Document · PDF

VOERENDAAL BEGROTING 2024

Gemeenteraad 9 november 2023, gemeente VoerendaalBij agendapunt: Begroting 2024 en Meerjarenbegroting 2025-2027 (zaak 402732)57.700 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 7

Samen verder bouwen

Begroting 2024 Meerjarenraming 2025-2027

aan een sterk Voerendaal

Deel 1

\ Inhoudsopgave Aanbieding begroting 2024

Deel 1 \ Begroting in één oogopslag

Deel 2 \ De programma's

Deel 3 \ Paragrafen

Programma Bestuur en ondersteuning Programma Veiligheid Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Programma Economie Programma Onderwijs Programma Sport, cultuur en recreatie Programma Sociaal domein Programma Volksgezondheid en milieu Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Financiële recapitulatie

Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen Paragraaf Financiering Paragraaf Verbonden Partijen Paragraaf Weerstandsvermogen & Risicobeheersing Paragraaf Open Club Klimmen Paragraaf Ubachsberg Paragraaf Wet Open Overheid (Woo)

Deel 4 \ Financiële begroting

Overzicht baten en lasten Begrotingsresultaat vóór en na bestemming Overige financiële gegevens

Deel 5 \ Bijlagen

Budgettaire kaders Overzicht geraamde baten en lasten per taakveld Meerjarig overzicht resultaat voor- en na bestemming Overzicht incidentele baten en lasten Recapitulatie begrotingsevenwicht Uniforme basisset (verplichte) beleidsindicatoren Algemene uitkering uit het gemeentefonds 2024-2027 Overzicht reserves en voorzieningen Investeringen Begroting 2024-2028 Lijst van afkortingen

Raadsbesluit

14 22 26 30 34 38 46 58 64 68

72 76 78 87 92 99 122 131 134 136

138

139 150 155

160

161 162 166 170 172 173 180 182 182 184

186

Samen verder bouwen

aan een sterk Voerendaal

Aanbieding begroting 2024 Geachte raadsleden en inwoners van de gemeente Voerendaal, Graag bieden wij u de begroting 2024 aan. Deze begroting kent een positief saldo van € 32.000. Meerjarig laten wij u voor 2025 eveneens een positief saldo zien van € 95.000 en voor jaren een 2026 en 2027 een saldo van respectievelijk € -2.014.000 en € -2.676.000. Met deze begroting geven wij vorm aan Voerendaal in de brede context. Conform het advies van de VNG biedt de meerjarenraming een reële weergave op basis van het huidige takenpakket en de noodzakelijke investeringen. De begrotingssaldi voor 2026 en 2027 laten een disbalans zien als gevolg van de forse daling in de algemene uitkering (van het Rijk aan ons). Vooralsnog blijven we de ontwikkelingen en de acties vanuit de VNG nauwgezet volgen en gaan we ervan uit dat het Rijk de middelen in lijn brengt met de taken en de verantwoordelijkheden. In het proces van de kadernota 2025 zullen wij, samen met de raad, anticiperen op de (ontstane) situatie. Wij wensen u veel inspiratie toe. Het college van burgemeester en wethouders van Voerendaal

Gemeentesecretaris Chris Janssen, Wethouder Guillaume Delsing, Wethouder Ruud Braun

Burgemeester Wil Houben, Wethouder Pierre Verbraak en Wethouder Harry Coenen

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal Voerendaal staat voor duurzaam en sociaal investeren in de kernen, samen met inwoners, bedrijven en verenigingen. Investeren in een Voerendaal waar het goed wonen en leven is, waar je kunt rekenen op elkaar, waar initiatief gewaardeerd wordt, waar zorg en ondersteuning voor handen zijn en waar criminaliteit een halt wordt toegeroepen. Met deze begroting geven we verder invulling aan de prioriteiten en ambities uit het coalitieakkoord 2022-2026. En, hoewel de financiële middelen niet onuitputtelijk zijn, hebben we de kadernota vertaald in deze begroting en meerjarenraming. Meer dan ooit willen we in verbinding zijn met onze inwoners, gemeenschappen, ondernemers en maatschappelijke partners: telkens vanuit een passende rol en verantwoordelijkheid zijn we in contact met hen om gezamenlijk vorm te geven aan de ambities en uitdagingen van vandaag en morgen. Daarom kiezen we ervoor om uitvoering te geven aan burgerparticipatie op basis van de beleidskaders uit 2023.

Voerendaal heeft baat bij een stevige regionale en intergemeentelijke samenwerking. De primaire oriëntatie van Voerendaal ligt op de samenwerking binnen Parkstad Limburg. Op basis van de strategische agenda wordt aan deze samenwerking en aan de samenwerking met andere overheden vorm gegeven. Waar mogelijk liften we mee op de (meekoppel-)kansen die samenwerking financieel of inhoudelijk biedt. Zorgen voor een stevige uitvoeringskracht met focus op kwaliteit en op samenwerking met ondernemers, onderwijs en onderzoek staan daarbij centraal: hier spannen we ons ook in om onze eigen uitvoeringskracht op peil te houden. In 2024 geven we uitvoering aan de omgevingswet en aan alle andere wettelijke taken, die bij ons zijn neergelegd: hierbij valt te denken aan de implementatie van de Wet open overheid en de voorbereiding van de decentralisatie beschermd wonen per 1 januari 2024. Met de landelijke verkiezingen in november 2023 is op onderdelen de onzekerheid toegenomen hoe belangrijke dossiers, bijvoorbeeld op het gebied van opvang/huisvesting, energietransitie en stikstof, worden opgepakt.

Vitale en toekomstbestendige kernen staan centraal als fysiek en sociaal ankerpunt voor onze inwoners, bedrijven, verenigingen. Duurzaamheid speelt een nog belangrijkere rol dan voorheen om de gevolgen van klimaatverandering en energietransitie de baas te zijn. Daarbij nemen we ook de ambities op het gebied van circulariteit mee én versnellen we de uitvoering via gerichte (capacitaire) investeringen in onder andere de WoonWijzerWinkel Limburg en de op te richten regionale energiemaatschappij.

Financieel perspectief Voerendaal is financieel gezond. Inzet is om te blijven behoren tot de gemeenten in Zuid-Limburg waar de woonlasten en de belastingdruk in relatie zijn met het voorzieningenniveau. We realiseren ons dat aan deze voorzieningen een prijskaartje hangt. In kwaliteit zien we dat bijvoorbeeld terug in de uitverkiezing als woonaantrekkelijkste gemeente van Limburg in 2022.

Groen is essentieel voor klimaatbestendige en duurzame kernen. Waar mogelijk wordt groen aangebracht in de straten en op de pleinen om te werken aan klimaatbestendige kernen. Dit wordt in deze begroting onder andere vormgegeven via het STRIP 2.0 met nadere verankering in het watertakenplan en programmering natuur, landschap, water. Goede ‘groene’ verbindingen tussen de kernen en het buitengebied zijn belangrijke pijlers binnen mobiliteit én landschap; waar mogelijk haken we aan bij nationale programma’s zoals de regiodeal, het volkshuisvestingsfonds en het nationaal programma landelijk gebied.

De risicopositie van Voerendaal is relatief overzichtelijk. Deze overzichtelijkheid heeft ermee te maken dat enerzijds de risico’s redelijk tot goed kwantificeerbaar zijn en beperkt zijn in aantal. Anderzijds zijn de risico’s dusdanig dat de kans zeer klein is dat zij tegelijkertijd met een zware impact zullen optreden. De algemene reserve is in de afgelopen jaren in omvang gestegen. Daarmee kunnen we enerzijds investeringen mogelijk maken en anderzijds is Voerendaal met de huidige omvang van de reserves en voorzieningen goed in staat om tegenvallers op te vangen. Wel constateren we dat de onzekerheid rondom het gemeentefonds maakt dat we onze middelen behoedzaam (moeten gaan) inzetten, met name voor de periode ná 2025. Conform afspraak met uw raad geven we dit samen vorm in het proces ‘Kadernota 2025’.

