Mobiliteitsplan Voerendaal - definitief concept v6 met wijzigingen

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

Actualisatie 2026-2030

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

Mobiliteitsplan Voerendaal Actualisatie 2026-2030

Datum:

23 juli 2025

Status:

Concept

Zaaknummer:

581842

2

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

3

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 1 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 4 1 Inleiding ........................................................................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 2

Wegencategorisering en autoverkeer ............................................................................................. 8 2.1 2.2

3

Huidige situatie...................................................................................................................... 29 Toekomstvisie ........................................................................................................................ 29 Aandachtspunten Uitvoeringsprogramma ............................................................................ 30

Participatie, verkeerseducatie, duurzaamheid en handhaving ..................................................... 31 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5

9

Huidige situatie...................................................................................................................... 26 Toekomstvisie ........................................................................................................................ 27 Aandachtspunten Uitvoeringsprogramma ............................................................................ 28

Parkeren ........................................................................................................................................ 29 7.1 7.2 7.3

8

Huidige situatie...................................................................................................................... 23 Toekomstvisie ........................................................................................................................ 24 Aandachtspunten Uitvoeringsprogramma ............................................................................ 25

Openbaar vervoer ......................................................................................................................... 26 6.1 6.2 6.3

7

Huidige situatie...................................................................................................................... 20 Toekomstvisie ........................................................................................................................ 21 Aandachtspunten Uitvoeringsprogramma ............................................................................ 22

Vrachtverkeer ................................................................................................................................ 23 5.1 5.2 5.3

6

Huidige situatie...................................................................................................................... 15 Toekomstvisie ........................................................................................................................ 18

Landbouwverkeer.......................................................................................................................... 20 4.1 4.2 4.3

5

Huidige situatie........................................................................................................................ 8 Toekomstvisie ........................................................................................................................ 12

Langzaam verkeer.......................................................................................................................... 15 3.1 3.2

4

Aanleiding ................................................................................................................................ 6 Doelstelling .............................................................................................................................. 6 Beleidskader ............................................................................................................................ 7

Burgerparticipatie.................................................................................................................. 31 Verkeerseducatie................................................................................................................... 31 Duurzaamheid ....................................................................................................................... 32 Handhaving............................................................................................................................ 33 Aandachtspunten Uitvoeringsprogramma ............................................................................ 34

Uitvoeringsprogramma en Investering ......................................................................................... 35 9.1

Evaluatie Meerjaren Uitvoeringsprogramma 2021 – 2025 ................................................... 35 1

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal 9.2

Uitvoeringsprogramma 2026-2030 ....................................................................................... 37

10 Figurenlijst ..................................................................................................................................... 38 11 Bijlagen .......................................................................................................................................... 39 I. II.

Verkeersongevallen-analyse ................................................................................................. 40 Voetgangers- en fietsscan ..................................................................................................... 41

2

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

3

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

Leeswijzer Voor u ligt de actualisatie 2026-2030 van het Mobiliteitsplan van de gemeente Voerendaal. Omdat de opgaven waar we in Voerendaal op het gebied van Mobiliteit voor staan in de afgelopen periode niet in belangrijke zijn mate veranderd, is er voor gekozen om geen volledig nieuw beleidsplan te schrijven, maar het Mobiliteitsplan daar waar nodig cq. wenselijk aan te passen aan de huidige situatie. Het Mobiliteitsplan is erop gericht om een robuust en veilig wegennetwerk binnen de gemeente Voerendaal te creëren, waardoor de leefbaarheid en de bereikbaarheid van de kernen en de verbinding met de regio gewaarborgd wordt. Om deze hoofddoelstelling te verwezenlijken, worden de volgende vier thema’s nader toegelicht: × In Hoofdstuk 2 wordt de huidige Wegencategorisering en weginrichting – voornamelijk vanuit het oogpunt van de automobilist - geanalyseerd en worden voorstellen gedaan voor verbeteringen; × In de Hoofdstukken 3 t/m 6 wordt de huidige situatie en het toekomstbeeld beschreven van de Verkeersstromen per type weggebruiker, voor achtereenvolgens langzaam verkeer (fiets en voetganger), landbouwverkeer, vrachtverkeer en openbaar vervoer.

× Hoofdstuk 7 Gemeentelijk parkeerbeleid geeft– indien uit onderzoek blijkt dat dit nuttig enof noodzakelijk is - richting aan een op te stellen gemeentelijk parkeerbeleid, met daarin specifieke uitgangspunten met betrekking tot parkeerregulering, laadinfrastructuur en gehandicaptenparkeerplaatsen. × Hoofdstuk 8 beschrijft hoe we omgaan met de omgeving en gedrag. Naast Communicatie, participatie en verkeerseducatie wordt aandacht besteed aan handhaving en duurzame mobiliteit.

Met opmerkingen [MV1]: ”, tekst gewijzigd in “Hoofdstuk 7 Gemeentelijk parkeerbeleid geeft – indien uit onderzoek blijkt dat dit nuttig en/of noodzakelijk is – richting aan een op te stellen gemeentelijk parkeerbeleid, met daarin specifieke uitgangspunten met betrekking tot parkeerregulering, laadinfrastructuur en gehandicaptenparkeerplaatsen.”

In Hoofdstuk 9 wordt tenslotte, op basis van de huidige stand van zaken en het geactualiseerde beleid, het uitvoeringsprogramma voor de komende planperiode gepresenteerd.

4

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

1 Inleiding Voor u ligt de actualisatie 2026-2030 van het Mobiliteitsplan van de gemeente Voerendaal. Er is voor gekozen om geen volledig nieuw beleidsplan te schrijven, maar het Mobiliteitsplan daar waar nodig cq. wenselijk aan te passen aan de huidige situatie. De opgaven waar we in Voerendaal op het gebied van Mobiliteit voor staan zijn in de afgelopen periode niet in belangrijke mate veranderd, en het oorspronkelijke Mobiliteitsplan biedt over het algemeen voldoende houvast om deze aan te pakken. De 4 thema’s uit het Mobiliteitsplan, te weten Wegencategorisering en weginrichting, Verkeersstromen per type weggebruiker, Gemeentelijk parkeerbeleid en Communicatie, participatie en educatie vormen ook nog steeds de pijlers onder het verkeers- en mobiliteitsbeleid. Naast de beleidsmatige actualisatie wordt in dit plan ook het meerjaren-uitvoeringsprogramma geëvalueerd en bijgesteld. De aanpassingen spitsen zich toe op de volgende hoofdstukken: 2. Wegencategorisering en autoverkeer; 4. Landbouwverkeer 5. Vrachtverkeer 7. Parkeren 8.1 Participatie 8.2 Educatie 8.3 Duurzaamheid 9 Investering

Figuur 1: Terveurt, gemeente Voerendaal

5

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

1.1

Aanleiding

Op de overgang van het stedelijk gebied van Parkstad naar het Heuvelland ligt de gemeente Voerendaal, met 12.583 inwoners (2025, bron: CBS) en een totale oppervlakte van ruim 31 km2. Naast een functie als woongemeente wordt Voerendaal gekenmerkt door de bedrijvigheid in de grotere kernen en op het bedrijventerrein Lindelaufergewande. Bovendien kent het uitgestrekte landschap niet alleen een agrarische functie – getuige de vele akkerbouwbedrijven en melkveehouderijen - maar heeft het tevens een recreatieve en toeristische waarde. Het huidige wegennetwerk in en tussen de kernen vormt daarbij de verbindende factor tussen wonen, werken, recreatie en toerisme. Ten behoeve van het creëren van een optimaal mobiliteitsnetwerk is in 2020 het huidige Mobiliteitsplan vastgesteld. In dit Mobiliteitsplan is een richtinggevend verkeersbeleid geformuleerd voor de periode tot 2025 met een doorkijk naar 2030. Echter vragen de maatschappelijke, economische en technologische ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit voor een voortdurende actualisatie van dit beleid. De nu voorliggende actualisatie van het Mobiliteitsplan geeft daarbij niet alleen inzicht in het huidige mobiliteitsbeeld van de gemeente Voerendaal, maar stelt tevens de gewenste verbeteringen voor op zowel de korte als de lange termijn.

