251021_Groenstructuurplan Voorne aan Zee

Groenstructuurplan Voorne aan Zee

11 november 2025

COLOFON Groenstructuurplan Voorne aan Zee

OPDRACHTNEMER

idverde Advies Willemsplein 2-4 5211 AK ‘s-Hertogenbosch T 073 205 11 00 E advies@idverde.nl

OPGESTELD DOOR VRIJGEGEVEN DOOR OPDRACHTGEVER

Anouk van der Palen Wendy Hopmans Gemeente Voorne aan Zee Oostzanddijk 26 3221 AL Hellevoetsluis

PROJECTNUMMER KENMERK

721250246 -

STATUS VERSIE DATUM

Definitief 7.0 11-11-2025

Copyright 2025 gemeente Voorne aan Zee. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de gemeente Voorne aan Zee. De gemeente Voorne aan Zee is niet aansprakelijk voor eventuele schade ontstaan bij gebruik van gegevens uit dit rapport.

11 november 2025

Groenstructuurplan

2

Inhoud Inhoud

3

Inleiding en context

4

1.1 Aanleiding en doel

4

1.2 Randvoorwaarden en uitgangspunten

5

1.2.1 Fysieke kaders

5

1.2.2 Beleidsmatige kaders

6

2. Groenstructuren

7

2.1 Huidige groenstructuur

7

3. Toekomstbestendige groenstructuur

10

3.1 Uitdagingen

10

3.2 Ambities

10

3.3 Doelstellingen en kansen

13

3.4 Vervangen verwijderde bomen

15

4. Bijlagen

16

4.1 Bijlage 1 – Toelichting kernen en randen en ambities

16

4.2 Bijlage 2 – Groenstructuurkaarten

20

4.3 Bijlage 3 – Ecologische graszones

21

4.4 Bijlage 4 – Hotspots

22

11 november 2025

Groenstructuurplan

3

Inleiding en context De gemeente Voorne aan Zee is een mooie gemeente met een veelzijdig karakter en bijzondere kernen. Het doel van dit groenstructuurplan is om te zorgen voor een toekomstbestendige groene leefomgeving. Hierbij sluiten we aan bij de randvoorwaarden en uitgangspunten uit het landschap, de Omgevingsvisie en andere beleidsstukken. Deze analyse van de groenstructuur vormt de basis voor de toekomst.

1.1 Aanleiding en doel Sinds 1 januari 2023 zijn de voormalige gemeenten Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne gefuseerd tot de gemeente Voorne aan Zee. Vanuit deze fusie is de wens voor een overkoepelend en eenduidig beleid op groen in de vorm van een groenstructuurplan. In dit plan ligt de basis enerzijds in het belang van de groenvoorzieningen in de openbare ruimte met daarbij een integrale en toekomstbestendige benadering. Anderzijds is dit groenstructuurplan een middel om de Omgevingsvisie een plek te geven in de fysieke buitenruimte. Met dit groenstructuurplan wordt de ambitie van de gemeente Voorne aan Zee voor de lange termijn vastgesteld. Het doel is om een gezonde leefomgeving te creëren en om het openbaar groen structureel te ontwikkelen en te beschermen, rekening houdend met uitstraling, klimaatverandering, biodiversiteit en ecologie. Het groenstructuurplan is sturend voor alle keuzes die in de groene ruimte gemaakt worden, maar laat daarnaast voldoende ruimte om in elke situatie de nodige afwegingen te maken. Het groenstructuurplan vormt op deze manier de basis voor groen inrichting van diverse projecten in Voorne aan Zee.

Het is mooi hier!

11 november 2025

Groenstructuurplan

4

1.2 Randvoorwaarden en uitgangspunten In het kader van dit groenstructuurplan zijn randvoorwaarden en uitgangspunten van toepassing. Hierin maken we onderscheid tussen fysieke en beleidsmatige kaders. De fysieke kaders hebben betrekking op de ruimtelijke (gebied specifieke) onderdelen die wel of niet binnen dit groenstructuurplan worden opgenomen. De beleidsmatige kaders geven richting aan de thema’s uit de omgevingsvisie: klimaatbestendigheid, biodiversiteit, ecologie en het gebruik van groen. Daarnaast gaan de beleidsmatige kaders in op de wettelijke voorwaarden waaraan voldaan moet worden. Tot slot stellen aanleg, beheer en onderhoud ook randvoorwaarden voor de omgang met groen. Deze werkzaamheden bepalen indirect op welke mate de groenstructuren bijdragen aan beleving en toegevoegde waarde op beleidsthema’s. Dit groenstructuurplan gaat uit van de groenstructuur op hoofdlijnen. Hierin staat dus niet in detail genoemd waar een bepaalde boom of struik geplant wordt, maar wel waar wel op welke manier Gemeente Voorne aan Zee wil inzetten op het behoud van bestaande groenstructuren of het ontwikkelen van nieuw groen

