2023-076. Raadsinformatiebrief Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang

Naam behandelaar Jasper Jong E-mail j.dejong@voorneaanzee.nl Telefoonnummer 140181 Verzenddatum 13 april 2023

gemeente Voorne aan Zee Oostzanddijk 26 3221AL Hellevoetsluis

Uw kenmerk Ons Kenmerk 72884-2023 Bijlage(n) ..

Onderwerp Raadsbrief Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Hellevoetsluis, 13 april 2023 Geachte raadsleden, Aanleiding Gemeenten zijn vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 verantwoordelijk voor het bieden van beschermd wonen en maatschappelijke opvang aan mensen met psychische en psychosociale problemen. Deze taken worden voor Voorne aan Zee, samen met de vrouwenopvang, uitgevoerd door de centrumgemeente Nissewaard. Per 1 januari 2024 wordt beschermd wonen door gedecentraliseerd naar alle afzonderlijke gemeenten. De decentralisatie bevat niet alleen het overhevelen van taken en financiën maar stuurt ook een belangrijke transitie aan. Kwetsbare inwoners vanuit een veilige en vertrouwde omgeving ondersteuning bieden bij hun problemen op die momenten waarop dat nodig is. Bij deze decentralisatie hoort een nieuw verdeelmodel dat het voor gemeenten aantrekkelijk maakt om in te zetten op preventie, meer samenhang in ondersteuning kan aanbrengen en verkokering tegen gaat. Deze raadsinformatiebrief geeft weer hoe beschermd wonen en maatschappelijke opvang op dit moment regionaal georganiseerd zijn en wat de opgave is voor Voorne aan zee de komende jaren. Deze raadsinformatiebrief is een opmaat naar een nog te ontwikkelen beleidsplan op deze terreinen.

Wat is beschermd wonen en maatschappelijke opvang? Sommige inwoners kunnen door psychische problematiek of beperkingen niet meer zelfstandig (blijven) wonen. Voor deze inwoners, ouder dan 18 jaar, bestaat de mogelijkheid om in een beschermde woonvorm te wonen en eventueel te participeren in dagbesteding. Er zijn twee financieringsvormen van beschermd wonen. Er bestaat beschermd wonen vanuit de landelijke Wet langdurige zorg (Wlz) en er is beschermd wonen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De laatste vorm wordt gefinancierd door de centrumgemeente en deze vorm van zorg is van tijdelijke aard. De Wlz is dat niet en de inwoner heeft hier vaak geen zicht meer op herstel. In Voorne aan Zee hebben we 37 beschermd woonplekken (Wmo), waarvan 29 plekken worden gebruikt door onze eigen

Bezoekadres Oostzanddijk 26 3221 AL Hellevoetsluis Telefoon 14 0181 Email gemeente@voorneaanzee.nl

Postadres Postbus 13 3220 AA Hellevoetsluis KvK 88738388 BTW NL826902273B01

inwoners. Daarnaast bestaat er de maatschappelijke opvang waar inwoners op terug kunnen vallen als ze dakloos zijn of dreigen te raken. Het gaat hier om 24-uurs opvang voor dak- en thuislozen, gezinsopvang, vrouwenopvang en jongerenopvang. Om hier geplaatst te worden dient, naast een huisvestingsvraagstuk, ook sprake te zijn van aanvullende problematiek., Deze opvangvormen zijn volledig gesitueerd in Nissewaard. In 2022 hebben 97 inwoners van Voorne aan Zee zich aangemeld voor de maatschappelijke opvang . Hoe voeren we beschermd wonen en maatschappelijke opvang nu uit? Op dit moment hebben we in de regio Zuid-Hollandse Eilanden (ZHE) een samenwerkingsovereenkomst beschermd wonen en maatschappelijke opvang, waarin onder andere afspraken gemaakt zijn over de decentralisatie. De samenwerkingsovereenkomst loopt tot 2024 en in januari jongstleden is besloteni deze met een jaar te verlangen tot 1 januari 2025. De centrumgemeente blijft daardoor in 2024 verantwoordelijk voor het organiseren van beschermd wonen, geclusterd wonen en de maatschappelijke opvang. Ondertussen gaat het proces ambtelijk en bestuurlijk door om vorm te geven aan de samenwerking na 2025.

Daarnaast is er een (vrijwillige) norm van opdrachtgeverschap (NvO)1 landelijk ingevoerd, waarin er verwacht wordt dat gemeenten op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang regionaal blijven samenwerken om de zorg en opvang lokaal en voor iedere inwoner te kunnen borgen. Gemeente Nissewaard ontvangt voor: Beschermd wonen Maatschappelijke opvang Vrouwenopvang

