Raad - 05nov26 - AlgBes - CDA
Tekst van het document
CDA Voerendaal | Begroting 2027 • 1 CDA VOERENDAAL | BESCHOUWING BEGROTING 2027 Samen gemaakte keuzes, samen uitvoeren Voorzitter, Een begroting gaat uiteindelijk over mensen: kinderen die zich ontwikkelen, ouderen die mee kunnen blijven doen en verenigingen die onze dorpen verbinden. In deze begroting herkennen we afspraken uit ons coalitieprogramma ‘Samen voor Voerendaal: luisteren, verbinden, doen’. Het CDA staat achter deze keuzes. Niet alles kan tegelijk. Daarom zijn prioriteiten, realistische planning en goede uitvoering belangrijk. We willen afspraken omzetten in zichtbare resultaten voor inwoners. 1. Financieel verantwoord uitvoeren De begroting laat voor 2027 na reservemutaties een positief saldo zien van ongeveer €649.000. In 2028 is de structurele ruimte met circa €42.000 beperkt. Tegelijkertijd loopt de langlopende schuld naar verwachting op tot ruim €62,5 miljoen eind 2030. Ook de rentelasten nemen toe. Dat vraagt om aandacht. Als coalitie hebben we bewust gekozen voor investeringen in onze dorpen, scholen, voorzieningen en woningbouw. Die zijn nodig voor de toekomst. Bij de brede heroverweging moeten we daarom opnieuw kijken naar wat we willen, wat we kunnen betalen en wat onze organisatie kan uitvoeren. De raad moet bij die heroverweging goed worden betrokken.
Welke keuzes zijn nodig om ook de komende jaren financieel gezond te blijven en onze gezamenlijke ambities waar te maken? Het investeringsprogramma bedraagt ongeveer €51,3 miljoen, inclusief 2031. Daarbij moeten we niet alleen naar de bouwkosten kijken, maar ook naar rente, afschrijving, beheer en onderhoud. Zo houden we zicht op wat investeringen op langere termijn werkelijk kosten. 2. Sterke dorpen, verenigingen en leefbaarheid De kracht van Voerendaal zit in onze kernen, verenigingen en inwoners die zich inzetten voor hun omgeving. Het CDA is blij dat gemeenschapsontwikkeling, vrijwilligers en goede accommodaties aandacht krijgen in de begroting. Het leefbaarheidsfonds van €400.000 kan lokale initiatieven een mooie impuls geven. Het fonds moet daadwerkelijk iets opleveren voor onze dorpen. De spelregels moeten duidelijk zijn en inwoners en verenigingen moeten weten hoe zij een aanvraag kunnen doen. Iedere kern moet een eerlijke kans krijgen. Wanneer stelt het college de kaders vast en wanneer kunnen inwoners en verenigingen het fonds gebruiken? Ook het Oud-Limburgs Schuttersfeest verdient aandacht. Het is een bijzonder evenement dat veel vraagt van vrijwilligers en organisatie. Wij verwachten dat het college goede ondersteuning biedt, duidelijke afspraken maakt en de financiële risico’s voor de gemeente bewaakt.
Bij erfgoed gaat het niet alleen om het behoud van gebouwen, maar ook om een passende, toekomstbestendige invulling. Dat geldt ook voor religieus erfgoed. Bij kerken die hun oorspronkelijke functie verliezen, kan de gemeente een bemiddelende rol spelen bij een passende herbestemming. De erfgoednota en mogelijke ondersteuning voor herbestemming verdienen daarbij aandacht. Ook verkeersveiligheid in onze kernen blijft belangrijk. De structurele herinrichting van de Klimmenderstraat is doorgeschoven. We begrijpen dat grote projecten niet allemaal tegelijk kunnen. Maar de tijdelijke maatregelen moeten wel bijdragen aan de veiligheid. Hoe worden ze geëvalueerd en wanneer krijgt de raad inzicht in de resultaten en het vervolg naar een structurele oplossing?
