Jaarstukken 2021
Tekst van het document
pente
Jaarstukken 2021
1
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
2
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Inhoudsopgave Aanbieding jaarstukken 2021 ............................................................................................... 5 JAARVERSLAG .................................................................................................................. 7 DE PROGRAMMA’S ............................................................................................................ 8 Programma Bestuur en ondersteuning ................................................................................ 9 Programma Veiligheid ........................................................................................................ 14 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat....................................................................... 17 Programma Economie ....................................................................................................... 19 Programma Onderwijs ....................................................................................................... 21 Programma Sport, cultuur en recreatie .............................................................................. 24 Programma Sociaal domein............................................................................................... 28 Programma Volksgezondheid en milieu .............................................................................
34 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ................... 37 DE PARAGRAFEN ............................................................................................................ 41 Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................. 42 Paragraaf Grondbeleid....................................................................................................... 44 Paragraaf Lokale heffingen ................................................................................................ 46 Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen ........................................................................... 52 Paragraaf Financiering....................................................................................................... 56 Paragraaf Verbonden Partijen ............................................................................................ 61 Paragraaf Weerstandvermogen & Risicobeheersing ......................................................... 79 Paragraaf Open Club Klimmen .......................................................................................... 85 Paragraaf COVID-19-pandemie.........................................................................................
87 JAARREKENING .............................................................................................................. 89 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................... 90 Reserves en voorzieningen ............................................................................................. 107 Investeringsprojecten ....................................................................................................... 109 Bestemming jaarrekeningsaldo ........................................................................................ 112 BALANS .......................................................................................................................... 114 Balans 2021 ..................................................................................................................... 115 Toelichting op de balans .................................................................................................. 118 BIJLAGEN ....................................................................................................................... 130 Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................... 131 Incidentele baten en lasten en bedrag voor onvoorzien ..................................................
132 Verplichte beleidsindicatoren ........................................................................................... 134 Sisa bijlage ...................................................................................................................... 136 RAADSBESLUIT ............................................................................................................. 141 Controleverklaring..................................................................................................... 143 3
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
4
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Aanbieding jaarstukken 2021
Geachte raadsleden en inwoners van de gemeente Voerendaal, Graag bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening 2021 aan. Hiermee leggen wij verantwoording af voor het door ons gevoerde beleid en uitvoering. De jaarrekening 2021 sluit met een positief saldo afgerond € 1,5 miljoen. Dit is € 1,2 miljoen positiever dan bij de najaarsrapportage 2021 (€ 375.000). Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de analyse van het jaarrekeningresultaat binnen het hoofdstuk “Jaarrekening”. Met als basis het raadsakkoord “Investeren in een sociaal en duurzaam Voerendaal!” hebben wij vormgegeven aan onze gemeente. In 2021 werden we wederom geconfronteerd met de consequenties van de corona-pandemie. Daarboven werden we in Zuid-Limburg ook hard getroffen door watersnood in juli van dat jaar. Deze crises hebben een zware wissel getrokken op de maatschappij en onze inwoners: desondanks hebben we veel veerkracht gezien bij onze bedrijven, instellingen en inwoners. De voornemens uit onze begroting 2021 hebben wij, ondanks alles, kunnen doorvoeren. Dit betekent dat verder gewerkt is aan een aantal majeure projecten, waaronder de fietsverbinding Parkstad-Heuvelland en de Open Club Klimmen. Over de volle breedte van onze dienstverlening merken wij dat er meer vraag is: van vergunning tot wmo-voorziening. Ook zien we dat de vraagstukken vanuit de maatschappij steeds complexer worden.
In combinatie met een zeer dynamische arbeidsmarkt maakt dit dat onze uitvoeringskracht soms onder druk is komen te staan. Dit is een breed probleem binnen de hele overheidssector en vooralsnog hebben we dit binnen onze begroting kunnen opvangen. We wensen u veel leesplezier toe,
College van Burgemeester en Wethouders.
5
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
6
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
JAARVERSLAG
7
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
DE PROGRAMMA’S Dit hoofdstuk bevat de programmaverantwoording met: - per programma een inhoudelijke terugblik en verantwoording over het uitgevoerde beleid; - per programma een financieel overzicht op taakveldniveau.
8
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Programma Bestuur en ondersteuning Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):
Burgemeester W. Houben Wethouder R. Braun
Regionale samenwerking Wat wilden we bereiken? Een sterke regio met een sterke positie van en voor Voerendaal.
