20240325 Wonen Welzijn en Zorgvisie

Wonen Welzijn Zorgvisie Samen maken we heldere keuzes en creëren koppelkansen

2024 - 2030

Inhoud

2

Voorwoord

3

Samenvatting

4

Speerpunten WWZ visie

5

1. Inleiding

8

2. Trends en ontwikkelingen in wonen, welzijn en zorg

10

3. Opgaven en maatregelen

13

4. Visie op wonen, welzijn en zorg in Voorne aan Zee

22

Bijlage 1 betrokken stakeholders

25

Bijlage 2 rolverdeling

25

Bijlage 3 begrippenlijst

27

Voorwoord Onze ambitie is dat iedereen in Voorne aan Zee volwaardig deel kan uitmaken van de inclusieve samenleving, een samenleving waarin alle mensen kunnen meedoen. Zelfstandig kunnen wonen in een voor hen geschikte woning en woonomgeving. En dat ze kunnen terugvallen op goed georganiseerde ondersteuning en zorg. Hierdoor vergroten wij de mogelijkheid van inwoners om regie te voeren over hun eigen leven, contacten te kunnen hebben met anderen en te kunnen meedoen aan activiteiten. Het Rijk heeft de gemeente gestimuleerd om een analyse te maken van de lokale opgaven op het gebied van wonen, welzijn en zorg voor verschillende aandachtsgroepen. Dit wordt vertaald in ambities en keuzes die worden vastgelegd in een Wonen, Welzijn en Zorgvisie en aanpak. Met groot genoegen presenteren wij u de langverwachte Wonen, Welzijn en Zorg visie van onze gemeente. Het afgelopen jaar hebben we intensief samengewerkt met diverse belanghebbenden om deze visie te ontwikkelen. Onze gezamenlijke ambitie is helder: wij streven ernaar dat alle inwoners, zowel nu als in de toekomst, de mogelijkheid hebben om zo lang mogelijk zelfstandig en passend te blijven wonen binnen onze prachtige gemeente.

Als gemeentebestuur tonen wij leiderschap door onze ambitieuze doelstellingen en door actief de dialoog aan te gaan met onze partners om te verkennen binnen welke kaders deze gerealiseerd kunnen worden. Wij zijn niet alleen vastberaden in het stellen van onze doelen, maar ook flexibel en wendbaar in de wijze waarop we deze doelen willen bereiken. We luisteren naar de behoeften van onze inwoners en betrokken partijen en zijn bereid om onze aanpak aan te passen om de beste resultaten te behalen. Het is onze overtuiging dat door samen te werken, te innoveren en te investeren in onze gemeenschap, we kunnen bouwen aan een toekomst waarin iedereen de mogelijkheid heeft om op een passende en waardige manier te wonen, te leven en te zorgen voor elkaar. We zijn trots op deze visie en zijn ervan overtuigd dat het een belangrijke stap is in de richting van een veerkrachtige en inclusieve gemeenschap. Wij willen dan ook al onze partners en betrokkenen bedanken voor hun waardevolle bijdrage aan het tot stand komen van deze visie. Samen zetten we ons in voor een gemeente waarin iedereen zich thuis voelt. Met vriendelijke groet,

Deze ambitie hebben wij als een heldere stip aan de horizon vastgesteld, en wij zijn vastbesloten om deze te realiseren in nauwe samenwerking met al onze partners. Het document dat u nu voor u heeft liggen, is het resultaat van deze vruchtbare samenwerking en nauwgezet overleg met de stakeholders.

Aart Jan Spoon Wethouder Wonen

3

Janneke Postma Wethouder Sociaal Domein

Samenvatting Met de Wonen, Welzijn, Zorg visie (WWZ visie) willen we samen met partners bereiken dat iedereen in Voorne aan Zee volwaardig deel kan uitmaken van de inclusieve samenleving, een samenleving waarin alle mensen kunnen meedoen. Zelfstandig kunnen wonen in een voor hen geschikte, veilige woning en woonomgeving. Waar nodig kunnen ze terugvallen op goed georganiseerde ondersteuning en zorg. Hierdoor vergroten wij de mogelijkheid van inwoners om regie te voeren over het leven. Dit doen we door een brug te slaan tussen het sociaal en fysiek domein. Steeds vaker zien we dat er binnen de twee domeinen gezamenlijke opgaven liggen. Om deze goed uit te kunnen voeren, is een WWZ visie noodzakelijk. Hierin leggen we vast op welke wijze we de verbinding de komende jaren vorm gaan geven.

Preventie, samenredzaamheid en passende ondersteuning voor wie dat nodig heeft

In 2030 houden inwoners zoveel mogelijk regie over het eigen leven met behulp van hun sociale omgeving. Waar nodig gebruik makend van passende ondersteuning en/of zorg.

Iedereen kan meedoen (zelf doen, samen doen, laten doen) We staan voor zelf als het kan; thuis als het kan en digitaal als het kan. Passende zorg en ondersteuning als het nodig is.

Ontmoeting en Ondersteuning (sociale basis)

Ambitie

We hebben voor inwoners van Voorne aan Zee een breed en toegankelijk aanbod van formele en informele activiteiten en voorzieningen die gericht zijn op ontmoeting en ondersteuning, ontplooiing en ontspanning. Inwoners kunnen samenleven en meedoen, eenzaamheid wordt tegengegaan en mantelzorgers en vrijwilligers worden ondersteund. We stimuleren een zorgzame samenleving waarin we omkijken naar elkaar.

Een passende woning voor iedereen

Verstevigen van gezond gedrag en samenredzaamheid

We streven ernaar dat gemeente Voorne aan Zee in 2030 een toekomstbestendige woningvoorraad heeft waarin het voor iedereen prettig wonen is.

Een omgeving die samenredzaamheid, participatie en ontmoeting stimuleert

De inwoners van gemeente Voorne aan Zee wonen in een gezonde en veilige omgeving waarin ze zich vrij kunnen bewegen en volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040.

4

We streven ernaar dat de inwoners van Voorne aan Zee zo lang mogelijk gezond blijven en voor zichzelf kunnen zorgen. Daarvoor bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis.

Beleid met een dorps- en wijkgericht karakter

In 2030 vormt Voorne aan Zee met negen plaatsen een vitale gemeente waar het voor iedereen prettig wonen is en waar iedereen zo lang mogelijk kan meedoen in de samenleving.

Speerpunten WWZ visie Een passende woning voor iedereen veilige • Levensloopbestendige, woonomgeving, in het bijzonder rond basisvoorzieningen met meer geschikte • Woningvoorraad (levensloopbestendige) woningen beschermd wonen en opvang zullen de • Voor komende jaren meer woonplekken gecreëerd moeten worden. Dit wordt geconcretiseerd in het Plan beschermd wonen en opvang

Een omgeving die samenredzaam­ heid, Preventie en ontmoeting stimuleert

Preventie, samenredzaamheid en passende ondersteuning voor wie dat nodig heeft

van een sociaal verbonden • Versterken Voorne aan Zee van vrijwilligers en • Ondersteuning mantelzorgers gemeente stimuleert en ondersteunt • Deactiviteiten en voorzieningen, ontmoeting en meedoen werken samen aan een • We dementievriendelijke samenleving

Ouderen Voorne •• Programma Langer thuis, ondersteuning van kwetsbare ouderen zodat ze langer in de eigen omgeving kunnen blijven gezondheid, preventie en leefstijl • Positieve om brede gezondheid te bevorderen “de goede nieuwe tijd”: inwoners • Campagne behouden zolang mogelijk de regie, juist als ze ouder worden van de toekomst: technische en • Huis innovatieve mogelijkheden om langer thuis te blijven wonen woningaanpassingen: we maken • Preventieve afspraken met woningcorporaties over

• Woonomgeving

toegankelijk en veilige inrichting •• Bereikbaar, Samen met inwoners, ondernemers en (zorg) professionals aanpassingen oppakken

5

Een gezonde en sociale leefomgeving

ondersteunt bij goede • Gemeente basisvoorzieningen in elk dorp; arts, ontmoetingsplek en winkel of bezorgservice. voor kwetsbare inwoners dichtbij • Woningen basisvoorzieningen

valpreventieve woningaanpassing bij wie dit niet zelf kunnen realiseren. Kamertraining voor jongeren en de faciliteren uitstroom jeugdhulp.