De energietransitie fungeert als vliegwiel voor een aantrekkelijke kern; daarvoor ondersteunen we de lokale initiatieven en ondersteunen we initiatieven en projecten met RES, RAK (met nadere uitwerking) en PALET als leidraden. En natuurlijk geven we invulling aan de opgaven uit de transitievisiewarmte 2.0. Als gemeente nemen we, waar mogelijk, een voorbeeldfunctie/rol. Goede, bereikbare zorg-, welzijns- en onderwijsvoorzieningen houden we in stand met inspanningen en draagvlak van burgers, bedrijven en verenigingen. We investeren gericht in voorzieningen en in krachtige sociale structuren als onderlegger hiervoor. Voerendaal is een woon- en forensengemeente in de groene long van een stedelijke (eu-)regio. We geven daarom invulling aan de woonbehoefte in de kernen en maken ons sterk voor betaalbaar wonen voor onze inwoners. Maatwerk in kwaliteit via levensloopbestendig en duurzaam bouwen is daarbij leidend. Onze inspanningen op het gebied van wonen passen bij de (krapte op de) woningmarkt en we kiezen voor kwalitatief hoogwaardige ontwikkelingen, passend bij de doelgroep. Het doel is om onze woningmarkt opnieuw in balans te brengen in 2032, als onderdeel van ons masterplan wonen. Onze eer als woonaantrekkelijkste gemeente van Limburg 2022 geven we daarmee opvolging.

Toeristisch-recreatief willen we een steeds prominentere rol spelen, onder meer via de initiatieven in het Land van Kalk, Route des Vins en ons rijk (Romeins) verleden met veel kastelen, hoeves, holle wegen en landschapsstructuren. We kiezen voor kwaliteit boven kwantiteit en faciliteren initiatieven als deze passen binnen de kaders die we gaan ontwikkelen.

Voerendaal, waar het goed wonen en leven is,

je kunt rekenen op elkaar, initiatief gewaardeerd wordt,

Uitgangspunt is een buitengebied dat uitnodigt om te gebruiken voor recreatie met goed onderhouden wandel- en fietspaden in samenwerking met bijvoorbeeld agrariërs en andere belanghebbenden. We blijven alert op kansen om het wandel- en fietsnetwerk tussen Voerendaal en de omliggende gemeenten te verbeteren, aanvullend op de inspanningen die we de afgelopen jaren hebben gedaan. Riolering en een goed waterbeheer zijn van cruciaal belang om zo min mogelijk wateroverlast te hebben; ook dat vraagt zorgvuldige keuzes en dito investeringen. Bij onderhoud en wegreconstructies zetten we voortdurend accenten op de bescherming van de kwetsbare verkeersdeelnemers (fietsers, voetgangers en mindervaliden) en de reductie van geluidsbelasting. Daarnaast investeren we in ons wegennet in een evenwicht tussen betaalbaarheid, bereikbaarheid en leefbaarheid.

zorg en ondersteuning voor handen zijn en criminaliteit een halt wordt toegeroepen.

Overlastbestrijding vindt risico- en seizoensgericht plaats. De resultaten van de bestuurlijke/integrale aanpak laten een nietaflatende noodzaak zien tot criminaliteitsbestrijding en handhaving. De investering in de aanpak en het netwerk ervaren we als permanent. Nieuwe accenten blijven we zetten in samenwerking met omliggende gemeenten, onder meer in SVBBL-verband en met onze (groene) netwerkpartners.

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Deel 1

\ Begroting

in één oogopslag

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Deel 2

In dit deel van de begroting komen de programma's nadrukkelijk inhoudelijk aan de orde.

\ Programma's

Een programma moet binnen deze begroting gezien worden als een geheel van activiteiten om beoogde maatschappelijke effecten te bereiken. Binnen het programma is sprake van opgaven, die heel nauw met elkaar verweven zijn. Daarnaast wordt in de programma's ingegaan op de maatschappelijke effecten, die worden beoogd. Ook wordt ingegaan op de manier waarop getracht wordt deze effecten te verwezenlijken. In zijn kaderstellende rol bepaalt de gemeenteraad welke beleidsdoelstellingen per programma nagestreefd dienen te worden en welke maatschappelijke effecten daarbij bereikt moeten worden. Deze effecten moeten zoveel als mogelijk meetbare zaken zijn, zodanig dat op enig moment middels resultaatmeting geconstateerd kan worden of het uitgevoerde beleid het gewenste effect oplevert. Op grond van de door de raad geformuleerde beleidsdoelstellingen en gewenste maatschappelijke effecten heeft het college in de programma's concrete activiteiten aangegeven, welke invulling moeten geven aan het bereiken van de doelstellingen en de effecten. Het college heeft daarbij ook het kosten-/baten-aspect in beeld gebracht. Met het vaststellen van de programma's, de daarin beoogde effecten, de uit te voeren activiteiten en de benodigde financiële middelen stelt de raad de kaders waarbinnen het college als uitvoerder aan de slag zal gaan.

Het college zal vervolgens middels de voor- en najaarsrapportage verantwoording aan de raad afleggen over de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de kaders van de raad. De begroting bevat achtereenvolgens de volgende programma’s: 1. Bestuur en ondersteuning 2. Veiligheid 3. Verkeer, vervoer en waterstaat 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport, cultuur en recreatie 7. Sociaal domein 8. Volksgezondheid en milieu 9. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Programma

\ Bestuur en ondersteuning

Programma \

Bestuur en ondersteuning

Verbonden Partijen

Verantwoordelijke portefeuillehouder: Burgemeester W. Houben

Wat willen we bereiken? • •

Regionale en intergemeentelijke samenwerking

Uitvoering geven aan gemeentelijke taken, samen met andere overheden, op een effectieve en efficiënte manier. Langjarige afspraken over prestaties, bekostiging en democratische controle.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

• •

Structureel: • Deelname (initiërend en stimulerend) aan verbonden partijen en Samen Grip op Verbonden Partijen (SGOVP). • Accounthouderschap van de GR-en goed verankeren in de reguliere werkzaamheden.

Krachtenbundeling in regionale opgaven met behoud van betrokkenheid. Sterke overheidsorganisatie(s).

Wat gaan we daarvoor doen? Structureel: • Inzetten op het versterken van de samenwerking op regionale schaal, primair gericht op de regio Parkstad (GR Stadsregio en in andere samenwerkingen in deze regio). • Onderhouden en versterken van contacten met de buurgemeenten (in Parkstad én het Heuvelland). • Werken aan de robuustheid van de eigen en regionale mogelijkheden om grote en complexe (regionale en lokale) opgaven te kunnen oppakken. • Deelnemen aan het netwerk K80 om onderling kennis en ervaring uit te wisselen op basis van de eigen en gemeenschappelijke kernkwaliteiten van de aangesloten gemeenten.

Specifiek in 2024: • Nota Verbonden Partijen uitvoeren/laten doorwerken in reguliere werkzaamheden accounthouders.

Specifiek in 2024: • Verdere verankering van lokale interventies aan regionale/landelijke agenda’s zoals de Regio Deal (2.0), de Town Deal en het Nationaal programma Landelijk Gebied. • Verder uitwerken van/vormgeven aan het realiseren van (regionale) uitvoeringskracht.

•

Risico’s -

Dienstverlening Wat willen we bereiken?

•

Wat gaan we daarvoor doen?

Risico’s •

Structureel: • Aansluiten bij lokaal RIEC-overleg om adresonderzoeken te bespreken. • Aansluiten bij landelijke instanties, terugmeldvoorziening, landelijke aanpak adreskwaliteit, om de adreskwaliteit verder te verbeteren. • Onderhouden en versterken van contacten met de buurgemeenten.