Wat hebben we gedaan? -
-
-
Middengebied: de projecten waar wij aan deelnemen (Landschap-Landbouw: ‘Scan agrarische bouwkavels en vitaliteitsmanager’ en Toerisme van de Toekomst: ‘Sectorplatform vrijetijdseconomie ZuidLimburg’) zijn in 2021 in uitvoering genomen. De resultaten worden in 2022 verwacht. Naast de realisatie van het uitvoeringsprogramma Middengebied, is in dit verband ook afstemming gezocht over thema’s gerelateerd aan NOVI Zuid-Limburg. Ook houden we aandacht voor de synergie die we zoeken met andere samenwerkingsverbanden en –initiatieven, hierbij gelden de lokale prioriteiten en gebiedseigen opgaven als uitgangspunten. Samenwerking Stadsregio Parkstad: de versterkte samenwerking heeft in 2021 haar beslag gekregen door onder andere de instelling van de Bestuurscommissie Sociaal Economische Structuurversterking (SES), daarnaast zijn diverse (tussentijdse) resultaten geboekt om financiële ondersteuning van de regionale opgaven te organiseren zoals de verlenging van de DU Bevolkingsdaling met 1 jaar en toekenningen uit het Volkshuisvestingsfonds. Samen Grip op Verbonden Partijen (voorheen: Zo doen we dat in Parkstad): in 2021 is vooral gewerkt in het verbeteren van de onderlinge afstemming en implementatie van het Adoptiemodel, met onder andere een aantal afgestemde/gezamenlijke zienswijzen op de Begrotingen 2022 van Gemeenschappelijke Regelingen.
De goedkeuring van de wijziging Wet gemeenschappelijke regeling op de valreep van 2021 heeft ook geleid tot het gezamenlijk oppakken van het analyseren (en adviseren over) de gevolgen voor de verschillende Verbonden Partijen. Tot slot is in verschillende gevallen expertise vanuit SGVOP ingezet in de voorbereiding van de uitwerking van wijzigingen van Gemeenschappelijke Regelingen.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? De kwetsbaarheid van (gemeentelijke) organisaties in relatie tot de opgaven die in de regio bestaan, zijn meermaals onderwerp van gesprek geweest. In gezamenlijkheid tussen de zeven Parkstad-gemeenten, de Stadsregio Parkstad en IBA Parkstad wordt nu gewerkt aan een voorstel om de uitvoeringskracht in de regio te versterken.
Werving derden middelen Wat wilden we bereiken? Werving middelen derden.
Wat hebben we gedaan? Voor de projecten Transferium Mingersborg, Herontwikkeling Kerkplein, Open Club Klimmen en ondersteuning woningbouw zijn middelen van derden verworven. In totaal betreft dit een bedrag van € 914.350. Deze bijdragen zijn verstrekt door IBA Parkstad, Regio Deal Parkstad Limburg, Decentralisatie Uitkering Bevolkingskrimp Stadsregio Parkstad Limburg en Provincie Limburg. Tevens is een aanvraag gedaan in het kader van de DU Bevolkingsdaling, echter de voorgestelde ontwikkeling voldeed niet aan de gestelde randvoorwaarden. In 2022 wordt bezien of een hernieuwde aanvraag opportuun is.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? N.v.t.
9
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Dienstverlening Wat wilden we bereiken? Verbetering interne en externe (digitale) dienstverlening.
Wat hebben we gedaan? We hebben het bezoeken van de balies volgens afspraak gehandhaafd. De Covid-maatregelen zijn in de publieksruimte zonder problemen nageleefd. De Covid-situatie heeft wel geleid tot aangepaste Tweede Kamer verkiezingen. De meerdaagse mogelijkheid om te stemmen en het briefstemmen maakten deze verkiezingen complexer en tijdsintensiever dan gebruikelijk. In 2021 zijn we voor onze burgeradministratie (BRP) overgegaan op een nieuw systeem, het portaal burgerzaken. Ook is in het voorjaar van 2021 het nieuwe meldingsysteem in gebruik genomen voor het doen van een melding door inwoners over de openbare ruimte. Vanwege personeelsverloop is een achterstand ontstaan in de afhandeling van omgevingsvergunningen. Deze is in de loop van 2021 zoveel mogelijk weggewerkt door middel van inhuur en aantrekking van nieuw personeel. Daadwerkelijke overschrijding van wettelijke termijnen is niet aan de orde geweest.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? N.v.t.
10
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Financieel overzicht Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van dit programma. Op grond van artikel 212 van de financiële verordening is bepaald dat indien de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma groter dreigt te worden dan 10% met een maximum van € 50.000 het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig heeft om bepaalde uitgaven te verrichten. Programma Bestuur en ondersteuning
Bedragen x € 1.000
Jaarrekening 2020
Primitieve begroting 2021
Bijgestelde begroting 2021
Jaarrekening 2021
Afwijking
1.320
1.139
1.295
1.274
Burgerzaken
312
265
266
326
Beheer overige gebouwen en gronden
27
27
27
30
Overhead
3.089
3.530
3.651
3.427
Treasury
127
51
51
95
OZB woningen
59
61
61
68
OZB niet woningen
13
13
13
14
Belastingen overig
6
19
19
7
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0
0
20
20
Overige baten en lasten
0
387
153
0
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
Mutaties reserves
1.155
0
309
529
Resultaat van de rekening van baten en lasten
1.994
-41
437
1.572
Totaal lasten:
8.102
5.451
6.302
7.362
Bestuur
14
13
13
17
Burgerzaken
130
130
130
139
Beheer overige gebouwen en gronden
15
20
20
48
Overhead
37
2
18
28
Treasury
251
173
173
213
2.267
2.336
2.336
2.343
OZB niet woningen
528
520
520
529
Belastingen overig
70
72
72
70
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
17.938
17.741
18.718
19.046
Overige baten en lasten
0
0
0
0
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
2.036
512
949
631
Lasten: Bestuur
1.060
Baten:
OZB woningen
Mutaties reserves
11
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Programma Bestuur en ondersteuning
Bedragen x € 1.000
Resultaat van de rekening van baten en lasten
0
0
Totaal baten:
23.286
21.519
22.949
23.064
115
Saldo programma
15.184
16.068
16.647
15.702
-945
Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).