Belangrijke aspecten bij dit mobiliteitsbeeld zijn de verkeersstromen per type weggebruiker, het opstellen van een gemeentelijk parkeerbeleid en knelpunten met betrekking tot verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid.

1.2

Doelstelling

Het doel van dit Mobiliteitsplan is het vastleggen van een concrete mobiliteitsvisie voor de gemeente Voerendaal, met verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid als de drie belangrijke aspecten. Dit Mobiliteitsplan omschrijft achtereenvolgens het huidige verkeersbeeld, het gewenste toekomstbeeld en een globaal uitvoeringsprogramma van maatregelen om dit toekomstbeeld te bewerkstelligen. De hoofddoelstelling van dit Mobiliteitsplan luidt als volgt:

Hoofddoel: Het Mobiliteitsplan is erop gericht om een robuust en veilig wegennetwerk binnen de gemeente Voerendaal te creëren, waardoor de leefbaarheid en de bereikbaarheid van de kernen en de verbinding met de regio gewaarborgd wordt.

Om deze hoofddoelstelling te verwezenlijken, worden de volgende vier thema’s nader toegelicht in het nu voorliggende Mobiliteitsplan: × ×

×

Wegencategorisering en weginrichting: De huidige wegencategorisering en bijbehorende weginrichting worden geanalyseerd middels de principes van Duurzaam Veilig. Verkeersstromen per type weggebruiker: Een beschrijving van zowel de huidige situatie als de toekomstvisie bij achtereenvolgens langzaam verkeer (fiets en voetganger), landbouwverkeer, vrachtverkeer en openbaar vervoer. Gemeentelijk parkeerbeleid: Er wordt onderzocht of een gemeentelijk parkeerbeleid, met daarin specifieke uitgangspunten met betrekking tot parkeerregulering, laadinfrastructuur en gehandicaptenparkeerplaatsen, voor Voerendaal een nuttig of noodzakelijk instrument is.

6

Met opmerkingen [MV2]: “Er wordt onderzocht of een gemeentelijk parkeerbeleid, met daarin specifieke uitgangspunten met betrekking tot parkeerregulering, laadinfrastructuur en gehandicaptenparkeerplaatsen, voor Voerendaal een nuttig of noodzakelijk instrument is.”

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal ×

Communicatie, participatie en verkeerseducatie: Door middel van effectieve communicatievormen in de vorm van burgerparticipatie en verkeerseducatie wordt sterk ingezet op beïnvloeding in positieve richting van het gewenste verkeersgedrag.

Het verwezenlijken van de hoofddoelstelling en de bijbehorende uitgangspunten is alleen mogelijk middels een effectieve samenwerking tussen alle relevante partijen. De gemeente Voerendaal streeft ernaar om het huidige samenwerkingsproces in het kader van dit Mobiliteitsplan door te zetten, waarbij een grote rol is weggelegd voor inwoners en belangengroeperingen.

1.3

Beleidskader

Het mobiliteitsbeleid dient vanwege diverse ontwikkelingen constant geactualiseerd te worden. Het nu voorliggende Mobiliteitsplan is dan ook niet geheel vanaf de grond opgebouwd, maar dient als actualisatie van het vigerende Mobiliteitsplan gezien te worden. Deze actualisatie borduurt voort op de in het Mobiliteitsplan geformuleerde beleidskaders, waar nodig aangepast als gevolg van (beleids)ontwikkelingen in de afgelopen periode. De beleidskaders op hoger niveau bepalen mee de richting waarin het gemeentelijk Mobiliteitsplan evolueert. Nationale, provinciale en regionale beleidsplannen tonen de weg en richting die bewandeld moet worden. De laatste jaren wordt in deze beleidskaders gefocust op wegencategorisering, ketenmobiliteit en duurzamere verplaatsingen. Op regionaal provinciaal niveau wordt voornamelijk gefocust op doorstroming, bereikbaarheid en voorzieningen voor de zwakke weggebruiker, waarbij de focus met name ligt op fietsstimulering. Kaderstellende beleidsdocumenten zoals de Mobiliteitsvisie (Zuid) Limburg en de Mobiliteitsvisie Parkstad worden vertaald in een lokale gemeentelijke context. Het is de bedoeling om de ambities en doelstellingen van hoger niveau te vertalen naar de schaalgrootte van de gemeente Voerendaal en op welke wijze de regionale focuspunten daartoe een bijdrage leveren.

7

Met opmerkingen [MV3]: ‘het’ vervangen door ‘de’ Met opmerkingen [MV4]: ‘het’ vervangen door ‘de’

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

2 Wegencategorisering en autoverkeer Het huidige verkeersveiligheidsbeleid van de gemeente Voerendaal is gebaseerd op de principes van Duurzaam Veilig. Deze principes zijn gebaseerd op een wegencategorisering van twee specifieke verkeersfuncties, waarbij elk type weg aan een aantal essentiële herkenbaarheidskenmerken (EHK) dient te voldoen. Wanneer het werkelijke weggebruik niet in overeenstemming is met de betreffende wegfunctie, kunnen onwenselijke verkeersstromen een negatieve uitwerking hebben op de leefbaarheid en de verkeersveiligheid. Doorgaand verkeer dient dan ook gestimuleerd te worden om zoveel mogelijk gebruik te maken van de stroomwegen (autosnelwegen), waardoor deze negatieve effecten geminimaliseerd worden.

Figuur 2: Retersbekerweg, gemeente Voerendaal

2.1

Huidige situatie

De wegencategorisering en de bijbehorende inrichtingseisen dienen zowel de verkeersveiligheid als de leefbaarheid binnen de woonkernen te optimaliseren. Het verkeersveiligheidsbeleid van de gemeente Voerendaal sluit daarvoor aan bij de principes binnen Duurzaam Veilig. In 2018 is de geactualiseerde versie van Duurzaam Veilig (‘DV3’) gepubliceerd, waarin vijf doorontwikkelde principes nader toegelicht worden: ×

× × × ×

Functionaliteit van wegen: ieder wegvak en kruising wordt ingericht voor één verkeersfunctie, te weten een stroomfunctie of een uitwisselfunctie. Alleen binnen de uitwisselfunctie vindt er verkeersinteractie plaats met de omgeving; (Bio)mechanica: bij de weginrichting worden de verschillende verkeersstromen qua snelheid, massa en afmeting op elkaar afgestemd; Psychologie (gedragsbeïnvloeding): bij de weginrichting wordt rekening gehouden met de verwachtingen en de competenties van de betreffende gebruiker; Verantwoordelijkheid: onder andere overheidsinstanties en wegbeheerders dienen zorg te dragen voor een verkeersveilig systeem voor de weggebruiker; Leren en innoveren: om het verkeersveilig systeem blijvend te innoveren, hanteren verkeersprofessionals de Plan-Do-Check-Act (PDCA)-cyclus bij ongevallenonderzoek.

8

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal In het kader van de wegencategorisering vormt ‘Functionaliteit’ het belangrijkste principe, waarin drie verschillende wegcategorieën onderscheiden worden: stroomwegen, gebiedsontsluitingswegen (GOW) en erftoegangswegen (ETW). Stroomwegen krijgen vanzelfsprekend een stroomfunctie toebedeeld, waarbij een fysieke rijbaanscheiding en de afwezigheid van gelijkvloerse kruisingen de doorstroming van het doorgaand verkeer faciliteren. Voor de gemeente Voerendaal vormen de A76 en A79 de twee relevante stroomwegen. Gebiedsontsluitingswegen zijn de wegen die in hoofdzaak een verkeersfunctie hebben: zij dienen vooral voor een snelle afwikkeling van het verkeer. In de regel geldt op deze wegen binnen de bebouwde kom een maximumsnelheid van 50 km/u en 80 km/u buiten de bebouwde kom. Erftoegangswegen zijn de wegen die in hoofdzaak een verblijfsfunctie hebben, en zorgen voor een goede bereikbaarheid van woongebieden en bedrijven. Een netwerk van erftoegangswegen wordt aangeduid als verblijfsgebied. Erftoegangswegen krijgen dan ook een uitwisselfunctie toebedeeld, waarbij een lage rijsnelheid een van de voornaamste aspecten vormt bij een verkeersveilige afwikkeling van het verkeer.