Arts, apotheek, wijkteams en Volledig Pakket Thuis (VPT)

elk dorp een arts, apotheek. Voor meer • Inspecialistische zorg aangewezen op andere plaatsen binnen of buiten de gemeente • Goede samenwerking eerstelijnszorg

Een passende woning voor iedereen

Een omgeving die samenredzaam­ heid, Preventie en ontmoeting stimuleert

Preventie, samenredzaamheid en passende ondersteuning voor wie dat nodig heeft

Bestaande woningen

Basisvoorzieningen in elke kern

ondersteunt bij goede • Gemeente basisvoorzieningen in elk dorp; arts, ontmoetingsplek en winkel of bezorgservice. voor kwetsbare inwoners dichtbij • Woningen basisvoorzieningen

Ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers

Een kern een ontmoetingsplek

Voldoende zorgpersoneel

elk verbeterproject kijken of geschiktheid • Bijvergroot kan worden door interne aanpassingen aan de woningen leegstaande (bedrijfs)panden •• Transformatie Stimuleren levensloopbestendigheid van woningen doorstroming op de volledige • Stimuleren woningmarkt door o.a. de inzet van wooncoaches Wet Maatschappelijke • Toegankelijkheid Ondersteuning ( Wmo) vergroten, zowel voor

•

financiële ondersteuning alsook in advies/ begeleiding Mogelijk maken kamerverhuur of samenwonen voor jongeren

Nieuwbouw

van de bouw •• Versnellen Aanmerkelijk deel nieuwbouw moet bestaan uit levensloopbestendige woningen 1 nieuwe geclusterde woonvorm • Tenminste in elk dorp; stimuleren en ondersteunen kansrijke initiatieven voor verschillende doelgroepen •• Flexwonen Uitbreiden sociale woningvoorraad naar 30% woningen realiseren voor • Voldoende aandachtsgroepen.

6

opstellen voor het plaatsen van • Beleid mantelzorgwoningen en ondersteuning van • Logeerzorg mantelzorgers en lotgenotencontact

alle dorpen een of meerdere • Inlaagdrempelige ontmoetingsplekken voor en

door inwoners waar activiteiten plaats vinden die bijdragen aan ontmoeting, ondersteuning en informatievoorziening

passende en betaalbare • Voldoende woningen voor jonge huishoudens die een

bijdrage kunnen leveren aan de vitaliteit van de dorpen en het verminderen van de krapte op de arbeidsmarkt

Een passende woning voor iedereen

Een omgeving die samenredzaam­ heid, Preventie en ontmoeting stimuleert

Preventie, samenredzaamheid en passende ondersteuning voor wie dat nodig heeft

Een goede bereikbaarheid en voldoende mobiliteit

Wonen met Zorg voor ouderen

openbaar vervoer, daar waar nodig • Dekkend versterkt met lokale vrijwilligersinitiatieven • Goede loop- en fietsverbindingen

zelfstandig wonen niet meer gaat dan • Als voldoende alternatieve mogelijkheden

• • •• Deze speerpunten worden verder uitgewerkt in de uitvoeringsagenda WWZ (medio 2024 gereed)

7

ondersteunen en faciliteren waarbij initiatieven voor kleinschalige woonvormen met zorg of ondersteuning voorrang krijgen. Bijv. bouwen van aanleunwoningen bij zorgvoorzieningen Behoud van huidig aantal verpleeghuisplekken Ondersteunen en faciliteren van andere woonvormen om aan behoefte van toename verpleeghuisplekken te kunnen voldoen Stimuleren inzet zorgtechnologie Begeleiding en ondersteuning zoveel mogelijk in gewone woningen en wijken

1. Inleiding Aanleiding

Door huisvesting in combinatie met werk, welzijn en zorg goed te organiseren en te investeren in een goede sociale basis voorkomen we dat mensen in de problemen komen. In de programma’s Een thuis voor iedereen en Wonen en Zorg voor ouderen is daarom opgenomen dat alle gemeenten vanaf 2024 een start maken met integrale regionaal afgestemde woonzorgvisies voor alle aandachtsgroepen en ouderen. Hiermee worden de fysieke en sociale opgave van de gemeente met elkaar verbonden. Voor u ligt de Wonen, Welzijn en Zorgvisie (WWZ visie) van gemeente Voorne aan Zee. De toenemende vergrijzing, het vaker en langer zelfstandig wonen, de decentralisatie van de zorg, de toenemende vraag om huisvesting voor de aandachtsgroepen en de toegenomen complexiteit van de samenleving vragen om een integrale aanpak. Hoe we als gemeente met deze uitdagingen om willen gaan in de komende jaren en welke keuzes we daar bij maken, leest u in deze Wonen, Welzijn en Zorgvisie 2024-2030. De WWZ visie bepaalt tot en met 2030 de koers van de gemeente daar waar wonen, welzijn en zorg elkaar raken. Met deze visie leggen we de basis voor verdere prestatieafspraken en een toekomstbestendig uitvoeringsprogramma. Daarin is concreet vastgelegd welke plannen wanneer worden uitgevoerd om te voorzien in wonen, welzijn en zorg voor ouderen en andere kwetsbare doelgroepen. De WWZ visie staat niet op zichzelf.

In Voorne aan Zee werken we doorlopend aan het toekomstbestendig houden van zorg, welzijn en ondersteuning, evenals de woonkwaliteit voor alle inwoners. Waar mogelijk sluit de visie aan op de lopende programma’s en activiteiten op het gebied van wonen, welzijn en zorg.

8

Doelstelling wonen, welzijn en zorgvisie

De Wonen, Welzijn en Zorgvisie van de gemeente Voorne aan Zee: • maakt inzichtelijk wat nodig is om te bereiken dat iedereen in Voorne aan Zee volwaardig deel kan uitmaken van de inclusieve samenleving, een samenleving waarin alle mensen kunnen meedoen. Waarin zij zelfstandig kunnen wonen in een voor hen geschikte woning en woonomgeving. En dat ze kunnen terugvallen op goed georganiseerde ondersteuning en zorg; • geeft inzicht in de opgave zodat een richtinggevend kader ontstaat voor de gemeente en de samenwerkingspartners; • is een basis van waaruit de betrokken partners in gezamenlijk overleg passend aanbod creëren en verantwoorde meerjarige investeringen kunnen plegen; • geeft richting aan de invulling van kansrijke locaties en transformaties nu en voor de langere termijn.

Samen staan we sterker

Steeds vaker wonen mensen, die behoefte hebben aan ondersteuning en zorg, zelfstandig. Dat vraagt om actie op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Deze WWZ visie is een belangrijke basis om te werken aan concrete acties om allerlei groepen voldoende te faciliteren in hun woon- en zorgbehoeften. Bijvoorbeeld de groeiende groep ouderen, jongeren, maar ook mensen die uitstromen uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang, statushouders en dak- en thuisloze inwoners. Met de WWZ visie werkt de gemeente Voorne aan Zee met haar partners aan een gezamenlijke aanpak door op basis van de lokale woonzorgopgave ambities te vertalen naar concrete afspraken over wonen, welzijn en zorg. De WWZ visie helpt om het fysieke en sociale domein (nog) meer met elkaar te verbinden en zo de gemeente klaar te maken voor de uitdaging die voor ligt. We kunnen elkaar nog beter vinden en netwerken verstevigen. Het formaliseren hiervan is een belangrijke voorwaarde voor de opgaven waar we voor staan.

Op weg naar een uitvoeringsagenda

De Wonen, Welzijn en Zorg visie bepaalt tot en met 2030 de koers, daar waar wonen, welzijn en zorg elkaar raken. Na vaststelling van de visie werken we de ambities uit deze visie uit tot concrete acties en projecten en maken we keuzes in de uitvoeringsagenda. Daarbij zijn sommige uitvoeringstaken belegd bij de gemeente en andere bij (maatschappelijke) partners. Bij de uitwerking van de WWZ visie in een uitvoeringsagenda zetten we de communicatie en/of participatie met betrokken partners (zie bijlage 2) voort.