1.2.1 Fysieke kaders Het groenstructuurplan gaat over het totale areaal aan openbaar groen binnen de bebouwde kom van de kernen van Voorne aan Zee. Het groen in het buitengebied en het groen dat niet in gemeentelijk eigendom is, maakt geen onderdeel uit van dit plan. Een geleidelijke overgang tussen de bebouwde kom en het buitengebied wordt wél meegenomen zodat groenstructuren zoveel mogelijk op elkaar kunnen aansluiten. Daarnaast is de fysieke grens van groen naar water ook aan belangrijke grens. Binnen dit plan vallen bijvoorbeeld wel de groene oevers langs watergangen, maar niet het water zelf. Het water is echter wel een belangrijke ruimtelijke drager waar veel groenstructuren aan opgehangen zijn. De kernen die in dit plan worden meegenomen zijn: Oostvoorne, Zwartewaal, Tinte, Oudenhoorn, Nieuwenhoorn, Brielle, Hellevoetsluis, Vierpolders en Rockanje.

Gebiedsindeling Voorne aan Zee (Bron: Omgevingsvisie Voorne aan Zee)

11 november 2025

Groenstructuurplan

5

1.2.2 Beleidsmatige kaders Naast de fysieke kaders vormen verschillende beleidsstukken vanuit de gemeente ook kaders voor dit groenstructuurplan. De onderstaande beleidsstukken vormen belangrijke beleidsmatige aanknopingspunten voor dit groenstructuurplan. De Omgevingsvisie Voorne aan Zee De Omgevingsvisie heeft de ambitie om de stedelijke en dorpse groenstructuur te behouden en te versterken en de ecologische kwaliteit hiervan te verbeteren. De Omgevingsvisie gaat in op de concurrerende ruimteclaims in het landschap. Hierbij wordt gezocht naar een balans tussen de verschillende functies die een plek moeten krijgen in de openbare ruimte. Zo stelt de Omgevingsvisie dat het verkopen van snippergroen onwenselijk is. Dit gaat namelijk ten koste van de hoeveelheid openbaar groen in de bebouwde kern. Daarnaast wordt in de Omgevingsvisie onderscheid gemaakt tussen acht verschillende deelgebieden waarbij voor elk deelgebied gebiedseigen opgaven en ambities zijn geformuleerd. De kernen worden in de Omgevingsvisie onderverdeeld in drie verschillende categorieën: •

Vestingsteden (Brielle en Hellevoetsluis)

•

Kustdorpen (Rockanje en Oostvoorne)

•

Polderdorpen (Tinte, Vierpolders, Zwartewaal, Nieuwenhoorn en Oudenhoorn)

Naast de visie op de kernen wordt specifiek aandacht gevraagd voor de stad- en dorpsranden. In deze randen komen vaak veel opgaven samen. In de huidige situatie zijn deze niet altijd duidelijk of herkenbaar. Vanuit de Omgevingsvisie bestaat de wens om deze randen meer te benutten en meer kwaliteit te geven. Voor iedere rand zijn eigen uitgangspunten en ontwikkelingen geformuleerd. Deze uitgangspunten zijn terug te vinden in de Omgevingsvisie. IBK+ Het Integraal Beheerkader Plus (IBK+) beschrijft de bestuurlijke ambities ten aanzien van het onderhoudsniveau en de toekomstige aanpak voor het beheer van de openbare ruimte, inclusief groen en bomen. Dit waarborgt de kwaliteit van het openbaar groen op de lange termijn, zowel bij nieuwe aanleg als na herinrichting. Binnen de gemeente Voorne aan Zee krijgen Hotspots net wat meer aandacht om de omgeving te verbeteren. De Hotspots, zoals ook opgenomen in het IBK+, worden ook in het groenstructuurplan aangeduid. Vanuit het IBK+ wordt voor de Hotspots en begraafplaatsen onderhoudsniveau A gehanteerd, voor de overige wijken onderhoudsniveau B. LIOR Om de kwaliteit van de openbare ruimte te waarborgen, zijn inrichtingsvoorwaarden opgesteld die van toepassing zijn op zowel nieuwe ontwikkelingen als bestaande situaties. Deze voorwaarden worden beschreven in de Leidraad Inrichtingseisen Openbare Ruimte (LIOR).

In deze LIOR worden de bestaande richtlijnen vanuit de verschillende kernen voor de hele gemeente geactualiseerd en gelijkgetrokken. Waar dit Groenstructuurplan richting geeft over de overkoepelende groenstructuren in de gemeente, zet het LIOR in op de praktische inpasbaarheid en inrichtingseisen van groen. Daarnaast wordt er in het LIOR een soortenlijst opgenomen voor vaste planten, heesters en bomen. Soortenmanagementplan Voorne aan Zee maakt gebruik van een soortenmanagementplan (SMP) dat inzet op het behouden van vliegroutes en foerageergebieden van vleermuizen. Daarnaast wordt waardevol groen voor huismussen en gierzwaluwen beschermd. Toekomstige ontwikkelingen worden aan de randvoorwaarden vanuit het SMP getoetst.