Spanningsveld tussen lokale en regionale inzet.

Meerjarenperspectief voor Voerendaal Wat willen we bereiken? • •

Optimale samenwerking tussen onderlinge afdelingen en externe instanties voor het verbeteren van de Basisregistratie Personen. Verbetering van interne en externe (digitale) dienstverlening.

Specifiek in 2024: • Verder vormgeven van onze digitale dienstverlening. • Uitbreiding balie in verband met paspoortpiek in 2024.

Heldere stip op de horizon ten aanzien van ambities en uitdagingen van morgen. In verbinding staan met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners vanuit passende rollen en verantwoordelijkheden.

Risico’s

Wat gaan we daarvoor doen?

Structureel: • Ambities en uitdagingen uitwerken als kader voor aanpakken/ontwikkelingen van vandaag en morgen. • Gebieds- en gemeenschapsontwikkeling stimuleren en faciliteren met nadrukkelijk aandacht voor inwoner- en stakeholderbetrokkenheid. Specifiek in 2024: • De langetermijnvisie (10 jaar) verder vormgeven waarin ambities en uitdagingen zijn uitgewerkt/opgenomen en in tijd en ruimte gepositioneerd. • In relatie tot toekomstperspectief verkennen hoe (toenemende/wettelijke) bedrijfsvoering- en ondersteunede taken ingeregeld kunnen worden ten behoeve van een robuuste organisatie. • Een gebiedsgerichte, programmatische aanpak verder vormgeven en doorvoeren met ruimte voor dialoog met inwoners en stakeholders.

Risico’s •

We erkennen dat het meerjarenperspectief een interactief proces met onze stakeholders is. Daarmee, en samen met de actualiteit en de externe ontwikkelingen, geven we dit meerjarenperspectief vorm.

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Burgerparticipatie

Programma Bestuur en ondersteuning

Bedragen x € 1.000 Begroting 2023

Wat willen we bereiken? Met burgerparticipatie betrekken we actief inwoners en organisaties bij maatschappelijke verandering. Er wordt gebruikt gemaakt van de kennis en ervaring van inwoners. Het vergroot de kans op een duurzaam resultaat en het zorgt voor gelijkwaardigheid tussen inwoners, overheid en andere partijen. Zo komt de gemeente tot een weloverwogen en gemotiveerd besluit. Een goed participatiebeleid helpt om het proces te stroomlijnen en te uniformeren.

Wat gaan we daarvoor doen? Structureel: • Participatiebeleid opstellen met afwegingskader (checklist) voor ambtenaren, maar ook voor inwoners en initiatiefnemers (zoals projectontwikkelaars). Om zo te komen tot een stevigere basis voor het partnerschap tussen de gemeente en onze inwoners. • Ambtenaren leren werken volgens het participatiebeleid en afwegingskader van gemeente Voerendaal. Hiervoor is een implementatieplan opgesteld met onder andere workshops en ambassadeurs. We maken ons in vier jaar tijd de nieuwe werkwijze eigen. • Evalueren en tussentijds bijsturen van deze nieuwe werkwijze. • Burgerparticipatie raakt en overlapt deels verschillende andere programma’s, zoals ‘Leefbaarheid’. Specifiek in 2024: • Implementatie werkwijze burgerparticipatie a.d.h.v. het beleid en afwegingskader. Deze implementatie duurt een aantal jaren en loopt in ieder geval door in 2025 en 2026. • Het participatiebeleid ligt eind 2023 ter instemming bij de Raad. In 2024 gaan we hier mee leren werken. Hier hoort een implementatieplan bij met workshops voor ambtenaren en ambassadeurs die ondersteuning bieden. Eén of twee grote projecten pakken we met ondersteuning van een bureau volgens de nieuwe werkwijze op en tussentijds evalueren we en sturen we bij.

Risico’s Burgerparticipatie verlangt een samenwerking van verschillende partijen zoals burgers, verenigingen, ondernemers en gemeente. Om dit te laten slagen zijn wij mede afhankelijk van de inspanning van alle betrokkenen. Daarnaast gaat het niet alleen om een nieuw proces, maar ook om een nieuwe manier van werken. Dit heeft tijd nodig.

Wat mag het kosten? Hiernavolgend wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van de onderdelen van dit programma. Wanneer de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma (hoofdtaakveld) groter dreigt te worden dan 10% of € 50.000, heeft het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig om bepaalde uitgaven te verrichten. Dit wordt bepaald op grond van de financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet.

Realisatie Raming 2022 2023 na wijziging Lasten: Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal lasten: Baten: Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten

Begroting 2024-2027

Raming 2023 na wijziging

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

1.188 353 120 4.496 215 77 16 11 0

1.276 498 120 4.973 279 88 18 34 0

1.277 441 120 4.886 533 88 18 34 0

1.289 448 120 4.888 735 91 19 34 0

1.290 448 120 4.889 1.017 93 19 34 0

0 502 1.067 0 0 2.679 -117 3 1.743 -16 34

570 0 1.006 0

1.248 0 0 0

1.944 0 0 0

2.585 0 0 0

1.455 333 -18 4.147 184 88 13 10 0

1.406 386 163 4.781 225 87 18 11 0

10.634

7.446

7.580

8.862

8.645

9.568

10.495

17 152 105 32 295 2.376 525 0 21.567

31 129 20 169 195 2.435 525 1 21.628

14 125 20 2 194 2.513 535 1 22.558

14 273 20 0 179 2.515 541 1 23.323

14 239 20 0 273 2.610 551 1 24.389

14 248 20 0 231 2.713 567 1 23.136

14 261 20 0 299 2.800 584 1 23.540

0 0 0 0 0 0 2.574 3.612 959 0 0

0 0 2.180 0

0 0 626 0

0 0 536 0

Totaal baten:

27.643

28.745

26.921

29.046

28.723

27.466

28.055

Saldo programma

17.009

21.299

19.341

20.184

20.078

17.898

17.560

Voor een toelichting op de voornaamste mutaties t.o.v. de bijgestelde begroting 2023 wordt verwezen naar deel 4 (financiële begroting).

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Overige informatie Algemene dekkingsmiddelen Tot de algemene dekkingsmiddelen worden gerekend de algemene uitkering en overige uitkeringen uit het gemeentefonds, de onroerende zaakbelasting, rente en dividenduitkeringen. Deze algemene dekkingsmiddelen worden, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) niet toegerekend aan de afzonderlijke programma’s.

Overhead In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is voorgeschreven welke kosten tot de ‘overhead’ gerekend worden. Dit zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. In elk geval betreft dit: ¬ leidinggevenden primair proces. ¬ financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie. ¬ personeelszaken en organisatie. ¬ inkoop. ¬ interne en externe communicatie. ¬ juridische zaken. ¬ bestuurszaken en bestuursondersteuning. ¬ informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen. ¬ facilitaire zaken en huisvesting. ¬ documentaire informatievoorziening. ¬ managementondersteuning primair proces. Voor de berekening van kostendekkendheid van leges en heffingen mogen deze kosten overigens wel meegenomen worden. Kosten die direct toe te rekenen zijn aan de taakvelden dienen rechtstreeks op deze taakvelden verantwoord te worden.

Onvoorzien Het is verplicht om een bedrag voor onvoorzien op te nemen in de begroting, wel of niet per programma. Conform bestaand beleid is één bedrag voor onvoorzien opgenomen ter dekking van incidentele lasten die niet zijn opgenomen in de begroting. Er zijn een aantal criteria (de 3 o’s) die aanwending van de post onvoorzien rechtvaardigen. Als een gebeurtenis met financiële consequenties onvoorzienbaar, onvermijdbaar en onuitstelbaar is kan een beroep gedaan worden op de post onvoorzien.