Totstandkoming wonen, welzijn en zorgvisie Er zijn in opdracht van de gemeente onderzoeken gedaan door ABF Research en CBRE Group Inc. Deze onderzoeken hebben een beeld gegeven over de huisvestingsopgave voor de aandachtsgroepen waar we voor staan. Verder borduren we voort op vastgesteld visie en beleid vanuit het sociaal domein en stakeholders. De uitkomsten hiervan vormen de basis voor deze Wonen, Welzijn en Zorgvisie. Verschillende partijen zijn bij de totstandkoming betrokken. (we voegen de betrokken partijen toe aan deze tekst)

9

2. Trends en ontwikkelingen in wonen, welzijn en zorg De afgelopen jaren is er veel veranderd op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Deze ontwikkelingen hebben grote gevolgen voor het wonen en vraag en aanbod van zorg- en welzijnsdiensten in Voorne aan Zee. De betaalbaarheid en de beschikbaarheid van voldoende, kwalitatieve zorg en woningen staat onder druk. Dit heeft verschillende oorzaken, zoals de vergrijzing, het vaker en langer zelfstandig thuis wonen, de decentralisatie van de zorg en de toename van complexiteit in de samenleving. Anderzijds zien we kansen in de digitalisering (voor zover ouderen dat kunnen bijhouden) en de innovaties die plaats vinden in de zorg.

Vergrijzing: meer kwetsbare ouderen

Het overheidsbeleid zet in op langer thuis wonen en het financieel scheiden van wonen en zorg. Om langer thuis te blijven wonen is het nodig dat de woning geschikt is om (op termijn) zorg te ontvangen. Geclusterde woningen voorzien in aantrekkelijke capaciteit waar ouderen kunnen blijven wonen. Ook wanneer ze een zwaardere zorgvraag hebben. Het aantal oudere inwoners in Voorne aan Zee neemt toe. Hierdoor neemt ook de druk toe op de woningen die geschikt zijn voor ouderen. Woningtype, buitenruimte en woonomgeving (o.a. netwerk en contacten in de wijk) zijn belangrijke factoren die bepalen of het aanbod meerwaarde biedt ten opzichte van de huidige woning en omgeving. Deze verschillen sterk van elkaar per oudere en de mate van zorgvraag. Voor vitalere ouderen, wanneer ouderen nog geen 24-uurszorg nodig hebben, bepaalt de kwaliteit van het aanbod grotendeels de verhuisbereidheid.

Langer thuis wonen

Voor veel ouderen en kwetsbare mensen is het belangrijk om zo lang mogelijk zelfstandig mee te doen in het dagelijks leven. Zij wonen graag zo lang mogelijk thuis, al dan niet met hulp en ondersteuning. Landelijk beleid

10

stimuleert ook het langer thuis wonen. Hiervoor is wel goede ondersteuning, begeleiding en zorg nodig, voldoende geschoold zorgpersoneel en een toekomstbestendige Wmo en Wlz (kennis en budget). Wanneer ouderen uiteindelijk toch verpleeghuiszorg nodig hebben, is die zorg veel zwaarder op het moment van instroom in vergelijking met vroeger. Het huidig aantal locaties voor verpleeghuiszorg in Voorne aan Zee is beperkt en door de nieuwe wetgeving kunnen geen nieuwe verpleeghuisbedden toegevoegd worden. Hier zullen andere, innovatieve zorgconcepten voor ontwikkeld moeten worden met als uitdaging het scheiden van wonen en zorg. De regio vergrijst sterker en sneller dan het Nederlands gemiddelde. Daarmee groeit de behoefte aan een toegankelijke woonomgeving met voldoende en bereikbare voorzieningen en het belang van een inclusieve samenleving. Ook wordt het beroep op de welzijnsorganisaties en de Wmo groter. Steeds meer (vitale) ouderen moeten de mogelijkheid krijgen tijdig te kunnen anticiperen op veranderende woonbehoeften bij het ouder worden.

Vergrijzing en druk op de arbeidsmarkt

De zorg kampt met een personeelstekort en de verwachting is dat dit alleen maar toeneemt. De uitstroom is de komende jaren groter dan de instroom. Daarmee ontstaat een groeiende behoefte aan mantelzorgers en vrijwilligers en wordt er een steeds groter beroep gedaan op de samenredzaamheid van de inwoners. Het belang van inzet van en vertrouwdheid met zorgtechnologie en innovaties in de zorg neemt toe. De arbeidsmarkt voor zorgpersoneel is gespannen. Er is nu al een tekort aan zorgpersoneel en in de toekomst ontstaat ook een tekort aan mantelzorg en vrijwilligers.

Weer thuis wonen

Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang zijn woon- en opvang­ voorzieningen voor personen met psychische of psychosociale problemen, die (tijdelijk) niet zelfstandig kunnen wonen of geen vaste verblijfplaats hebben. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang ontwikkelen zich steeds meer naar (semi-) zelfstandig wonen met begeleiding. Dit betekent dat mensen met een (licht) verstandelijke beperking en/of psychische of psychiatrische problematiek meer zelfstandig gaan wonen. Daarvoor moet ondersteuning en begeleiding beschikbaar zijn op de eigen woonplek. Ook moeten ze zoveel mogelijk kunnen participeren in de samenleving. We letten daarbij op dat deze groep in balans is. Voor een deel van de mensen met een psychische kwetsbaarheid blijft Beschermd Wonen in een instelling wel nodig. Er is voor een groeiende groep mensen met een psychosociale of lichamelijke beperking die zelfstandig wonen behoefte aan een geschikte woonplek/ woonzorgconcepten, in een geschikte leefomgeving met passende zorg.

Krapte op de woningmarkt

De Nederlandse woningmarkt is nog onvoldoende aangepast op langer of weer zelfstandig thuis wonen. Doordat er nog te weinig wordt gebouwd, blijft ook de krapte op de woningmarkt bestaan.

Druk op de goedkope huursector

Doordat een groot deel van de kwetsbare inwoners van Voorne aan Zee aanspraak maakt op een goedkope huurwoning, staat er de nodige druk op de jaarlijks vrijkomende goedkope huurvoorraad van de woningcorporaties. Dak- en thuisloze inwoners, (kwetsbare) jongeren, jongvolwassenen met een (licht) verstandelijke beperking en uitstromers uit zorginstellingen zijn niet de enigen voor wie de goedkope en betaalbare sociale huur bereikbaar moet zijn. Deze groep heeft concurrentie van andere doelgroepen binnen de sociale huur, zoals mensen met een laag inkomen, vergunninghouders, starters en spoedzoekers. De druk op dit goedkope segment wordt nog groter door een sterkere inzet op extramuralisering.

11

Groeiende behoefte aan vernieuwende woonzorgconcepten en passende woonvormen De extramuralisering van de zorg vraagt zowel voor ouderen als voor mensen met een psychosociale of lichtverstandelijke beperking om passende woningen en woonvormen. Specifiek woonzorgaanbod blijft noodzakelijk om deze mensen zo goed mogelijk hun plek te bieden in de samenleving. Ook de zorgvraag van de doelgroep in de gehandicaptenzorg neemt toe, wat vraagt om andere zorg en andere woonmogelijkheden. Vernieuwende woonzorgconcepten kunnen het groeiend tekort deels opvangen, waardoor sommige ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen en een verhuizing naar een verpleeghuis kunnen voorkomen of uitstellen. Voor deze groeiende behoefte aan woonvormen tussen regulier zelfstandig en intramuraal wonen, is de verbinding tussen wonen, welzijn en zorg cruciaal. Er wordt voor deze doelgroepen te weinig gebouwd en verbouwd. Dit heeft als gevolg dat er een suboptimaal woningaanbod ontstaat en een belemmering van de doorstroming op de woningmarkt (voor bijvoorbeeld starters).

Decentralisatie van de zorg

Gemeenten hebben meer taken gekregen op het gebied van zorg, werk en jeugdzorg. Decentralisatie moet stimuleren dat mensen hun sociale netwerk, ‘eigen kracht’ en gemeentelijke voorzieningen beter benutten bij het oplossen van hun problemen. De zorg en ondersteuning worden dichtbij of in de eigen leefomgeving georganiseerd. We ontwikkelen naar een participtatiesamenleving waarin inwoners meer verantwoordelijkheid nemen en minder op de overheid leunen en we organiseren de zorg slimmer met behulp van digitale technologie.

Welvaart en gezondheid

De regio ZHE lijkt welvarend ten opzichte van het landelijke gemiddelde, maar er zijn grote verschillen tussen de verschillende plaatsen. • Het aantal mensen dat de regie heeft over het eigen leven neemt af. • De eenzaamheid neemt bij alle leeftijdsgroepen toe. Samen met de afname van de regie betekent dit dat de veerkracht in de samenleving afneemt. • Mentale gezondheid van jongeren en volwassenen staat onder druk. • Toename van het aantal inwoners met dementie. De prognose tot 2050 laat in de regio een toename van 200%. Voorne aan Zee groeit van 1.300 inwoners met dementie in 2020 naar ruim 3.200 inwoners met dementie in 2050. • Knelpunten voor de capaciteit van de huisartsen zijn groot; beschikbaarheid huisartsenzorg komt onder druk te staan. • Het aantal verpleeghuisbedden in Voorne aan Zee is lager dan het landelijk gemiddelde. Dit zorgt ervoor dat de opgave voor ‘andersoortige plaatsen/zorg’ groot is. • Mensen in een kwetsbare sociaal economische situatie kampen veelal met armoede, schulden, problemen rondom huisvesting, eenzaamheid of werkloosheid.