Wegen met gecombineerde functie (nieuwe ontwikkeling) In de praktijk zijn er naast de beschreven wegcategoriën (stroomwegen, gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen) ook wegen die zowel een verblijfs- als een verkeersfunctie vervullen en is het niet altijd mogelijk om een gebiedsontsluitingsweg (GOW) veilig als 50 km/u-weg in te richten. Een lagere snelheid kan in zo’n geval de verkeersveiligheid en de leefbaarheid vergroten. Er is daarom behoefte om de snelheidslimiet op een deel van de gebiedsontsluitingswegen te verlagen naar 30 km/u (GOW30). Op verzoek van de Tweede Kamer is daarom een afwegingskader ontwikkeld. In 2022 is door Goudappel in het kader van een integrale regionale aanpak “30km/u, tenzij …” voor de Zuid-Limburgse gemeenten een advies opgesteld over de gewenste wegcategorisering van de bestaande GOW’s binnen de bebouwde kom (zie fig.4, pag. 11). Hiervoor is gebruik gemaakt van de beslisboom uit het afwegingskader (zie fig. 3, pag. 10):

9

Met opmerkingen [MV5]: Afkortingen GOW en ETW toegevoegd

Met opmerkingen [MV6]: Tekst aangepast ‘… en zorgen voor …”

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

Figuur 3: Afwegingsschema 30km/u

10

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal Dit heeft geleid tot het volgende advies:

Verkeer

weg

Hogeweg/ Hoolstraat

Klimmenderstraat Kerkstraat / Barrier

nu Advies onderbouwing

GOW 50 GOW30

GOW 50 GOW30

Netwerk: ja ontsluitende functie

Busroute ja Verblijven Functies langs de wonen, horeca, weg winkels Gevels dicht op de nee weg Dubbele Zware winkel nee functie functies? Wil je deze straat ja gebruiken om het verkeer te bundelen? GOW Fietsers op de weg ? ja Parkeren op de weg nee ? Profiel breedte min. nee =11.8? (zonder parkeren, trottoir)

Heerlerweg Valkenburgerweg Bergseweg (binnen bebouwde (binnen bebouwde (binnen bebouwde kom) kom) kom) Tussen Heerlerweg en Op de Beek GOW50 GOW30 gedeelte tussen Keerberg en komgrens blijft GOW50

GOW50 GOW30

ja

ETW30 GOW50 ETW30 GOW30 is eigenlijk een GOW gezien het netwerk, maar derest maakt het eigenlijk een ETW. Netwerk functie is niet te veranderen omdat dit de enige ontsluitende weg is. Parkeerbehoefte is grotendeels niet buiten de rijbaan in te vullen ja ja

ja

ja

ja wonen, horeca, winkels nee

ja wonen, horeca, winkels ja

ja wonen, bedrijven

ja wonen, bedrijven

ja wonen, bedrijven

ja

ja

ja

nee

nee

nee

nee

nee

ja

nee

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

nee

ja

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

Figuur 4: advies wegcategorisering GOW30/ETW30 (Goudappel, 2022)

De categorisering van de Kerkstraat is sterk afhankelijk van de mogelijkheden om de parkeerbehoefte elders in te vullen en/of om het verkeersaanbod te verminderen. Voor de doorgaande ontsluitende wegen buiten de kom is het om redenen van verkeersveiligheid, leefbaarheid en/of verblijfskwaliteit wenselijk om een lagere snelheid (60 km/u) te hanteren. Het blijkt echter dat er geen uniformiteit is in de inrichting van wegen buiten de bebouwde kom, wat het toewijzen van de juiste functie aan de juiste vorm bemoeilijkt. Uniformiteit in de inrichting van deze wegen is wenselijk, evenals in de methodiek om tot een afweging van een wegfunctie te komen. Het CROW heeft daarom in 2025 het “Afweegkader Gebiedsontsluitingsweg 80km/h en 60 km/h” opgesteld. Op basis daarvan worden in 2026 de inrichtingsaanbevelingen voor GOW60 ontwikkeld. Op basis van dit afwegingskader zullen deze wegen opnieuw worden gecategoriseerd. Specifiek gaat het hierbij om de Heek, Barrier (van komgrens Klimmen tot komgrens Barrier), Retersbekerweg, Putterweg (van komgrens Voerendaal tot en met aansluiting Oliemolenstraat), Bergseweg en de Valkenburgerweg buiten de bebouwde kom.

11

Met opmerkingen [MV7]: Figuur vervangen ivm leesbaarheid

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

LEGENDA ontsluitingswegen GOW30 / ETW30 GOW50 Ontsluitingswegen buiten de bebouwde kom (nntb)

Figuur 5: advies Gebiedsontsluitende wegen Voerendaal

Om de gewenste snelheidsreductie te bereiken kan niet worden volstaan met het enkel categoriseren van een weg of het plaatsen van borden. De inrichting dient zodanig te zijn dat de maximumsnelheid werkelijk geloofwaardig is en daarmee snelheidsovertredingen worden voorkomen. Dit vraagt veelal om een herinrichting van de weg. Bij de planvoorbereiding wordt, ook rekening houdend met uitkomsten uit het daarbij horende participatietraject, bekeken in hoeverre de weg volgens de richtlijnen die voor de betreffende wegcategorie gelden kan worden ingericht. Om een herinrichting financieel verantwoord te kunnen uitvoeren wordt aansluiting gezocht bij de planning van wegenonderhoud, rioleringswerken of gebiedsontwikkeling, bijvoorbeeld door middel van het Strategisch Investeringsprogramma (STRIP). De opgaven die volgen uit het Mobiliteitsplan vormen dan mede de uitgangspunten voor een STRIP-project.

2.2

Toekomstvisie

De auto vormt ook in de gemeente Voerendaal een van de meest gebruikte vervoersmiddelen. De uitdaging voor de toekomst bestaat uit het vinden van een juiste balans tussen verkeersveiligheid, leefbaarheid van omwonenden en een optimale doorstroming. We streven ernaar om de principes

12

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal van Duurzaam Veilig in de komende jaren verder door te trekken, waarbij voornamelijk het principe ‘Functionaliteit’ van belang is. Zo dient doorgaand verkeer gestimuleerd te worden om zoveel mogelijk gebruik te maken van de daarvoor bestemde stroomwegen, te weten de autosnelwegen A76 en A79. Hierbij is het verminderen van de verkeersintensiteiten op het gemeentelijk wegennet het beoogde doel, hetgeen een positieve uitwerking heeft op de verkeersveiligheid en de leefbaarheid binnen de woonkernen. Autoverkeer en woningbouwontwikkeling Het autobezit kent een autonome groei. Uit verkeersmodelberekeningen blijkt dat het wegennet dit aankan en vraagt dit niet om aanpassingen. Als gevolg van de woningbouwontwikkelingen zoals voorzien in het Masterplan Wonen wordt rondom Kunrade een 4-tal woningbouwlocaties ontwikkeld met ca. 280 te realiseren wooneenheden. Dit zorgt voor een hogere belasting van het wegennet. Hoewel de wegen voldoende capaciteit hebben om deze extra toename te kunnen verwerken, zal dit zonder aanvullende infrastructurele maatregelen met name op de kruisingen tot opstoppingen kunnen gaan leiden.

