Document · PDF

Jaarstukken 2023 Raad - versie 11jun24

Gemeenteraad 4 juli 2024, gemeente VoerendaalBij agendapunt: Jaarstukken 2023 (zaak 454479)35.377 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

pente

Jaarstukken 2023

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Inhoudsopgave Aanbieding jaarstukken 2023 ............................................................................................... 5 JAARVERSLAG .................................................................................................................. 7 DE PROGRAMMA’S ............................................................................................................ 8 Programma Bestuur en ondersteuning ................................................................................ 9 Programma Veiligheid ........................................................................................................ 14 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat....................................................................... 17 Programma Economie ....................................................................................................... 19 Programma Onderwijs ....................................................................................................... 21 Programma Sport, cultuur en recreatie .............................................................................. 24 Programma Sociaal domein ............................................................................................... 28 Programma Volksgezondheid en milieu .............................................................................

36 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ................... 40 DE PARAGRAFEN ............................................................................................................ 44 Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................. 45 Paragraaf Grondbeleid....................................................................................................... 51 Paragraaf Lokale heffingen ................................................................................................ 53 Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen ........................................................................... 59 Paragraaf Financiering....................................................................................................... 64 Paragraaf Verbonden Partijen ............................................................................................ 68 Paragraaf Weerstandvermogen & Risicobeheersing ......................................................... 87 Paragraaf Open Club Klimmen .......................................................................................... 94 Paragraaf Wet Open Overheid (WOO) ..............................................................................

96 JAARREKENING .............................................................................................................. 98 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................... 99 Reserves en voorzieningen ............................................................................................. 113 Investeringsprojecten ....................................................................................................... 115 Bestemming jaarrekeningsaldo ........................................................................................ 119 BALANS .......................................................................................................................... 120 Balans 2023 ..................................................................................................................... 121 Toelichting op de balans .................................................................................................. 124 BIJLAGEN....................................................................................................................... 138 Rechtmatigheidsverantwoording ...................................................................................... 139 Algemene dekkingsmiddelen ...........................................................................................

142 Incidentele baten en lasten en bedrag voor onvoorzien .................................................. 143 Verplichte beleidsindicatoren ........................................................................................... 145 Lijst van afkortingen ......................................................................................................... 147 Sisa bijlage ...................................................................................................................... 148 3

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

RAADSBESLUIT ............................................................................................................. 156 CONTROLEVERKLARING .............................................................................................. 158

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Aanbieding jaarstukken 2023 Geachte raadsleden en inwoners van de gemeente Voerendaal, Graag bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening 2023 aan. Hiermee leggen wij verantwoording af over het door ons gevoerde beleid en de bijbehorende uitvoering. De jaarrekening 2023 sluit met een positief saldo van afgerond € 3,1 miljoen. Dit is € 2,6 miljoen positiever dan bij de najaarsrapportage 2023 (€ 502.000). Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de analyse van het jaarrekeningresultaat binnen het hoofdstuk “Jaarrekening”. De voornemens uit onze begroting 2023 hebben wij kunnen doorvoeren. Daarmee geven we invulling aan de ambities uit “Samen bouwen aan een sterk Voerendaal”. Belangrijke beleidskaders zijn vastgesteld, waaronder het Masterplan Wonen, het beleidsplan Burgerparticipatie en het voorbereidende beleid voor de omgevingswet die op 1 januari in werking is getreden. In het sociale domein hebben we verder gewerkt aan de transformatie Jeugdzorg en een nieuwe visie vastgesteld. Qua projecten zijn grote projecten afgerond zoals de fietsverbinding Parkstad-Heuvelland. De Open Club Klimmen is aangekomen in de uitvoeringsfase en de voorbereidingen voor Voerendaal-Oost zijn gestart. Ook is het programma Ubachsberg gestart (met gecombineerde inzet van Regiodeal en Towndeal), waarbij in brede zin de ontwikkeling van de gemeenschap Ubachsberg centraal staat.

Op het gebied van samenwerking hebben we vorig jaar stappen gezet via onder meer de formalisering van het Zorg- en VeiligheidsHuis Parkstad en de verstrekte inzet in de WoonWijzerWinkel. Daarnaast zijn er vele subsidiestromen naar Parkstad gehaald en is de regio prominent in beeld geweest rondom “Elke Regio telt”. In lijn met de woonopgave zien we dat de huisvestings- en accommodatievraagstukken veel inzet vergen, nog los van de maatschappelijke noodzaak. De huisvesting van bijzondere doelgroepen (van statushouders, spoedzoekers, vluchtelingen tot “beschermd-woners”) heeft aan urgentie gewonnen, terwijl middelen en draagvlak vaak nog versteviging nodig hebben. Om in de acute fase iets te betekenen voor vluchtelingen hebben we in 2023 besloten om een crisisnoodopvang in te richten. Tot slot, naast het realiseren van voornemens, ambities en projecten ging een groot deel van onze aandacht uit naar de reguliere dienstverlening. We constateren hierbij de toegenomen vraag naar individuele producten, van reisdocument tot vergunning, jeugd- en wmo-voorzieningen, heeft zich doorgezet. Ook door de groeiende complexiteit, samenhang van vraagstukken, nieuw beleid met hoge ambities en door de overdracht van (rijks-)taken zagen wij dat er méér van ons gevraagd werd.

De uitvoering van deze complexe opgaven en de overdynamische arbeidsmarkt zorgen voor een toenemende druk op onze gemeente in een steeds veranderende omgeving. Alles bij elkaar genomen kijken wij positief terug op 2023, ondanks dat de uitdagingen onverminderd groot zijn en blijven. We wensen u veel leesplezier toe, College van burgemeester en wethouders van Voerendaal

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

JAARVERSLAG

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

DE PROGRAMMA’S Dit hoofdstuk bevat de programmaverantwoording met: - per programma een inhoudelijke terugblik en verantwoording over het uitgevoerde beleid; - per programma een financieel overzicht op taakveldniveau.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Programma Bestuur en ondersteuning Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):

Burgemeester W. Houben

Regionale en intergemeentelijke samenwerking Wat wilden we bereiken? • Krachtenbundeling in regionale opgaven met behoud van betrokkenheid • Sterke overheidsorganisatie(s)

Wat hebben we gedaan? • Periodiek zijn overleggen gevoerd met tussen de colleges van de buurgemeenten om actualiteiten te bespreken; • Uitvoering gegeven aan de Town Deal “Sterke Streken” als één van de K80-gemeenten; • Verkenning Nieuw Narratief Parkstad om o.a. de Strategische Agenda Parkstad 2021-2030 verder te verankeren en regionaal perspectief te kunnen actualiseren; • Pilot gedraaid t.b.v. koploperprojecten (Beekdaelen, Simpelveld en Voerendaal) als input voor Provinciaal en Nationaal Programma Landelijk Gebied (LPGL resp. NPLG); • Inschuiven watertaken in GR Stadsregio Parkstad Limburg als onderdeel van versterken (regionale) uitvoeringskracht; • Regionale versterking Woonwijzerwinkel BV voor verduurzamingopgave door middel van inzet CDOKEmiddelen.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Geen personele, juridische of financiële risico’s.

