wordt. Het nieuwe dashboard gaat het Sociaal Domein helpen om beter in- en overzicht te krijgen in wat er speelt en welke tendensen er zijn. In 2024 vindt ook de verbreding naar andere domeinen (Ruimtelijk, Dienstverlening, Bedrijfsvoering) plaats. Datadag 2023 en IV-Samenwerking in de regio In het kader van datagedreven werken was onze gemeente afgelopen jaar gastheer en organisator voor de datadag “Hoe eet jij je data?” op 7 juni in Brielle. Deze datadag is gerealiseerd in samenwerking met de gemeenten Nissewaard, Hoeksche Waard, Goeree-Overflakkee, Syntrophos en de RegioDeal. Proces nieuwe PDC (Producten- en Dienstencatalogus) Syntrophos Het proces om te komen tot een nieuwe PDC voor de deelnemers van Syntrophos is in 2023 opgestart. Het doel was om deze eind 2023 besluitrijp voor het bestuur op te leveren. Het proces is echter complexer dan vooraf ingeschat en daardoor wordt de nieuwe PDC pas in 2024 opgeleverd. De huidige PDC loopt nog door totdat de nieuwe van kracht is.
Na een inventarisatie van de archieven van de voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne is geconcludeerd dat er veel achterstallig werk verricht moet worden om a. de archieven te ordenen, b. de achterstanden weg te werken en c. om de digitale archieven te optimaliseren voordat dit overgedragen kunnen worden aan het E-depot. De inventarisatie en de daaruit voortvloeiende werkzaamheden zijn verwerkt in een “Archiefverwerkingsplan”. Dit plan is goedgekeurd en in de begroting is geld beschikbaar gesteld om verder uitvoering te geven aan het plan. Uit dit plan zijn o.a. de volgende zaken in 2023 uitgevoerd, te weten: de “oude omgevingen” (zaaksystemen) van de voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne geordend en overgebracht naar het E-depot, de omgevingen van C3 (jeugd) van de voormalige drie gemeenten zijn geordend en overgebracht.In het kader van de WOO is er 2023 een projectplan opgesteld om uitvoering te geven aan de Wet Open Overheid. In 2023 zijn er 49 WOO-verzoeken binnengekomen waarvan er 22 zijn afgehandeld. Begin 2024 zal de werving starten voor een WOO-coördinator. Deze WOO-coördinator moet verdere uitvoering gaan geven aan het projectplan.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
74
Voor het harmoniseren en optimaliseren van de werkprocessen is in 2023 een project gestart. Het Project Procesoptimalisatie. Doelstelling van dit project is om alle processen opnieuw te beschrijven conform de werkwijze van de gemeente Voorne aan Zee. In 2023 zijn 19 processen geharmoniseerd en productie genomen, hiervan was het Bestuurlijke Besluitvormingsproces (BBV) de grootste. Het is de bedoeling om de werkzaamheden, die nu nog projectmatig worden uitgevoerd, op te nemen in de reguliere bedrijfsvoering en daarmee te borgen dat processen continue worden gemonitord en zo nodig worden geoptimaliseerd. De doelstelling om alle inkomende post binnen 24 uur te registreren en al uitgaande post binnen 24 na aanbieding te verzenden is gehaald. Daarnaast is er veel aandacht geweest voor het ondersteunen van de eindgebruikers voor het werken met het zaaksysteem, de e-Suite. Inhoudelijk is er veel tijd en aandacht gegaan naar goed toebedelen van alle producten binnen de e-Suite aan de vakafdelingen. Informatieveiligheid verdient grote aandacht. In de huidige digitale wereld is hacken, het lekken van gegevens (datalek) en ontvreemden van mobiele devices bijna dagelijks aan de orde. Gezamenlijk met onze ketenpartners is hier continue aandacht voor.
In onze eigen organisatie zijn de functies Chief Information Security Officer (CISO) en Functionaris Gegevensbescherming (FG) belegd die ervoor moeten zorgen dat de doelstellingen in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) op het gebied van privacy en informatiebeveiliging worden verankerd. In 2023 is naast de lopende zaken veel tijd gestoken in het herpositioneren van de functies en het zichtbaar zijn in de organisatie. Een actualisatie van governance en beleid zal in 2024 vorm krijgen.
Rechtmatigheidsverantwoording Door een wetswijziging is het college van burgemeester en wethouders met ingang van het verslagjaar 2023 zelf verantwoordelijk voor het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarstukken. De externe accountant geeft alleen nog een controleverklaring af met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. De externe accountant geeft wel een kwaliteitsoordeel af over de door het college afgelegde rechtmatigheidsverantwoording. Hiervoor wordt gecontroleerd of alle benodigde interne controles zijn uitgevoerd en vastgelegd. In de rechtmatigheidsverantwoording wordt vastgesteld dat de gemeente: • inzicht heeft in haar processen en waar nodig acties uitzet ter verbetering van een proces • grip heeft op interne controle en risicomanagement • actief werkt met een intern controle- en reviewsysteem Het implementatieplan is voor de kwaliteit en volledigheid afgestemd met de externe accountant.