11 november 2025

Groenstructuurplan

6

2. Groenstructuren In de basis wordt in Voorne aan Zee onderscheid gemaakt tussen de hoofdstructuur en de wijkstructuur. Als aanvullende laag liggen hier nog de hotspots, ecologische zones en waardevolle plekken zoals parken met een belangrijke buurtfunctie overheen.

2.1 Huidige groenstructuur Binnen onze gemeente wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende groenstructuren: de hoofdstructuur, bestaande uit hoofdwegen, begraafplaatsen centrumgebieden (hotspots), de wijkstructuur (overig groen in de wijken), ecologische zones en groene ontmoetingsplaatsen. De uitwerking van de groenstructuren per kern staat opgenomen in bijlage 2 tot en met 4 van dit groenstructuurplan.

De Hoofdstructuur De hoofdstructuur van de gemeente Voorne aan Zee is een belangrijke ruimtelijke drager van de gemeente. Deze structuur bestaat met name de hoofdontsluitingswegen in de kernen. Deze wegen worden veel gebruikt en vormen de (groene) toegangspoorten tot de kernen. De hoofdstructuur is binnen de gemeente ingericht als laanstructuur met bomen, bermen van gemaaid gazon en haagstructuren.

Hotspots Hotspots zijn binnen Voorne aan Zee, de begraafplaatsen, rotondes en de centrumgebieden in alle kernen. Deze hotspots moeten bij de aanleg of renovaties van wijken behouden blijven of versterkt worden. Voor bomen betekent dit dat bomen behouden blijven en het aanplanten van nieuwe bomen mogelijk is. Bij de aanplant van heesters en vaste planten is het van belang dat dit uit een grote diversiteit van soorten bestaat. De Hotspots zijn plekken waar inwoners veel samenkomen of passeren en om deze reden een andere uitstraling krijgen. Op deze plekken bestaat de inrichting met name uit bomen, heesters en vaste planten.

11 november 2025

Groenstructuurplan

7

Wijkstructuur Onder de wijkstructuur worden de woonwijken buiten het centrumgebied verstaan. Dit zijn alle structuren die niet onder de hoofdstructuren of hotspots vallen. Het groen binnen de wijkstructuur bestaat met name uit bomen, heesters en gazon. Deze gebieden maken geen onderdeel uit van de hoofdstructuur, maar ook hier geldt het uitgangspunt dat deze structuur waar mogelijk behouden blijft of wordt versterkt bij de aanleg of renovatie van wijken. De beplanting in de overige wijken bestaat met name uit heesters en bomen. Vaste planten worden in deze gebieden niet toegepast. Binnen het sortiment aan heesters wordt een mix tussen bloeiende en groenblijvende heesters toegepast

Ecologische zones De randen van de wijken vormen vaak een overgang naar het buitengebied. Om deze reden bestaan de randen uit bomen in combinatie met ruw gras en wordt dit waar mogelijk op ecologische wijze beheerd (zie bijlage 3). Ook de overige beplanting aan de randen is gericht op het versterken van de ecologische zones. Minder maaien draagt bij aan een bloeiende natuur en grasland dat bijdraagt aan de biodiversiteit. Daarnaast wordt ook aansluiting gezocht op de ecologische structuren vanuit Natuurnetwerk Nederland (NNN) en het Natura-2000 gebied Voornes duin waar de kernen Rockanje en Oostvoorne op aansluiten. Overzicht Natuurnetwerk Nederland (Bron: Atlas van de Leefomgeving)

11 november 2025

Groenstructuurplan

8

Groene ontmoetingsplaatsen Tot slot zijn los van het beheerniveau nog andere belangrijke groene plekken in de kernen te definiëren. Dit zijn bijvoorbeeld buurtparken die een belangrijke sociale functie vervullen. Dit zijn bijvoorbeeld (groene) ontmoetingsplekken voor buurtbewoners, speelplekken waar kinderen samen komen en plekken waar gesport kan worden. Deze parken en grootschalige groenstructuren vormen belangrijke ruimtelijke en sociale dragers voor de kernen.

11 november 2025

Groenstructuurplan

9

3. Toekomstbestendige groenstructuur Het is belangrijk om inzicht te krijgen in de uitdagingen waar de gemeente in de toekomst mee te maken krijgt op het gebied van groen. Vervolgens wordt gekeken naar de ambities vanuit de belangrijkste speerpunten van Voorne aan Zee. Tot slot volgen doelstellingen voor de toekomst.