Meerjarenperspectief voor Voerendaal Wat wilden we bereiken? • Heldere stip op de horizon ten aanzien van ambities en uitdagingen morgen. • In verbinding staat met onze gemeenschappen, ondernemers, maatschappelijke partners en inwoners vanuit passende rollen en verantwoordelijkheden (Burgerparticipatie).

Wat hebben we gedaan? • Participatiebeleid- en afwegingskader opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad; • Implementatie van het beleid en toepassing van het kader bij voorkomende projecten zoals VoerendaalOost en Programma Ubachsberg; • Leefbaarheidsonderzoek uitgevoerd om meer inzicht te krijgen in de behoeften en ervaringen van onze inwoners; • Opstellen langetermijnvisie (10 jaar) is doorgeschoven naar 2024.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Beperkte personele capaciteit.

Samenwerking tussen raad en college Wat wilden we bereiken? • Goede verbinding tussen raad en college. • Passende raadscyclus om betrokkenheid en draagvlak te creëren en faciliteren. • P&C-cyclus die een bijdrage levert aan de formele en informele informatievoorziening van de raad.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Wat hebben we gedaan? • Diverse (informele) momenten tussen raad en college georganiseerd; • P&C-cyclus en samenhangende producten zijn inzichtelijk gemaakt en van verbeterproces voorzien waarmee ook is gestart; • Kadernota is opgesteld waarbij een specifieke rol voor raadsfracties was bij totstandkoming; • Uitwerking van gewenste maatschappelijke effecten en indicatoren om (bij) te sturen heeft nog niet plaatsgevonden. Dit wordt in 2024 opgepakt bij verdere implementatie verbetering P&C-cyclus.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Wisselingen in personele bezetting en capaciteit waardoor de implementatie een langere doorlooptijd heeft.

Verbonden Partijen Wat wilden we bereiken? • Uitvoering geven aan gemeentelijke taken samen met andere overheden op een effectieve en efficiënte manier. • Langjarige afspraken over prestaties, bekostiging en democratische controle.

Wat hebben we gedaan? • Actualisatie GR-teksten als gevolg van wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen per 1 juli 2022 én ingezet op, zoveel als mogelijk, harmoniseren van de regelingen; • Sturende rol op SGOVP overgedragen aan andere gemeenten en inzet gevolgd; • Verankering van accounthouderschap van de GR-en is, mede door personele wisselingen, een aandachtspunt dat in 2024 wordt opgepakt; • Uitwerking en besluitvorming inzake op te richten GR-en Parkstad-IT en Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad; • Er is gestart met opstellen Nota Verbonden Partijen, afronding hiervan vindt plaats in 2024; • Harmoniseren input Verbonden Partijen in de P&C-producten is nog niet opgepakt, wordt meegenomen in verankering accounthouderschap in 2024.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? • Beperkte personele capaciteit waardoor de realisatie van een langere doorlooptijd heeft; • Toenemende financiële vraag Verbonden Partijen.

Dienstverlening Wat wilden we bereiken? Verbetering interne en externe (digitale) dienstverlening.

Wat hebben we gedaan? • Digitale aanvragen rijbewijzen (DAR) doorgevoerd als onderdeel van het werken aan verbetering en verder vormgeven van (digitale) dienstverlening; • Dienstverleningsonderzoek, voor alle Parkstadgemeenten, laten uitvoeren door Invior in november; • Uitwerking dienstverleningsconcept passend bij organisatievisie Vitaal en Verbonden is nog niet opgepakt en doorgeschoven naar 2024.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Wisselingen in personele capaciteit waardoor onderdelen zijn doorgeschoven naar 2024.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Crisisnoodopvang vluchtelingen (CNO) Wat wilden we bereiken? Invulling geven aan de oproep om te voorzien in de tijdelijke noodopvang voor vluchtelingen ten gevolge van de asielcrisis. Wat hebben we gedaan? • Het college heeft een gedoogbeschikking afgegeven waarmee het terrein Bergseweg 109 voor de duur van 18 maanden (exclusief op- en afbouw) door de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) in gebruik kan worden genomen voor de crisisnoodopvang van vluchtelingen; • Er zijn diverse werkzaamheden uitgevoerd ter voorbereiding op of afhandeling van, waaronder: o Voorbereidingen gestart voor onderwijsvoorziening en inpassen maatschappelijke initiatieven (o.a. vrijwilligers, verenigingen); o Voorbereidingen getroffen voor tijdelijke verkeersmaatregelen ter hoogte van CNO; o Afhandeling WOO-verzoeken en Handhavingsverzoek; o Contacten onderhouden met VRZL, uitvoerende organisatie IMA, omwonenden en geïnteresseerden over diverse onderwerpen, vragen en opmerkingen. Welke risico’s hebben zich voorgedaan? • Financiële risico’s doen zich niet voor aangezien de kosten die worden gemaakt, worden doorgelegd naar de VRZL; • Juridische risico’s hebben zich in beperkte mate voorgedaan met het ontvangen handhavingsverzoek; • Personele risico’s hebben zich tijdelijk voorgedaan in verband met in korte tijdspanne benodigde extra inzet voor CNO naast reguliere werkzaamheden.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Financieel overzicht Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van dit programma. Op grond van artikel 5 van de financiële verordening is bepaald dat indien de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma groter dreigt te worden dan 10% met een maximum van € 50.000 het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig heeft om bepaalde uitgaven te verrichten. Programma Bestuur en ondersteuning

Bedragen x € 1.000

Jaarrekening 2022

Primitieve begroting 2023

Bijgestelde begroting 2023

Jaarrekening 2023

Afwijking

1.455

1.288

1.411

1.373

Burgerzaken

333

361

386

400

Beheer overige gebouwen en gronden

-18

112

184

156

Overhead

4.147

4.334

4.776

4.881

Treasury

184

225

159

OZB woningen

101

OZB niet woningen

Belastingen overig

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

Overige baten en lasten

866

394

Vennootschapsbelasting

Mutaties reserves

2.679

1.061

1.106

Resultaat van de rekening van baten en lasten

1.743

503

Totaal lasten:

10.634

7.305

9.056

8.204

Bestuur

Burgerzaken

152

129

138

Beheer overige gebouwen en gronden

105

Overhead

169

170

Treasury

295

195

716

794

2.376

2.435

2.440

OZB niet woningen

525

533

Belastingen overig

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

21.567

21.350

22.470

22.820

Overige baten en lasten

Vennootschapsbelasting

2.574

1.700

4.703

3.010

Lasten: Bestuur

- 852

Baten:

OZB woningen

Mutaties reserves

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Programma Bestuur en ondersteuning Resultaat van de rekening van baten en lasten

Bedragen x € 1.000 0

Totaal baten:

27.643

26.371

31.199

29.967

-1.232

Saldo programma

17.009

19.066

22.143

21.763

-380

Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).