Zoektocht naar geschikte locaties

Geschikte locaties zijn onontbeerlijk voor nieuwe woonvormen. Er moet daarbij niet alleen gedacht worden aan lege plekken, maar ook aan hergebruik van bestaande locaties en transformatie van leegstaande panden. Per locatie moet een afweging worden gemaakt welke aandachtsgroep het beste past op die locatie. Iedere groep stelt andere eisen aan de omgeving. Nieuwe locaties moeten bijdragen aan het passend wonen voor de aandachtsgroepen en eveneens gericht zijn op doorstroming. Er is behoefte aan locaties waar diverse woonzorg concepten ontwikkeld kunnen worden.

12

3. Opgaven en maatregelen Voor de opgave in Voorne aan Zee is gebruik gemaakt van onderzoeken die eerder gedaan zijn, waaronder een onderzoek naar de vergrijzing door CBRE. Ook hebben verschillende partijen uit de woon, zorg- en welzijnssector meegedacht over deze opgave. Dit hoofdstuk biedt inzicht in de huisvestingsbehoeften van kwetsbare inwoners en de opgave voor Voorne aan Zee.

• • • • •

Samen bouwen

•

•

• • •

Opgaven • • • • •

Behoefte aan nultreden/levensloopbestendige woningen, alsook woningen met digitale hulpmiddelen zowel in de koop- als huursector. Geclusterde woningen (met ontmoetingsruimte). Woonvormen voor verschillende kwetsbare groepen: woonvormen tussen zelfstandig wonen en het wonen in een instelling. Vraag naar (pre)mantelzorgwoningen/-units (bijwoningen). Beschikbaarheid locaties voor nieuwe woonzorginitiatieven. Het woningtekort voor de gemeente Voorne aan Zee oplossen.

Maatregelen • • • • • • • •

13

Nieuwbouw. We bouwen voldoende sociale huurwoningen. Transformatie van bestaande panden om het woningtekort terug te dringen en doorstroming te faciliteren. Flexibel omgaan met de mogelijkheid tot splitsen van woningen alsmede het optoppen van bestaand bezit. Toevoegen van tijdelijke woonoplossingen/ een flexibele schil van tijdelijke woonruimte (flexwonen). Allerlei vormen van nieuwe huisvesting tussen het verpleegtehuis en de oude (eengezins)woning in waar men gewend is te wonen (en vaak niet weg wil) We voorzien in de rechten van onze woonwagenbewoners. Adequate huisvesting van arbeidsmigranten.

• • •

In alle dorpen zorgen voor woonzorgvoorzieningen en passende huisvesting voor de vergrijzende inwoners. We creëren passende woonvormen voor mindervalide mensen. Nieuwbouw seniorenwoningen voldoen aan de woonwensen van senioren. Voldoende typen woningen en in alle prijsklassen Door de beperkte nieuwbouw moet de kwalitatieve aanpassing aan nieuwe en veranderende woonwensen in belangrijke mate plaatsvinden in de bestaande woningvoorraad. Om de transformatie van de woningvoorraad te faciliteren,willen we in de regelgeving flexibel zijn en niet te veel uitgaan van vaste bestemmingen en standaardoplossingen. Vernieuwende woonvormen faciliteren die een oplossing kunnen bieden voor maatschappelijke vraagstukken én tegemoet komen aan de woonwensen van inwoners. Verdere variatie van woonvormen en woon- en leefmilieus. Levensloopbestendig bouwen. Budget Wmo verhogen; al een lange tijd zien we dat steeds meer mensen thuis willen en blijven wonen, in hun eigen omgeving en dat een plek in het verpleeghuis steeds minder vanzelfsprekend is. Aan de slag om het vastgoed te moderniseren en aan te passen aan de huidige tijd. Nieuw beleid om dakloosheid en thuisloosheid onder inwoners te voorkomen. Passende woonvormen voor inwoners die dak- of thuisloos (dreigen te) worden.

Het zelfstandig wonen van mensen met een behoefte aan zorg of ondersteuning vraagt om maatwerk: niet alleen passende woningen, ook aanbod van zorg en ondersteuning en een ondersteunende fysieke leefomgeving. We bouwen samen aan een voorraad die past bij de vraag. Samen met Het Rijk, Provincie en Regio monitoren we de behoefte. Samen met corporaties, zorgorganisaties en ontwikkelaars bouwen we de woningen die nodig zijn om te voorzien in deze behoefte. Ook is er ruimte voor particuliere initiatieven.

Samen leven

•

Opgaven • • • • • • •

Vraag naar zorg en ondersteuning bij het zo zelfstandig mogelijk blijven wonen. Beschermd wonen/ beschermd thuis. Maatschappelijke opvang/ veilige opvang. Vraag naar verpleegzorgplekken. Vroegsignalering en preventie. Versterken samenredzaamheid. Voorkomen eenzaamheid.

Maatregelen • • • • • •

• • • • • •

14

Aanbod voor zorg en ondersteuning is toegankelijk en passend. Verbinding met wijkverpleging / huisarts / gezondheidscentra. (Verpleeg)zorg en ondersteuning thuis. Gebiedsgerichte aanpak wonen en zorg. Integraal arrangement bij uitstroom beschermd wonen. Een goede, verantwoorde en integrale afweging van de invulling van de beschikbare ruimtes in de wijken. Met als doel om voorzieningen voor ontmoeting en daginvulling te realiseren met behoud en versterking van de leefkwaliteit. Voorzieningen voor sport en cultuur zijn in de nabijheid van dorpen en wijken te vinden en zijn toegankelijk en passend. Investeren in een (sociale) veilige leefomgeving: verlichting, looproutes, aanpak overlast. Stimuleren van gezond gedrag en gezondheidsvaardigheden. Inzetten voor een sociale basis en aanpak eenzaamheid. Mantelzorg- en vrijwilligersbeleid vormen onderdeel van de sociale basis, evenals een dementievriendelijke samenleving. Succesvol verbindingen realiseren tussen allerlei beleidsterreinen: jeugdzorg, Wmo, ParticipatiewetZorgverzekeringswet ( Zvw), Wlz, openbare gezondheidszorg, (sociale) woningbouw, (passend) onderwijs, economie, arbeidsmarkt en gemeentelijk armoedebeleid

• •

Zorgen voor voldoende en voldoende goed opgeleide inwoners waarmee de economische toekomst van de nieuwe gemeente gegarandeerd is; de kwaliteit van en de variatie in het onderwijs op allerlei manieren bevorderen. Inzetten op kansengelijkheid waarbij iedereen de kans krijgt een opleiding te volgen en zelfredzaam te zijn. MBO-opleidingen (zie ook hoofdstuk Jongeren en Studenten): mensen opleiden voor zorg en welzijn, maar ook voor technische beroepen. Dit om te zorgen dat jongeren hier blijven wonen en werken en een rol hebben in de samenleving, ook voor kwetsbare doelgroepen. Eventueel ook jongeren als buddy voor kwetsbaren.

Een leefbare gemeente is een gemeente van mensen. Een plek waar je je thuis voelt, waar je je buren kent. Waar je meedoet en meetelt. Een plek voor jong en oud waar we naar elkaar omkijken. Er is ruimte voor groen, wonen,werken en vrije tijd. Samen willen we dat voor elkaar krijgen. Aanbod voor zorg en ondersteuning en voorzieningen is toegankelijk en passend. Dat wil zeggen voor iedereen begrijpelijk, betaalbaar, toepasbaar en vindbaar.