3.1 Uitdagingen Druk op de openbare ruimte De grote druk op de openbare ruimte speelt binnen de gemeente Voorne aan Zee. Hierdoor kunnen conflicten ontstaan tussen het verschillend gebruik van de buitenruimte. Wortels van bomen kunnen conflicteren met ondergrondse infrastructuur en tussen parkeerplaatsen en groen moeten eveneens keuzes gemaakt worden. Bij nieuwe ontwikkelingen is het vaak een uitdaging om voldoende (ondergrondse) ruimte te vinden voor het plaatsen van bomen van een grotere (kroon)omvang. Resultaten bewonerspanel In het kader van dit groenstructuurplan is een enquête afgenomen bij het bewonerspanel om inzicht te krijgen in de manier waarop inwoners het groen binnen de gemeente ervaren. Aan dit bewonerspanel hebben 928 respondenten meegedaan uit verschillende sociaaleconomische klassen en kernen, waardoor de resultaten representatief zijn voor de gemeente. Uit de resultaten komt naar voren dat de inwoners van de gemeente groen in de buurt belangrijk vinden. Van de respondenten geven 360 aan dat ze tevreden zijn met het groen in de gemeente, terwijl 383 inwoners aangeven niet tevreden te zijn. Het belangrijkste aandachtspunt dat uit deze enquête naar voren komt vanuit de respondenten betreft het onderhoudsniveau van de gemeente. 67% van alle respondenten geeft beter onderhoud als wens voor hun buurt.

Met name inwoners uit Hellevoetsluis en de kleine dorpen geven aan dat het groen niet goed wordt onderhouden. Verandering van klimaat en afnemende biodiversiteit Het klimaat verandert. Dit zorgt voor toenemende droogte, hittestress en meer wateroverlast. Dit brengt enerzijds uitdagingen voor het groen, maar tegelijk kan groen ook zorgen om de gevolgen van klimaatverandering te mitigeren. Aan de ene kant krijgen soorten die van oorsprong altijd goed op een bepaalde plek groeiden het moeilijk. Zo moeten soorten ineens voor lange periodes bestand zijn tegen droogte en daarnaast grote hoeveelheden water in piekbuien verwerken. Daarnaast vormt de afname van de biodiversiteit ook een uitdaging voor Voorne aan Zee. Steeds meer (inheemse) soorten worden getroffen door ziektes en plagen waardoor bijvoorbeeld bomenlanen van dezelfde soort kwetsbaar worden voor uitval. Dit zorgt ervoor dat kritisch gekeken moet worden naar het toepassen van soorten die het nu én in de toekomst goed blijven doen binnen de gemeente.

3.2 Ambities De gemeente Voorne aan Zee heeft de ambitie om zich te ontwikkelen tot ‘de groene gemeente’ zoals opgenomen in de Omgevingsvisie. Meer en divers groen in het straatbeeld draagt bij aan een betere en toekomstbestendige leefomgeving. Zo zorgt een groene inrichting van de buitenruimte voor een hoger fysiek en mentaal welzijn voor inwoners. Afwisselend groen stimuleert bewegen en ontmoeten bij inwoners van alle leeftijden en sociale klassen. Daarom is het behouden en versterken van diversiteit van het groen in de woonomgeving is daarbij van groot belang. Om deze reden wordt ingezet op het ontwikkelen van een duurzaam en gevarieerd straatbeeld met een groene uitstraling die aansluit op de omgeving Dit wordt bijvoorbeeld gedaan door de bestaande groenstructuren als uitgangspunt te gebruiken en deze te versterken. Daarnaast streeft Voorne aan Zee ernaar een goede balans te vinden in het boven- en ondergrondse ruimtegebruik van de openbare ruimte. Dit betekent het realiseren van voldoende groenvakken ten opzichte van parkeerplaatsen en het verbeteren van de beleefbaarheid en beheersbaarheid van het groen. Ook in het kader van beheer heeft Voorne aan Zee de ambitie om de heestervakken op het gewenste niveau te brengen, het huidige bomenbestand op peil te houden.

11 november 2025

Groenstructuurplan

10

De ontwikkeling van groen sturen we aan de hand van vier speerpunten, voortkomend uit de Omgevingsvisie, die aansluiten op de uitdagingen waar de gemeente mee te maken krijgt: •

Identiteit en uitstraling

•

Klimaatbestendigheid

•

Ecologie

•

Biodiversiteit

De speerpunten ecologie en biodiversiteit worden vaak als synoniem van elkaar gebruikt. Toch zit hier een duidelijk verschil in. Ecologie gaat over het grotere geheel van natuurlijke structuren die interactie met elkaar aangaan (de ketens). Hierbij kan gedacht worden aan ecologische verbindingen die twee leefgebieden aan elkaar koppelen of structuren die als ‘ecologische stapsteen’ kunnen fungeren. Biodiversiteit gaat juist over de soortenvariatie in de natuur of op een specifieke locatie. Het versterken van de ecologie, door meer verbinding te leggen tussen bepaalde structuren, zorgt voor een hogere biodiversiteit omdat soorten zich hierdoor makkelijker kunnen verplaatsen. Identiteit en uitstraling Iedere kern heeft een eigen identiteit en uitstraling. Aan de hand van de kernwaarden wordt het groen afgestemd op de omgeving. De uitgangspunten van deze kernen worden in bijlage 1 beschreven. Ecologie Met dit speerpunt wordt gedoeld op het versterken van de ecologische structuren in de gemeente in de bebouwde kom. Ecologie richt zich op de relatie en samenwerking tussen dieren en planten en hun omgeving. Binnen dit speerpunt wordt ingezet op het versterken van de ecologische verbinding en overgang naar het buitengebied. Hiermee wordt ook aansluiting gemaakt op de verbindingen die voortkomen uit het Natuurnetwerk Nederland. Vanuit ecologie wordt ingezet op: •