Overige informatie Algemene dekkingsmiddelen Tot de algemene dekkingsmiddelen worden gerekend de algemene uitkering en overige uitkeringen uit het gemeentefonds, de onroerende zaakbelasting, rente en dividenduitkeringen en toeristenbelasting (zie programma ‘Economie’). Deze algemene dekkingsmiddelen worden, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) niet toegerekend aan de programma’s. De algemene uitkering 2023 en de integratie-uitkering sociaal domein zijn berekend op basis van de decembercirculaire 2023 (respectievelijk € 21.583.212 en € 1.255.662). Daarnaast is in 2023 nog een bedrag verantwoord ad -€ 18.509 betreffende algemene uitkering 2021. De opbrengsten onroerende zaakbelasting, rentebaten en dividenduitkeringen bedragen respectievelijk € 2.972.568, € 406.635 en € 387.682. Overhead In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is voorgeschreven welke kosten tot de “overhead” gerekend worden. Dit zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

In elk geval betreft dit: - leidinggevenden primair proces; - financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; - personeelszaken en organisatie; - inkoop; - interne en externe communicatie; - juridische zaken; - bestuurszaken en bestuursondersteuning; - informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; - facilitaire zaken en huisvesting; - documentaire informatievoorziening; - managementondersteuning primair proces. De overheadkosten worden niet meer toegerekend aan de programma’s, maar afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Voor de berekening van kostendekkendheid van leges en heffingen mogen deze kosten overigens wel meegenomen worden. Kosten welke direct toe te rekenen zijn aan de taakvelden dienen rechtstreeks op deze taakvelden verantwoord te worden. Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven was in de begroting 2023 een bedrag van € 31.000 gereserveerd. De stelpost onvoorzien is in 2023 niet ingezet. Heffing vennootschapsbelasting Conform afspraak met de belastingdienst vindt jaarlijks een monitoring van de Vpb-plicht plaats (door een extern bureau). In 2023 is uit de jaarlijkse monitoring gebleken dat, net als voorgaande jaren, geen sprake is van vennootschapsbelastingplicht.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Programma Veiligheid Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):

Burgemeester W. Houben

Openbare orde en veiligheid Wat wilden we bereiken? De veiligheid en leefbaarheid staan in de ‘alledaagse woon- en leefomgeving’, in het dorp, de buurt en de straat centraal. Hoofdthema’s zijn samenwerking, data-gedreven werken, objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid.

Wat hebben we gedaan? In 2023 zijn de voorbereidingen getroffen voor het vormgeven van de Gemeenschappelijke Regeling Zorgen Veiligheidshuis Parkstad die per januari 2024 van start is gegaan. Met project Aanpak Veilig Buitengebied is in 2023 een start gemaakt met een intensievere samenwerking tussen veiligheidspartners in het buitengebied, waarin de verschillende veiligheidsthema’s aan bod komen, waaronder het thema drugsdumpingen. Er is intensief samengewerkt met de veiligheidspartners binnen verschillende samenwerkingsverbanden. Dit heeft onder andere geleid tot: • de aanstelling en inrichten (rol en proces) van contactfunctionarissen binnen diverse veiligheidsthema’s; zoals bijvoorbeeld radicalisering, OOV, jeugd en cyber; • continu aandacht voor de politiecapaciteit binnen de basiseenheid Brunssum-Landgraaf; • de doorontwikkeling en structurele borging van de Lokale Driehoek Parkstad; • de oprichting van een Regionaal Interventieteam (ACT! Parkstad) en Informatieknooppunt en de werving van een projectleider om hier vorm aan te geven; • extra inzet van toezichthoudende capaciteit vanwege de ingang van de omgevingswet en de invoering van de WKB; • de start van de uitvoering van de aanpak Preventie met Gezag in samenwerking met gemeente Heerlen, de betrokken zorg- en veiligheidspartners en het Nationaal Programma Heerlen-Noord en • bestuurlijke aandacht voor het thema

Cybercrime door middel van een Cyber-oefendriehoek. Daarnaast zien wij dat er door de betere samenwerking met omliggende gemeenten en veiligheidspartners een groter netwerk gerealiseerd is en een sterkere verbinding ontstaat.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Vanwege de taakstellingen rondom de opvang van Oekraïense vluchtelingen, asielzoekers (CNO) en statushouders heeft er bij de personele inzet verschuiving van aandachtspunten plaatsgevonden.

Crisisbeheersing en brandweer Wat wilden we bereiken? Voorkomen en bestrijden van rampen en crises.

Wat hebben we gedaan? In 2023 heeft het Algemeen Bestuur Veiligheidsregio Zuid-Limburg het meerjarenbeleidsplan Veiligheidsregio Zuid-Limburg 2024 t/m 2027 vastgesteld. Onderliggende stukken die integraal onderdeel uitmaken van dit meerjarenbeleidsplan zijn: • Provinciaal risicoprofiel 2023-2027; • Brandweerrisicoprofiel; • Oefenbeleidsplan MOTO; • Dekkingsplan 2024 t/m 2027 inclusief materieelspreidingsplan; • Visie op inrichting risicobeheersing en beschrijving niet wettelijke adviesfunctie, waaronder de advisering met betrekking tot het omgevingsplan;

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

• Opbrengst Bestuurlijke dialoog Brandweerzorg 2023 en de vertaling daarvan in ambities voor de periode van 2024-2027. De lokale invulling van de rol van Officier van Dienst Bevolkingszorg binnen het district Parkstad Noord heeft geleid tot een betere kennispositie en betere samenwerking binnen het regionale proces Bevolkingszorg. In de doorontwikkeling van de lokale crisisorganisatie zijn stappen gezet waaronder het opstellen van de piketregeling voor de rol van HTo-Ondersteuning. Als een van de resultaten van de regionale evaluatie van de hoogwaterramp is er extra aandacht besteed aan het gemeentelijke nafase proces. Ook dit jaar hebben we een bijdrage geleverd aan de taakstelling opvang Oekraïense ontheemden in de vorm van het realiseren van faciliteren van gemeentelijke opvangplekken en zijn de voorbereidingen getroffen voor de realisatie van de crisisnoodopvang voor asielzoekers.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Er hebben zich geen rampen of crises voorgedaan waarvoor extra inzet van personeel en middelen vereist was. Wel heeft het vraagstuk rondom ontheemden extra personele inzet gevraagd.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Bedragen x € 1.000 Jaarrekening 2022

Primitieve begroting 2023

Bijgestelde begroting 2023

Jaarrekening 2023

Afwijking

Lasten: Crisisbeheersing en brandweer

956

1.037

1.119

1.094

Openbare orde en veiligheid

532

453

499

574

1.488

1.490

1.618

1.668

Crisisbeheersing en brandweer

Openbare orde en veiligheid

102

Totaal baten:

102

-1.398

-1.485

-1.613

-1.566

Totaal lasten:

Baten:

Saldo programma

Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):

Wethouder P. Verbraak

Wegen, verkeer en mobiliteit Wat wilden we bereiken? • • • •

Een openbare ruimte met een goede kwaliteitsbeleving, passend bij het karakter van Voerendaal. Een integrale (her)inrichting passend bij de diverse actuele opgaves. Een goede balans tussen bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Een gezonde en veilige leefomgeving met ruimte voor bedrijfsmatige ontwikkelingen.