Heffing vennootschapsbelasting Overheidslichamen zijn met ingang van 1 januari 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting voor zover sprake is van een materiële onderneming in fiscale zin. Op basis van de gemaakte afspraken met de belastingdienst heeft na afloop van het kalenderjaar 2017 (als onderdeel van de reguliere accountantscontrole) monitoring van de vennootschapsbelastingplicht plaatsgevonden. Hieruit bleek dat gemeente Voerendaal niet vennootschapsbelastingplichtig zou zijn. Om deze reden is dan ook geen aangifte vennootschapsbelasting meer ingediend. Ten tijde van het samenstellen van de jaarrekening 2022 is er door een extern bureau geconcludeerd dat er zich geen wijzigingen hebben voorgedaan in de activiteiten en er voor 2022 geen sprake is van vennootschapsbelastingplicht. Indien de activiteiten van de gemeente zodanig zouden wijzigen dat sprake is van vennootschapsbelastingplicht, dan dient de gemeente zelf te verzoeken om uitreiking van een aangiftebiljet. Als dit laatste het geval zou zijn, zullen de budgettaire effecten, gelet op het lage netto resultaat, echter minimaal zijn.

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Programma

\ Veiligheid

Programma \

Veiligheid

•

Verantwoordelijke portefeuillehouder: Burgemeester W. Houben

De taakstellingen rondom de opvang van Oekraïense vluchtelingen, asielzoekers en statushouders, maar ook andere onvoorzienbare crises kunnen leiden tot extra inzet van personeel en middelen. Deze extra inzet gaat ten koste van reguliere taken. Kosten voor de bestuurlijke aanpak zijn onvoorspelbaar en afhankelijk van de resultaten van handhavingsacties en normaliseringsmaatregelen.

•

Openbare orde en veiligheid

Crisisbeheersing en brandweer

Wat willen we bereiken? De veiligheid en leefbaarheid in de ‘alledaagse woon- en leefomgeving’, in het dorp, de buurt én de straat staan centraal. Hoofdthema’s zijn samenwerking, data-gedreven werken, objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Structureel: • Deelnemen aan samenwerkingsverbanden als het RIEC en Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad. • Uitvoeren van de bestuurlijke en integrale aanpak van ondermijning en andere veiligheidsvraagstukken, binnen de samenwerkingsvormen van SVBBL en Parkstad. • Handhaven van wet- en regelgeving.

Structureel: • Deelnemen aan de gemeenschappelijke Veiligheidsregio Zuid-Limburg (brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, bevolkingszorg en rampenbestrijding/crisisbeheersing). • Rampen- en crisisbeheersorganisatie op orde houden.

Voorkomen en bestrijden van rampen en crises.

Specifiek in 2024: • Project ‘Veilig Buitengebied’ Het project ‘Veilig Buitengebied’ is in 2023 in samenwerking met het Platform Veilig Ondernemen Limburg opgestart. In 2024 werken wij het project ‘Veilig Buitengebied’ nader uit. In het project werken wij aan de volgende doelen: 1. Het vergroten van de bewustwording van signalen van ondermijnende criminaliteit bij de bewoners, ondernemers en andere gebruikers van het buitengebied. 2. Het vergroten van de weerbaarheid van bewoners, ondernemers en gebruikers van het buitengebied. 3. Het vergroten van de subjectieve en objectieve veiligheid in het Buitengebied. Om deze doelen te bereiken werken wij met relevante (veiligheids-)partners, bewoners, ondernemers en gebruikers van het buitengebied samen. Onze boa Domein II en adviseur Veiligheid vervullen een spilfunctie in dit project. • Gezamenlijke prioritering aanpak veiligheid SVBBL en Parkstad De gemeenten binnen het basisteam Politie Brunssum-Landgraaf (SVBBL) en binnen Parkstad werken samen aan veiligheidsvraagstukken. In 2024 hebben de volgende thema’s prioriteit: 1. Een projectleider werkt voor de Parkstad-gemeenten aan de inrichting van een Regionaal Informatieknooppunt Veiligheid. Dit informatieknooppunt veredelt data ten behoeve van de bestuurlijke aanpak van ondermijning. 2. Een projectleider zorgt voor de inrichting van een regionaal bestuurlijk interventieteam Parkstad.

3. Samen met zorg – en veiligheidspartners werken wij aan de Integrale Jeugd Aanpak Parkstad. Daarbij hanteren wij een gecombineerde inzet van preventieve en repressieve maatregelen. Wij zoeken de samenwerking op met scholen om het hema veiligheid ook daar onder de aandacht te brengen. • Betrekken bewoners en ondernemers veiligheid Wij vinden het belangrijk om het bewustzijn over ondermijnende criminaliteit onder inwoners en ondernemers te vergroten. In 2024 verzorgen wij voorlichtingscampagnes waarin wij aandacht schenken aan het herkennen van signalen van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast investeren wij in het vergroten van de meldingsbereidheid onder inwoners en ondernemers. • Drugsdumpingen Wij blijven in samenwerking met veiligheidspartners aandacht hebben voor het thema drugsdumpingen, onder andere door communicatie en extra toezicht in het buitengebied. • Aanpak hard- en softdrugs In 2023 is – vanwege een stijgende lijn in MMA-meldingen – extra ingezet op de aanpak van soft- en harddrugs. Deze lijn wordt in 2024 doorgezet. • Implementatie Omgevingswet Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 wijzigt de toezichthoudende rol van de gemeente bij bouwactiviteiten. In 2024 hebben wij aandacht voor de noodzakelijke aanpassingen van de VTH-organisatie, processen en systemen, in samenwerking met uitvoeringsorganisaties en andere bevoegd gezagen.

Risico’s •

Samenwerking tussen justitie/politie, belastingdienst en gemeente is niet vanzelfsprekend en eigen prioriteiten/middelen zijn richtinggevend voor de inspanningen. Ook de samenwerking tussen gemeenten gaat niet vanzelf, terwijl ondermijning zich aan geen enkele inhoudelijke, fysieke of bestuurlijke grens houdt.

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Specifiek in 2024: • Professionele crisisorganisatie In 2024 gaan wij verder investeren op de doorontwikkeling van de professionele crisisorganisatie. Het gemeentelijk handboek voor crises is een dynamisch, aan verandering onderhevig document en zal regelmatig worden aangepast.

Risico’s • •

Inzet van (piket)functionarissen voor de crisisorganisatie vraagt capaciteit en middelen. De invloed die Voerendaal kan uitoefenen op de bestuurlijke dialoog verantwoorde brandweerzorg is beperkt.

Wat mag het kosten? Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van de onderdelen van dit programma. Wanneer de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma (hoofdtaakveld) groter dreigt te worden dan 10% of € 50.000, heeft het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig om bepaalde uitgaven te verrichten. Dit wordt bepaald op grond van de financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet.

Programma Veiligheid

Bedragen x € 1.000 Begroting 2023

Realisatie Raming 2022 2023 na wijziging Lasten: Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Begroting 2024-2027

Raming 2023 na wijziging

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

956 532

1.054 487

1.092 487

1.127 508

1.157 512

1.188 518

1.219 523

1.488

1.541

1.579

1.635

1.669

1.706

1.742

Baten: Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

17 73

0 5

Totaal baten:

- 1.398

- 1.536

- 1.574

- 1.630

- 1.664

- 1.701

- 1.737

Totaal lasten:

Saldo programma

Voor een toelichting op de voornaamste mutaties t.o.v. de bijgestelde begroting 2023 wordt verwezen naar deel 4 (financiële begroting).

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Programma

\ Verkeer, vervoer en waterstaat

Programma \

Verkeer, vervoer en waterstaat

Wat mag het kosten?

