Advies integraal armoede beleid Adviesraad Sociaal Domein (ASD) september 2024

Adviesraad Sociaal Domein

Aan: College van burgemeester en wethouders Gemeente Voorne aan Zee Postbus 13 3220 AA Hellevoetsluiper Per mail: info@voorneaanzee.nl Van

Adviesraad Sociaal Domein Voorne aan Zee p/a Postbus 13 3220 AA Hellevoetsluis

12 september 2024 Betreft: gevraagd advies over concept Integraal Armoede Beleid Geacht college, Met belangstelling en grotendeels instemming hebben wij het concept Integraal Armoede Beleid gelezen. Wij waarderen de brede aanpak, de nadruk op preventie en vroeg signalering, het belang dat u hecht aan laagdrempelige toegang tot voorzieningen en aan heldere communicatie met de inwoners, de nauwe samenwerking met maatschappelijke partners, de extra aandacht voor kinderen in armoede en de inzet van ervaringsdeskundigen. Wel willen wij de volgende kanttekeningen, kritische opmerkingen en suggesties plaatsen. 1. Vertrouwen, wantrouwen en controle. Zowel in onze gemeente als landelijk is er een grote discrepantie tussen het (geschatte) aantal gezinnen met problematische schulden en het aantal aanvragen om ondersteuning bij de gemeente. Behalve met het toch vaak tijdelijke karakter van de schulden en de zelfredzaamheid van veel inwoners heeft dat ook te maken met wantrouwen ten opzichte van de overheid die als afstandelijk en weinig klantgericht wordt gezien. Het drama met de kinderopvangtoeslag regeling heeft dit wantrouwen nog eens versterkt. U schrijft dat u uitgaat van vertrouwen en hoopt, denken wij, door dit vertrouwen te geven, vertrouwen terug te krijgen.

Dat zal moeten groeien door duidelijk te zijn naar de inwoners wat zij kunnen verwachten van de gemeente en wat niet en door die verwachtingen dan ook consequent waar te maken. Complicatie daarbij is dat van u kant het vertrouwen niet onbegrensd kan zijn. Oneigenlijk en onrechtmatig gebruik van voorzieningen komt nu eenmaal voor en door het uitoefenen van controles zult u daar aandacht aan moeten blijven besteden. 2. Zelfredzaamheid

Terecht geeft u aan dat het belangrijkste doel van armoedebestrijding het versterken van de zelfredzaamheid is. Ongetwijfeld zullen ook de meeste inwoners die met armoede te maken hebben dat een nastrevenswaardig doel vinden. Maar wij willen u waarschuwen voor al te hoge verwachtingen van dit streven. Zo lazen wij onlangs: ‘’Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank blijkt dat maar liefst 2,6 miljoen mensen moeite hebben met zelfstandig bankieren. Van deze groep wil ongeveer de helft dit juist wel graag zelf kunnen doen. De wens om zelf de regie over hun financiën te hebben, is groot.’De banken willen hier wat aan doen via hun programma ‘Toegankelijk Bankieren’, maar geven ook aan: ‘Er blijft altijd een groot aantal mensen afhankelijk van anderen voor hun bankzaken, maar ook om andere zaken te regelen.’ Veel inwoners zullen dan ook blijvend ondersteuning nodig hebben bij het digitale beheer van hun financiën. Vaak wordt ook bewind voering of budgetbeheer ingezet als instrument om uit armoede te komen. Doel is dan logischerwijs altijd om te streven naar beëindiging van deze maatregelen. Onze ervaring is echter dat er ook een groep is die langdurig budgetbeheer helemaal niet zo erg vindt, ook als de schulden afgelost of gesaneerd zijn. Dat geeft rust en neemt onzekerheid weg.

Men is zich ook beter bewust van wat financieel wel en niet kan en kan zich daar dan makkelijker in schikken. 3. Armoedeval Belemmerende factor bij armoedebestrijding is de zogenaamde armoedeval waardoor vanuit een uitkering gaan werken vaak niet of slechts minimaal lonend is. Dit terwijl iedereen vindt dat werken zou moeten lonen. U geeft aan onderzoek te gaan doen naar de mogelijkheid inkomensondersteuning te geven aan mensen die te maken hebben met deze armoedeval nadat ze aan het werk zijn gegaan. U wacht daarvoor ook de uitwerking van het Hoofdlijnenakkoord van de nieuwe regering af. Wij zijn benieuwd naar de uitkomst van dit onderzoek in de hoop dat er eindelijk wat aan dit probleem gedaan kan worden. Wat u op korte termijn zou kunnen doen is zorgen voor administratieve ondersteuning van inwoners die vanuit een bijstandsuitkering zijn gaan werken. Dit geldt zeker voor inwoners die in een parttime baan zijn gaan werken met wisselende uren. Vooral het aanpassen van de toeslagen gaat vaak mis waardoor terugbetalingsproblemen kunnen ontstaan. 4. Integrale aanpak Inwoners die met armoede te maken hebben kampen ook vaak met andere problemen zoals schulden en onzekerheid over werk, inkomen en huisvesting. Vaak wordt dan het krijgen van (vast) werk als voorwaarde gezien om de andere problemen op te kunnen lossen.

Het is echter ook andersom: naarmate er meer zekerheid is over voldoende inkomen en huisvesting zal er meer ruimte zijn om gericht aan de slag te gaan voor het vinden van werk. 5. En verder…… 

U kiest uit drie alternatieven voor de armoede definitie van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP): ‘Er is sprake van armoede als mensen gedurende langere tijd niet de middelen hebben om de minimaal noodzakelijke goederen en voorzieningen te bekostigen’’.

Deze definitie is echter veel vager dan de definities van het Centraal Planbureau en het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het lijkt ons lastig om met deze vage definitie vast te stellen wie aan de definitie voldoet en wie niet. Daardoor lijkt monitoring van de effecten van uw beleid niet goed mogelijk. 

 

In de inhoud van het kindpakket dat door de stichting Leergeld aangeboden gaat worden ontbreekt de contributie voor sportverenigingen. Dat betreuren wij zeer. Deelname aan sport is zowel voor de lichamelijke als sociaal/emotionele ontwikkeling van kinderen heel belangrijk. Met de voorgenomen verstrekking in natura van het kindpakket kunnen wij instemmen. Het is ons echter niet duidelijk wat per kind de financiële bovengrens is van deze verstrekkingen. Zoals u aangeeft zijn er veel maatschappelijke organisaties die een bijdrage leveren aan armoede bestrijding: de voedselbank, de kledingbank, de repairshop, de luierbank, de fietsenbank en de kringloopwinkels. Wellicht is het handig een overzicht hiervan beschikbaar te hebben voor inwoners die met armoede kampen.

Graag vernemen wij uw reactie. Ook stellen wij het op prijs als u ons advies en uw reactie daarop ook aan de gemeenteraad doet toekomen als de nota daar op de agenda staat. Mocht u dat niet overwegen dan horen wij graag de argumenten daarvoor. Met vriendelijke groet, Nicole Bakker Voorzitter Adviesraad Sociaal domein