Wat hebben we gedaan? • We hebben opdracht gegeven voor een éénmalige investering t.b.v. het volledig verledden van de Openbare Verlichtingsinstallatie. Deze werkzaamheden lopen door in 2024; • vooruitlopend op het opstellen van de nieuwe wegen- en groenbeheerplannen hebben we de Integrale Visie op de Openbare Ruimte (IVOR) opgesteld; • We hebben opdracht gegeven voor de voorbereiding en het participatietraject voor het afsluiten van de buitenwegen; • We hebben de voorbereiding en uitvoering van het STRIP-project Voerendaal-Oost succesvol als bouwteam aanbesteed. De voorbereiding hiervoor is gestart; in 2023 heeft de eerste participatiebijeenkomst voor bewoners van het plangebied plaatsgevonden. Met de opgehaalde signalen vanuit de bewoners wordt het project verder vormgegeven; • We hebben een raamcontract voor ingenieursdiensten succesvol aanbesteed. Op basis van dit contract worden o.a. projecten uit het STRIP en het Mobiliteitsplan voorbereid en uitgevoerd. Zo is opdracht verstrekt voor de planvoorbereiding van het project Herinrichting Kruispunt Putterweg/Retersbekerweg. • Vanuit de Kerkstraat zijn regelmatig vragen over de verkeerssituatie (snelheid / parkeren) gesteld. Dit is een bekend vraagstuk en is meegenomen in het kader van de programmatische aanpak Ubachsberg. • De reconstructie van de Heerlerweg is eind 2022 uitgevoerd.

We hebben in 2023 wel aanvullende maatregelen genomen om de verkeersveiligheid te vergroten, zoals het beter zichtbaar maken van de zebrapaden en de afsluiting van de Pontstraat. • In het kader van het GROS-project Velocity is de voorbereiding gestart voor de plaatsing van een deelfietsstation aan het Bernardusplein in Ubachsberg.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? • De aanbesteding van de ingenieursdiensten heeft ertoe geleid dat diverse projecten en werkzaamheden later zijn opgestart dan voorzien. Dit wordt echter ruimschoots gecompenseerd door de efficiency-winst die hierdoor wordt behaald; • De in het STRIP en het Meerjarenuitvoeringsprogramma van het Mobiliteitsplan opgenomen budgetten zijn gebaseerd op globale kengetallen en op prijspeil 2019 resp. 2020; voor een groot deel zullen deze niet binnen de bestaande – taakstellende - budgetten kunnen worden gerealiseerd.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Bedragen x € 1.000

Primitieve begroting 2023

Bijgestelde begroting 2023

Jaarrekening 2023

Afwijking

2.400

2.282

2.522

2.496

2.406

2.289

2.529

2.504

218

220

-2.186

-2.234

-2.474

-2.409

Lasten: Verkeer en vervoer Parkeren Totaal lasten:

-25

Baten: Verkeer en vervoer Parkeren Totaal baten: Saldo programma

Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Programma Economie Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):

Wethouder G. Delsing

Economie & toerisme Wat wilden we bereiken? • Een goed vestigingsklimaat waar bedrijven optimaal gefaciliteerd worden. • Een aantrekkelijke recreatieve infrastructuur en programmering gekoppeld aan de gebiedskenmerken “Land van Kalk”.

Wat hebben we gedaan? • In samenwerking met IBA, gemeenten Simpelveld, Heerlen en Gulpen-Wittem, Visit Zuid-Limburg en de coöperatie Land van Kalk is verder gewerkt aan de gebiedsontwikkeling en promotie Land van Kalk. In 2023 zijn twee projecten opgeleverd: het natuurtransferium Mingersborg en de ‘Poort land van Kalk’ op het transferium Kunradersteengroeve. • In het kader van promotie is meegewerkt aan de vergunningverlening voor het evenement Wijnrestaurant op het land. • In het kader van centrumontwikkeling is een start gemaakt met de sloop van de panden Kerkplein 54 en 56. Deze herontwikkeling van horeca/detailhandel naar drie grondgebonden woningen zou in 2023 worden afgerond. Vanwege vertraging bij de ontwikkelaar zal dit in 2024 worden afgerond. Stadsregio Parkstad heeft formeel het besluit genomen om de subsidieperiode met één jaar te verlengen. • Het Starterscentrum Limburg heeft als doel om startende ondernemers te adviseren en ondersteunen bij het opzetten van een eigen bedrijf. In de periode januari t/m juni 2023 heeft de stichting in totaal 488 beginnende ondernemers geholpen, waarvan 3 in Voerendaal. • Structureel overleg gevoerd met ondernemersverenigingen Lindelaufer Gewande en Furenthela. Daarnaast hebben bedrijfsbezoeken plaatsgevonden bij diverse ondernemers.

• Besluit genomen om stichting Streetwise in te huren in 2024 om ondernemers te adviseren en te begeleiden bij onderhandelingen rondom huurprijzen. • Deelname aan de regionale toeristische campagne ‘Dit is Parkstad’. De campagne is in april 2023 gerealiseerd en heeft een looptijd t/m 31 december 2026. De campagne richt zich op Nederlandse en Duitse toeristen om een bezoek aan de Parkstad regio te brengen. • Aanbesteding van regionaal wandelroutenetwerk ‘Knopen lopen’ heeft in regionaal verband plaatsgevonden. Het netwerk wordt in 2024 gerealiseerd.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? • Projecten ‘Transferium Mingersborg’ en ‘Herontwikkeling Kerkplein 54-56’ hebben vertraging opgelopen. Kosten gemaakt in 2023 vielen buiten de subsidiabele periode. Verlenging is aangevraagd bij beide projecten, dit is bestuurlijk ook regionaal akkoord gegeven. • Winkeliers in het centrum van Voerendaal geven aan dat de huurprijzen gestegen zijn. Zij hebben individuele gesprekken gehad met de verhuurder, dit heeft niet tot het gewenste resultaat geleid. Samen met Stadsregio Parkstad is besloten dat gemeente Voerendaal in 2024 gebruik kan maken van de diensten van stichting Streetwise. Zij zullen een bemiddelende rol hebben bij gesprekken tussen verhuurder en huurder.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Bedragen x € 1.000 Jaarrekening 2022

Primitieve begroting 2023

Bijgestelde begroting 2023

Jaarrekening 2023

Afwijking

Lasten: Economische ontwikkeling

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Economische promotie

118

143

147

137

Totaal lasten:

216

272

271

282

Economische ontwikkeling

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Economische promotie

Totaal baten:

- 150

- 210

- 209

- 205

Baten:

Saldo programma

Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Programma Onderwijs Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):

Wethouder H. Coenen

Onderwijshuisvesting Wat wilden we bereiken? Kwalitatief goede onderwijshuisvesting in de kernen van Voerendaal waar eigentijds onderwijs kan plaatsvinden.