Het landschap centraal stellen met behoud en verbetering van de diversiteit en kwaliteit van het landschap

•

Natura 2000-gebieden beschermen en de natuurgebieden versterken

Biodiversiteit Gevarieerd groen met een hoge natuurwaarde is belangrijk voor het woongenot en de kwaliteit van de leefomgeving. Hoe meer verschillende soorten worden toegepast, des te kleiner wordt de kans op ziektes, plagen en uitval in het groen. Daarnaast biedt een grote variëteit in beplanting een grote bijdrage als voedselbron of schuilplek voor insecten, vogels en kleine zoogdieren. Met biodiversiteit wordt in deze context gedoeld op het versterken van de soortendiversiteit in de kernen. Binnen de beplantingskeuze wordt bijvoorbeeld rekening gehouden dat veel verschillende soorten hier voordeel uit halen als voedselbron of schuilplek. Voor laanstructuren wordt in het algemeen wel gekozen voor één soort.

11 november 2025

Groenstructuurplan

11

Klimaatbestendigheid Met de ligging naast de Randstad en de internationale Rotterdamse industriehaven, wil Voorne aan Zee nog nadrukkelijker het groene, landelijke, duurzame beeld versterken. Meervoudig ruimtegebruik is het uitgangspunt en ambities op het gebied van duurzaamheid en klimaatbestendigheid worden gekoppeld aan andere ruimtelijke opgaven in de omgeving. Het is belangrijk om in te zetten op het vergroenen en ‘ontharden’ van de openbare ruimte. Zo streeft de gemeente ernaar om de openbare ruimte, waar de ruimte en beheersbaarheid het toelaat, klimaatadaptief in te richten en ruimte te geven aan meer groen en blauw en de hoeveelheid verharding te verminderen. Hierin kan gedacht worden aan groene pleinen, bosjes (groot en klein), groene corridors (koele routes) en waterdoorlatende bestrating. Dit draagt bij aan de omgang met droogte, wateroverlast en het brengen van verkoeling. Binnen het thema klimaatbestendigheid zijn in relatie tot groen de volgende ambities geformuleerd: •

Werken aan een klimaatbestendig en klimaatadaptief Voorne-Putten;

•

Kernen daar waar mogelijk en beheersbaar klimaatadaptief inrichten met aandacht voor schaduw;

•

Inzetten op toekomstbestendige klimaatbeplanting;

11 november 2025

Groenstructuurplan

12

3.3 Doelstellingen en kansen Vanuit de uitdagingen, ambities en het vigerend beleid formuleren we doelstellingen en kansen om de groenstructuren van Voorne aan Zee robuust en toekomstbestendig in te richten. Het uitgangspunt hierin is om opzet van de huidige groenstructuur te behouden, maar deze verschillende structuurniveaus te versterken aan de hand van de vier speerpunten. Identiteit en uitstraling Binnen onze gemeente gaan we op zoek naar manieren waarop verschillende elementen in de openbare ruimte elkaar versterken. Dit doen we zowel in bestaande structuren als in nieuwe (her)inrichtingen van de openbare ruimte. Hierbij hebben we ook specifiek aandacht voor het beschermen van bijzondere of karakteristieke groenstructuren die voor onze gemeente belangrijk zijn. Om deze doelstelling te realiseren doen we het volgende:

•

We realiseren groene en aantrekkelijke dorpsentrees.

•

We richten de doorgaande verkeersaders groen in.

•

Aanpassingen aan de hoofd- of wijkstructuren sluiten aan bij de karakteristieken van de kern en de generieke kenmerken van de hoofd- of wijkstructuren.

•

Binnen de woonomgeving wordt gevarieerd en aantrekkelijk groen toegepast.

11 november 2025

Groenstructuurplan

13

Ecologie •

We zetten in op het verbinden van de groenstructuren binnen de kernen met het buitengebied. Dit doen we door ecologisch beheer aan de randen van de kernen te blijven toepassen. Zo maken we een zachte overgang van de kernen naar het buitengebied.

•

We zorgen dat ons bomen- en groenbestand niet afneemt. Groen en bomen die verwijderd moeten worden, worden gecompenseerd binnen de gemeente Voorne aan Zee.

•

We passen waar mogelijk toekomstbestendige en biodiverse beplanting toe met een bijdrage voor de natuur. Hierbij kijken we specifiek naar soorten die een ecologische waarde hebben.

•

We zetten actief in op het versterken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en maken voor de kernen Rockanje en Oostvoorne aansluiting met de doelstellingen vanuit Natura-2000.