Berekeningen wijzen uit dat het doorvoeren van de wegcategorisering en de snelheidsverlagingen, zoals hiervoor beschreven, leiden tot een verschuiving van de verkeersstromen, waarbij het verkeer sneller een route via de autosnelwegen zal zoeken. De bovengenoemde opstoppingen worden daarmee voorkomen. Op de gebiedsontsluitingswegen in Voerendaal is zelfs een afname aan verkeer te zien. Dit maakt dat de aanpassingen prioriteit in het uitvoeringsprogramma krijgen om de verkeersafwikkeling te waarborgen. Woningbouwontwikkeling bij Ubachsberg (in het bijzonder de locatie Mingersborgerweg, maar ook de locatie Bergseweg) zal leiden tot een toename van verkeer, met name op de al onder druk staande Kerkstraat. In het kader van de aanpak van de verkeerssituatie van de Kerkstraat is begin 2025 een participatietraject gehouden. Hierin is door de meerderheid van de bewoners en gebruikers nogmaals bevestigd dat het ontbreken van een alternatieve route aan de basis ligt van deze problematiek (zie ook § 4.1, pag. 27). Zonder dit alternatief - een randweg vanaf de Vrakelbergerweg tot aan de Daelsweg - kunnen de problematieken niet worden opgelost. Dit strookt ook met het advies van Goudappel inzake de wegcategoriseringen (zie figuur 4, pag. 11). Het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie naar een dergelijke randweg krijgt daarom prioriteit in het uitvoeringsprogramma.

Bij de overige kernen worden vooralsnog qua verkeersafwikkeling geen problemen voorzien. Bij de ontwikkeling van woningbouwlocaties is de ontsluiting en de effecten op het omliggende wegennet een aandachtspunt.

13

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal Bovenstaande uitgangspunten worden samengevat middels een ‘Visie Wegencategorisering en Autoverkeer’ en drie hoofddoelstellingen. Visie Wegencategorisering en Autoverkeer: Het bevorderen van de verkeersveiligheid en de leefbaarheid binnen en buiten de bebouwde kom. × × ×

Doelstelling 1: Het stimuleren van doorgaand verkeer om zoveel mogelijk gebruik te maken van de daarvoor bestemde stroomwegen A76 en A79. Doelstelling 2: Voor diverse wegen de wegcategorisering opnieuw categoriseren. Doelstelling 3: Het verder afstemmen van de weginrichting op de bijbehorende wegencategorisering

14

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

3 Langzaam verkeer De meest kwetsbare groep verkeersdeelnemers binnen de gemeente Voerendaal omvat de voetgangers en het (brom)fietsverkeer. Of het nu de complete route betreft of alleen de looproute naar de parkeervoorziening, iedere verkeersdeelnemer is op een bepaald moment te voet onderweg. Daarnaast is fietsen een zeer gezonde en milieuvriendelijke vervoerswijze, waarbij de komst van de elektrische fiets zorgt voor een toename van het totaal aantal utilitaire en recreatieve fietsers. Het langzaam verkeer vormt derhalve een zeer prominente groep verkeersdeelnemers, waarbij het van groot belang is dat de daarvoor bestemde infrastructuur geoptimaliseerd wordt en blijft.

Figuur 6: Kaardenbekerweg

3.1

Huidige situatie

Onder het langzaam verkeer worden alle voetgangers en al het (brom)fietsverkeer binnen de gemeente Voerendaal verstaan. Deze twee kwetsbare groepen verkeersdeelnemers hebben beide behoefte aan een toegankelijk en eenduidig routenetwerk en bijbehorende voorzieningen, waardoor zij zich op verkeersveilige wijze kunnen verplaatsen. Aangezien er significante verschillen bestaan tussen de behoeftes voor het voetgangersnetwerk en het (brom)fietsnetwerk, worden beide groepen verkeersdeelnemers separaat van elkaar besproken.

3.1.1 Voetgangers Vrijwel iedereen neemt op een bepaald moment van de reis als voetganger deel aan het verkeer. Hiervoor dienen voetgangers gebruik te kunnen maken van goed toegankelijke en begaanbare trottoirs binnen de bebouwde kom, terwijl een loopstrook naast het vrijliggend fietspad voor gebieden buiten de bebouwde kom voldoet. Dit laatste voorkomt een potentieel verkeersonveilige vermenging van voetgangers met (brom)fietsverkeer. Verder dient een trottoir uitgevoerd te zijn middels een egale en kwalitatief hoogwaardige verharding, waarbij het toevoegen van groenvoorzieningen de aantrekkelijkheid van het voetgangersnetwerk bevordert. In alle gevallen dient nadrukkelijk rekening gehouden te worden met de toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers, blinden en slechtzienden, en voetgangers met een rollator of kinderwagen.

15

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal Trottoirs van voldoende breedte waarborgen de bereikbaarheid van kerngebieden met een publieksaantrekkende functie voor deze groep voetgangers. Door bewoners zijn diverse locaties benoemd waarbij de voorzieningen voor voetgangers niet als optimaal ervaren worden. Bewoners van de Penderskoolhofweg te Craubeek hebben meermaals aangegeven dat het ontbreken van een trottoir in de straat voor hinder en een gevoel van verkeersonveiligheid zorgt. Daarnaast worden op de Kerkstraat te Ubachsberg en in de woonkernen in Termaar regelmatig voertuigen op het trottoir geparkeerd, waardoor voetgangers gedwongen worden om over de weg te lopen. Vooral voor mindervaliden vormt de overgang van en naar het trottoir hierbij een verkeersonveilige manoeuvre. Voor deze lokaties worden verbetermaatregelen geïntegreerd in grootschalige infrastructurele maatregelen, zoals bijvoorbeeld STRIP-projecten of groot onderhoud. Naast een verkeersveilige en toegankelijke plaats binnen het verkeersnetwerk, vormt de oversteekbaarheid voor voetgangers een belangrijk aspect bij een veilige verkeersdeelname. Enerzijds faciliteren duidelijke en veilige oversteekvoorzieningen op strategische plaatsen de oversteekbaarheid, anderzijds waarborgen verlaagde trottoirbanden op straathoeken een eenvoudige en veilige oversteek voor mindervaliden en rolstoelers.

Voornamelijk bewoners van Kunrade hebben in het kader van de oversteekbaarheid aangegeven dat er een gevoel van subjectieve verkeersonveiligheid bestaat bij het gebruik van de voetgangersoversteekplaatsen op zowel de Heerlerweg als de Hogeweg.

3.1.2

(Brom)fietsverkeer

Het fietsverkeer vormt een van de meest gezonde en milieuvriendelijke vervoerswijzen van nu, waarbij de komst van de elektrische fiets heeft gezorgd voor een toename in het fietsgebruik. Dergelijke innovaties bieden de fietser de mogelijkheid om tot op hogere leeftijd, vaker en over langere afstanden te fietsen. Deze ontwikkelingen stellen tevens eisen aan de kwaliteit en toegankelijkheid van de fietsinfrastructuur. Binnen de gemeente Voerendaal wordt het provinciaal fietsroutenetwerk aangewend voor de utilitaire routes, waarbij het fietsverkeer gefaciliteerd wordt om zo snel mogelijk op de plaats van bestemming te komen. Daarnaast worden de ANWB knooppuntenroutes en de route van de Amstel Gold Race veelal door het recreatieve fietsverkeer gebruikt, waarbij ontspanning en een fraaie omgeving hoog in het vaandel staan. Deze utilitaire en recreatieve fietsroutes zijn op volgende figuur weergegeven. Aantrekkelijke, sociaal- en verkeersveilige fietspaden en -voorzieningen leiden ertoe dat mensen eerder geneigd zijn om zich per fiets te verplaatsen. Het optimale uitgangspunt hierbij is – afhankelijk van de wegcategorie - een vrijliggend fietspad langs iedere gebiedsontsluitingsweg, ofwel voldoende ruimte voor het (brom)fietsverkeer middels veilige en brede suggestiestroken.