Wat hebben we gedaan? • De ontwikkeling van het multifunctioneel bijgebouw bij de school in Ransdaal is stopgezet. Reden hiervoor is dat het college heeft uitgesproken te willen onderzoeken of een nieuw schoolgebouw in Ransdaal geen duurzamere oplossing is dan verbouwen en het realiseren van een bijgebouw. Behoud van het onderwijs is tot nu toe reden geweest om het bijgebouw te ontwikkelen. In dit kader is in het masterplan wonen onderzocht welke locaties mogelijk en kansrijk zijn als schoollocatie, zijnde de huidige locatie of een alternatieve locatie in Ransdaal. Het huidige schoolgebouw en bijgebouw wordt dus tot nader besluit in stand gehouden. • Er is onder externe begeleiding een traject gestart met de kindpartners in Ubachsberg dat zich richt op de ontwikkeling van een ‘Lerende gemeenschap’. Tegelijkertijd zijn hierin ook de wensen en behoeften rondom huisvesting geïnventariseerd. Er is nog geen financiële raming inzichtelijk ten aanzien van de ambities, wensen en eisen. Dit volgt in 2024.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? • Bij het realiseren van passende onderwijshuisvesting in Ransdaal en Ubachsberg dienen we rekening te houden met de risico’s en onzekerheden die zich voordoen, zoals verkrijgen van draagvlak bij partners en inwoners voor nieuwe of bijgestelde plannen en het eventuele verwachtingsmanagement hierbij, de meerjarige ontwikkeling van de leerlingenaantallen en kwaliteit van onderwijs, personeelskrapte bij de kindpartners dat nog zwaarder weegt bij een relatief kleine school, beperkte ambtelijke capaciteit bij de gemeente, waardoor nieuwbouwplannen minder snel en niet gelijktijdig tot stand gebracht kunnen worden. Tot slot de financiële onzekerheden die op ons afkomen en het risico op desinvestering bij het ontbreken van een duidelijk toekomstperspectief. • Deze twee onzekerheden en de financiële consequenties maken verdere overweging en het in kaart brengen van scenario’s noodzakelijk. Dit wordt verder uitgewerkt in 2024.

Partnerschap en educatieve agenda onderwijs Wat wilden we bereiken? • Optimale kansen bieden voor de Voerendaalse jeugd ten aanzien van onderwijs en gezond en veilig opgroeien. • Kinderen leren hun talenten kennen en verder ontwikkelen. • De educatieve partners intensiveren de onderlinge samenwerking om een doorgaande ontwikkelingslijn voor jeugdigen te realiseren.

Wat hebben we gedaan? • Implementatie van de Maatschappelijk Diensttijd (MDT): Er zijn verschillende vacatures uitgezet door de collega’s van de Burgerij in combinatie met JENS. Als voorbereiding hebben meerdere gesprekken met JENS plaatsgevonden om de vacatures zo goed mogelijk neer te zetten. JENS voert het project MDT uit voor Voerendaal. Vooralsnog zijn er nog geen reacties binnengekomen. De gesprekken tussen de gemeente en JENS blijven doorlopen en de vacatures worden opnieuw bekeken om deze zo aantrekkelijk mogelijk te maken. • We hebben samen met de kindpartners verder uitvoering gegeven aan het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Het opgestelde NPO-plan is verder geïmplementeerd en verschillende activiteiten zijn in 2023 opgepakt. Voorbeelden hiervan zijn trainingen voor medewerkers van zowel school als peuteropvang; activiteiten voor kinderen op het gebied van talentontwikkeling; en duurzaamheid ervarend leren. Daarnaast is op de basisschool in Ubachsberg een succesvolle pilot afgerond omtrent het 21

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

onderzoek voor de leerlijn muziek. Muzieklessen zijn tijdens talentateliers uitgevoerd door SMK Muziek & Dans als onderdeel van het NPO-plan (talentontwikkeling). Daarnaast is in 2023 geïnventariseerd hoe en of we deze activiteit eventueel kunnen verspreiden naar alle basisscholen in gemeente Voerendaal. • Vanuit de Parkstad regio is de ambitie uitgesproken om een gezamenlijke Lokaal Educatieve Agenda (LEA) op te zetten, waar ook het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) in verwerkt is. Regionaal zijn gezamenlijke ambities benoemd en vertaald naar concrete actielijnen. Na vaststelling in 2024 zal de regionale LEA voor ons het vertrekpunt zijn voor de lokale samenwerking. Ondertussen zijn onze lokale actielijnen en thema’s blijven doorlopen in 2023, waarbij ook een duidelijk link met het NPO-plan zichtbaar is: 1. De jeugd in Voerendaal is positief gezond; 2. De jeugd in Voerendaal ontwikkelt zijn/haar talent; 3. De integrale aanpak in de kindcentra geven we gezamenlijk inhoudelijk vorm; 4. We verbinden onderwijs en zorg/jeugdhulp daar waar dit nodig is en meerwaarde biedt. • Het driemaandelijkse LEA-overleg hebben we verbreed qua partners. De beleidsadviseur Burgerijen is aangesloten evenals de JOGG-regisseur van gemeente Voerendaal.

Op deze manier kunnen we samen met de educatieve partners de onderlinge samenwerking intensiveren om een doorgaande ontwikkelingslijn voor jeugdigen te realiseren. • In Ubachsberg zijn we eind 2023 een traject begonnen met externe begeleiding van AllLearners. Dit traject betreft het uitvoeren van een analyse gericht op draagvlak voor een Lerende Gemeenschap in Ubachsberg. Hierbij focussen we op de basisschool, de kinderopvang, de peuteropvang, het MFC, en de BSO. Ook wordt geïnventariseerd of er draagvlak is voor een integraal kindcentrum en eventuele nieuwe huisvesting, een ambitie die al enkele jaren is opgenomen in de educatieve agenda. In 2023 hebben gesprekken met zowel Innovo als de gemeente plaatsgevonden, waarna er uitnodigen zijn uitgegaan naar de verdere partners. Dit zal verder ontwikkeld worden in 2024.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? • In 2023 is sprake geweest van een personeelstekort bij verschillende partners. Hierdoor is het niet voor iedere partner steeds mogelijk geweest actief te participeren. Voor de uitvoering van acties en plannen is dit echter wel wenselijk, we hebben dit daarom zo goed mogelijk samen met de partner vormgegeven. • Het ontwikkelen en vaststellen van de nieuwe regionale LEA duurt langer dan verwacht. Hierdoor hebben we lokaal nog niet kunnen inzetten op nieuwe initiatieven, en gaat vooral energie uit naar bestaande initiatieven versterken en samenwerkingen intensiveren. • Momenteel is sprake van grote wachtlijsten op taalscholen en internationale schakelklassen (ISK). Het gevolg hiervan is dat onderwijs voor nieuwkomers momenteel niet volledig geborgd is, en deze kinderen vaak langere tijd thuis zitten. Regionaal staat dit hoog op de agenda en wordt intensief gezocht naar oplossingen voor dit probleem. Tegelijkertijd proberen we dit lokaal zo goed mogelijk met andere oplossingen te organiseren.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Bedragen x € 1.000 Jaarrekening 2022

Primitieve begroting 2023

Bijgestelde begroting 2023

Jaarrekening 2023

Afwijking

Lasten: Onderwijshuisvesting

426

648

491

525

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

543

808

811

884

Totaal lasten:

969

1.456

1.302

1.409

Onderwijshuisvesting

337

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

100

Totaal baten:

437

185

170

183

Saldo programma

- 532

-1.271

-1.132

-1.226

-94

107

Baten:

Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Programma Sport, cultuur en recreatie Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):

Wethouder H. Coenen Wethouder G. Delsing Wethouder P. Verbraak Burgemeester W. Houben

Sport Voor het hoofdstuk sport verwijzen we naar het programma Volksgezondheid en Milieu waar een integrale paragraaf over positieve gezondheid is opgenomen.

Verenigingsleven Wat wilden we bereiken? Een toekomstbestendig, robuust en gevarieerd verenigingsleven in de gemeente Voerendaal.