Samen werken

We zetten in op: • Een verbindende of regierol van de gemeente. Daarmee wordt de kans op een integrale en samenhangende aanpak vergroot. Waarin alle organisaties vanuit de verschillende domeinen zich committeren aan het gezamenlijke doel en de maatschappelijke impact die men met elkaar wil maken. Om dit voor elkaar te krijgen, is het essentieel dat de gemeente een duidelijke visie op het thema formuleert en kaders bepaalt van waaruit gewerkt kan worden. • Inwoners betrekken bij het realiseren van fysieke en sociale verbeteringen in hun buurt, ook voor ontmoeting en educatie. • Mensen mee laten doen. Daardoor gaan mensen zich beter voelen. En door actief te zijn in hun eigen omgeving ontstaat er sociale samenhang: ertoe doen, meedoen, van waarde kunnen zijn en blijven. In en behorend bij de samenleving

• •

•

•

We stellen de leefwereld centraal en niet de systeemwereld. We geven vertrouwen aan de inwoners en beleidsvrijheid aan de ambtenaren om maatwerk te leveren. Met de vergrijzing neemt de vraag naar het organiseren van zorg in de eigen omgeving steeds meer toe. Met partners wordt gewerkt aan mogelijkheden om preventief de vraagstukken die lokaal te verwachten zijn aan te pakken. Samenwerking in de keten is cruciaal gezien de krapte op arbeidsmarkt, beperkte beschikbaarheid van middelen en een toenemende zorgvraag. Dit vraagt om samenwerking, waarbij de handen van verschillende partijen ineen worden geslagen. We bieden ondersteuning aan kwetsbare jonge gezinnen bij factoren die stress veroorzaken. Zoals huisvestingsproblemen verminderen, maar ook door het bevorderen van een veilige, gezonde leefomgeving zodat kinderen kansrijk kunnen opgroeien. We zetten gezondheidskundige kennis in bij besluitvorming over de fysieke leefomgeving en werken samen met de GGD voor advisering hierover. Het doel daarbij is dat een (val)veilige, gezonde en beweegvriendelijke woon- en leefomgeving een plek krijgt in de gemeentelijke omgevingsplannen. Dit sluit aan bij het Gezond en Actief Leven akkoord.

De gemeente kan de woonzorgopgave niet alleen oplossen. Samenwerking is nodig met onder meer de inwoners zelf, particuliere initiatiefnemers, zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, woningcorporaties, marktpartijen en zorgkantoren. We maken ons sterk om de ambities die we hebben uit te voeren. Als gemeente staan we voor flinke opgaven. Dat kunnen we niet alleen. Veel van deze opgaven reiken verder dan onze gemeentegrenzen. Daarom zetten we in op een vruchtbare samenwerking in de regio en met onze partners daarbuiten. Dit vraagt om (bestuurlijke) samenwerking met kennispartners, steden, regio, provincie en het Rijk.

15

Opgave Jongeren en Studenten

Jongeren: personen van 18 tot 30 jaar Studenten: studerend aan MBO, HBO of WO onderwijsinstelling Opgave en Trends • In Voorne aan Zee wonen 6.000 thuiswonende kinderen ouder dan 18. • 59% van deze jongeren is geneigd te verhuizen. Ongeveer 40% van de starters vindt de eerste woning in Voorne aan Zee. Een zelfde deel verhuist naar elders in de regio. Het restant verhuist buiten de woonregio. Uitgaande van deze verhoudingen zijn ongeveer 1.400 van onze jongeren op zoek naar een woning in Voorne aan Zee. • Het grootste deel van de jongeren gaat de eerste woning huren (45%), voornamelijk in de particuliere verhuur. In vergelijking met andere gemeenten in Nederland starten relatief veel jongeren uit Voorne aan Zee met een koopwoning (40%). • Er zijn in Voorne aan Zee ongeveer 2.000 huishoudens jonger dan 30. De helft hiervan betreft éénpersoonshuishoudens. De andere helft betreft huishoudens waarbij jongeren samenwonen met een partner. • 3.800 jongeren studeren bij een MBO, HBO of WO instelling. Ruim de helft doet een MBO opleiding. • Enkele hebben een ondersteuningsbehoefte om zelfstandig te kunnen wonen.

Huidig Aanbod • Er zijn bij woningcorporaties 238 woningen specifiek gelabeld voor jongeren onder de 23.Het is lastig het aanbod en de opgave voor jongeren te berekenen, omdat jongeren natuurlijk vrijwel overal kunnen gaan wonen. In praktijk gebeurt dat echter niet vanwege hoge woonkosten, de grote van de woning en de lengte van de vereiste inschrijfduur voor een sociale huurwoning. Knelpunten • Betaalbaarheid: Zelfstandig wonen is voor veel jongeren niet haalbaar omdat dit voor hen te duur is. • Aanbod: concurrentie met andere woningzoekenden, weinig geschikt en specifiek aanbod. • Doorstroming: Weinig doorstroming uit woningen die specifiek voor jongeren zijn. Omdat deze woningen relatief betaalbaar zijn blijven mensen er te lang in wonen. Ambitie en Visie • We zorgen voor 400 kleine huurwoningen die betaalbaar zijn voor jongeren en zorgen dat deze ook voor jongeren bewoond worden.. Zo realiseren we een plek waar jongeren kunnen starten op de woningmarkt. Daarmee behouden we jongeren in onze gemeente en kunnen we high potentials naar de gemeente trekken. • We focussen niet op de huisvesting van studenten in Voorne aan Zee. Als er een nieuwe MBO instelling gerealiseerd wordt in Voorne aan Zee, onderzoeken we de mogelijkheid tot het oprichten van een campus met woningen.

• Voor jongeren met een ondersteuningsbehoefte realiseren we geschikte woningen en kleinschalige woonvoorzieningen • We bieden de mogelijkheid tot het splitsen van woningen zodat kleine woningen voor jongeren kunnen ontstaan. We onderzoeken de mogelijkheid voor kamergewijs wonen voor jongeren. • We stellen jongeren in staat goed zelfstandig te kunnen wonen.

16

Ouderen

Ouderen: 65+’ers Opgave en Trends • In Voorne aan Zee wonen 17.700 65+’ers. Dit aantal neemt met 27% toe in de periode tot 2040 (+4.700 personen). • Niet alle ouderen hebben een zelfde zorgvraag. De grootste groep betreft vitale ouderen (70%), met (nog) geen zorgvraag. Circa 20% van deze doelgroep heeft een lichte zorgvraag, de overige 10% heeft een zware zorgvraag. - Vitale Ouderen: +3.300 tot 2040 - Ouderen met een lichte zorgvraag: +990 tot 2040 - Ouderen met een zware zorgvraag: +430 tot 2040 • Dé ouderenwoning bestaat niet meer. Door het grote scala aan verschillende zorgbehoeften is er ook een groot scala aan woonvormen. • De combinatie van wonen, welzijn en zorg wordt, mede door de groeiende groep ouderen, steeds belangrijker. Steeds vaker zijn ouderen eenzaam. • De locatie waar ouderen wonen en de nabijheid van voorzieningen wordt steeds belangrijker.

Huidig Aanbod • Vitale Ouderen: - Vrijwel alle reguliere zelfstandige woningen kunnen bewoond worden door vitale ouderen. Woningen kunnen toekomstbestendig gemaakt worden óf mensen kunnen verhuizen om voorbereid te zijn op een eventuele zorgvraag in de toekomst. • Ouderen met een lichte zorgvraag: - Vrijwel alle reguliere zelfstandige woningen kunnen bewoond worden door ouderen met een lichte zorgvraag waarbij een vorm van (ambulante) zorg voor georganiseerd is. Een geclusterde woonvorm is een meer passende woonvorm voor deze doelgroep. Er zijn 564 geclusterde woningen in Voorne aan Zee. • Ouderen met zware zorgvraag: - Er zijn momenteel intramuraal 510 plekken voor 24 uurs-zorg voor ouderen. Extramuraal komen daar nog 76 plekken bij Mismatch • Vitale Ouderen: - Een geclusterde woonvorm zou een meer passende woonvorm kunnen zijn voor deze doelgroep om voor te sorteren om een eventuele zorgvraag in de toekomst. • Ouderen met lichte zorgvraag: - Op dit moment zijn er 950 bewoners die ambulante zorg ontvangen. In 2040 groeit dit naar bijna 1.700 personen. Met 564 geschikte woningen is er nu al een tekort. Het tekort loopt tot 2040 op naar ruim 1.100 geclusterde woningen voor ouderen met een lichte zorgvraag.

17

•

Ouderen met zware zorgvraag: - In Voorne aan Zee is op dit moment een overschot aan zware zorgplekken. Door de ontwikkeling van de doelgroep slaat dit medio 2030 om naar een tekort. In 2040 wordt het tekort aan 24-uurszorg geschat op 300.