Verantwoordelijke portefeuillehouder: Wethouder P. Verbraak

Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van de onderdelen van dit programma. Wanneer de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma (hoofdtaakveld) groter dreigt te worden dan 10% of € 50.000, heeft het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig om bepaalde uitgaven te verrichten. Dit wordt bepaald op grond van de financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet.

Wegen, verkeer en mobiliteit Wat willen we bereiken? • • • • •

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat

Een openbare ruimte met een goede kwaliteitsbeleving, passend bij het karakter van Voerendaal. Een integrale (her)inrichting passend bij de diverse actuele opgaves, rekening houdend met de Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR). Een goede balans tussen bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Een gezonde en veilige leefomgeving met ruimte voor bedrijfsmatige ontwikkelingen. Een duurzame mobiliteitstransitie.

Bedragen x € 1.000 Begroting 2023

Realisatie 2022 wijziging

Raming 2023 na wijziging

Raming 2023 na

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten: Verkeer en vervoer Parkeren

2.400 6

2.282 7

2.430 7

2.371 9

2.552 9

2.545 9

2.559 9

Totaal lasten:

2.406

2.289

2.437

2.380

2.561

2.554

2.568

Wat gaan we daarvoor doen? Structureel: • Uitvoeren van het Meerjarenuitvoeringsplan van het Mobiliteitsplan. • Participeren in het programma Mobiliteit van de stadsregio Parkstad. • In samenwerking met de stadsregio Parkstad participeren in de Mobiliteitsagenda Zuid-Limburg. • Uitvoeren onderhouds- en vervangingsplannen volgend uit het wegbeheerplan.

Begroting 2024-2027

Baten: Verkeer en vervoer 218 52 52 61 61 53 53 Parkeren 2 3 3 2 2 2 2

Specifiek in 2024: • Met het in 2023 aanbesteedde bouwteam starten met de participatie, ontwerpopgave en werkvoorbereiding voor het STRIP project Voerendaal Oost. • Voorbereiding van de reconstructie Craubeek (STRIP). • Voorbereiding en uitvoering herinrichting kruispunt Putterweg / Retersbekerweg (cf. Mobiliteitsplan). • Herinrichting van de vijfsprong Mingersborg, incl. aanbrengen van fietsstroken langs de Mingersborgerweg. • Opstellen Wegbeheerplan 2025-2029. • Participeren in de lopende en nieuwe concessies voor de uitrol van laadinfrastructuur.

Totaal baten:

220

Saldo programma

- 2.186

- 2.234

- 2.382

- 2.317

- 2.498

- 2.499

- 2.513

Voor een toelichting op de voornaamste mutaties t.o.v. de bijgestelde begroting 2023 wordt verwezen naar deel 4 (financiële begroting).

Risico’s •

•

De in het STRIP en het Meerjarenuitvoeringsprogramma van het Mobiliteitsplan opgenomen budgetten zijn gebaseerd op globale kengetallen en op prijspeil 2019 respectievelijk 2020; voor een deel zullen deze mogelijk niet binnen de bestaande budgetten kunnen worden gerealiseerd. Als gevolg van de stikstofopgave kunnen projecten mogelijk worden uitgesteld of geen doorgang vinden.

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Programma

\ Economie

Programma \

Economie

Wat mag het kosten?

Verantwoordelijke portefeuillehouder: Wethouder G. Delsing

Economie & toerisme Wat willen we bereiken? • •

Programma Economie

Een goed vestigingsklimaat voor winkels en bedrijven. Een aantrekkelijke recreatieve infrastructuur voor ondernemers onder de noemer ‘Land van Kalk’.

Bedragen x € 1.000 Begroting 2023

Realisatie Raming 2022 2023 na wijziging

Wat gaan we daarvoor doen? Structureel: • Deelnemen aan het programma economie-toerisme van de stadsregio Parkstad. De beleidsontwikkeling economietoerisme is belegd bij de stadsregio Parkstad omdat de aanpak op regionaal schaalniveau het meest effectief is. De speerpunten van het programma zijn: 1. De Retailagenda en het Retail Uitvoeringsprogramma. 2. Het uitvoeringsprogramma bedrijventerreinen. Dit programma heeft tot doel vraag & aanbod beter te matchen zodat de uitbreiding en vestiging van bedrijven gefaciliteerd en afgestemd kan worden. Dit is van belang voor de regionale werkgelegenheid. 3. Circulaire economie. In dit proces wordt gekeken hoe hergebruik van materialen kan leiden tot een duurzamere economie. 4. Ontwikkelprogramma Vrijetijdseconomie. Binnen de Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg is voor Parkstad een ontwikkelprogramma opgesteld. • Deelname aan het Starterscentrum Limburg, Bedrijventerrein-management Parkstad, het Vestigingenregister en Visit Zuid-Limburg. • Gebiedsontwikkeling en gebiedspromotie ‘Land van Kalk’. • Accountmanagement ondernemersverenigingen Voerendaal. • Faciliteren van startende en gevestigde ondernemers.

Raming 2023 na wijziging

Begroting 2024-2027 Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten: Economische ontwikkeling 54 73 73 69 69 69 69 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 0 0 0 0 0 0 0 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 44 52 52 55 55 55 55 Economische promotie 118 147 148 149 149 149 149 Totaal lasten:

216

272

273

Baten: Economische ontwikkeling 0 0 0 0 0 0 0 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 0 0 0 0 0 0 0 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 1 1 1 1 1 1 1 Economische promotie 65 61 61 61 63 65 67

Specifiek in 2024: • Op Zuid-Limburgse schaal wordt het nieuwe wandelknooppuntennetwerk ‘knopen lopen’ geopend. • Vaststelling en uitvoering van Visie Toerisme Voerendaal. • Deelname ‘Dit is Parkstad’ promotiecampagne. • Deelname uitvoeringsprogramma ‘Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg’. • Deelname aan de promotiecampagne ‘Land van Krijt, Mergel en Kalk’ van Visit Zuid-Limburg.

Totaal baten:

Saldo programma

- 150

- 210

- 211

- 209

- 207

- 205

Voor een toelichting op de voornaamste mutaties t.o.v. de bijgestelde begroting 2023 wordt verwezen naar deel 4 (financiële begroting).

Risico’s -

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Programma

\ Onderwijs

Programma \

Onderwijs

Verantwoordelijke portefeuillehouder: Wethouder H. Coenen

Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede onderwijshuisvesting in de kernen van Voerendaal waar eigentijds onderwijs kan plaatsvinden.

Wat gaan we daarvoor doen? Structureel: • Ontwikkeling van eigentijds kindcentrum en schoolomgeving Ubachsberg met een onderwijsconcept gericht op de brede ontwikkeling van het kind en de kern als lerende gemeenschap. • Ontwikkeling nieuwe school in Ransdaal. • Ontwikkeling kindcentrum in Klimmen in samenwerking met maatschappelijke partners in de Open Club Klimmen. • Komen tot een definitieve oplossing betreffende de eigendomssituatie van brede school Cortemich. Specifiek in 2024: • Ubachsberg: komen tot een inhoudelijk concept voor het onderwijs in Ubachsberg. Vervolgens wordt op basis hiervan een programma van eisen opgesteld voor een nieuw schoolgebouw. • Ransdaal: Keuze voor definitieve voorkeurslocatie nieuw schoolgebouw. Vervolgens opstellen inhoudelijk concept. • Klimmen: Opening Open Club Klimmen, in werking treden nieuw kindcentrum en verder ontwikkelen samenwerking tussen maatschappelijke partners en onderwijs. • Voerendaal: Afspraken maken over een eventuele overdracht, beheer en exploitatie met Innovo en de overige participanten in brede school Cortemich.