Wat hebben we gedaan? In 2023 is er veel aandacht geweest voor de versterking van het verenigingsleven en een extra impuls na de Coronaperiode: • Door inventarisatie van knelpunten en mogelijkheden en het bieden van inspiratie, tijdens verenigingsavonden en andere ondersteuningsmomenten • Door het bieden van financiële impulsen vanuit het Coronaherstelplan is een bijdrage geleverd aan o.a. nieuwe activiteiten, waarderingsactiviteiten, ledenbehoud en ledenwerving en versterking van verenigingsbesturen. • Voor sportverenigingen wordt periodiek inspiratie geboden en ontmoeting en samenwerking aangejaagd vanuit Sportakkoord II (onderdeel GALA) • De verenigingsondersteuner heeft zorg gedragen voor de reguliere ondersteuning van verenigingen door een aantal ondersteuningsactiviteiten in het kader van versterking van de bestuurskracht van verenigingen en het Coronaherstelplan. • In 2023 werd door 50 verenigingen gebruik gemaakt van het Coronaherstelplan, daarnaast liepen ook de aanvragen en toekenningen van de activiteitensubsidie. De gemeente blijft hierdoor, in combinatie met de reguliere basissubsidie, zorg dragen voor een financieel sterk verenigingsleven. Vanwege de uitvoering van het coronaherstelplan en de laagdrempelige aanvraag en toekenning ervan, hebben we in 2023 bewust gekozen nog geen actualisatie van de subsidieverordening door te voeren.

Verenigingen worden daarnaast periodiek op de hoogte gehouden van (landelijke) ontwikkelingen.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? In 2023 is gebleken dat de huisvesting van een aantal verenigingen onder druk staat. De gemeente spant zich binnen de mogelijkheden van de gemeentelijke accommodaties in om passende huisvesting te bieden of hierover mee te denken.

Zomerfestival Wat wilden we bereiken? Het Zomerfestival verder ontwikkelen als dé culturele jaarlijkse manifestatie van de gemeente Voerendaal met bovenlokale uitstraling.

Wat hebben we gedaan? 2023 was het eerste jaar waarin het Zomerfestival Voerendaal is georganiseerd onder de nieuwgevormde stichting ‘Zomerfestival Voerendaal’. De meerjarige subsidierelatie is vormgegeven en we hebben uitvoeringsafspraken gemaakt. In 2023 is voor het eerst ook samengewerkt met de gemeente Simpelveld en heeft de stichting Zomerfestival voor de eerste keer externe sponsoring kunnen aantrekken. Daarnaast is voor de eerste keer gewerkt met een ticketsysteem. Hierdoor is er beter zicht op bezoekersaantallen. Het 24

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Zomerfestival 2023 was een geslaagd Zomerfestival. Er heeft een evaluatie plaatsgevonden en verbeteringen voor de toekomst zijn besproken.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Het vooraf ingeschatte risico betrof mogelijk minder regie vanuit de gemeente door de nieuwe opzet van een subsidierelatie. Dit risico heeft zich echter niet voorgedaan. De subsidierelatie is als zeer positief ervaren en deze relatie zullen we de komende jaren verder opbouwen.

Erfgoed Wat wilden we bereiken? Instandhouding en meer zichtbaar en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed om identiteit en eigen karakter te behouden en de economie te versterken.

Wat hebben we gedaan? • De aanbesteding en selectie voor een bureau dat in 2024 de Erfgoednota zal opstellen. • Er is een archeologische- en gezinswandeling met de naam Villa Voerendaal ontwikkeld met een regioarcheologe en gids i.s.m. dansvereniging Ritmo.

• Voerendaal heeft deelgenomen aan de nationale archeologiedagen met de lezing Villa Voerendaal door • • • •

archeoloog en onderzoeker Henk Hiddink in de Borenburg. We hebben deelgenomen aan het project Via Belgica, met als hoogtepunten de marathon, belevingsonderzoek The Next Lab, Lichtfestival Lux met presentatie personages. In 2023 organiseerden we een monumenteninfoavond in interactieve vorm voor monumenteigenaren; In 2023 waren er verschillende gesprekken met kerkbesturen inzake de toekomst van kerkgebouwen; De realisatie van het kunstwerk voor de herdenking van het neergestorte vliegtuig i.s.m. Heemkunde vereniging Voerendaal;

Structurele deelname aan Parkstad archeologie overleggen en beleidsplatform erfgoed Zuid-Limburg

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? De Openmonumentendag is niet doorgegaan wegens gebrek aan comitéleden voor de organisatie Open monumentendag Voerendaal. Inmiddels heeft zich een nieuw comité gevormd bestaande uit 3 mensen dat de organisatie voor 2024 oppakt.

Natuur, landschap en groen Wat wilden we bereiken? • • • •

Functionele en kwaliteitsversterkende landschapselementen. Goed toegankelijke en beheerde bossen en natuurgebieden. Waar mogelijk vervangen we “grijs voor groen” en zorgen we voor meer biodiversiteit. De huidige kwaliteit van het onderhoud groen handhaven. Reconstructies worden integraal opgepakt om aan te sluiten bij de grotere opgaven in de leefomgeving, zoals de klimaatopgave.

Wat hebben we gedaan? • Vooruitlopend op het opstellen van het groenbeheerplan hebben we de Integrale Visie op de Openbare Ruimte (IVOR) opgesteld. • Ten behoeve van een betere bescherming en juridisch-planologische borging van de bestaande landschapselementen in de gemeente is een paraplu-bestemmingsplan Landschapselementen opgesteld, en in ontwerp vastgesteld door het college. • De bloemrijke akkerstroken die in 2022 door Stichting Limburg Bloeit Op zijn aangelegd en ingezaaid, zijn in 2023 onderhouden en gedeeltelijk opnieuw ingezaaid. Tevens is gezocht naar locaties voor de aanleg van nieuwe bloemrijke akkerstroken in 2024. • De actie ‘Duurzame buurten’ is samen met het IVN voorbereid en uitgevoerd. Deze actie had ten doel de bewoners te stimuleren om hun tuinen te vergroenen en te verduurzamen. In het kader van deze actie hebben bewoners van de gemeente Voerendaal namens hun buurtverenigingen 66 plantpakketten, regentonnen en opruimpakketten ontvangen, en is in Kunrade een voedselbosje aangeplant.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

• In samenspraak met de werkgroep ‘Natuur, Landschap en Water’ zijn kleine inrichtingswerkzaamheden in het buitengebied voorbereid en uitgevoerd. • In samenwerking met de Stadsregio Parkstad Limburg (en de gemeenten Beekdaelen en Simpelveld) is het koploperproject Ransdalerveld, inclusief financiële claim, opgevoerd bij de Provincie Limburg voor het Limburgs Programma Landelijk Gebied (LPLG). Het koploperproject heeft als doel de landelijke, provinciale en lokale LPLG-doelen op het gebied van o.a. natuur, water, klimaat, leefbaarheid, duurzaamheid, recreatie en landschappelijke kwaliteit te verwezenlijken in het Ransdalerveld, in samenwerking met alle betrokken partijen. • In samenwerking met de provincie Limburg is gewerkt aan het opstellen van een bermontwikkelplan, met als doel via herinrichting en verschraling van kalkrijke graslanden in bermen ecologische verbindingen te realiseren tussen de Natura 2000-gebieden Vrakelberg en Kunderberg. • We hebben eind 2023 een raamcontract voor ingenieursdiensten succesvol aanbesteed. Op basis van dit contract wordt een aantal groenprojecten in 2024 voorbereid en uitgevoerd. • Ecologisch bermbeheer is op de meeste plaatsen toegepast, en uitgevoerd door aannemer Krinkels. Daarbij is verschralingsbeheer toegepast, door 1 of 2 keer (of soms 4 keer) te maaien en maaisel af te voeren.