Uitkering en besteding van Arhi gelden (Wet Algemene Regels Herindeling) In het kader van de maatstaf herindeling ontvangt een nieuwe fusiegemeente een uitkering van het Rijk ter dekking van de zogenaamde frictiekosten. Frictiekosten zijn per definitie incidenteel van aard en vormen onafwendbare extra kosten als gevolg van de herindeling. Hierbij valt te denken aan kosten voor de harmonisatie van beleid, bedrijfsprocessen en gemeentelijke verordeningen. Maar ook het uitdragen van het nieuwe gemeentelijke beeldmerk op bijvoorbeeld werkkleding, tractiemiddelen en portaalborden zijn aan te merken als frictiekosten. De Arhi gelden worden uitgekeerd over een periode van vijf jaar. De eerste bedragen zijn uitgekeerd in het jaar voorafgaand aan de fusie (2022) aan de drie individuele gemeenten. Iedere gemeente ontving in 2022 hetzelfde bedrag, ongeacht de grootte van de gemeente. De Arhi gelden worden in het geval van Voorne aan Zee uitgekeerd volgens onderstaand schema: Het betaalschema is gebaseerd op de veronderstelling dat er gedurende een periode van vijf jaar frictiekosten te verwachten zijn. Het schema van uitkering en bestedingen laat zien dat baten en lasten in de tijd niet samenvallen. De drie oude gemeenten hebben bijvoorbeeld al in 2020 frictiekostenkosten in de jaarrekeningen verantwoord.
Hierbij valt te denken aan de kosten voor de gezamenlijke opdracht voor een due diligence onderzoek en de inhuur van een projectmanager en een bestuursadviseur.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
75
Om de incidentele baten- en incidentele lastenstroom goed te kunnen volgen is met de toezichthouder van de provincie afgesproken dat de Arhi gelden jaarlijks in de Algemene Reserve vloeien De jaarlijkse frictiekosten worden vervolgens weer onttrokken aan de Algemene Reserve. In de jaarrekening worden uitkering en lasten met elkaar in verband gebracht, zodat de raad zicht houdt op het saldo van uitkering en lasten. Een eventueel tekort is niet verhaalbaar maar een eventueel overschot hoeft ook niet te worden gerestitueerd. De totaal in 2023 gefactureerde frictiekosten bedragen €2.853.174. Daarnaast zijn er een aantal lopende werkzaamheden die naar verwachting uiterlijk in het 2e kwartaal van 2024 worden afgerond. Hiermee is een bedrag van €327.500 gemoeid. Het in 2023 gebudgetteerde bedrag voor deze werkzaamheden wordt overgeheveld naar 2024. Daarmee komt het totaal aan frictiekosten op €3.180.674 en is het 2023 budget van €3.180.790 volledig besteed.
Besteding Arhi-gelden (x €1.000) Harmonisatie van beleid & verordeningen
Rekening Overhe2023 veling 855 230
Totaal 1.085
Doorplaatsing personeel en geschillencommissie
159
-
159
ICT - systeem- en procesharmonisatie, ontmanteling oude systemen Communicatie, logo's, gemeentewapen en overige uitingen beeldmerk VaZ Organisatie ontwikkeling
1.154
-
1.154
385
17
402
264
38
302
Overig
36
43
79
Totaal
2.853
328
3.181
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
76
Verbonden partijen Om de beleidsdoelen van de gemeente Voorne aan Zee te kunnen realiseren, wordt, indien dit wenselijk wordt geacht, een belang genomen in een organisatie die aan de doelverwezenlijking kan bijdragen. De huidige wet- en regelgeving (BBV) verplicht onze gemeente om in de begroting en de jaarstukken aan te geven in welke privaatrechtelijke en publiekrechtelijke organisaties zij een bestuurlijk en/of financieel belang heeft. Van een bestuurlijk belang is sprake als de gemeente een zetel in het bestuur van een organisatie bekleedt en/of stemrecht heeft in een vergadering van belanghebbenden. Van een financieel belang is sprake als er door de gemeente aan een organisatie financiële middelen beschikbaar zijn gesteld die verloren kunnen gaan in geval van een faillissement of als financiële problemen van een organisatie kunnen worden verhaald op de gemeente. Inzicht in de gang van zaken bij verbonden partijen is nodig uit hoofde van bestuurlijke, beleidsmatige en/of financiële belangen. Op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten is een aantal financiële kengetallen weergegeven per verbonden partij: de omvang van het eigen vermogen, het vreemd vermogen en het resultaat. De gemeente Voorne aan Zee participeert in 15 verbonden partijen: 11 gemeenschappelijke regelingen, 1 samenwerkingsverband en 3 vennootschappen.