Naast de infrastructurele maatregelen bestaat een volwaardig fietsroutenetwerk tevens uit voldoende en goed uitgeruste fietsparkeervoorzieningen bij de plaats van bestemming. Hierbij gaat het voornamelijk om de kerngebieden met een publieksaantrekkende functie, waarbij de gemeente Voerendaal zich conformeert aan de uitgangspunten van de Fietsparkeur-norm van de Fietsersbond. Dit aspect krijgt aandacht in de op te stellen Nota Parkeerbeleid (zie ook § 7.2, pag. 32) Door meerdere bewoners is benoemd dat zij de fietsvoorzieningen nog niet als optimaal beschouwen, waarbij de behoefte aan meer vrijliggende en bredere fietspaden bestaat. Daarnaast bestaan er diverse fietsoversteekplaatsen die als onveilig worden ervaren, waarbij de kruispunten Putterweg/Steinweg, Putterweg/Retersbekerweg, Barrier/Craubekerstraat en Klimmenderstraat/

16

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal Schoolstraat het vaakst terugkomen in de opmerkingen. De eerstgenoemde is reeds aangepast, de overige zullen in combinatie met herinrichtingswerkzaamheden worden verbeterd.

Met opmerkingen [MV8]: Sattoniuspad toegevoegd

Figuur 7: fietsroutenetwerk gemeente Voerendaal

3.1.3 Onderzoek voetgangers en fietsscan De gemeente Voerendaal heeft bij het opstellen van het Mobiliteitsplan 2021-2025 een aparte voetgangers- en fietsscan laten opmaken om de kwaliteit en het gebruik van de infrastructurele voorzieningen voor langzaam verkeer inzichtelijk te maken. In dit document – dat nog steeds als actueel kan worden beschouwd - is dieper ingegaan op de knelpunten en kansen voor voetgangers en fietsers. Via een maatregelenmatrix worden in dit document voorstellen gedaan ter verbetering van de voetgangers- en fietsinfrastructuur. Deze beoogde acties zijn integraal meegenomen in het mobiliteitsplan en het Meerjarenuitvoeringsprogramma. De fiets- en voetgangersscan is als bijlage II bijgevoegd.

17

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

3.2

Toekomstvisie

Om een potentieel verkeersonveilige vermenging van voetgangers met gemotoriseerd verkeer te voorkomen, dienen voetgangers te beschikken over kwalitatief hoogwaardige en toegankelijke voorzieningen. Door diverse bewoners is kenbaar gemaakt dat de voetgangersvoorzieningen op diverse locaties nog niet voldoen aan bovenstaande inrichtingswensen. Hiertoe worden de mogelijkheden onderzocht voor het realiseren van adequate voetgangersvoorzieningen op deze locaties. Onwenselijk trottoirparkeren zal meer en beter onderdeel moeten uitmaken van handhaving, geregeld worden middels bebording of middels een infrastructurele maatregel te worden gewijzigd. Met betrekking tot het (brom)fietsverkeer zet de gemeente Voerendaal de komende jaren in op het optimaliseren van de beschikbare fietsinfrastructuur, waarbij diverse bewoners de behoefte aan meer bredere fietspaden hebben uitgesproken. Op de recreatieve fietsroutes in het buitengebied wordt de onveilige vermenging met gemotoriseerde verkeersstromen waar mogelijk geminimaliseerd. Een belangrijk knelpunt in de doorgaande fietsroute Klimmen - Heerlen is de Heerlerweg. De hoge spitsintensiteiten in combinatie met het smalle wegprofiel zorgen voor een gevoel van onveiligheid. Het is wenselijk om voor de fietsers een alternatieve route te ontwikkelen.

Hiervoor wordt waar mogelijk aangehaakt bij ontwikkelingen op andere beleidsvelden, zoals watermaatregelen en woningbouwontwikkelingen. In het haalbaarheidsonderzoek naar de randweg Ubachsberg (zie ook § 4.1, pag. 27) wordt ook onderzocht of de fietsroute Parkstad-Heuvelland in het tracé kan worden opgenomen, zodat het doorgaande fietsverkeer niet meer door Ubachsberg hoeft te rijden. Zoals benoemd zal het verkeersveiligheidsgevoel toenemen met de komst van een aantrekkelijke fietsinfrastructuur, wat op den duur het fietsgebruik bij bewoners stimuleert. De gemeente Voerendaal zal de verkeersveiligheid van oversteekplaatsen en de bijbehorende voorrangsregelingen verbeteren. Een laatste aandachtspunt vormt de mate van fietsparkeergelegenheid bij kerngebieden met een publieks-aantrekkende functie. De komende jaren wordt meer aandacht besteed aan de uitgangspunten van de Fietsparkeer-norm van de Fietsersbond. Ook vanuit duurzaamheidsoogpunt heeft de fiets een streepje voor en dient het fietsgebruik optimaal gefaciliteerd en gestimuleerd te worden. Fietsen is goed voor onze gezondheid en levert ten opzichte van het autogebruik een bijdrage aan de vermindering van de CO2 uitstoot. Naast alle infrastructurele maatregelen wordt de komende jaren daarom sterk ingezet op fietsstimulering en gedragsbeïnvloeding.

Hiervoor werken we in regionaal verband – binnen Parkstad en het Regionaal Mobiliteits-Overleg Zuid-Limburg – samen met de uitvoeringsinstantie Zuid Limburg Bereikbaar (ZLB). Daarnaast participeren we in een netwerk van elektrische deelfietsstations in Parkstad. Ten tijde van het opstellen van dit mobiliteitsplan is er geen operationeel deelfietssysteem, vanwege het faillissement van de bestaande aanbieder (VeloCity). Er wordt gewerkt aan een voortzetting van een deelfietssysteem met een nieuwe aanbieder. Als dit doorgang vindt is het onze ambitie om daaraan deel te nemen. Daarom wordt in het Uitvoeringsprogramma hiervoor budget gereserveerd.

18

Met opmerkingen [MV9]: Tekst toegevoegd “Ten tijde van het opstellen van dit mobiliteitsplan is er geen operationeel deelfietssysteem, vanwege het faillissement van de bestaande aanbieder (VeloCity). Er wordt gewerkt aan een voortzetting van een deelfietssysteem met een nieuwe aanbieder. Als dit doorgang vindt is het onze ambitie om daaraan deel te nemen. Daarom wordt in het Uitvoeringsprogramma hiervoor budget gereserveerd.”

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal Bovenstaande uitgangspunten worden samengevat middels een ‘Visie Langzaam verkeer’ en vijf nader uit te werken doelstellingen. Visie Langzaam Verkeer: Het stimuleren van fietsgebruik door het verhogen van de verkeersveiligheid, het creëren van een sluitend netwerk voor langzaam verkeer en het inzetten op gedragsverandering en bewustwordingscampagnes. × × × × ×

Doelstelling 1: Het optimaliseren en waar nodig uitbreiden van de voetgangers(oversteek)voorzieningen, Doelstelling 2: Het optimaliseren en waar nodig uitbreiden van de (brom)fietsvoorzieningen; Doelstelling 3: Het stimuleren van fietsgebruik door deelname aan een regionaal deelfietssysteem in Parkstad; Doelstelling 4: Het in regionaal verband voeren van stimulerings- en gedragsbeïnvloedingscampagnes. Doelstelling 5: Het handhaven op trottoirparkeren binnen de woonkernen;.

19

Met opmerkingen [MV10]: ‘het’ vervangen door ‘een’

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

4 Landbouwverkeer De gemeente Voerendaal wordt gekenmerkt door een grote agrarische bedrijvigheid getuige de vele akkerbouwbedrijven en melkveehouderijen. Dit gaat gepaard met een groot aandeel landbouwverkeer op de gemeentelijke wegen. Vanuit de economische functie van de landbouwsector is een goede doorstroming gewenst, maar er dient tevens rekening gehouden te worden met de verkeersveiligheid van alle weggebruikers en de leefbaarheid van omwonenden. Het Kwaliteitsnet Landbouwverkeer streeft ernaar om de doorstroming van het landbouwverkeer te optimaliseren, waarbij de verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid gewaarborgd worden.