Ook is op een aantal plekken beheerd door begrazing met schapen. Het doel van het ecologisch bermenbeheer is verschraling en verhoging van de soortenrijkdom. • De eindrapportage voor de aanpak van wateroverlast in Opscheumer en Aan de Ling is opgeleverd. Tevens zijn processtappen ondernomen om te komen tot verdere voorbereiding en uitvoering van de maatregelen.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? • Om bepaalde projecten te kunnen realiseren is, vanwege het beperkte budget voor natuur en landschap, financiering ontvangen vanuit andere taakvelden (waaronder water en volksgezondheid), en andere partijen (waaronder de Stadsregio Parkstad Limburg). • Door de terugloop van de bezetting van SW-medewerkers alsmede de prijsstijgingen in loonkosten, materieel en materiaal is de uitvoering van het beheer van openbaar onder druk komen te staan. Dit heeft geleid tot een afname van de onderhoudskwaliteit. • Wegens het vertrek van de medewerker groenbeheer was er gedurende de tweede helft van 2023 sprake van capaciteitstekort in het groenbeheer. Als gevolg daarvan zijn een aantal projecten en werkzaamheden later opgestart dan voorzien. Mede door de invulling van deze functie in december 2023 en de aanbesteding van ingenieursdiensten zijn deze projecten en werkzaamheden nu opgenomen in de begroting van 2024: o Actualisatie van het Groenbeheerplan. o Overdracht gemeentelijke bossen en natuurgebieden naar een organisatie met aantoonbare kennis en kunde van het duurzaam in stand houden van deze gebieden.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Bedragen x € 1.000

Jaarrekening 2022

Primitieve begroting 2023

Bijgestelde begroting 2023

Jaarrekening 2023

Afwijking

Lasten: Sportbeleid en activering

240

222

405

254

Sportaccommodaties

821

763

1.220

1.169

Cultuurpresentatie, -productie en -participatie

199

200

202

191

Musea

Cultureel erfgoed

Media

295

301

323

310

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

1.285

1.485

1.610

1.413

Totaal lasten:

2.953

3.028

3.856

3.421

Sportbeleid en activering

130

Sportaccommodaties

246

198

437

325

Cultuurpresentatie, -productie en -participatie

Musea

Cultureel erfgoed

Media

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

332

223

604

441

-163

-2.621

-2.805

-3.252

-2.980

272

-435

Baten:

Totaal baten: Saldo programma

Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Programma Sociaal domein Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):

Wethouder H. Coenen Burgemeester W. Houben

Passende jeugdhulp als dat nodig is Wat wilden we bereiken? Een kwalitatief, toegankelijk en betaalbaar systeem van hulp, ondersteuning en zorg voor de jeugd met als doel een inclusieve en vitale samenleving voor en door inwoners die zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen leven en naar eigen vermogen mee kunnen doen.

Wat hebben we gedaan? • In 2023 is uitvoering gegeven aan de nieuwe opdracht Basishulp Jeugd en hiermee is de nieuwe uitvoeringsperiode gestart. De opdracht wordt uitgevoerd door JENS. Doordat we verder ontwikkelen op de vorige opdrachtperiode, was er geen grote overgang en kon hulp en ondersteuning doorlopen. Vanaf 2023 is het kwartaaloverleg met de directie van JENS georganiseerd om specifiek de ontwikkelingen en innovatie in de Voerendaalse situatie te volgen en bij te sturen. • Het proces toeleiding naar zorg is aangepast en hiermee is in 2023 ervaring opgedaan. Door het nieuwe proces is duidelijker wat ieders rol en verantwoordelijk is en verloopt het proces van zorginzet sneller en efficiënter. Hierbij was het aandachtspunt in 2023 met name de rolverdeling tussen gemeentelijke toegang en JENS. Er is vanaf 2023 een wekelijks gezamenlijk overleg tussen JENS en de gemeentelijke toegang waarin aanmeldingen jeugdhulp op basis van expertise worden verdeeld aan de gebiedsmedewerkers van JENS. • JENS heeft gezorgd voor meer zichtbaarheid in Voerendaal, door onder andere publicaties op social media en huis aan huis bladen, deelname aan de week van de opvoeding, het opzetten van een knooppunt Kansrijke Start en door regelmatig het gesprek te voeren met het onderwijs, ook hebben zij enkele themabijeenkomsten in de Burgerij georganiseerd.

• Op Cortemich is een integraal team gevormd om hulpvragen laagdrempelig en op de vindplaats op te pakken. • Het beleidskader jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028 is klaar en zal in 2024 voorgelegd worden aan de gemeenteraad in samenhang met de uitvoeringsplannen beleid en verwerving. • Het knooppunt Kansrijke Start is samen met ketenpartners uitgewerkt voor Voerendaal en is opgestart onder leiding van JENS. • De toetsing, beoordeling en beslissing van PGB verloopt sinds 1-1-2023 via JENS en zij dragen dan ook zorg dat dit georganiseerd wordt voor ouders. In 2023 hadden we gemiddeld 4 gezinnen met PGB. • Er is een jongerenontmoetingsplek gerealiseerd. • De jongerenraad bestaande uit 6 jongeren in verschillende leeftijd is in 2023 voortgezet en heeft verder vorm gekregen. • In 2023 mochten er 6 jongeren een jeugdlintje ontvangen. • Er is een start gemaakt met de hervormingsagenda zowel regionaal als lokaal wordt er in kaart gebracht hoe de structuur rondom jeugdhulp is ingericht. Het is nog onduidelijk hoe dit lokaal vertaald dient te worden.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? • Jeugdhulpaanbieder XONAR kwam in zwaar weer terecht, zij kregen dan een incidentele bijdrage van de 16 Zuid-Limburgse gemeenten, zodat de continuïteit van jeugdhulp geborgd is. Xonar heeft een herstelplan opgesteld en de uitvoering hiervan wordt intensief gemonitord. • JENS kreeg in 2023 opnieuw te maken met meerkosten rondom de Basishulp Jeugd waardoor een exploitatietekort is ontstaan. Op basis van het risicodossier willen zij aanspraak maken op het vergoeden van deze meerkosten. In 2024 zal een onafhankelijk onderzoek plaatsvinden om beter zicht te krijgen op de reden van het tekort. Dit met als doel een duurzame oplossing voor de jaarlijkse tekorten en bovendien een bestendiging van de inhoudelijke kwaliteit die de ambulant basishulp jeugd kent.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Decentralisatie Beschermd wonen Wat wilden we bereiken? • Inwoners uit Voerendaal met een psychische kwetsbaarheid in Voerendaal zelf ondersteunen met kleinschalige opvang, liefst in een gewoon huis en in de eigen omgeving. • Beschermd wonen aanbieden in verschillende varianten, met begeleiding op maat en evenredig verspreid over de regio (Parkstad).