•

We beschermen en versterken de vliegroutes, foerageergebieden en het essentieel groen dat vanuit het Soortenmanagementplan is aangewezen.

•

Wij passen 'Maai Mei Niet' toe met ons maaibeheer in de ruw gras zones en trekken dit zelfs door tot half juni. Hiermee sluiten wij aan bij het landelijk initiatief ‘Maai Minder’ van de bijenstichting.

Biodiversiteit Binnen de gemeente hanteren we een plantlijst waarmee we inzetten op het versterken van de biodiversiteit en ecologie in onze gemeente. Zo planten we bij de herinrichting van een wijk niet één, maar juist verschillende soorten bomen door elkaar heen. Hierdoor worden onze groenstructuren sterker en beter bestand tegen uitval door plagen en ziekten.

•

We zetten in op het toepassen van gevarieerder gemeentelijk groen in soort, leeftijd, inrichting en onderhoudsniveau.

•

Bij het planten van nieuwe bomen, heesters en struiken passen we een zo divers en toekomstbestendig mogelijk sortiment toe om op die manier bij te dragen aan een hogere biodiversiteit in de gemeente. Hierbij kiezen we bij voorkeur voor soorten met een zo groot mogelijk kroonvolume en een ecologische meerwaarde voor de omgeving.

•

Bij de aanplant van vaste planten en heesters houden we rekening met de geur, nectarwaarde en bloeiperiode van de betreffende soorten om in te zetten op bijen en vlinders.

•

We passen een bloeikalender toe bij de aanplant om zo jaarrond waard- en nectarplanten te hebben die aansluiten bij de behoeften van bestuivers.

•

Invasieve exoten worden niet aangeplant en worden actief bestreden.

•

Bij nieuwe ontwikkelingen onderzoeken we welke bomen, landschapselementen en watergangen behouden kunnen blijven.

•

Waar van toepassing vervangen we beschoeiing door natuurvriendelijke ecologische oevers.

11 november 2025

Groenstructuurplan

14

Klimaatbestendigheid Wij houden als gemeente binnen de kernen niet enkel vast aan inheemse beplanting, maar kijken we hierbij ook naar wat toekomstig inheems wordt in onze regio. Dit zijn bijvoorbeeld planten die nu met name in de zuidelijkere Europese landen voorkomen, maar het steeds beter doen in onze streken. Ons streven is om een divers plantenbestand toe te passen waarbij inheemse beplanting aangevuld wordt met toekomstige inheemse beplanting. We hanteren een plantenlijst met soorten die wij in onze gemeente toepassen én die aansluiten op het klimaat van morgen. Deze lijst geeft richting en is niet limitatief en kan altijd aangevuld worden als andere soorten, dan de soorten die op deze lijst staan, op een bepaalde locatie ook passend zijn.

•

Daar waar de ruimte het toelaat richten we hoogwaardige groenvakken in om overtollig water tijdelijk op te vangen en te laten infiltreren. Uitgangspunt hierin is dat deze vakken niet te kleinschalig mogen zijn.

•

We planten bomen op plekken waar overlast van hitte speelt. Dit doen we om de gevolgen van hittestress te beperken. Door bomen te planten waar voldoende boven- en ondergrondse ruimte beschikbaar is kunnen we kiezen voor bomen met een grote kroonvorm. Als de ruimte voor het plaatsen van een boom met een grote kroon beperkt is, moet ruimte gecreëerd worden om meerdere bomen met een kleiner kruinvolume toe te passen.

•

We zorgen dat iedere verwijderde boom één op één vervangen wordt door een nieuwe boom.

•

We zetten met plantenkeuze in op het klimaat van morgen. Dit betekent dat we flexibel omgaan in de plantkeuze en inzetten op een hoge diversiteit in soorten die goed bestand zijn tegen extreme omstandigheden.

•

We zetten in op een robuust groenblauw netwerk in dorpen, buurten en wijken.

3.4 Vervangen verwijderde bomen Om de bomen binnen onze gemeente te beschermen hanteren wij de volgende uitgangspunten. Voor alle verwijderde bomen in een groenstrook of gazon, worden nieuwe bomen in de plaats geplant. Dit gebeurt zoveel mogelijk op dezelfde plek waar de oorspronkelijke boom stond. Als dit niet mogelijk is, bijvoorbeeld vanwege de beperkte onder- of bovengrondse ruimte of omwille van de verkeersveiligheid, zoeken we naar een passende plek in de buurt. Bomenlanen zijn de groene aderen van onze gemeente. Als een boom uit een laanstructuur uitvalt en deze niet direct herplant kan worden, stellen we een vervangingsstrategie op om de hele laan gefaseerd van nieuwe bomen te voorzien. Bij het kappen van bomen door ontwikkellocaties of renovaties gaan we hierin nog verder. Wij nemen in onze overeenkomsten op dat hetzelfde aantal bomen dat gekapt moet worden, terug moet komen in het project. Daarnaast streven we om nog 20% extra van het aantal gekapte bomen terug te planten. Het potentieel kroonvolume wordt hierin ook meegenomen.