Overzicht verbonden partijen Overzicht verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) Streekarchief Voorne-Putten Syntrophos Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) Recreatieschap Voorne-Putten Gemeenschappelijke Regeling tot Instandhouding van de Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond (DCMR) Voorne-Putten werkt Openbare Gezondheidszorg Rotterdam Rijnmond (OGZRR) Gemeenschappelijke Regeling Samenwerkende Gemeenten Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) Lichte Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Vennootschappen en coöperaties Bank Nederlandse Gemeenten N.V. (BNG) Stedin Holding N.V. B.V. Gemeenschappelijk Bezit Evides Samenwerkingsverbanden Samenwerkingsverband Wonen Regio Rotterdam (SWRR)
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
77
Uitwerking per verbonden partij Gemeenschappelijke regelingen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Vestigingsplaats Deelnemers
Rotterdam Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Maassluis, Midden-Delfland, Nissewaard, Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Voorne aan Zee, Wassenaar, Westland, Zoetermeer
Programma Belang
Wonen
Publiek
Welke taak voert de partij voor de gemeente uit? De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) is een gemeenschappelijke regeling van 21 gemeenten. De gemeenten bundelen hun krachten om het gebied beter bereikbaar te maken en het economisch vestigingsklimaat te versterken. De MRDH bestaat uit twee pijlers, de Vervoersautoriteit (Va) en Economisch Vestigingsklimaat (EV). Hoe draagt deze partij bij aan de doelstelling van de gemeente? De 21 gemeenten verenigd in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) bundelen hun krachten ter verbetering van de bereikbaarheid en de versterking van het economisch vestigingsklimaat. De MRDH opereert binnen het bestuurlijke en maatschappelijke netwerk van gemeenten, bedrijfsleven, kennisinstellingen, financiers, provincie, Rijk en internationale organisaties. Resultaatgerichte samenwerking tussen en met deze partijen is het uitgangspunt. De MRDH initieert, agendeert, coördineert en financiert. Beleidsinformatie In de Strategische Agenda MRDH 2022-2026 staan de ambities op het gebied van vernieuwing van de economie en verbetering van de bereikbaarheid. Deze ambities borduren voort op de Roadmap Next Economy (2017), de Strategische Bereikbaarheidsagenda Vervoersautoriteit en de Agenda Economisch Vestigingsklimaat. Hierbij wordt rekening gehouden met de grote opgaven, die op dit moment op de gemeenten afkomen.
De Strategische Agenda 2022-2026 richt zich op vier hoofdthema’s. ▪
▪
▪
▪
Groei van de regio. De MRDH telt op dit moment 2,4 miljoen inwoners en daar komen de komende jaren nog 400.000 mensen bij. Die willen allemaal prettig wonen, werken en recreëren. De MRDH zorgt dat onze inwoners makkelijk kunnen reizen en dat ze toegang hebben tot banen, opleidingen en voorzieningen. Vernieuwing van de regio. Oude technieken maken plaats voor nieuwe technologie.Dat vraagt omscholing, innovatie en investeringen. Nieuwe technologieën stimuleren ook de mobiliteitstransitie die nodig is om de inwonersgroei op duurzame wijze te faciliteren. Kwaliteit van de regio. De groei van de economie, bevolking en mobiliteit moet samengaan met meer kwaliteit en leefbaarheid. Ook dat pakken de gemeenten samen op. Herstel van de regio. De coronacrisis dwong ons binnen de MRDH scherpe keuzes te maken om kwalitatief goed openbaar vervoer te bieden met beperkte financiële middelen. De magere jaren zijn nog niet voorbij, maar we willen ons toch al opmaken voor een kwaliteitsverbetering en groei van het openbaar vervoer.
De volgende zes beleidsdoelen zijn opgenomen in de concept Strategische Agenda 2022.
4 juni 2024
Jaarstukken 2023
78
Metropoolregio Rotterdam Den Haag Vestigingsplaats Deelnemers
Programma Belang
Rotterdam Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Maassluis, Midden-Delfland, Nissewaard, Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Voorne aan Zee, Wassenaar, Westland, Zoetermeer Wonen
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Investeren in bereikbaarheid om mee te groeien met de bevolkingsgroei. Innovatie waardoor banen beschikbaar komen en blijven voor onze groeiende bevolking. Mobiliteitstransitie, inzet op actieve en collectieve vormen van mobiliteit; Ruimte om te werken en te leven: werklocaties scherper in beeld. Inzet op kwalitatief goede verkeerssystemen, knooppunten en concessies. Herstel openbaar vervoer na coronacrisis (financieel en inhoudelijk). Dit krijgt met name de eerste twee jaar veel aandacht.