Knelpunten • Zorgpersoneel: Personeel voor de verzorging van ouderen is beperkt. Door geclusterde woonvormen te organiseren, kan zorg efficiënter ingezet worden. Dat is nu niet altijd het geval. • Huisautomatiseringunnen ondersteunen bij het langer zelfstandig thuis wonen. Ouderen moeten hier nog aan wennen. Bovendien zijn dergelijke voorzieningen niet voor iedereen te betalen. • Vitale Ouderen: - Doorstroming: Ouderen zijn geneigd te verhuizen, maar stellen wel voorwaarden. De betaalbaarheid, kwaliteit én de woonomgeving van de woning is doorslaggevend. Zij wonen nu vaak in een relatief grote eengezinswoning. • Ouderen lichte Zorgvraag: - Geschikte Woning: Meer urgentie om te verhuizen, maar het lukt niet om snel een geschikte woning te vinden. Niet alle woningen zijn geschikt of voldoen niet aan de wens. - Versnipperd bezit: mensen wonen niet geclusterd, waardoor (thuis) zorgorganisaties meer tijd kwijt zijn aan reizen tussen deze inwoners. - Doorstroming: Ouderen zijn geneigd te verhuizen, maar stellen wel voorwaarden. De betaalbaarheid, kwaliteit én de woonomgeving van de woning is doorslaggevend. Zij wonen nu vaak in een relatief grote eengezinswoning. • Ouderen zware zorgvraag: - Het Rijksbeleid zet in op het gelijk blijven van het aantal intramurale plaatsen.

- Door de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage vanuit de WLZ is de verwachting dat het aantal particuliere woonzorglocaties toe gaat nemen. Deze zullen zich meer gaan richten op ouderen met een hoger inkomen of vermogen. Dit zal ook consequenties hebben voor bijvoorbeeld beschikbaar personeel voor niet particuliere woonzorglocaties.

Ambitie en Visie • We realiseren voldoende geclusterde woonvormen om aan de behoefte te kunnen voldoen. Deze woningen zijn relatief klein, hebben een gezamenlijke ontmoetingsruimte en liggen op een Triple A-locatie. Dat betekent: Arts, Apotheek en supermarkt liggen in directe omgeving (binnen 500 meter). • Na 2030 realiseren we een nieuwe locatie met extramurale zorg voor ouderen. • We informeren en stimuleren vitale ouderen of ouderen met een lichte zorgvraag om te verhuizen naar aan voor hen geschikte woning. Voorwaarde is dat deze woningen er wel zijn. Dit doen we bijvoorbeeld met hulp van een Wooncoach. • We stimuleren gezamenlijk met onze partners het aantrekken van zorgpersoneel. • We stellen ons meewerkend op ten aanzien van het realiseren van (pre) mantelzorgwoningen.

Dak en Thuislozen Opgave en Trends • In 2023 zijn er 81 briefadressen verstrekt aan inwoners die geen vaste woon- of verblijfplek hebben. • In 2023 hebben 69 inwoners van Voorne aan Zee zich gemeld in Nissewaard voor de maatschappelijke opvang. • De maatschappelijke opvang wordt de komende jaren gedecentraliseerd vanuit centrumgemeente Nissewaard. Nu heeft Voorne aan Zee geen opvang voor Dak en Thuisloze inwoners. • Op dit moment verblijven er meerdere gezinnen in de gezinsopvang (dakloos) in Nissewaard en zij zullen door de decentralisatie de komende jaren in Voorne aan Zee opgevangen moeten worden. Huidig Aanbod • Gemeente Voorne aan Zee zal als gevolg van de decentralisatie zelf opvangplekken moeten gaan organiseren voor Dak en Thuislozen. Mismatch • Nvt. Knelpunten • De stigmatisering van mensen die dak- of thuisloos zijn, kan een struikelblok vormen om deze doelgroep in de wijk te huisvesten • Er zijn op dit moment geen voorzieningen • Kamergewijze verhuur is niet meer mogelijk in Voorne aan Zee, terwijl dit ook oplossingen kan bieden voor inwoners die dak- of thuisloos geraakt zijn. Ambitie en Visie • We realiseren passende kleinschalige opvanglocaties voor inwoners die dak- of thuisloos geraakt zijn in Voorne aan Zee. • We zetten in op preventie, om te voorkomen dat mensen dak- of thuisloos worden. • We weten hoe groot de doelgroep is en wat deze doelgroep nodig heeft.

• We zorgen dat iedere inwoner, die dak- of thuisloos dreigt te worden, een (beschermd) thuis kan krijgen.

18

Statushouders en Vluchtelingen Opgave en Trends • Er verblijven veel vluchtelingen in Nederland. De gemeente Voorne aan Zee heeft van het Rijk de taak gekregen om huisvesting voor deze doelgroep te organiseren. Het gaat om 431 Asielzoekers en 220 Oekraïense ontheemden. • Het Rijk formuleert voor ieder half jaar een taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Deze taakstelling groeit. In de eerste helft van 2023 heeft de gemeente een taakstelling van 88 personen. In de tweede helft van 2023 is de taakstelling 113. De verwachting is dat dit nog verder gaat toenemen. Huidig Aanbod • Afgelopen periode zijn vluchtelingen en asielzoekers vaak tijdelijk opgevangen in bijvoorbeeld vakantieparken, asielzoekers (t/m mei 2023) op schepen. • Statushouders worden vaank gehuisvest in sociale woningen van woningcorporaties. In 2022 werden 36 (8%) van de sociale huurwoningen in Voorne aan Zee toegewezen aan statushouders. Mismatch • De gemeente Voorne aan Zee heeft niet voldoende woningen die ingezet kunnen worden voor tijdelijke opvang van bijvoorbeeld vluchtelingen, asielzoekers of statushouders. Knelpunten • Doorstroming: Doordat er weinig vrijkomende passende woningen zijn voor statushouders, is het lastig om door te stromen naar een woning. • Stigmatisering/ weerstand tegen opvanglocaties.

Ambitie en Visie • Conform het programma “Duurzame opvanglocaties voor asielzoekers, statushouders en Oekraïense ontheemden” worden er woonplekken gerealiseerd.

19

Uitstroom Intramurale Zorg Opgave en Trends • In 2022 zijn er 22 urgenties voor een sociale huurwoning afgegeven voor mensen die uitstromen uit de Intramurale ZorgDit kan ook uit detentie zijn. • We zijn in samenwerking met woningcorporaties en zorgorganisaties gestart met het aanbieden van woonzorgcontracten. Hierbij krijgen mensen die uitstromen een zorgcontract wat gekoppeld is aan hun huurcontract. Huidig Aanbod • Uitstroom uit een zorgvoorziening is een grond om een beroep te doen op de urgentieregeling. Hierdoor komen mensen uit een zorgvoorziening redelijk snel in aanmerking voor een sociale huurwoning. Mismatch • Knelpunten • Doorstroming: Doordat er weinig vrijkomende passende woningen zijn, is het lastig om door te stromen naar een woning. Ambitie en Visie • We behouden de urgentieregeling voor mensen die uitstromen uit de intramurale zorg. • We bevorderen de uitstroom door de doelgroep die klaar is om zelfstandig te gaan wonen, een woonzorgcontract te bieden.

Woonwagenbewoners Opgave en Trends • Sinds 1999 is er in Nederland, als gevolg van het intrekken van de Woonwagenwet, minder aandacht geweest voor het realiseren van voldoende woonwagenstandplaatsen. Een uitspraak van het college van de rechten van de mens heeft aangegeven dat deze situatie niet langer aangehouden kan worden. Gemeenten dienen als gevolg hiervan een standsplaatsen beleid op te stellen. De uitspraak vereist:

20

•

- De gemeente moet beleid opstellen als onderdeel van het volkshuisvestingsbeleid. - Ruimte geven aan het woonwagenleven van woonwagenbewoners. Hierom is een woonwagenbehoefteraming noodzakelijk. - Het afbouwen van het aantal standplaatsen is niet toegestaan, tenzij er geen aantoonbare behoefte is aan standplaatsen. - Een woonwagenbewoner moet binnen afzienbare tijd een standplaats toegewezen kunnen krijgen. - Het gemeentelijk woonbedrijf voorziet in de huisvesting van woonwagenbewoners voor zover deze tot de sociale doelgroep behoort. Op basis van het woonwagenbehoefteonderzoek verwachten we in 2030 een totaal van 35 huishoudens op onze woningmarkt.