Risico’s Voor de uitvoering van de acties en plannen en een succesvolle verbinding van onderwijs en zorg zijn veel verschillende partners nodig. Op dit moment is er bij de verschillende partners sprake van een zeer dynamische werkomgeving en sterk krachtenveld. Daarnaast is er bij een aantal partners sprake van een groot personeelstekort, waardoor het niet voor iedere partner steeds mogelijk is eenduidig en actief te participeren. Hier is veel aandacht voor in de planning en afstemming met de partners en er wordt, indien mogelijk, op geanticipeerd.

Risico’s • • •

Specifiek in 2024: • Nieuwe Lokaal Educatieve Agenda opstellen met afstemming met alle Parkstadgemeenten. • Uitvoering geven aan het NPO plan. In 2023 zijn al diverse acties uitgevoerd om achterstanden, opgelopen door corona, in te halen. Inmiddels is de bestedingstermijn van de gelden verlengd en is het mogelijk om in 2024 opnieuw in te zetten op diverse doelen. • Doorontwikkeling van de integrale kindaanpak. Ontwikkeling integrale aanpak waarbij de onderwijskoppels (peuteropvang, kinderopvang, BSO, onderwijs en JENS) per kern komen tot een plan op maat. Voor Klimmen, Ransdaal en Voerendaal start een traject met TOOS. Voor Ubachsberg start een traject met een andere specialist, waarbij de voorbereiding van een inhoudelijk concept voor de nieuwe locatie én de integrale aanpak in samenhang worden opgepakt. • JENS implementeert een nieuw concept vindplek op basisschool Cortemich. Op deze manier wordt efficiënter samengewerkt en problematiek in een vroeg stadium herkend. • Implementatie van een nieuw peutervolgsysteem in de voorschool voor de monitoring van VVE. • Verbinding onderwijs en zorg/jeugdhulp zoals de versterking van de knooppunten. Binnen de knooppunten worden speciale ondersteuningsbehoeften besproken samen met ouders en betrokken professionals. Ook wordt de verbinding van het onderwijs en het gebiedsteam van JENS besproken.

• Inventariseren welke nieuwe initiatieven in de verbinding van onderwijs en zorg aansluiten bij de behoeften van ouders, jeugdigen en partners. • Aandacht voor talentontwikkeling door implementatie van Maatschappelijke Diensttijd (MDT) met de inzet van Matchmate Zuid.

In zijn algemeenheid vormen de hoge bouwkosten een risico op alle (nieuw)bouwprojecten, ook voor onderwijshuisvesting. Tot op heden zijn de bedragen gereserveerd in de begroting niet toereikend voor alle ontwikkelingen. Verwachtingen bij stakeholders op het gebied van de planning van nieuwe onderwijshuisvesting lopen niet gelijk met de mogelijkheden om deze projecten te ontwikkelen. Nieuwe wetgeving is in voorbereiding ten aanzien van onderwijshuisvesting, het is nog niet te overzien of hier (financiële) consequenties uit voortkomen.

Programma Onderwijs Begroting 2023

Educatieve agenda en Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Wat willen we bereiken? We willen de Voerendaalse jeugd optimale kansen bieden ten aanzien van onderwijs en gezond en veilig opgroeien. Kinderen krijgen de ruimte om hun talenten te leren kennen en deze verder te ontwikkelen. Daarnaast intensiveren de educatieve partners de onderlinge samenwerking om zo een doorgaande ontwikkelingslijn voor jeugdigen te realiseren.

Wat gaan we daarvoor doen? Structureel: • Met de lokaal educatieve agenda werken de educatieve partners samen rondom de volgende 4 thema’s: 1. De jeugd in Voerendaal is positief gezond. 2. De jeugd in Voerendaal ontwikkelt zijn/haar talent. 3. De integrale aanpak in de kindcentra geven we gezamenlijk inhoudelijk vorm. 4.We verbinden onderwijs en zorg/jeugdhulp daar waar dit nodig is en meerwaarde biedt. • Er is een plan om onderwijsachterstanden (OAB) vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. • Parkstad kent een constructieve samenwerking met bureau Voortijdig Schoolverlaten en Verzuim (VSV), ten aanzien van een preventieve en curatieve aanpak van leerplicht en schoolverzuim voor de Parkstad-gemeenten. Met deze organisatie zijn korte lijnen en zo houden we de ontwikkelingen nauw in de gaten. • In de kwartaaloverleggen met de peuteropvang wordt de inzet van peuteropvang en het beleid in Voerendaal samen vorm gegeven en bijgesteld indien nodig.

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Bedragen x € 1.000

Realisatie Raming 2022 2023 na wijziging

Begroting 2024-2027

Raming 2023 na wijziging

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten: Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken

426 543

491 812

763 562

791 630

604 628

600 628

656 628

Totaal lasten:

969

1.303

1.325

1.421

1.232

1.228

1.284

Baten: Onderwijshuisvesting 337 87 87 87 87 87 87 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 100 83 19 83 83 83 83 Totaal baten:

437

170

106

170

Saldo programma

- 532

- 1.133

- 1.219

- 1.251

- 1.062

- 1.058

- 1.114

Voor een toelichting op de voornaamste mutaties t.o.v. de bijgestelde begroting 2023 wordt verwezen naar deel 4 (financiële begroting).

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Programma

\ Sport, cultuur en recreatie

Programma \

Sport, cultuur en recreatie

Specifiek in 2024: • Verstevigen duurzaam en structureel sport- en beweegaanbod voor jeugd en senioren middels nieuw sportstimuleringsprogramma. Uitvoering herijkt Sportakkoord Voerendaal (beiden GALA thema’s). • Aanpak valpreventie ontwikkelen en implementeren (GALA thema). • Onderzoeken nieuw sportaanbod bij de Open Club Klimmen. • Onderzoek naar urban sport en cultuur in Parkstad voor de activering van 12 tot 20 jarigen in de gemeente.

Verantwoordelijke portefeuillehouder(s): Wethouder H. Coenen Wethouder G. Delsing Wethouder P. Verbraak Burgemeester W. Houben

Risico’s

Versterken Cultuur

Om te komen tot een breed gedragen sportklimaat zijn we afhankelijk van partners. Dit geldt voor zowel de sportaanbieders, maar ook voor maatschappelijke partners zoals het onderwijs. Een versterking van het partnerschap op dit thema is van belang om te komen tot duurzame samenwerking en resultaat.

Wat willen we bereiken? Het versterken van de culturele infrastructuur en de bereikbaarheid van cultuur voor onze inwoners.

Wat gaan we daarvoor doen?

Coronaherstelplan

Structureel: • Ondersteuning Zomerfestival Voerendaal voor organisatie jaarlijks cultureel festival. Belangrijke rol wordt hierbij gegeven aan de Voerendaalse verenigingen. • Structurele ondersteuning van culturele verenigingen in Voerendaal ten behoeve van de ontwikkeling van hun vereniging en de samenwerkingsverbanden met andere verenigingen, maatschappelijke organisaties en professionele cultuurmakers. • Opdracht aan de bibliotheek om cultuur dichter bij inwoners te brengen vanuit één van de vijf wettelijke taken van de WSOB (wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen).

Wat willen we bereiken? De Voerendaalse samenleving een impuls geven om sociale structuren en samenwerking te versterken. Hiervoor zijn financiële middelen beschikbaar voor 2023 en 2024. Inwoners, verenigingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden uitgedaagd om te komen tot initiatieven, acties en ideeën. Deze dienen bij te dragen aan het revitaliseren van de samenleving zodat deze weer even sterk, sociaal en verbonden is zoals voor de periode van de COVID-19 crisis.

Wat gaan we daarvoor doen?