€13.974.771,00 € 2.588.717,00 € 3.211.783,00

Doordecentraliseren van beschermd wonen en maatschappelijke opvang Sinds 2015 zijn er 44 centrumgemeenten verantwoordelijk voor het toekennen van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Centrumgemeenten zijn tot 1 januari 2024 verantwoordelijk voor het betalen van beschermd wonen. Elke individuele gemeente wordt met een oplopend budget verantwoordelijk voor de nieuwe cliënten die na 1-1-2024 zijn ingestroomd en de voormalige centrumgemeente blijft met een jaarlijks teruglopend budget verantwoordelijk voor de cliënten die vóór 1-1-2024 al in beschermd wonen verbleven. De financiële middelen worden niet in één keer overgeheveld. Hiervoor is landelijk een ingroeipad tot 2030 afgesproken. Voor maatschappelijke opvang is de verwachting dat Nissewaard centrumgemeente blijft tot in ieder geval 1-1-2026. De bedoeling is dat per 1-1-2026 elke gemeente afzonderlijk verantwoordelijk wordt voor de opvang van haar dak- en thuisloze inwoners. De centrummiddelen voor de maatschappelijke opvang zullen dan ook, vermoedelijk met een ingroeipad, decentraliseren. De gemeenten op de ZHE hebben de ambitie uitgesproken om ook na 2024 gezamenlijk op te blijven trekken, samen te leren en gezamenlijk zorg te dragen voor een doorlopend zorglandschap voor de inwoners van de Zuid-Hollandse Eilanden.

Dat maakt het nodig om ons als samenwerkende gemeenten uit te spreken over hoe wij die intergemeentelijke samenwerking op beschermd wonen en opvang voor ons zien vanaf 2025.

1

https://vng.nl/artikelen/waar-staat-de-nvo-voor

Regionaal versus lokaal De gemeenten op de ZHE hebben de ambitie om hun inwoners een ‘beschermd thuis’ te bieden. Dit betekent dat inwoners bij voorkeur in de eigen gemeente begeleiding en ondersteuning in hun eigen woning ontvangen, en alleen intramuraal verblijven wanneer dit om zorginhoudelijke reden noodzakelijk is. Daarbij heeft Voorne aan Zee de wil om maatwerk te realiseren voor haar inwoners, de zorg geografisch gezien zo dichtbij mogelijk te organiseren met, waar mogelijk, lokale regie en (financiële) autonomie. De gedeelde ambitie en drijfveren binnen dit samenwerkingsverband zijn een stevige basis om als regio een (hernieuwde) keuze te maken over de inhoud van de samenwerking in een gedecentraliseerd landschap. Waar willen wij na 2024 de ‘knip’ zetten tussen regionaal en lokaal: voor welke ondersteuningsvragen willen we van regionaal passend aanbod gebruik blijven maken en voor welke ondersteuningsvragen organiseren we in Voorne aan Zee een passend aanbod? Een dergelijk besluit maakt de regionale en lokale ‘opdracht’ voor gemeenten helder om voorzieningen (door) te ontwikkelen. Het geeft kaders waarbinnen de gemeenten op de ZHE afspraken kunnen gaan maken over op- en afbouw van huidige voorzieningen (structurele voorzieningen en pilots). Dit geeft houvast in actuele en komende vraagstukken over bepaalde voorzieningen.

Lokale preventieve inzet Naast bovenstaande afweging is de ambitie om op kort termijn (dit jaar) al in te zetten op het voorkomen van beschermd wonen en/of maatschappelijke opvang door in te zetten op preventieve interventies. Dit is financieel ook mogelijk door het vrijvallen van de reserves uit de centrummiddelen van de gemeente Nissewaard. In 2022 heeft de gemeenteraad van Nissewaard besloten om de helft van de reserves van het centrumgemeentebudget, in totaal €7.000.000,- te verdelen over de vier gemeenten Hoeksche Waard, Goeree-Overflakkee, Nissewaard en Voorne aan Zee. Voor de gemeente Voorne aan Zee wordt in 2023 een bedrag van totaal €1.713.889,00 overgemaakt. Wij komen na de zomer bij u met een voorstel op welke manier wij deze middelen preventief willen inzetten ter voorkoming van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Vervolgproces Op regionaal niveau: De komende maanden werken we samen met de regiogemeenten onderstaande vragen verder uit: - Voor welke zorgvragen/doelgroepen willen we als gemeenten op de ZHE gezamenlijk de zorg blijven bieden? - Hoe willen we dat inhoudelijk en financieel organiseren (zorgvormen, contractering, toegang en bekostiging? - Welke governance structuur past daarbij?

Op lokaal niveau De komende maanden werken we lokaal aan: -

Tot 1 juli 2023 brengen we het aantal inwoners met een hulpvraag op het gebied van dak- en thuisloosheid in beeld. Tot 1 juli brengen we de preventieve mogelijkheden voor het voorkomen van beschermd wonen en maatschappelijke opvang binnen Voorne aan Zee in beeld. In september wordt een preventieplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang aangeboden aan u als raad.

Wij kunnen ons voorstellen dat bovenstaande informatie interesse en vragen bij u opwekt. Indien u dat wenst is het mogelijk om een presentatie te verzorgen tijdens de commissie Samenleving. Hoogachtend, namens burgemeester en wethouders Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Voorne aan Zee Met vriendelijke groet,

Dr. J.P. (Peter) Rehwinkel, Burgemeester

i Stuurgroep OGGZ van 23 januari 2023

R. (Rudie) Heintjes MCM wnd. gemeentesecretaris