06 bijlage 3 Duinzoom 8 DSL Waardering Duinzoom 8 Rockanje 21 okt. 2022 (1)

WAARDERING DUINZOOM 8 ROCKANJE

Organisatie: Dorp, Stad en Land Onderzoeker: Maurice Moerland MA Datum: 21 oktober 2022

Inleiding De gemeente Westvoorne heeft Dorp, Stad en Land gevraagd het object Duinzoom 8 te Rockanje te waarderen aan de hand van de beoordelingsmatrix voor gemeentelijke monumenten. Aanleiding hiertoe vormt een publiek verzoek waarbij de initiatiefnemers de gemeente gevraagd hebben of het object behouden kan blijven als expositieruimte. Deze waardering vormt een vervolg op het eerder door Dorp, Stad en Land uitgevoerde project voor de gemeente Westvoorne ‘Actualisatie gemeentelijke monumenten’ (2020), waarbij de monumentenlijst van de gemeente is geactualiseerd en er objecten zijn geïnventariseerd en gewaardeerd. Dit adres is destijds niet opgenomen in de inventarisatie en derhalve ook niet gewaardeerd. Dit onderzoek is in de week 41 van start gegaan met een (beknopt) bureauonderzoek. Op 13 oktober jl. is het pand bezocht en gefotografeerd. Dit locatiebezoek is beperkt gebleven tot het exterieur van het object. Gegevens object Adres: Bouwjaar: Functie: Voormalige functie:

Duinzoom 8, Rockanje 1875 (BAG)* woonhuis met atelier boerderij; mogelijk arbeiderswoning

* mogelijk is een deel ouder. Op de kadastrale minuut staat bebouwing aangegeven op ongeveer deze locatie. Dit betreft een huis met erf in eigendom van Hendrik Dijkman, arbeider van beroep. Ook de omliggende percelen 104 (tuin) en 105 (bouwland) waren in zijn eigendom (tuin en bouwland). Mogelijk betrof het een duinboerderij.

Figuur 1 Kadastraal minuutplan 1811-1832 Rockanje, sectie C, blad 01 (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Bevindingen Aanleiding tot het verzoek tot aanwijzing monument is het feit dat de boerderij tussen omstreeks 1965 en 2022 bewoond is door kunstenaar/beeldhouwer Bernard ‘Ben’ Hazelbag (1945-2022). Hier hield hij ook zijn atelier c.q. expositieruimte.(Het Vrije Volk, 30 juni 1980). Hazelbag is onder meer de ontwerper van het beeldhouwwerk dat voor het gemeentehuis van Westvoorne staat. Het gebouw betreft een sober ontworpen woonhuis met daaraan een later aangebouwde stal/schuur, eveneens sober vormgegeven. Vanwege de vele wijzigingen aan het woonhuis is niet goed afleidbaar uit welke periode het woonhuis dateert, maar vermoedelijk is dit de tweede helft van de 19de eeuw. De stal/schuur is van latere datum en dateert vermoedelijk uit het eerste of tweede kwart van de 20ste eeuw. Het object heeft in de loop van de 20ste eeuw vele wijzigingen ondergaan waarbij onder meer de oorspronkelijke vensters zijn vervangen. Slechts enkele ramen zijn nog oorspronkelijk. Waardering De waardering is gedaan op basis van de waarderingscriteria voor de waardering voor bouwkunst, zoals gebruikt bij het project ‘Actualisatie gemeentelijke monumenten’ (2020). Hierbij zijn uitsluitend exterieurs onderzocht. Het puntenaantal van 15 was de ondergrens voor aan te wijzen objecten.

A Cultuurhistorisch 1a Ontstaansgeschiedenis Object speelde een rol in de ontwikkelingsgeschiedenis van Rockanje als voormalige arbeiderswoning en latere boerderij aan de Duinzoom in de polder Oud Rockanje, maar deze rol was niet van bovengemiddelde aard. 1b Lokaal belang De boerderij vormt een fysieke herinnering aan de lokale beeldhouwer/kunstenaar Bernard Hazelbag die hier vanaf ca. 1965 tot 2022 woonde en er zijn atelier en expositieruimte had. B Architectonisch 2a Bouwstijl waardering De arbeiderswoning en later toegevoegde schuur zijn beide architectonisch zeer eenvoudig en sober van ontwerp. Het architectonisch belang is hiermee gering. 2b Verminking authenticiteit De boerderij heeft in de tweede helft 20ste eeuw vele wijzigingen ondergaan, waarmee de gaafheid sterk is aangetast. Deze wijzigingen zijn niet in samenhang met het oorspronkelijk ontwerp en daardoor is de verschijningsvorm in hoge mate verstoord. C Situering 3a Ensemblewaarde Situering aan de Duinzoom vormt in zekere mate een belangrijk onderdeel van de oorspronkelijke structuur van Rockanje rondom de kenmerkende ronde polderontginning. De omgeving van het object is door woningbouwontwikkeling sterk aangetast, maar de locatie is als zodanig nog wel herkenbaar. 3b Uniciteit landelijk De gemeente telt vele boerderijen uit de 19de eeuw.

Dit object is zowel in ouderdom of architectuur hierin niet bovengemiddeld zeldzaam.

D Technische staat 4 Goed of herstelbaar De technische staat is vanaf het exterieur beoordeeld. Hierdoor is de waardering relatief voorzichtig beoordeeld als matig.

Categorie

Waarde A Cultuurhistorisch 1a Ontstaansgeschiedenis 1b Lokaal belang B Architectonisch 2a Bouwstijl waardering 2b Verminking/authenticiteit C Situering 3a Ensemblewaarde 3b Uniciteit landelijk D Technische staat 4 Goed of herstelbaar

Min

Max

Score

Weging

Punten

1 1

3 3

3 3

1 2

3 6

0 3

3 0

1 3

2 -1

2 -3

0 0

3 3

1 1

2 2

2 2

3

0

1

-3

-3

Totaalpunten met weging*

11

* Voor berekening van het totaal inclusief de wegingen, zie tabel met waarderingsmatrix. Conclusie Het uit de waarderingsmatrix volgende puntenaantal van 11 is lager dan de ondergrens van 15 punten die destijds bepaald is voor het aanwijzen van objecten. Op basis van deze waardering adviseren wij het object Duinzoom 8 te Rockanje niet aan te wijzen als gemeentelijk monument. Geraadpleegde bronnen Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed ‘Met beelden moet je de boer op…!’, In: Het Vrije Volk, 30 juni 1980 ‘Tentoonstelling beeldhouwer Ben Hazelbag’, geraadpleegd op: https://www.weekbladwestvoorne.nl/nieuws/algemeen/164972/tentoonstelling-beeldhouwer-benhazelbag Fotomateriaal Beeld 1 t/m 4: Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Beeld 5 t/m 16: Foto’s genomen tijdens locatiebezoek 13 oktober 2022