Specifiek in 2024: • Extra investeringen in culturele infrastructuur middels het coronaherstelplan. Culturele verenigingen en cultuurmakers worden uitgedaagd om te komen tot nieuwe ideeën voor het ontwikkelen van culturele manifestaties in de gemeente. • Onderzoeken of een duurzame samenwerking met Cultura Nova kan worden opgezet. Dit ten behoeve van een jaarlijks evenement van het festival in Voerendaal. • Organisatie Zomerfestival Voerendaal 2024. • Opdracht aan bibliotheek om het culturele aanbod te vergroten. • Versterken samenwerking culturele verenigingen zal worden gestimuleerd door de verenigingsondersteuner. • We gaan aan de slag met ’t Hoes veur ’t Limburgs voor het versterken van de Limburgse taal.

Risico’s

Specifiek in 2024: • Investeren in de versterking van de samenleving door ideeën van verenigingen, inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners te faciliteren en ondersteunen. Dit geldt zowel inhoudelijk als financieel. De doelen die zijn vastgelegd in het coronaherstelplan zijn leidend hierbij. • Borgen van structuren en afspraken die ook na 2024 voortgezet worden als dit niet meer ondersteund kan worden met middelen en ondersteuning vanuit het coronaherstelplan.

Risico’s

Het coronaherstelplan bestaat uit incidentele middelen. Er kan dus incidenteel ruimer beroep worden gedaan op financiële middelen van de gemeente voor initiatieven, acties en ideeën. Na 2024 dienen verenigingen, inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners dit weer op reguliere wijze te financieren, mogelijk met reguliere middelen van de gemeente. Deze zijn echter beperkter dan hetgeen ter beschikking staat vanuit het coronaherstelplan.

Sporten en bewegen Wat willen we bereiken?

Verenigingsleven

Sporten en bewegen voor alle inwoners van de gemeente Voerendaal mogelijk maken. Hierbij leggen we de nadruk op sporten als middel om een positief gezond leven te leiden, maar ook om plezier te hebben en elkaar te ontmoeten.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Een toekomstbestendig, robuust en vitaal verenigingsleven in de gemeente Voerendaal.

Structureel: • Uitvoeren ambities van het Sportakkoord. We richten ons hierbij met name op het versterken van sportaanbieders (o.a. verenigingen) en de verbinding tussen maatschappelijke organisaties en sport. Ook is het van belang om de sportieve infrastructuur in Voerendaal in stand te houden dan wel te versterken. • Sportstimulering voor jong en oud door middel van het vernieuwde sportstimuleringsprogramma. Dit wordt in 2023 aanbesteed. • Sinds 2023 is Voerendaal aangesloten bij Iedereen Kan Sporten. Hiermee vergroten we de inclusiviteit van sporten in de gemeente en is er aandacht voor aangepast sporten.

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Structureel: • In zijn algemeenheid worden onze partners en inwoners gefaciliteerd en ondersteund om te komen tot initiatieven welke bijdragen aan een sterkere samenleving. Het coronaherstelplan kent een looptijd tot en met 2024.

Wat gaan we daarvoor doen? Structureel: • Inzet van de verenigingsondersteuner bij specifieke behoeften van verenigingen (vraaggericht), tijdens reguliere verenigingsavonden of bij themabijeenkomsten. Hierbij worden landelijke ontwikkelingen in de gaten gehouden en de verenigingen worden daarin meegenomen. • Stimuleren van het gebruik en inzetten van de activiteitensubsidie. • Periodieke nieuwsbrieven voor én door verenigingen.

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Wat gaan we daarvoor doen?

Specifiek in 2024: • We zetten in op ledenbehoud en ledenwerving. Daarnaast zijn er stimulansen nodig om de professionaliteit van het bestuurlijke- en vrijwilligerskader overeind te houden. • Onderzoeken of de aanpassing en actualisatie van de subsidieverordening gewenst is, zodat deze beter aansluit bij de versterking en toekomstbestendigheid van verenigingen. • De basissubsidie wordt in 2024 opnieuw beschikt voor de periode 2025-2028. • Aanvullend op de huidige subsidies kunnen verenigingen een beroep doen op een subsidie in het kader van het Coronaherstelplan. Deze subsidiemogelijkheid is in de loop van 2023 in het leven geroepen en kan ook in 2024 aangevraagd en ingezet worden. • Bij de organisatie van het Zomerfestival worden verenigingen betrokken, zodat deze zich kunnen profileren en het programma van het Zomerfestival verrijken.

Structureel: • Bescherming en handhaving van de landschapselementen en bermen. • Toepassen en uitbreiden ecologisch beheer van openbaar groen en bermen. • Natuur- en landschapsherstel in combinatie met klimaatmaatregelen. • Bij projecten, reconstructies en de inrichting van de openbare ruimte aansluiten bij de klimaatopgaven (wateroverlast, hittestress, droogte en biodiversiteit). • Waar mogelijk vervangen van ‘grijs voor groen’ en zorgen voor meer biodiversiteit. • Organiseren van burgerparticipatie bij de ontwikkeling van groen-, natuur- en landschapsplannen.

Specifiek in 2024: •

Risico’s •

•

De coronacrisis heeft een impact gehad op het verenigingsleven. De impact is vooral gericht op het ledenaantal en het vrijwilligerskader. Dit kan het behouden van een rijk verenigingsleven extra onder druk zetten naast andere maatschappelijke trends, zoals vergrijzing en individualisering. In de ondersteuning van verenigingen moet hier extra aandacht naar uitgaan. De energiecrisis raakt ook verenigingen, vooral met een eigen accommodatie. Deze verenigingen krijgen net als individuele consumenten te maken met hogere kosten.

• • • • • • •

Cultureel erfgoed

•

Wat willen we bereiken? Instandhouding en meer zichtbaar en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed om identiteit en eigen karakter te behouden en de economie te versterken.

• •

Wat gaan we daarvoor doen? Structureel: • Samenwerking Archeologie met alle Parkstad gemeenten. • Deelname aan nationale evenementen als open monumentendag en archeologiedagen. • Voortzetten deelname Via Belgica. • Kleinschalige projecten ten behoeve van het zichtbaar maken van erfgoed en archeologie. • Erfgoed met andere beleidsterreinen versterken en verbreden.

•

Specifiek in 2024: • Opstellen erfgoednota. • Permanent zichtbaar maken Romeinse villa Voerendaal. • Toekomstbestendig maken kapel Valkenburgerweg.

•

Afronden procedure voor de juridische bescherming van landschapselementen in een paraplu bestemmingsplan landschapselementen. Actualisatie van de Bomenverordening. Actualisatie van het Groenbeheerplan. Opstellen van een nieuwe Natuur- en landschapsvisie. Opstellen van een nieuw Groenstructuurplan. Overdracht gemeentelijke bossen en natuurgebieden naar een organisatie met aantoonbare kennis en kunde van het duurzaam instandhouden van deze gebieden. Verdere uitrol van de aanleg van bloem- en kruidenrijke akkerranden. Uitvoering pilotproject Ransdalerveld als koploperproject in het Limburgs Programma Landelijk Gebied (financiële consequenties op dit moment nog niet bekend). Uitvoeren inventarisatie van beschermde soorten in bebouwd gebied in verband met de voorgenomen verduurzamingsmaatregelen aan woningen. De inventarisatie is ten behoeve van een Soortenmanagementplan en een gebiedsgerichte ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming. Mogelijkheden onderzoeken voor ‘grijs naar groen’. Onderzoek naar en uitvoering van vergroeningsmaatregelen voor meerledige doelen (klimaatadaptatie, natuur, landschap, biodiversiteit), bijvoorbeeld aanplant van bomen. In samenspraak met de werkgroep ‘Natuur, Landschap en Water’ kleine inrichtingswerkzaamheden in het buitengebied realiseren.