Wat hebben we gedaan? Medio 2023 is bekend geworden dat de decentralisatie Beschermd Wonen niet doorgaat per 2024. Daarbovenop is dit onderwerp controversieel verklaard waardoor het onwaarschijnlijk is dat de decentralisatie per 2025 zal doorgaan. De samenwerking in Parkstad gaat echter onverminderd door op dit dossier. • De nieuwe centrumgemeenteconstructie (GR Opvang en Beschermd wonen) is uitgewerkt maar nog niet volledig vastgesteld. De zienswijzeprocedure is in 2023 doorlopen maar de toestemmingsprocedure nog niet (a.g.v. het uitstel van de decentralisatie). • De uitwerking kostenverdeling Beschermd Wonen Parkstad heeft nog niet plaatsgevonden omdat het financiële verdeelmodel nog niet bekend is (a.g.v. uitstel van decentralisatie Beschermd Wonen). Wel zijn er met de centrumgemeente afspraken gemaakt over extra inzet uit het overschot van de centrumgelden Beschermd Wonen t.b.v. o.a. de specifieke locatiegebonden kosten van de Skaeve Huse en de financiering van o.a. preventieve maatregelen ter voorkoming van dakloosheid. • In 2023 is de subsidie uitvoeringsovereenkomst opgesteld/getekend met het samenwerkingsverband Beschermd Thuis. • In 2023 is de uitvoeringsagenda 2023-2025 Beschermd wonen en opvang vastgesteld. Hier is op de volgende manier uitvoering aan gegeven: o Preventie, signalering en vroeginterventie: 1.

Het organiseren van het periodieke netwerkoverleg sociaal domein met ketenpartners sociaal domein. 2. Nauwe samenwerking met ketenpartners in casuïstieken ter voorkoming van dakloosheid (Kompas, woningcorporatie, politie, zorg- en veiligheidshuis, ggz en bemoeizorg). 3. Preventiescanner dakloosheid laten uitvoeren (plan van aanpak volgt in 2024) 4. Deelname Wmo-consulenten aan training integraal werken in het sociaal domein. 5. Deelname Wmo-consulenten aan training t.b.v. kennisbevordering doelgroep GGZ. o Integrale toegang: 1. Implementatie gerealiseerd van (regionaal) Loket Opvang & Beschermd Wonen (LOBW) waar ook onze eigen Wmo-consulenten in participeren. 2. Deskundigheidsbevordering Wmo-consulenten d.m.v. 1) training wet- en regelgeving Beschermd Wonen en 2) training indiceren Beschermd Wonen. o Opvang (meer regulier huisvesten en meer verspreiden van inwoners met psychische kwetsbaarheid over alle Parkstad-gemeenten): 1. In Voerendaal hebben we één doorstroomvoorziening (eengezinswoning) beschikbaar. 2. Er zijn afspraken gemaakt en voorbereidingen getroffen met woningcorporatie en Levantogroep voor een woning voor 1 of 2 personen t.b.v. de kleinschalige opvang in de wijk (oplevering in 2024). o Transitie- en herstelondersteuning: Afspraken gemaakt over start van training ‘mijn veerkracht’ (= herstelgroep ggz) in Voerendaal (start in 2024). o Wonen in de wijk: 1.

Participatie in Housing (Housing First, Housing Parkstad, ZMP, van der Staaij, doorstroomwoning) 2. Vergunningverleningsproces Skaeve Huse doorlopen en afspraken gemaakt met zorgaanbieder Levantogroep (ingebruikname Skaeve Huse voorzien voor mei 2024) en de gemeente Simpelveld.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Het proces om de komst van Skaeve Huse met haar beoogde bewoners voor te bereiden en te realiseren is een bewogen en complex proces. Complex qua keuze voor een locatie, vergunningstraject, organisatorische afspraken, afstemming met gemeente Simpelveld en communicatie. We constateren onrust en beperkt draagvlak bij omwonenden. Dit gebrek aan draagvlak brengt een risico voor het succesvol huisvesten van de desbetreffende Beschermd wonen cliënten met zich mee.

Jaarstukken 2023 Gemeente Voerendaal

Mantelzorgondersteuning Wat wilden we bereiken? • Mantelzorgers voelen zich ondersteund bij de zorg voor hun naasten en gewaardeerd voor die zorg. • Voorkomen van overbelasting bij mantelzorgers.

Wat hebben we gedaan? • Aanbod van het (regionale) steunpunt voor mantelzorgers Parkstad: themabijeenkomsten, cursussen en trainingen, luisterend oor, en informatie en advies (over regelingen en voorzieningen) voor ca 100 ingeschreven Voerendaalse mantelzorgers. • Organiseren van activiteit op de dag voor de mantelzorger (muziekvoorstelling in theater). • Vervangende mantelzorg beschikbaar gesteld (door Ruggesteun) aan ca. 13 personen uit Voerendaal. • Respijtzorg verstrekt in de vorm van hulp bij huishouden, dagbesteding en/of logeeropvang via de Wmomaatwerkvoorzieningen. • Ca 80 mantelzorgers in Voerendaal maken gebruik van het gratis abonnement op mantelzorgNL. • Balie van Burgerij Klimmen is ons lokale fysieke voorportaal van regionale steunpunt waar mantelzorgers terecht kunnen voor vragen, info en advies. Hier zijn weinig vragen binnengekomen in 2023. De vrijwilliger levert in plaats daarvan een bijdrage in de communicatie rondom mantelzorgondersteuning. • Helpsaam, de gezamenlijke regionale website voor informele zorg voor mantelzorgers (en vrijwilligers) is bijna afgerond (livegang febr-mrt 2024). • Communicatie door/met partners om bekendheid aan de website Helpsaam te geven is in 2023 nog niet aangevangen (gepland voor feb-mrt 2024). • Prikkelarme Hoeskamer voor mantelzorgers en hun zorgvrager geïmplementeerd.

We bieden hier een rustige huiskamer waar ontmoeting wordt geboden met weinig drukte en prikkels. • Inzet van lokale kwartiermaker mantelzorg ingezet t.b.v. communicatie en creëren bewustwording thema mantelzorg, creëren van korte lijnen tussen ketenpartners onderling, outreachend werken t.b.v. bereiken en ondersteunen van mantelzorgers. Dit alles heeft in 2023 geleid tot een aanzienlijke toename van ondersteuningsgesprekken van Voerendaalse mantelzorgers door het regionale steunpunt.

Welke risico’s hebben zich voorgedaan? • (On)bereikbaarheid van de doelgroep: Mantelzorgers zijn in de praktijk moeilijk te bereiken. Ook is het niet eenvoudig om ondersteuning aan te bieden die voor iedere mantelzorger passend is. Desondanks is er een toename geweest van het gebruik van de dienstverlening van het regionale steunpunt. • Aanbod sluit niet aan op behoefte: iedere mantelzorger heeft andere ondersteuningsbehoeften. Dit blijft aftasten en uitproberen. In 2023 is een nieuw initiatief gestart, namelijk de prikkelarme Hoeskamer: speciaal voor zorgvragers samen met hun mantelzorgers. De eerste ervaringen zijn positief.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Voerendaal&id=34ee7312-2d69-4dae-ab6a-b44c36ec6e34