Algemene beschouwingen begroting 2024 - fractie Den Brok

Financiële stukken Raadsvergadering 09-11-2023

Geachte college, raadsleden en toehoorders,

Fractie den Brok is erg enthousiast dat we eindelijk de meerjarenbegroting 2023-2027 voor de gemeente Voorne aan Zee hebben ontvangen. Hier hebben we lang naar uitgekeken. De wethouder financiën heeft het wel spannend gemaakt. Eerst kregen we een mededeling dat het te verwachten tekort ongeveer 10 milj. zou zijn, na een paarweken was het opeen nog maar 5 milj. en nu ligt hier een sluitende begroting voor het jaar 2024 voor. Heel bijzonder. Deze gang van zaken kan 2 dingen betekenen: a) Een voorop gezette strategie. De raad eerst zo negatief mogelijk informeren zodat het uiteindelijk product meevalt en men zegt: ”dat heeft die wethouder toch mooi opgelost”. Of b) Op het moment van de eerste mededeling was de wethouder (en organisatie) nog niet echt in control. De nieuwe organisatie nam teveel onduidelijkheden met zich mee. Deze moesten eerst nog geanalyseerd worden. Dat is inmiddels gebeurd en het resultaat wordt ons nu aangeboden. En als geen ander heb ik ervaren dat politiek niet altijd zuiver is en er spelletjes gespeeld worden. Maar wat het proces naar deze begroting betreft ben ik ervan overtuigd dat het inderdaad een kwestie was van op dat moment nog niet echt in control zijn. Ik zie ook de stappen die gemaakt worden met betrekking tot harmonisering. Een mooi voorbeeld is de nota Reserves en Voorziening die ook voorligt.

Mensen die met mij hebben samengewerkt weten dat ik geen voorstander ben van potjes vorming. Deze nota is een grote stap in de goede richting. De Begroting opstellen, de bovengenoemde nota samenstellen en daarbij ook nog 3 Jaarrekeningen, het verwerken van het Collegeprogramma, de beantwoording van de Technische vragen en ondertussen de Berap voorbereiden. 2023 is een hell-of-a-year voor de organisatie. En ik wil het college dan ook vragen namens fractie den Brok de complimenten aan de organisatie over te brengen voor het vele werk dat verzet is..

Wel vraag ik me af waar de structuur in de visie van het college te vinden is. Als ik het Coalitie document er nog eens op terug sla komt ik op meerdere plaatsen het rode loper principe tegen. Een loket voor ondernemers; de ontwikkeling van een fysiek loket (gemeente komt naar u toe); WMOloket en een evenmentenloket. Maar in de begroting zie ik alleen een loket voor ondernemers is gefaciliteerd. Daarom wil ik het college er nogmaals op wijzen dat de gemeente Voorne aan Zee meer is dan de ondernemers. Het is goed dat deze gefaciliteerd worden maar vergeet alstublieft niet de andere loketten waar u zo enthousiast over was. Het misschien ouderwetse begrip Welzijn, of de kreet: Gemeenschapszin, zoals nu in de landelijke politiek gebezigd wordt, maar het zijn cruciale facetten om de gemeente Voorne aan Zee aantrekkelijk voor inwoners te maken en dat is het bestaansrecht van een gemeente. Het Sociaal Domein is zeker net zo belangrijk als de Economische Omgeving. Vergeet dit alstublieft niet.

1

Het Coalitiedocument werd gevolgd door de Kaderbief. En daarin las ik: we willen een

aantrekkelijke werkgever zijn; de juiste talenten aantrekken; de voorkeur voor medewerkers in vaste dienst i.p.v. inhuur. Allemaal mooi kreten. Mijn vraag was toen: Hoe gaat u dat handen en voeten geven? Daarnaast gaf u ook aan dat er een organisatie-diagnose zal worden uitgevoerd waarbij de huidige structuur onder de loep genomen zal worden. Helaas zie ik deze mooie kreten niet concreet vertaald in de begroting. Er blijkt zelfs geen geld te zijn om de personele afspraken met de bonden na te komen. Het inhuur budget wordt zelfs verdubbeld. Terwijl men juist zou verwachten dat er door de samenvoeging van de 3 gemeenten op gebied van inhuur een efficiëntie slag gemaakt zou kunnen worden. Ook de organisatie- diagnose die in de Kaderbrief aangekondigd werd, zie ik niet terug in de Begroting. Terwijl er juist een grote schaalsprong gemaakt moet worden en daarnaast ook de stap naar opgave gericht werken gezet worden. Dus college: die organisatie-diagnose is heel belangrijk.