Huidig Aanbod • Er zijn in totaal 25 standplaatsen in Voorne aan Zee. Deze zijn verdeeld over twee woonwagenlocaties: Koperslagerplein (10) en Moerbeigaarde (15) in Hellevoetsluis. • Ongeveer de helft van deze standplaatsen wordt door de gemeente verhuurd. De andere helft is door de woonwagenbewoners gekocht. • Mismatch • Om te voldoen aan de woonwagenstandplaatsen behoefte moeten er 10 plaatsen toegevoegd worden. Knelpunten • Ambitie en Visie • We realiseren een nieuwe woonwagenlocatie met 10 standplaatsen. Het aantal koop- en huurplaatsen wordt gelijk verdeeld. De nieuwe standplaatsen worden geleidelijk vrijgegeven zodat de standplaatsen terecht komen bij de woningzoekenden (c.q. kinderen van de bewoners) van de huidige twee locaties óf degenen die nu op de inschrijflijst staan. • We stellen een transparant standplaatsen toewijzingsbeleid op. Het uitgangspunt daarbij is dat kinderen van de bewoners de meeste kans hebben op een nieuwe standplaats. • De huurstandplaatsen worden ondergebracht bij het gemeentelijk woonbedrijf.

Arbeidsmigranten Opgave en Trends • Arbeidsmigranten (lees ook kennismigranten) spelen een belangrijke rol in de hedendaagse economie. Huisvesting voor deze doelgroep is echter niet altijd goed georganiseerd. • In 2018 is door het Expertisecentrum Flexwonen een schatting gemaakt van het aantal arbeidsmigranten in de toenmalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne. In Voorne aan Zee zouden tussen de 2.500 en 3.500 arbeidsmigranten verblijven. • Er wordt in woonwijken regelmatig overlast ervaren van arbeidsmigranten die in reguliere woningen verblijven. • Er is een aanzuigende werking vanuit de industrie. Huidig Aanbod • Arbeidsmigranten verblijven nu vaak op plekken die voor andere doelgroepen bedoeld zijn. Dit is onwenselijk. Mismatch • Omdat er geen specifieke woonvorm voor arbeidsmigranten is, zou het wenselijk zijn om deze te realiseren. Dit met als doel dat ze geen gebruik meer maken van de reguliere woningvoorraad, zodat die weer vrijkomt voor andere doelgroepen. Knelpunten • Registratie: Het is lastig om een inschatting te maken van het aantal arbeidsmigranten dat in onze gemeente woont en werkt. Arbeidsmigranten staan over het algemeen niet ingeschreven. Bovendien fluctueert het aantal arbeidsmigranten bijvoorbeeld vanwege het seizoen.

• Overlast: Er wordt regelmatig overlast ervaren van de arbeidsmigranten wanneer zij met (teveel) mensen in een reguliere woning zitten. Het gaat daarbij om overbewoning, geluidsoverlast en parkeerproblemen. • Campings en vakantieparken: Er wonen veel arbeidsmigranten tijdelijk op campings en in vakantiewoningen. Hier wordt niet op gehandhaafd aangezien er geen alternatieve woningen voor hen beschikbaar zijn. Hierdoor verkleinen we de kansen voor toeristen.

21

•

Definitie arbeidsmigrant: Er zijn vele soorten arbeidsmigranten. Dit vraagt om een nadere definiëring. Dé arbeidsmigrant bestaat niet en er is bij deze migranten behoefte aan verschillende woonvormen.

Ambitie en Visie • We formuleren beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Daarbij nemen de uitgangspunten van de commissie Roemer en de Wet Goed Verhuurderschap als uitgangspunt. • Huisvesting arbeidsmigranten op cluster locaties (bijv. bij bedrijven en/of op de bedrijventerreinen. • SNF normering is de basis voor de huisvesting. Daarmee wordt een basiskwaliteit voor de woningen geborgd en vindt controle plaats. • Registratie van arbeidsmigranten organiseren. Daarmee krijgt de gemeente zicht op het aantal migranten en ontvangt de gemeente de (toeristen)belastingen.

4. Visie op wonen, welzijn en zorg in Voorne aan Zee Voorne aan Zee wil een gemeente zijn voor iedereen. Een gemeente waarin iedereen zich welkom en thuis voelt. Voor de mensen met wie het goed gaat, maar ook voor de mensen bij wie het niet allemaal vanzelf gaat. We willen hierbij zo goed mogelijk tegemoetkomen aan de woonwensen van al onze inwoners, zeker als het gaat om inwoners met een zorgvraag. Zodat zij wonen in een prettige woning, in een veilige en toegankelijke woonomgeving. En in een buurt die uitnodigt om mee te doen, anderen te ontmoeten en waar passende zorg dichtbij is als die nodig is. Deze Wonen, Welzijn en Zorgvisie richt zich op alle inwoners van Voorne aan Zee.

Meedoen in de wijk: maatschappelijke betrokkenheid

We vinden het belangrijk dat kwetsbare inwoners zelfstandig, zinvol en vitaal leven. We trekken samen op om eenzaamheid zoveel mogelijk tegen te gaan. We zien graag dat deze inwoners naar vermogen meedoen in een veilige en toegankelijke omgeving met goede voorzieningen in de buurt, die voor alle inwoners toegankelijk zijn.

Wat is hiervoor nodig

Welzijnspartijen zijn aanjager van maatschappelijke betrokkenheid en bestrijding van eenzaamheid. In elk dorp zijn algemene maatschappelijke voorzieningen zoals inlooplocaties, ontmoetingsruimten, huiskamers voor onder meer trainingen, lotgenotencontact, samenkomst, hobbyen, sport en bibliotheek. Deze inlooplocaties zijn op bereikbare afstand voor iedereen en veilig te bereiken (ook voor mensen met een mobiliteitsbeperking), zodat ze laagdrempelig en effectief kunnen worden ingezet. We pakken samen eenzaamheid aan, waarbij we rekening houden met de individualisering en het gegeven dat mensen soms lastig zelf om hulp vragen. We stimuleren daarbij de samenredzaamheid door bijvoorbeeld in te zetten op preventieve begeleiding, het opbouwen van een sociaal netwerk en voorzieningen zoals dagbesteding.

22

Ook maken we gebruik van de kracht van de gemeenschap: de inzet van vrijwilligers, mantelzorgers en vitale ouderen. Inwoners doen zelf veel in en voor de buurt of wijk. Het vergroten van maatschappelijke betrokkenheid maakt mensen minder afhankelijk van professionele zorg. Het betrekken van mantelzorgers en vrijwilligers bij de zorg- en ondersteuningstaken en een woonomgeving met een goede balans tussen kwetsbaar en vitaal, jong en oud is belangrijk. Op deze manier ontstaat een gemeenschap waarin we, vanuit ieders kracht, naar elkaar omkijken en prettig wonen met een goede kwaliteit van leven. We werken daarbij goed samen waardoor verschillende financieringsstromen worden verbonden en verschillende doelgroepen met elkaar in contact kunnen komen. Voorbeelden hiervan zijn multifunctionele accommodaties of verschillende doelgroepen die met elkaar wonen in een complex. We hebben hierbij oog voor het probleem van de financieringsschotten, waardoor gaten in het vangnet zijn ontstaan. We onderzoeken in hoeverre het reëel is dat dit financieringsvraagstuk opgelost kan worden.

Zorgaanbod voor die inwoner van Voorne aan Zee die dat nodig heeft

Voor mensen die langer (of weer) thuis wonen, is er zorg en hulp op maat die het zelfstandig wonen ondersteunt. Ook huishoudens met verschillende zorgvragen kunnen samen (blijven) wonen, zoals oudere echtparen. Mensen die geclusterd wonen hebben de mogelijkheid om in dezelfde woning te blijven wonen met ambulante begeleiding (extramuraal). Het zorgaanbod wordt daarbij flexibel ingezet, zodat het mogelijk is om laagdrempelig op en af te schalen.

Wat is hiervoor nodig

Laagdrempelige hulp en ambulante begeleiding worden zoveel mogelijk in de eigen wijk aangeboden. In elke wijk zijn servicecentra waarvan inwoners gebruik kunnen maken en waardoor zij in hun eigen woning kunnen blijven wonen (behoud aanleunwoningen). Nieuwe woonzorgconcepten vullen het gat tussen de zorg aan huis en verpleeghuiszorg, als alternatief voor de bejaardentehuizen. Zo worden bijvoorbeeld de traditionele aanleunwoningen opnieuw uitgevonden. Waar mogelijk gebruiken we digitale zorg (zoals zorg op afstand) en inzet van hulpdiensten via huisautomatisering (domotica). Mensen met dezelfde herstelvraag zijn via lotgenotensteun verbonden. Zorgorganisaties/professionals zetten in op het versterken van het netwerk en werken daarbij intensief samen om exploitatie mogelijk te maken en de benodigde zorg- en ondersteuningsstructuur op te zetten.