11 november 2025

Groenstructuurplan

15

4. Bijlagen 4.1 Bijlage 1 – Toelichting kernen en randen en ambities Vestingsteden Binnen Voorne aan Zee liggen twee vestingsteden: Brielle en Hellevoetsluis. De vestingsteden zijn rijk aan cultuurhistorische elementen, monumenten en objecten en ze kennen een lange geschiedenis. De vestingen zijn onderdeel van de Stelling van de Monden van de Maas en Haringvliet. Beide steden zijn ook beschermde stadsgezichten. Voor de Vestingsteden ligt de focus met name op de volgende speerpunten: •

Vitale en sociale steden, buurten en wijken

•

Groene vestingsteden

•

Energieneutrale en klimaatbestendige vestingsteden

•

Culturele en beleefbare vestingsteden

•

Ondernemende vestingsteden met kansen voor recreatie en toerisme

•

Bereikbare vestingsteden met een hoge leefbaarheid

Kustdorpen Rockanje en Oostvoorne zijn de twee kustdorpen binnen de gemeente Voorne aan Zee. Door toerisme en recreatie zijn de voorzieningen in deze dorpen relatief goed. Binnen de kustdorpen wordt ingezet op een klimaatadaptieve buitenruimte en circulaire bouw. Polderdorpen De polderdorpen hebben een duidelijke relatie met de veelal agrarische polders. Voor de polderdorpen wordt in de Omgevingsvisie verder niet specifiek ingegaan op het groen in de openbare ruimte. Gemoedelijkheid en sterke sociale cohesie staan in deze dorpen centraal. Binnen de polderdorpen neemt de vergrijzing sterk toe en is het woningaanbod weinig gedifferentieerd. Hier wordt in de toekomst op ingezet door nieuwe buurten en straten aan te leggen met een gevarieerd woningaanbod. Definitie randen vanuit de Omgevingsvisie per kern

•

Brielle o Overgebleven ruimte om het spui wordt open en herkenbaar o Open karakter van de voormalige schootsvelden rond de vesting blijft behouden

•

Hellevoetsluis o De dijk vormt een heldere strakke rand voor bebouwing, deze scherpe grens blijft behouden o De stadsranden (polderranden) worden flexibel ingericht met een combinatie tussen stedelijke voorzieningen o

en groen. Hiermee komt een zachte overgang van stad naar het buitengebied De randen van Hellevoetsluis zijn geen verzamelranden voor energie- en wateropgaven

o o o

Schootsvelden rond de vesting van Hellevoetsluis blijven open Openheid tussen Hellevoetsluis en Nieuwenhoorn blijft behouden Waterfronten blijven open ten behoeve van het zicht op het water en de beleving van het water. De beleefbaarheid van het Haringvliet wordt met het project Zuidfront vergroot

•

Rockanje o Aan de oostkant van Rockanje ligt een scherpe grens die samenvalt met de ringdijk van de polder. Deze grens blijft behouden en vormt de stadsrand o De bebouwing grenst aan het duinlandschap. Over het algemeen is de overgang van bebouwing naar o

duinen zacht. In de duinrand van Rockanje wordt de kleinschaligheid van het landschap behouden en komen geen nieuwe ontwikkelingen

11 november 2025

Groenstructuurplan

16

•

Oostvoorne o In de duinrand van Oostvoorne worden geen nieuwe ontwikkelingen toegelaten. o In de duinrand van Oostvoorne wordt de kleinschaligheid van het landschap behouden en komen geen

•

Polderdorpen o De polderranden dragen bij aan het karakter van het dorp of de kern en de overgang naar het landelijk gebied en polderlandschap. o Ontwikkelingen moeten bijdragen aan een kwaliteitsimpuls van het specifieke polderlandschap o Het bebouwde gebied heeft een heldere rand ten opzichte van de open polder o De rand is ‘zacht’ door de bebouwing aan de rand laag te houden en ontwikkelingen landschappelijk in te

nieuwe ontwikkelingen

passen o

Voor de polderdorpen wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor een ‘straatje-erbij’ of een ‘buurtjeerbij’

Ambities per kern Dit groenstructuur beperkt zich tot het gemeentelijk groen in de kernen en de overgang naar het buitengebied. Vanuit de Omgevingsvisie worden de onderstaande kernen met bijbehorende kenmerken op het vlak van groen geïdentificeerd.

Brielle Kenmerken:

Focus

Vestingstad

•

Op een na grootste stad binnen de gemeente

•

Beschermd stadsgezicht met honderden monumenten

•

Bijzondere vesting

In Brielle gaat aandacht uit naar het versterken en koppelen van bestaande groenstructuren, zoals parken, Vlindertuin aan de Hossenbosdijk en voorzieningen langs het Brielse Meer, waaronder het Vrijheidsbos en de Natuurspeeltuin Brielle Bloeit.

