23 01 Gemeentelijke Ombudsman voorstel

RAADSVOORSTEL Onderwerp

: Gemeentelijke ombudsman Voorne aan Zee

Portefeuilehouder : Zaaknummer

:

Gevraagd besluit 1. Vast te stellen de verordening gemeentelijke ombudsman Voorne aan Zee 2023 2. Te benoemen: als gemeentelijke (kinder)ombudsman mevrouw M. van den Anker, thans werkzaam als gemeentelijke (kinder)ombudsman Rotterdam-Rijnmond als plaatsvervangend (kinder)ombudsman mevrouw C.A. Goudsmit, thans werkzaam als plaatsvervangend (kinder)ombudsman Rotterdam-Rijnmond Advies van commissie De fusiecommissie heeft positief geadviseerd over dit voorstel.

1. Inleiding Een beroep op het inschakelen van de ombudsman is een sluitstuk in een gemeentelijk klachtenprocedure. Als de interne klachtenprocedure voor een klager niet tot tevredenheid is afgehandeld, staat een gang naar de onafhankelijke ombudsman voor de klager open. De wetgever heeft bepaald dat alle gemeenten in principe een beroep kunnen doen op de landelijke ombudsman, maar biedt in artikel 81p van de Gemeentewet alternatieven aan: het aanwijzen van een gemeentelijke ombudsman , een gezamenlijke ombudsman of aansluiting zoeken bij een ombudsvoorziening van een andere gemeente. Een besluit tot instelling van een gemeentelijke ombudsman, moet volgens de wet Arhi voor 15 januari van het jaar van de herindeling door de nieuwe gemeenteraad genomen worden. Een gezamenlijke ombudsman is een ombudsman die voor meerdere gemeenten of gemeenschappelijke regelingen werkt. Een gemeentelijke ombudsman moet bij verordening worden ingesteld, een gezamenlijke ombudsman kan bij verordening of bij gemeenschappelijke regeling worden ingesteld. Begrotingsprogramma, bestaand beleid, kaders en eerdere besluiten Brielle is aangesloten bij de landelijke ombudsman, Westvoorne en Hellevoetsluis hebben een gemeentelijke ombudsman (de ombudsman Rotterdam is ook aangewezen als ombudsman voor Westvoorne en Hellevoetsluis).

Het aantal klachten dat in 2020 bij de ombudsman wordt ingediend zijn als volgt: Hellevoetsluis: 34 meldingen, 18 werden door de gemeentelijke klachtencoördinator afgehandeld

Westvoorne: 27 meldingen, 9 werden door de gemeentelijke klachtencoördinator afgehandeld; Brielle: 5 meldingen, 1 werd tussentijds beëindigd, 4 meldingen zijn zonder onderzoek afgedaan. 3. Argumenten De raadswerkgroep werkwijze en ondersteuning heeft uitgebreid gesproken over de voor- en nadelen van de diverse keuzes omtrent het onderbrengen van de ombudsfunctie. De raadswerkgroep concludeerde dat de keuze uiteindelijk een politieke keuze is en dat de raad van Voorne aan Zee hier voor aan zet is. De keuze wordt vanuit de raadswerkgroep met een neutraal advies aan u voorgelegd. De fusiecommissie adviseerde in haar vergadering van 10 oktober 2022 de raad van Voorne aan Zee voor te stellen in te stemmen met het instellen van een gemeentelijke ombudsman. De ombudsman Rotterdam (die feitelijk een gezamenlijke ombudsman is voor meerdere regiogemeenten) kent momenteel bij iedere deelnemende gemeente een andere benoemingsperiode (de wettelijke benoemingstermijn voor een ombudsman is 6 jaar). De wens vanuit Rotterdam is om dit gelijk te trekken. Dit kan met een Gemeenschappelijke Regeling. Een Gemeenschappelijke Regeling kent naast dit voordeel een belangrijk nadeel: de administratieve en bestuurlijke ‘drukte’ van het vormen van een bestuur, het aanbieden voor zienswijzen van de begroting en dergelijke.