Passend en gevarieerd woningaanbod

Voorne aan Zee wordt een gemeente in balans, met een verbrede en versterkte sociale basis en diverse woonvormen en verschillende woningtypen. Door het langer (of weer) thuis wonen groeit de behoefte aan geschikte zelfstandige woningen en woonvormen waar mensen, eventueel met begeleiding, veilig en fijn kunnen leven. Woningen waar ouderen en kwetsbare mensen met een zorgbehoefte met een gerust hart zelfstandig kunnen wonen, eventueel mét eenvoudige toegang tot zorg en (extra) ondersteuning. We willen graag dat inwoners binnen de gemeente blijven wonen en daar hun wooncarrière kunnen beginnen, voortzetten of afronden. In een omgeving waar bovendien gemakkelijk sociale contacten mogelijk zijn en er onderlinge verbinding is: voor elkaar en met elkaar.

Wat is hiervoor nodig

We werken aan een toekomstbestendige woningvoorraad, met aandacht voor zowel de bestaande voorraad als de nieuwbouwopgave. We creëren waar nodig voldoende passende (betaalbare) woningen en woonvormen, zodat onze inwoners zich zo lang mogelijk prettig en zoveel mogelijk thuis voelen. We zorgen voor diverse tussenvormen tussen de reguliere woningen en intramuraal wonen in. We stimuleren de doorstroom en bouwen woningen die nodig zijn om de doorstroming extra op gang te krijgen (bijvoorbeeld kleinere woningen met betaalbare huur- en koopprijzen) en maken gebruik van doorstromingsmaatregelen, zoals de wooncoach. Aantrekkelijke innovatieve woon(zorg)concepten voor vitale ouderen kunnen bijdragen aan de verhuisbereidheid onder ouderen. Binnen bestaande wijken zoeken we naar mogelijkheden om te verdichten. We houden hierbij wel rekening met de leefbaarheid in complexen, buurten en wijken en een goede spreiding van mensen met een psychische kwetsbaarheid, jong en oud. Een groot deel van de woningen is levensloopbestendig, zodat het in de basis niet uitmaakt wie daar woont. We zorgen dat woningen die deze eis meekrijgen, ook daadwerkelijk levensloopbestendig-ready ontwikkeld worden (aanpasbaar bouwen).

23

We hanteren een duidelijke en transparante norm. Hierbij wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met ontwikkelingen in het zorgaanbod, woningen worden (meer) geschikt gemaakt voor virtuele zorg en inzet van huisautomatisering. De bestaande sociale woningvoorraad wordt waar nodig aangepast en particuliere woningeigenaren worden gestimuleerd hetzelfde te doen (bijvoorbeeld rolstoeldoorgankelijk, woningaanpassingen, scootmobielstalling).

Samenwerking rondom wonen, welzijn en zorg

We vinden het belangrijk om samen te werken op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Alleen samen kunnen we de woonzorgopgave aanpakken. De gemeente heeft hierbij een regierol en brengt partijen bij elkaar.

Wat is hiervoor nodig

Alle partijen die actief zijn in het woon-, welzijns- en zorgdomein, waaronder ook de gemeente Voorne aan Zee, hebben elkaar nodig. De gemeente brengt partijen bij elkaar. Woningcorporaties en zorgpartijen werken samen met marktpartijen, zoals beleggers en projectontwikkelaars. De gemeente is regievoerder en trekker en vraagt partijen ook een bijdrage te leveren aan de opgaven, zowel op het gebied van woningen als op ‘zachte’ woonzorgdoelstellingen. Partijen stappen, waar het kan, over de grens van hun organisatie heen, met als doel de doelgroep goed te bedienen. We letten daarbij met elkaar goed op de opstapeling van eisen. In de uitvoeringsagenda werken we de ambities uit deze Wonen, Welzijn en Zorgvisie uit tot concrete acties en projecten en maken we keuzes. Daarbij nemen we de vraagstukken rondom verantwoordelijkheden, samenwerking, financiering en haalbaarheid mee. Samen met de inwoners van onze stad gaan we aan de slag om de doelen te behalen.

24

Bijlage 1 betrokken stakeholders Woningcorporaties Maasdelta Ressort Wonen De Zes Kernen Gemeentelijk Woonbedrijf SOR

Zorgorganisaties Catharina stichting Careijn Curamare MEE mantelzorg

Bijlage 2 rolverdeling Gemeenten Rol

Verantwoordelijk voor voldoende woningen en woonvormen, ambulante begeleiding en voorliggende voorzieningen binnen de gemeentegrenzen

Instrument

Prestatieafspraken, inkoop zorg en welzijn, woonvisie, grondbeleid, beleid sociaal domein

Wet- en regelgeving

Omgevingswet, Omgervingsplan huisvestingsverordening, doelgroepenverordening, Wmo en de kaders voor sociaal domein (o.a. GALA)

Zorgverzekeraar CZ

Welzijnsorganisaties Stichting Push Stichting vluchtelingenwerk SBO Hellevoetsluis

Zorgkantoor Rol

Verantwoordelijk voor de inkoop van voldoende en toegankelijke zorg die valt onder de Wet langdurige zorg (Wlz)

Instrument

Regioplannen verpleegzorg en bijbehorende regiomonitor om voortgang te volgen. Inkoop

Wet- en regelgeving

Wet langdurige zorg (Wlz)

Huurdersorganisaties De Koepel Huurdersorganisatie De Koepel Huurdersvereniging Rozenburg Huurdersvereniging Voorne aan Zee Huurdersorganisatie Huurdersplatform SOR

Dorps- en wijkraden Programma ouderen Voorne Zenzo maatschappelijk vastgoed

25

Zorgverzekeraar

Zorgorganisatie

Rol

Verantwoordelijk voor de inkoop van voldoende en toegankelijke zorg die valt onder de Zorgverzekeringswet (o.a. behandeling, thuiszorg, huisarts en valpreventie)

Rol

Mede verantwoordelijk voor passende huisvesting voor bijzondere doelgroepen. Verantwoordelijk voor aanbieden passend zorgaanbod thuis (voor verschillende doelgroepen)

Instrument

Basispakket en aanvullende polissen

Instrument

Inkooparrangementen, leveringscontracten

Wet- en regelgeving

Zorgverzekeringswet (Zvw)

Wet- en regelgeving

Zorgverzekeringswet (Zvw) en Wet langdurige zorg (Wlz)

Corporatie

Welzijnsorganisatie

Rol

Verantwoordelijk voor voldoende, betaalbare en toegankelijke woningen

Rol

Instrument

Prestatieafspraken, huurdersoverleg, toewijzingsbeleid, huurprijsbeleid

Instrument

Wet- en regelgeving

Woningwet

26

Wet- en regelgeving

Verantwoordelijk voor aanbieden passend welzijnsaanbod (voor verschillende doelgroepen)

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo en GALA)

Bijlage 3 begrippenlijst

Eerstelijnszorg

Zorg waar iemand zonder verwijzing naartoe kan gaan

Sociale basis

Vrij toegankelijke formele en informele activiteiten en voorzieningen gericht op het elkaar ontmoeten en ondersteunen, ontplooien en ontspannen die zorgen dat mensen kunnen samenleven en meedoen

Extramuralisering

Participatiesamenleving

27

Streven om buiten de muren van een intramurale instelling gelijkwaardige zorg te bieden, bijvoorbeeld in de eigen woning (thuiszorg) Een samenleving waarin iedereen die dat kan, verantwoordelijkheid neemt voor en actief bijdraagt aan zijn of haar eigen leven en omgeving

Vroegsignalering

Het in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld brengen van mensen die problemen hebben (zoals financiële problemen) om vroegtijdige hulpverlening mogelijk te maken

Samenredzaamheid

De zelfredzaamheid van mensen met behulp van hun sociale netwerk

Intramurale zorg

Gezondheidszorg die gedurende een onafgebroken verblijf van meer dan 24 uur geboden wordt in een zorginstelling

Ambulante begeleiding

Een vorm van individuele ondersteuning die is afgestemd op de persoonlijke situatie en de hulpvragen die je mogelijk hebt