Hellevoetsluis Vestingstad Kenmerken:

Focus:

11 november 2025

•

Grootste stad binnen de gemeente

•

Enige versterkte haven van Nederland

•

Zes havens binnen de stad

Focus op kwaliteitsverbetering en vergroening van enkele wijken, wijkcentra en buurtcentra. In de vesting van Hellevoetsluis is op een aantal plekken veel verharding en nauwelijks groen en schaduw aanwezig. Deze plekken willen we vergroenen. We hebben de ambitie de waterkwaliteit van de vestinggrachten te vergroten door gedeeltelijk natuurvriendelijke oevers aan te leggen aan de buitenzijde.

Groenstructuurplan

17

Rockanje Kenmerken:

Focus

Oostvoorne Kenmerken:

Focus:

Tinte Kenmerken:

Focus:

Vierpolders Kenmerken:

Focus:

11 november 2025

Kustdorp

•

Toeristische trekpleister

•

Afwisselend landschap van duin, kust, polder en kreken

•

Levendig dorpshart

Op het gebied van groen wil Rockanje inzetten op een prettige en groene openbare ruimte met meer verblijfskwaliteit en het landschappelijk verankeren van de stad.

Kustdorp

•

Woondorp in de duinen

•

Kleinschalig en authentiek

•

Rijke historie

Oostvoorne wil inzetten op een groen dorp rijk aan natuur en cultuurhistorie. Dit moet bereikt worden door de bestaande kwaliteit van de natuur en het groen te behouden en versterken, het beschermen van het cultuurhistorisch erfgoed en verbindingen tussen het landschap en erfgoed voelbaar maken en door in te zetten op klimaatadaptatie met respect voor de natuur.

Polderdorp

•

Verbonden polderbuurtschap

• •

Kleinschalige ontmoetingsplekken Veel glastuinbouw

Binnen deze kern wordt ingezet op het maken van een kralensnoer van levendige plekken. Daarnaast moet de beleving van het landschap als economische en recreatieve impuls voor het dorp fungeren. Volgens de Dorpsvisie Tinte liggen kansen om de biodiversiteit in en om het dorp te verhogen.

Polderdorp

•

Beperkte voorzieningen

•

Omsloten door poldergebied Veel glastuinbouw

Vergroening binnen Vierpolders is wenselijk, zeker bij nieuwe ontwikkelingen binnen en aan de rand van het dorp.

Groenstructuurplan

18

Zwartewaal Kenmerken:

Focus:

Polderdorp

• •

Zwartewaalse Haven Grenst aan het Brielse meer

•

Omsloten door poldergebied

Binnen Zwartewaal wordt ingezet op het aanleggen van een nieuw dorpshart met ongeveer 85 woningen en een voorzieningencluster. Vanaf 2025 wordt de woningbouw in 3 fases gerealiseerd. Uit de Omgevingsvisie komen geen specifieke ambities voor groen naar voren.

Nieuwenhoorn Polderdorp Kenmerken:

•

Groene Scheg tussen Nieuwenhoorn en Hellevoetsluis

•

Geen duidelijk herkenbaar dorpscentrum

Focus:

Nieuwehoorn wil de groene loper tussen het dorp Nieuwenhoorn en het Ravenshout behouden. Om te voorkomen da Nieuwenhoorn en Hellevoetsluis aan elkaar groeien blijft de groene Scheg zo veel mogelijk open en vrij van bebouwing. Deze Scheg is een binnenstedelijke ecologische verbindingszone. Daarnaast bestaat de wens om de voormalige inundatievelden open te houden.

Oudenhoorn

Polderdorp

Kenmerken:

Focus:

11 november 2025

•

Eenduidig woningaanbod

•

Weinig ruimte voor inbreiding

Het creëren van een passende woningvoorraad binnen de beperkte ruimte is wenselijk. Uit de Omgevingsvisie komen geen specifieke ambities voor groen naar voren.

Groenstructuurplan

19

4.2 Bijlage 2 – Groenstructuurkaarten Voor de kernen binnen de gemeente Voorne aan Zee zijn groenstructuurkaarten opgemaakt. Deze zijn als separate bijlage van dit groenstructuurplan te raadplegen.

11 november 2025

Groenstructuurplan

20

4.3 Bijlage 3 – Ecologische graszones Sommige gebieden binnen de gemeente Voorne aan Zee worden ecologisch beheerd. Deze zones zijn als separate bijlage van dit groenstructuurplan te raadplegen.

11 november 2025

Groenstructuurplan

21

4.4 Bijlage 4 – Hotspots De kaart met Hotspots is als separate bijlage te raadplegen.

In de duinrand van Oostvoorne worden geen nieuwe ontwikkelingen toegelaten. o In de duinrand van Oostvoorne wordt de kleinschaligheid van het landschap behouden en komen geen nieuwe ontwikkelingen • Polderdorpen o De polderranden dragen bij aan het karakter van het dorp of de kern en de overgang naar het landelijk gebied en polderlandschap

11 november 2025

Groenstructuurplan

22