4.1

Huidige situatie

Het landbouwverkeer bekleedt, zowel binnen de gemeente Voerendaal als in de omliggende regio’s, een prominente plek binnen het bestaande wegennet. Ten behoeve van een veilige doorstroming van het landbouwverkeer heeft de provincie Limburg het Kwaliteitsnet Landbouwverkeer opgesteld, waarin de hoofdroutes voor de afwikkeling van landbouwverkeer zijn opgenomen. Concreet betekent dit voor de gemeente Voerendaal dat landbouwverkeer zoveel mogelijk over wegen buiten de bebouwde kom gestuurd wordt. Bij dit initiatief zijn de agrariërs en loonwerkers uitdrukkelijk betrokken geweest. Helaas heeft de Provincie geen vervolg gegeven aan de hieruit voortvloeiende maatregelen. Samen met LLTB zal de gemeente dit in de reguliere mobiliteitsoverleggen opnieuw onder de aandacht brengen bij de Provincie Limburg als initiatiefnemer. Op figuur 8 (pag. 21) zijn de hoofdroutes voor de gemeente Voerendaal weergegeven, zoals opgenomen in het Kwaliteitsnet Landbouwverkeer. Hieruit blijkt dat de diverse woonkernen binnen de gemeente Voerendaal veelal ontzien worden door de betreffende hoofdroutes van het Kwaliteitsnet Landbouwverkeer. Het aanwijzen van de geprefereerde hoofdroutes binnen het Kwaliteitsnet Landbouwverkeer geeft echter geen garantie voor een vlekkeloze afwikkeling van het landbouwverkeer.

Landbouwvoertuigen worden namelijk veelal ontworpen ten behoeve van het verrichten van agrarische werkzaamheden, maar niet voor een veilige verkeersdeelname op de openbare weg. Uit de huidige inventarisatie blijkt dat diverse wegen in hun huidige vorm niet geschikt zijn om landbouwverkeer op een verkeersveilige manier af te wikkelen. De bestaande infrastructuur kent vaak een te smal wegprofiel voor een vermenging van landbouwverkeer met overige verkeersstromen, waarbij de Karstraat een treffend voorbeeld vormt. Door bewoners is veelal opgemerkt dat de vermenging van (recreatief) fietsverkeer met de steeds grotere landbouwvoertuigen tot een sterk gevoel van verkeersonveiligheid leidt. In het kader van de aanpak van de verkeerssituatie van de Kerkstraat is begin 2025 een participatietraject gehouden. Hierin is door de meerderheid van de bewoners en gebruikers nogmaals bevestigd dat het ontbreken van een alternatieve route aan de basis ligt van de verkeersproblematiek. Zonder dit alternatief - een randweg vanaf de Vrakelbergerweg tot aan de Daelsweg - kunnen de problematieken niet worden opgelost. Dit strookt ook met het advies van Goudappel inzake de wegcategoriseringen (zie fig. 4, pag. 11). De uitvoering van een haalbaarheidsstudie naar deze randweg krijgt daarom prioriteit in het uitvoeringsprogramma.

Naast het doorvoeren van infrastructurele maatregelen zijn voorlichtingscampagnes voor overige weggebruikers en communicatietrajecten met loonwerkers van essentieel belang. Dergelijke voorlichtingscampagnes richting bewoners verschaffen inzicht in de gevaren van landbouwverkeer en bieden handvaten om adequaat rekening te houden met deze verkeersstroom.

20

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal De verkeerscampagne ‘Goed Gezien’ van de LLTB vormt een van de mogelijke trajecten in het kader van de Verkeersactieve School. Momenteel heeft de gemeente Voerendaal nog geen invulling gegeven aan de genoemde communicatietrajecten met loonwerkers, welke erop gericht zijn om loonwerkers bewust te maken van de overlast die zij met hun verkeersgedrag veroorzaken voor omwonenden. LLTB en diverse loonwerkers hebben aangegeven dat er steun is voor gesprekken met bewoners die klachten ervaren, hetgeen bijdraagt aan de bewustwording tussen burger en agrariërs/loonwerkers.

Figuur 8: hoofdroutes Kwaliteitsnet Landbouwverkeer gemeente Voerendaal

4.2

Toekomstvisie

Zoals beschreven vormt landbouwverkeer een belangrijk type weggebruiker op het wegennet binnen de gemeente Voerendaal. Echter mogen de verkeersveiligheid en de leefbaarheid van omwonenden niet ten koste gaan van het optimaliseren van de doorstroming. De afwikkeling van landbouwverkeer wordt optimaal gefaciliteerd middels het aanmoedigen van de hoofdroutes uit het Kwaliteitsnet Landbouwverkeer en het wegnemen van de ontbrekende schakels.

21

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal Tevens is de weginrichting van de hoofdroutes dusdanig uitgevoerd dat het verkeersonveilig gevoel van (recreatief) fietsverkeer bij de vermenging met landbouwverkeer wordt weggenomen. Waar hoofdroutes uit het Kwaliteitsnet Landbouwverkeer geen optimale doorstroming garanderen wordt waar mogelijk een alternatief voorzien via doorgaande wegen. Dit zal gebeuren via maatwerk ten behoeve van de verkeersveiligheid en leefbaarheid te garanderen binnen de woonkernen. Tenslotte zet de gemeente Voerendaal de huidige voorlichtingscampagnes voor overige weggebruikers voort en kweken we wederzijds begrip tussen loonwerkers en omwonenden door ze met elkaar in gesprek te brengen. Bovenstaande uitgangspunten worden samengevat middels een ‘Visie Landbouwverkeer’ en vier nader uit te werken doelstellingen.

Visie Landbouwverkeer: Het optimaliseren en stimuleren van een vaste routering voor landbouwverkeer, waarbij de verkeersveiligheid en leefbaarheid binnen de woonkernen gewaarborgd wordt. × × ×

×

4.3

Doelstelling 1: Het opnieuw onder de aandacht brengen bij provincie Limburg van het provinciale Kwaliteitsnet Landbouwverkeer. Doelstelling 2: Het verder specificeren van een lokaal Kwaliteitsnet Landbouwverkeer en het wegnemen van ontbrekende schakels. Doelstelling 3: Het voldoende breed inrichten van de hoofdroutes van het Kwaliteitsnet Landbouwverkeer en het waarborgen van de verkeersveiligheid en leefbaarheid binnen de woonkernen middels maatwerk. Doelstelling 4: Het betrekken van agrariërs en loonwerkers in participatietrajecten.

Aandachtspunten Uitvoeringsprogramma

In het Meerjarig Uitvoeringsprogramma (MUP) wordt het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie naar een randweg ten zuiden van Ubachsberg als maatregel opgenomen. Hieruit voortvloeiende vervolgacties worden in een later stadium ter vaststelling voorgelegd.

22

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

5 Vrachtverkeer Het bedrijventerrein Lindelaufer Gewande en de kernen van Voerendaal en Klimmen vormen de meest belangrijke economische gebieden binnen de gemeente Voerendaal. Enerzijds is het van groot belang om de bereikbaarheid van deze gebieden voor het vrachtverkeer te optimaliseren, maar anderzijds dient de overlast door dit vrachtverkeer tot een minimum beperkt te blijven. Het Kwaliteitsnet Goederenvervoer moet de basis om vrachtverkeer te stimuleren om zoveel mogelijk gebruik te maken van de stroomwegen A76 en A79, waardoor de belasting voor de overige wegen binnen de gemeente Voerendaal geminimaliseerd wordt.

5.1

Huidige situatie

Om de doorstroomkwaliteit van vrachtverkeer te optimaliseren en de bijkomende overlast te minimaliseren, heeft de provincie Limburg het Kwaliteitsnet Goederenvervoer vastgesteld. Binnen de gemeente Voerendaal wordt vrachtverkeer zoveel mogelijk via wegen buiten de bebouwde kom richting de belangrijke economische gebieden gestuurd. Hiertoe zijn de stroomwegen A76 en A79 in het Kwaliteitsnet Goederenvervoer van provincie Limburg opgenomen, waardoor de diverse woonkernen binnen de gemeente Voerendaal zoveel mogelijk gevrijwaard worden van doorgaand vrachtverkeer en de bijkomende overlast.