CDA Voerendaal | Begroting 2027 • 2 3. Scholen en voorzieningen: investeren in de toekomst De nieuwe basisscholen in Ubachsberg en Ransdaal zijn belangrijk voor de toekomst van onze dorpen en kinderen. In de investeringsplanning is circa €9,745 miljoen opgenomen voor Ubachsberg en €6,9 miljoen voor Ransdaal. Het zijn forse investeringen, waarvan de voorzieningen jarenlang mee moeten kunnen. De raad moet daarom goed op de hoogte blijven van de voortgang, de planning en de kosten. Ook beheer, onderhoud en energie brengen toekomstige lasten met zich mee. Wij vinden het belangrijk dat het college de raad op vaste momenten informeert over de voortgang van beide projecten. Daarbij willen we niet alleen horen wat goed gaat, maar ook tijdig inzicht krijgen in eventuele vertragingen, financiële tegenvallers of andere knelpunten. Zo kan de raad zijn controlerende en kaderstellende rol goed vervullen. Een school is meer dan een gebouw. Het kan ook ruimte bieden voor ontmoeting, opvang en samenwerking met verenigingen. De Open Club Klimmen laat zien wat zo’n aanpak kan opleveren. Ook de investeringen in De Joffer, De Borenburg en de uitbreiding van ’t Wouves dragen bij aan toekomstbestendige voorzieningen en een sterk verenigingsleven in onze kernen. 4. Wonen: voortgang en duidelijkheid Tot en met 2032 willen we minimaal 450 woningen toevoegen.
Dat is een belangrijke afspraak uit ons coalitieprogramma. Het CDA vindt het essentieel dat we hiermee voortgang boeken. Er is behoefte aan betaalbare woningen voor starters, passende woningen voor ouderen en ruimte voor gezinnen die in Voerendaal willen blijven wonen. Het gaat niet alleen om aantallen, maar ook om de plek, het moment en de doelgroepen. We willen daarom regelmatig inzicht in de projecten, de verwachte oplevering en eventuele knelpunten. Hoe gaat het college de raad hierover informeren, zodat we kunnen volgen of de ambitie wordt gehaald? Woningbouw moet bijdragen aan vitale kernen, met aandacht voor voorzieningen, bereikbaarheid en het karakter van onze dorpen. 5. Economie en toerisme: kansen benutten Een sterke lokale economie draagt bij aan de leefbaarheid van onze dorpen. De begroting richt zich in 2027 op de uitvoering van de toeristische visie en het behoud van vitale winkelgebieden. Dat is een goede basis, maar we willen ook zien wat dit oplevert. Ondernemers en toeristische partners moeten nauw betrokken zijn. Zo ontdekken bezoekers Voerendaal en profiteren ook onze lokale ondernemers en voorzieningen. De Dag van de Ondernemer kan daaraan bijdragen, maar samenwerking moet het hele jaar doorgaan. 6. Zorg en ondersteuning dichtbij De zorgvraag en de kosten blijven in beweging.
Daarom moeten ramingen realistisch zijn en moeten we de uitgaven goed blijven volgen. Inwoners die noodzakelijke ondersteuning nodig hebben, moeten die kunnen blijven krijgen. Vrijwilligers en mantelzorgers zijn waardevol, maar vervangen geen passende professionele ondersteuning. Voor het CDA zijn passende ondersteuning en de menselijke maat belangrijke uitgangspunten. Preventie, vroegsignalering, mantelzorg en goede samenwerking tussen professionals helpen problemen tijdig te herkennen en inwoners dichtbij te ondersteunen. Zo kunnen we vaak voorkomen dat zwaardere hulp nodig wordt. 7. Boeren, water en landschap Voerendaal heeft levendige dorpen én een waardevol buitengebied. Waterbeheer, klimaatadaptatie, natuur en landschap zijn belangrijk voor onze leefomgeving. Daarbij moeten we oog houden voor de agrarische ondernemers die dagelijks in dit gebied werken. Hun kennis en praktijkervaring moeten we benutten bij het uitwerken van maatregelen. Zo werken we aan een gezonde leefomgeving en houden we rekening met wat in de praktijk uitvoerbaar is. CDA Voerendaal | Begroting 2027 • 3 Tot slot: samen verantwoordelijkheid nemen Voorzitter, als CDA zijn we mede verantwoordelijk voor de koers die we als coalitie hebben afgesproken. Daar staan we achter. Nu moeten we die keuzes samen met het college en de organisatie waarmaken.
Dat vraagt om samenwerking, realistische planning en tijdige informatie aan de raad. Sterke dorpen, goede voorzieningen, passende woningen en zorg dichtbij. Daar zetten wij ons als CDA voor in. Samen gemaakte keuzes, samen verantwoordelijkheid nemen en samen uitvoeren. Dat is wat inwoners van ons mogen verwachten. Dank u wel. Fractie CDA Voerendaal Ivo Habets Theo van Oppen