Als ik dit alles zo op een rijtje zet, vraagt Fractie den Brok zich af: waar is de rechte koers die het college aan het begin van hun zitting pretendeerde? Ik zie hem nog niet vertaald in deze Begroting.

Dan naar aanleiding van de aanbiedingsbrief. Zoals we allemaal weten staan we op dit moment onder preventief toezicht van de Provincie. Deels doordat we onder de AHRI procedure vielen en deels omdat we voor het jaar 2023 geen sluitende begroting ingediend hebben. Om onder dit toezicht uit te komen moet er een structureel en reëel sluitende meerjaren begroting overlegd worden. En dat is niet het geval. We weten allemaal dat 2026 en 2027 ravijnjaren genoemd worden. En ook dat waarschijnlijk heel veel gemeenten daarom niet aan de eis van een structurele en reële meerjarenbegroting kunnen voldoen. Ook zijn we bekend met het advies van de VNG om niet op voorhand te gaan bezuinigen , maar dit tekort te laten zien. Dat advies is wel begrijpelijk, maar ontslaat de Provincie niet van hun verplichting om gemeenten die niet aan de voorwaarde kunnen voldoen, onder preventief toezicht te stellen. Tijdens AZM deed de wethouder echter de medegedeeld dat de Provincie heeft toegezegd dat op basis van deze begroting het preventief toezicht komt te vervallen. Heel bijzonder, zeker ook gelet op de kengetallen: zowel de netto schuldquote en de solvabiliteitsratio en de structurele exploitatieruimte zijn nog net voldoende. Alleen de belastingcapaciteit varieert van voldoende tot matig, wat nog enige soelaas zou kunnen bieden.

En dan de conclusie van het college: Als de uitkering uit het gemeentefonds niet zou dalen, hadden we ook deze jaren een positief saldo. Dit is luchtfietserij en de ogen sluiten voor de realiteit. Graag hoor ik van het college hoe ze zich al op deze realistische toekomst situatie aan het voorbereiden zijn?

2

En dan schrik ik vervolgens heel erg van het criterium dat het college voor afwegingen gesteld heeft: “Kunnen we het betalen?” en “Kunnen we het maken?” M.a.w. “Komen we ermee weg?” Intriest. Hier zou moeten staan: “Is het goed voor de inwoner?”

Vervolgens worden de 7 ambities uit het collegeprogramma nog eens opgesomd. Tijdens de behandeling hiervan was al naar voren gekomen dat de het grote gemis in deze ambities kunst en Cultuur is en helaas wordt dit nog altijd niet benadruk in de essentie van de programma’s. Juist die faciliteiten maken een gemeente aantrekkelijk om in te wonen. Maar nog altijd komen deze onderwerpen er karig vanaf in de Begroting. Én dan de slotconclusie van het college: Onze inwoners willen een goed onderhouden en veilige omgeving. Ik had liever gezien dat er gestaan had: Inwoners moeten trotst zijn om in Voorne aan Zee te wonen.

In Raadsvoorstel en Besluit mis ik de mandaatverlening voor: 1) Het aangaan van dag- en kasgeldleningen; 2) Het aantrekken van vaste geldleningen tot een maximum van € ??????

Op dit moment wil ik niet te detaillistisch op de Begroting ingaan maar toch een paar opmerkingen:

-

-

-

-

Ik lees dat onderzocht gaat worden welke infraprojecten onderdeel kunnen worden van de Regiodeal Zuid-Hollandse Delta. Maar elders lees ik dat de portfolio voor 2024 al is ingediend bij de Regiodeal. Welke tijdlijn heeft het college dan in gedachten? Goed om te lezen dat er nog meer geïnvesteerd wordt in data gedreven werken. Onmisbare basis voor het nemen van beslissingen maar vergeet hierbij het maatschappelijk draagvlak niet. Subsidies zijn nu alleen nog maar geïndexeerd. Ik kijk uit naar de harmonisatie van de subsidies en ga ervan uit dat de raad goed meegenomen wordt in dit proces en niet pas alleen met het eindproduct geconfronteerd wordt. Ik hoop dat het college blijft investeren in de goede samenwerking met de Raad en blijft uitgaan van het principe: geen plan; geen geld.

3