Figuur 9: Wachtendonkstraat, gemeente Voerendaal

Vrachtverkeer vanuit het centrum van Voerendaal of LindelauferGewande neemt relatief vaak de route via de Heerlerweg naar het knooppunt Kunderberg in plaats van via Barrier en Valkenburgerweg. Deze route zorgt voor een vermenging van vrachtverkeer met schoolgaand fietsverkeer richting Heerlen op een smal wegprofiel, en heeft een negatieve uitwerking op de verkeersveiligheid en de leefbaarheid van de Heerlerweg. In de afgelopen planperiode is onderzocht of het afsluiten van toe- en afrit 6 van de A79 (Kunderberg) zou kunnen bijdragen aan de vermindering van het (vracht)verkeer op de Heerlerweg. Dit is echter niet wenselijk vanwege de gewenste afwikkeling van autoverkeer via de autosnelweg (zie ook § 2.1, “Autoverkeer en woningbouwontwikkeling”, pag. 13).

23

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal Een volledige afsluiting van de Heerlerweg voor vrachtverkeer is niet realiseerbaar vanwege de aanwezigheid van bedrijven aan de Heerlerweg. Als resultaat van de bewonersdialoog voor de revitalisering van de Heerlerweg (2022) is een éénzijdig inrijverbod voor vrachtverkeer voorzien. Hierdoor wordt het vrachtverkeer gedwongen gebruik te maken van de route ValkenburgerwegBarrier-A79.

5.2

Toekomstvisie

Uit onderstaande figuur blijkt dat een alternatieve route via Barrier en de Valkenburgerweg een oplossing kan bieden voor de overlast van vrachtverkeer op de Heerlerweg.

Figuur 10: wensbeeld ontsluiting bedrijventerrein naar/van Maastricht (l) en naar/van Heerlen (r)

Om het gebruik van deze route af te dwingen wordt in combinatie met de Herinrichting Voerendaal Oost een inrijverbod voor vrachtverkeer ingesteld vanaf de kruising Kunderlinde richting Heerlen. Om sluipverkeer via Kunrade tegen te gaan wordt als aanvullende maatregel op het Onze Lieve Vrouweplein een vrachtwagensluis aangebracht.

24

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal Het vrachtverkeer dat niet lokaal bekend is, maakt veelal gebruik van de aangeboden informatie vanuit navigatiesystemen en de lokale bewegwijzering. Deze navigatiesystemen hanteren de snelste route naar de bestemming, waardoor vrachtverkeer mogelijk over wegen buiten het Kwaliteitsnet Goederenvervoer gestuurd wordt. In samenwerking met de aanbieders van navigatiesystemen bewerkstellingen we dat doorgaand verkeer zoveel mogelijk via de routes uit het Kwaliteitsnet Goederenvervoer genavigeerd wordt. Tevens actualiseren we de lokale bewegwijzering waardoor deze correspondeert met de aangeboden informatie vanuit navigatiesystemen. Bovenstaande uitgangspunten worden samengevat middels een ‘Visie Vrachtverkeer’ en drie nader uit te werken doelstellingen. Visie Vrachtverkeer: Het waarborgen van de verkeersveiligheid en leefbaarheid binnen de woonkernen door het optimaliseren en stimuleren van een vaste routering voor vrachtverkeer. ×

× ×

5.3

Doelstelling 1: Het opnieuw onder de aandacht brengen van de wenselijke gemeentelijke routestructuur bij provincie Limburg aansluitend op het provinciale Kwaliteitsnet Goederenvervoer. Doelstelling 2: Het verder specificeren van een lokaal Kwaliteitsnet Goederenvervoer ten behoeve van het minimaliseren van de overlast voor bewoners in de kernen. Doelstelling 3: Het vrachtverkeer in samenwerking met navigatieaanbieders zoveel mogelijk over de hoofdroutes uit het Kwaliteitsnet Goederenvervoer navigeren en de bijbehorende bewegwijzering actualiseren.

Aandachtspunten Uitvoeringsprogramma

In het Meerjarig Uitvoeringsprogramma (MUP) wordt het instellen van een gedeeltelijk inrijverbod voor vrachtverkeer naar de Heerlerweg als maatregel opgenomen.

25

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

6 Openbaar vervoer Een deel van de burgers kiest bewust voor of is aangewezen op het openbaar vervoer. Hierbij gaat het binnen de gemeente Voerendaal voornamelijk om scholieren richting onderwijsinstellingen, vervoer naar werk en de voorzieningen (winkels, theater etc.) van de steden Heerlen of Maastricht. Met de provincie Limburg als concessiehouder van het openbaar vervoer speelt de gemeente Voerendaal een beperkte rol wat betreft de routering en onderlinge verbindingen van het openbaar vervoer. Daarentegen valt het optimaliseren van de toegankelijkheid en bereikbaarheid van haltevoorzieningen wel onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid.

Figuur 11: station Klimmen-Ransdaal, gemeente Voerendaal

6.1

Huidige situatie

Als concessiehouder heeft de provincie Limburg in 2016 opdracht verleend aan Arriva om tot december 2031 invulling te geven aan het openbaar vervoer in Limburg. Voor de gemeente Voerendaal betekent dit concreet dat Arriva invulling geeft aan de volgende vier buslijnen en treinverbinding: × × × × ×

Lijn 28 (Nuth – Voerendaal): éénmaal per uur in beide richtingen; Lijn 52 (Meerssen – Heerlen): éénmaal per uur in beide richtingen; Lijn 55 (Gulpen-Wittem – Heerlen): éénmaal per uur in beide richtingen; Scholierenlijn 652 (Voerendaal – Heerlen): tweemaal per uur in beide richtingen; Treinverbinding RS18 (Maastricht Randwyck – Heerlen): station Voerendaal en station Klimmen-Ransdaal worden tweemaal per uur in beide richtingen bediend.

26

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal Onderstaande figuur geeft alle bus- en treinverbindingen binnen de gemeente Voerendaal weer.

Figuur 12: bus- en treinverbindingen binnen de gemeente Voerendaal

6.2

Toekomstvisie

In de Parkstad Limburg Buurtmonitor 2017 geeft slechts 35% van de bewoners van Voerendaal aan tevreden te zijn over de busverbindingen in de buurt. Wanneer de huidige onderlinge verbindingen tussen bus en trein nader bekeken worden, valt tevens op dat de treinstations momenteel zeer beperkt bediend worden door de verschillende buslijnen. Enerzijds wordt station Voerendaal slechts éénmaal per uur in verbinding gesteld met winkelcentrum Voerendaal en Lijn 28 richting Nuth, anderzijds wordt station Klimmen-Ransdaal helemaal niet door een buslijn van Arriva bediend. Verder vormt scholierenlijn 652 de overige aansluiting tussen station Voerendaal en Hogeschool Zuyd te Heerlen. De komende jaren tracht de gemeente Voerendaal, in samenwerking met Provincie en Arriva, diverse verbeteringen in de routering van het openbaar vervoer te bewerkstelligen. In tegenstelling tot deze routering valt de kwaliteit, toegankelijkheid en bereikbaarheid van haltevoorzieningen wel onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid. De haltevoorzieningen voldoen

27

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal inmiddels voor 99% aan de door IPO en VNG gestelde norm Optimale haltevoorzieningen, waarmee de laatste kleine aanpassingen in lopende werkzaamheden meegenomen kunnen worden. Bovenstaande uitgangspunten worden samengevat middels een ‘Visie Openbaar vervoer’ en drie nader uit te werken doelstellingen. Visie Openbaar Vervoer: Het verder optimaliseren van de routeringen en de toegankelijkheid van het openbaar vervoer binnen de gemeente Voerendaal. ×

× ×

6.3

Doelstelling 1: Het verder optimaliseren van de huidige regionale buslijnen in samenwerking met Provincie Limburg en Arriva, ten behoeve van de bereikbaarheid van Voerendaal ten opzichte van de regio. Doelstelling 2: In samenwerking met Arriva de onderlinge verbindingen tussen buslijnen en de treinstations Voerendaal en Klimmen-Ransdaal verbeteren. Doelstelling 3: Het verder verbeteren van de toegankelijkheid van het vervoer per trein en bus, middels het optimaliseren van de kwaliteit, toegankelijkheid en bereikbaarheid van haltevoorzieningen.