De vraag is of een dergelijk bestuurlijk construct voor Voorne aan Zee de beste oplossing biedt. Daarnaast is het onmogelijk om op deze korte termijn nog een Gemeenschappelijke Regeling op te richten. Een alternatief is het opstellen van een verordening op de gemeentelijke ombudsman, aangevuld met een overeenkomst. In de verordening wordt opgenomen dat de benoemingstermijn van de ombudsman gelijke tred houdt met de aanwijzing van de ombudsman Rotterdam. In de overeenkomst worden ook afspraken gemaakt over praktische zaken en het budget. De verschillen en overeenkomsten tussen de Nationale Ombudsman en een gemeentelijke ombudsman (inclusief de andere vormen van ombudsman) komen neer op het volgende: 1. De Nationale ombudsman levert elk jaar een algemeen jaarverslag. Dit jaarverslag gaat in op actuele en relevante trends. Dit verslag is van algemene strekking en gaat niet in op specifieke gevallen van gemeenten. Een gemeentelijke ombudsman levert specifieke jaarverslagen op die gericht zijn op de situatie van de betreffende gemeente. 2. De kosten van aansluiting bij de Nationale ombudsman is (volgens artikel 2, eerste lid, van het Vergoedingenbesluit Wet Nationale ombudsman 2006) voor een gemeente €0,2321 per inwoner per jaar. Voor Voorne aan Zee (met een inwonersaantal van ongeveer 72.000) zou dat ca. €16.700/jr betekenen.

Een gemeentelijke ombudsman rekent ongeveer €0,50 per inwoner per jaar (aansluiting bij de Rotterdamse ombudsman). Voor Voorne aan Zee betekent dit ca. € 36.000/jr. De gemeenten Rotterdam en Amsterdam betalen €2,50 per inwoner per jaar voor een eigen ombudsman. Er kan dus gesteld worden dat de kosten voor een volledig eigen ombudsman flink hoger zijn dan aansluiting zoeken bij een ombudsman van een andere gemeente (zoals in de situatie bij Westvoorne en Hellevoetsluis). 3. In de persoonlijke afhandeling van klachten die bij de ombudsman zijn ingediend zijn de ervaringen in geval van de landelijke én in geval van de gemeentelijke ombudsman positief. Klagers ervaren zich gehoord te voelen.

2

4. Gemeentelijke klachten coördinatoren hebben positieve ervaringen in de contacten met de landelijke ombudsman niet per definitie positieve ervaringen met de gemeentelijke ombudsman. 5. Zowel de landelijke als gemeentelijke ombudsman kennen een kinderombudsman. De verschillen onder 1 genoemd gelden ook voor de kinderombudsman. 6. De gemeentelijke ombudsman is regelmatig aanwezig in de gemeente. De landelijke ombudsman niet. Voordeel van een dergelijke aanwezigheid is de laagdrempeligheid voor het melden van klachten. Nadeel is dat er op deze manier bijna om het indienen van klachten wordt gevraagd. 7. Een gemeentelijke ombudsman wordt aangesteld voor de duur van 6 jaar. Aansluiting bij de landelijke ombudsman kan jaarlijks worden beëindigd of gestart (de keuze moet voor 1 juli worden gemaakt). Ongeveer 75% van de gemeenten is aangesloten bij de Nationale ombudsman 4. Communicatie en participatie De raadswerkgroep werkwijze en ondersteuning heeft in een aantal gesprekken de voor- en nadelen van de diverse keuzes rond de aanwijzing van een ombudsman grondig verkend. Na besluitvorming wordt uw besluit gecommuniceerd met de landelijke ombudsman en met de gemeentelijke ombudsman van Westvoorne en Hellevoetsluis. De feitelijke installatie en eedaflegging van de ombudsman kan op een later moment plaatsvinden. 4. Duurzaamheid Niet van toepassing 5.

Kosten, baten en dekking Aansluiting bij de landelijke ombudsman kost € 16.700. De instelling van een gezamenlijke ombudsman (i.c. de ombudsman Rotterdam) kost € 36.000. Dit bedrag is opgenomen in de conceptbegroting 2023. 7. Regionale afstemming Niet van toepassing.

3