Risico’s •

De middelen voor natuur en landschap zijn beperkt. Daarom hebben we cofinanciering door middel van allianties of combinaties met andere stakeholders of andere taakvelden nodig (bijvoorbeeld het taakveld ‘water’) om invulling te kunnen geven aan een groot deel van onze ambities. De capaciteit in het taakveld groen, natuur en landschap is op dit moment onvoldoende om alle doelen en ambities te kunnen verwezenlijken.

Wat mag het kosten?

Risico’s Het comité open monumentendag is uit elkaar gevallen. Er wordt een nieuwe oproep geplaatst. Risico bestaat dat zich geen nieuwe vrijwilligers melden en de open monumentendag niet meer georganiseerd kan worden.

Op de volgende pagina wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van de onderdelen van dit programma. Wanneer de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma (hoofdtaakveld) groter dreigt te worden dan 10% of € 50.000, heeft het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig om bepaalde uitgaven te verrichten. Dit wordt bepaald op grond van de financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet.

Natuur, landschap en groen Wat willen we bereiken? • • • • • •

Bescherming en versterking van natuur- en landschapswaarden. Behoud en ontwikkeling van landschapselementen. Beperken van de effecten van klimaatverandering (wateroverlast, hittestress, droogte en biodiversiteit) door realisatie van meer en hogere kwaliteit groen, natuur en landschap. Goed beheerde en toegankelijke bos- en natuurgebieden. De huidige kwaliteit van het onderhoud groen handhaven. De biodiversiteit in het groen verhogen.

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Programma Sport, cultuur en recreatie

Bedragen x € 1.000 Begroting 2023

Realisatie Raming 2022 2023 na wijziging

Raming 2023 na wijziging

Begroting 2024-2027 Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten: Sportbeleid en activering 240 225 225 275 275 267 245 Sportaccommodaties 821 966 781 906 930 973 966 Cultuurpresentatie, 199 265 202 204 211 202 202 -productie en -participatie Musea 14 18 18 17 17 18 18 Cultureel erfgoed 99 77 42 56 41 41 41 Media 295 311 314 331 331 290 290 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 1.285 1.600 1.450 1.556 1.494 1.467 1.479 (openlucht) recreatie Totaal lasten:

2.953

3.462

3.032

3.345

3.299

3.258

3.241

Baten: Sportbeleid en activering 59 0 0 85 85 77 0 Sportaccommodaties 246 198 198 208 208 208 208 Cultuurpresentatie, 0 0 0 0 0 0 0 -productie en -participatie Musea 0 0 0 0 0 0 0 Cultureel erfgoed 0 0 0 0 0 0 0 Media 21 21 21 21 21 21 21 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6 4 4 4 4 2 2 Totaal baten: Saldo programma

332

223

318

308

231

- 2.621

- 3.239

- 2.809

- 3.027

- 2.981

- 2.950

- 3.010

Voor een toelichting op de voornaamste mutaties t.o.v. de bijgestelde begroting 2023 wordt verwezen naar deel 4 (financiële begroting).

Samen verder bouwen aan een sterk Voerendaal

Begroting 2024 \ Meerjarenraming 2025-2027

Programma

\ Sociaal domein

Programma \

Sociaal domein

Specifiek in 2024: • De verhuizing naar en integratie van verschillende functies van De Burgerij in de Open Club Klimmen. • Vormgeven van de samenwerking met partners in de Open Club Klimmen met speciale aandacht voor de samenwerking met Cicero en de bibliotheek. • Opstellen beleidsplan sociale basis vanuit GALA, waarbij De Burgerij met al haar functies de brede sociale basis in Voerendaal vormt. • Investeren in de verbindingen van professionals en vrijwilligers werkzaam bij de Burgerij via meet & greet bijeenkomsten en informatiebijeenkomsten en betrekken van nieuwe partners en ondernemers bij de Burgerij. • Verkennen van aanvullende professionele samenwerkingsmogelijkheden binnen de Burgerij. • Verder ontwikkelen van verschillende bestaande functies naar behoefte van bezoekers en vrijwilligers (vraaggericht), waarbij inclusie van kwetsbare doelgroepen extra aandacht krijgt.

Verantwoordelijke portefeuillehouder(s): Wethouder H. Coenen Burgemeester W. Houben

Leefbaarheid Wat willen we bereiken? Vitale en leefbare kernen waar het prettig is om te wonen, verblijven en recreëren nu én in de toekomst. Dit doen we samen met burgers, verenigingen en maatschappelijke partners, gezamenlijk werken we aan het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving en leefbaarheid in de kern.

Risico’s

Wat gaan we daarvoor doen?

•

Structureel: • Inhoudelijk en financieel faciliteren en ondersteunen van actief burgerschap (burgerinitiatieven) waarbij de mate van ondersteuning afhankelijk is van de behoefte van de initiatiefnemers en passend is bij het te implementeren participatiebeleid. • Instandhouding voorzieningen in de kernen. • Laagdrempelige bereikbaarheid en aanspreekbaarheid van wethouders met ‘wethouders on tour’.

•

Specifiek in 2024: • Inzet Coronaherstelplan ter versteviging sociale structuren in de gemeente. Verenigingen, inwoners en maatschappelijke partners kunnen hier aanspraak op maken door maatschappelijk relevante initiatieven te ontwikkelen. • Plan van aanpak en implementatie kernbudgetten ter versterking van de cohesie in de kernen en buurtschappen. • Implementatie werkwijze burgerparticipatie om te komen tot een stevigere basis voor het partnerschap tussen de gemeente en onze inwoners.

Risico’s Leefbaarheid vormgeven via actief burgerschap verlangt een samenwerking van verschillende partijen zoals burgers, verenigingen, ondernemers en gemeente. Om dit te laten slagen zijn wij mede afhankelijk van de inspanning van alle betrokkenen.

De functie en resultaten van De Burgerijen komen tot stand door samenwerking tussen de gemeente, (netwerk)partners, burgers, verenigingen en ondernemers. De mate van slagen is dan ook mede afhankelijk van inspanningen en mogelijkheden van alle betrokkenen en de mate waarin zij zich verbonden voelen aan De Burgerij. De beschikbaarheid, continuïteit en kwaliteit van de vrijwilligers is een kwetsbare factor om het niveau en de doorontwikkeling van activiteiten op peil te kunnen houden. We zien dat de kwetsbaarheid is toegenomen in de laatste jaren en dit vraagt extra zorg en inzet.

Vrijwilligers en De Burgerij Wat willen we bereiken? Een sterke sociale basis in Voerendaal, waarbij inwoners zich vrijwillig inzetten voor elkaar. Daarbij is er speciale aandacht voor de doelgroep vrijwilligers. Om te zorgen dat het vrijwilligerswerk goed aansluit en uitgevoerd kan worden, is meestal extra begeleiding nodig. Het is voor ons geslaagd als iedere inwoner die vrijwilligerswerk wil doen ook een fijne werkplek vindt, het vrijwilligerswerk met plezier kan doen en de begeleiding krijgt die daarbij nodig is.

Wat gaan we daarvoor doen? Structureel: • Werving van vrijwilligers en een goede match maken tussen vrijwilligers en functies in De Burgerij. • Vraaggerichte begeleiding op basis van de behoefte van de vrijwilligers bij het uitvoeren van het vrijwilligerswerk. • Uitvoeren van het vrijwilligersbeleid gericht op waardering en ontwikkeling.

Doorontwikkeling Burgerijen Wat willen we bereiken? Een sterke sociale infrastructuur van zorg en welzijn. Dat is nooit af en mag groeien en veranderen. Het is geslaagd als formele en informele functies samen komen in De Burgerij en elkaar sterker maken. Vrijwilligers en professionals doen het samen en sluiten aan bij vragen, behoeften en mogelijkheden die er zijn op allerlei gebieden, maar met als centrale doel: ontmoeting.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Voerendaal&id=be3e2c01-eb39-4887-9ba2-5e4c437e069c