Aandachtspunten Uitvoeringsprogramma

In het Meerjarig Uitvoeringsprogramma (MUP) wordt weinig prioriteit gegeven aan deze projecten/acties. De gemeentelijke aandachtspunten worden in de reguliere afstemoverleggen met Provincie en Arriva besproken. Eventuele aanpassingen worden waar mogelijk meegenomen bij andere onderhoudswerkzaamheden of infrastructurele aanpassingen.

28

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

7 Parkeren Het mobiliteitsaspect ‘bereikbaarheid’ kenmerkt zich, naast een optimale doorstroming van alle vervoerswijzen, door voldoende parkeergelegenheid nabij de plaats van bestemming. De gemeente Voerendaal streeft naar een goede balans tussen enerzijds toereikende parkeergelegenheid rondom openbare voorzieningen en anderzijds de leefbaarheid voor bewoners binnen de kernen. Daarvoor ontbreekt het aan gemeentelijk parkeerbeleid.

Met opmerkingen [MV11]: zin “Er bestaat derhalve behoefte … deelmobiliteit.” Verwijderd

Figuur 13: parkeerterrein O.L-Vrouweplein

7.1

Huidige situatie

Het voortdurend toenemende autobezit zorgt ervoor dat steeds meer weggebruikers hun auto nabij woningen of openbare voorzieningen willen parkeren. Uiteindelijk bevordert een adequate balans tussen parkeervraag en parkeeraanbod de bereikbaarheid van publieke voorzieningen en de leefbaarheid van de woonkernen. Het reguleren van het parkeergedrag valt onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid, maar de gemeente Voerendaal beschikt hiertoe nog niet over een ondersteunend parkeerbeleid.

7.2

Met opmerkingen [MV12]: laatste 2 zinnen “Als onderdeel van … de verschillende parkeerthema’s.” verwijderd

Toekomstvisie

De druk op de openbare ruimte neemt steeds verder toe. Denk hierbij aan opgaven voor woningbouw, klimaatadaptatie, gezondheid, biodiversiteit en duurzaamheid. Dit, in combinatie met de groei van het autobezit, betekent dat de ruimte voor parkeren steeds minder vanzelfsprekend beschikbaar is. Dit leidt tot een toenemende behoefte aan sturingsmogelijkheden ten aanzien van parkeren. In deze planperiode zal worden bekeken of het opstellen van parkeerbeleid voor Voerendaal nuttig en wenselijk is. In het nu voorliggende Mobiliteitsplan worden derhalve alleen de hierin op te nemen thema’s kort toegelicht, die in een mogelijk op te stellen parkeerbeleidsplan verder zullen worden uitgewerkt.

29

Met opmerkingen [MV13]: “In het nu voorliggende Mobiliteitsplan worden derhalve alleen de hierin op te nemen thema’s kort toegelicht, die in een mogelijk op te stellen parkeerbeleidsplan verder zullen worden uitgewerkt.”

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal Binnen dit beleidsplan worden onder andere de volgende vijf thema’s onderscheiden, met per thema enkele specifieke uitgangspunten: ×

×

×

×

×

×

7.3

Parkeerregulering: Momenteel geldt er in de gemeente Voerendaal geen parkeerregulering zoals betaald parkeren, parkeervergunningen of parkeerschijfzones. Onderzocht zal worden of dit uitgangspunt houdbaar is, of dat het wenselijk is om parkeerregulering mogelijk te maken. Parkeren in woonwijken: De gemeente Voerendaal streeft ernaar dat bewoners zoveel mogelijk op hun eigen oprit parkeren, zonder dat dit gepaard gaat met het verharden van voortuinen. Verder is het uitgangspunt dat trottoirparkeren, tenzij anders geregeld, in beginsel niet is toegestaan om de overlast voor voetgangers te beperken. Laadinfrastructuur: Momenteel wordt er gewerkt aan de aanleg van elektrische laadpalen, waarbij opdrachtnemer Vattenfall reeds de geschiktheid van ruim tachtig locaties geïnventariseerd heeft. Gehandicaptenparkeerplaatsen: De toenemende vergrijzing en de tendens dat bewoners zo lang mogelijk zelfstandig blijven leidt tot een toename van het aantal aanvragen voor parkeerplaatsen voor minder validen. Daarnaast leidt dit tot een groei van de behoefte aan openbare gehandicaptenparkeerplaatsen bij openbare voorzieningen. Er is daarom behoefte aan een duidelijke richtlijn. Parkeren van (brom)fietsen: Ook beleidsregels inzake fietsparkeervoorzieningen in het centrum, gemeentelijke fietsparkeernormen, fietslaadinfrastructuur en weesfietsenbeleid maken deel uit van het parkeerbeleid.

Beleidslijn parkeerbijdrage: Het doel van de beleidslijn parkeerbijdrage is het vaststellen van nadere richtlijnen om gewenste ruimtelijke ontwikkelingen van initiatiefnemers en ontwikkelaars van ver- en nieuwbouwprojecten mogelijk te maken door de realisatieplicht van bijbehorende parkeervoorzieningen af te kopen en met deze middelen openbare parkeerplaatsen aan te leggen (tegenprestatie).

Aandachtspunten Uitvoeringsprogramma

In het Meerjarig Uitvoeringsprogramma (MUP) wordt het uitvoeren van een studie naar nut en noodzaak van parkeerbeleid als maatregel opgenomen. Hieruit voortvloeiende vervolgacties worden in een later stadium ter vaststelling voorgelegd.

30

Mobiliteitsplan Gemeente Voerendaal

8 Participatie, verkeerseducatie, duurzaamheid en handhaving De effectiviteit van geïmplementeerde infrastructurele maatregelen hangt sterk af van menselijk verkeersgedrag. Door middel van effectieve communicatievormen in de vorm van burgerparticipatie en verkeerseducatie zet de gemeente Voerendaal sterk in op beïnvloeding in positieve richting van het gewenste verkeersgedrag. Met betrekking tot burgerparticipatie wordt gedacht aan het ophalen van informatie bij bewoners en belanghebbenden, waarna tot een gedragen oplossing voor het voorliggende vraagstuk toegewerkt wordt. Daarnaast wordt er middels permanente verkeerseducatie op scholen vanaf jonge leeftijd ingezet op verkeersinzicht en bewustwording van de gevaren in het verkeer. Ten slotte streeft de gemeente Voerendaal naar een toegenomen gebruik van duurzame en milieuvriendelijke modaliteiten, zoals deelauto’s en elektrische vervoersmiddelen.

8.1

Burgerparticipatie

Het gesprek tussen overheid en de samenleving is en blijft belangrijk. De gemeente Voerendaal vindt dat de stem van inwoners meetelt, zowel bij het maken van beleid als bij de uitvoering daarvan. In het participatiebeleid (vastgesteld in oktober 2023) is geformaliseerd hoe de gemeente Voerendaal omgaat met participatie, welke uitgangspunten hierbij horen en welke rollen en verantwoordelijkheden gemeente, inwoners en projectleiders hebben. Het bijbehorende afwegingskader biedt de handvatten voor de inzet en de organisatie van participatie. In het kader van de besluitvorming omtrent de (her)inrichting van de infrastructuur hecht de gemeente Voerendaal aan een actieve betrokkenheid van belanghebbende partijen. Binnen deze burgerparticipatie wordt draagvlak gecreëerd voor infrastructurele maatregelen middels het ophalen van informatie en het delen van kennis en inzichten met bewoners en ondernemers. Om de betrokkenheid van de bewoners bij hun eigen buurt te ondersteunen is het wenselijk om vragen en initiatieven op het gebied van verkeersveiligheid te ondersteunen of te faciliteren. Door middel van kleinschalige maatregelen uit het maatregelpakket kan deze ondersteuning worden geboden. Verkeersveiligheid, -hinder en -overlast worden vaak genoemd bij leefbaarheidsvraagstukken.