Overige informatie Algemene dekkingsmiddelen Tot de algemene dekkingsmiddelen worden gerekend de algemene uitkering en overige uitkeringen uit het gemeentefonds, de onroerende zaakbelasting, de hondenbelasting, rente en dividenduitkeringen. Deze algemene dekkingsmiddelen worden, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) niet toegerekend aan de programma’s. De algemene uitkering 2021 en de integratie-uitkering sociaal domein zijn berekend op basis van de decembercirculaire 2021 (respectievelijk € 17.282.890 en € 1.693.855). Hierin begrepen zijn de in 2021 door het rijk beschikbaar gestelde aanvullende compensatiemiddelen COVID-19 ad € 417.850. Daarnaast is in 2021 nog een bedrag verantwoord ad € 32.232 betreffende algemene uitkering 2019. De opbrengsten onroerende zaakbelasting, hondenbelasting en rente- en dividenduitkeringen bedragen respectievelijk € 2.872.221, € 68.300 en € 160.429. Overhead In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is voorgeschreven welke kosten tot de “overhead” gerekend worden. Dit zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
In elk geval betreft dit: - leidinggevenden primair proces; - financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; - personeelszaken en organisatie; - inkoop; - interne en externe communicatie; - juridische zaken; - bestuurszaken en bestuursondersteuning; - informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; - facilitaire zaken en huisvesting; - documentaire informatievoorziening; - managementondersteuning primair proces. Met ingang van 2017 worden deze kosten niet meer toegerekend aan de programma’s, maar worden deze afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Voor de berekening van kostendekkendheid van leges en heffingen mogen deze kosten overigens wel meegenomen worden. Kosten welke direct toe te rekenen zijn aan de taakvelden dienen rechtstreeks op deze taakvelden verantwoord te worden. Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven was in de begroting 2021 een bedrag van € 31.000 gereserveerd. De stelpost onvoorzien is in 2021 ingezet ter financiële dekking éénmalige dotatie aan het nationaal rampenfonds en éénmalige beloning aan een aantal medewerkers voor hun inzet bij de wateroverlast en noodopvang.
12
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Heffing vennootschapsbelasting Als gevolg van het feit dat gemeenten met ingang van 2016 vennootschapsbelastingplichtig zijn voor activiteiten waarbij zij optreden als ondernemer, is na vereiste dossieropbouw in een overleg met de belastingdienst onderbouwd en beargumenteerd waarom Voerendaal niet vennootschapsbelastingplichtig is. Begin 2020 heeft de belastingdienst per brief beschikt geen aanslag voor 2016 op te leggen. Conform afspraak met de belastingdienst vindt vanaf 2017 (als onderdeel van de reguliere accountantscontrole) jaarlijks een monitoring van de Vpb-plicht plaats (door een extern bureau). In 2021 is uit de jaarlijkse monitoring gebleken dat, net als voorgaande jaren, geen sprake is van vennootschapsbelastingplicht.
13
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Programma Veiligheid Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):
Burgemeester W. Houben
Openbare orde en veiligheid Wat wilden we bereiken? Een veilige woon-, werk- en leefomgeving.
Wat hebben we gedaan? Gezamenlijke prioritering en aanpak Ondermijning binnen SVBBL en Parkstad heeft verder vorm gekregen. De gemeenten Simpelveld, Voerendaal, Beekdaelen, Brunssum en Landgraaf werken in gezamenlijkheid met partners zoals politie en Openbaar Ministerie aan integrale ondermijningscasussen binnen het gremium van een gezamenlijke Ondermijningstafel. Daarnaast is intensief ingezet op een vervolg-aanpak op basis van de aanbevelingen uit de vijf lokale Integrale Ondermijningsbeelden. De gemeenten Kerkrade en Heerlen zijn in 2021 aangesloten bij deze laatste structuur. In 2021 is daarnaast ook een eerste verkenning naar een Parkstad-interventieteam (Regionaal Interventie Team) gestart. Ook op gebied van Zorg en Veiligheid is er meer ingezet op een samenwerking tussen beide beleidsvelden en voor deze ontwikkeling is ook de structuur van het SVBBL-verband en Parkstad gebruikt. Aanpak bepaalde criminogene branches. In 2021 is op verzoek van de SVBBL-gemeenten door het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) een fenomeenanalyse opgeleverd van criminogene branches in deze regio. De samenwerkende gemeenten zijn met andere handhavingspartners gestart met het uitwerken van barrières voor deze criminogene branches.
Versterken informatiepositie/data-gedreven OOV De informatie-uitwisseling met partners en de informatieanalyse gebeuren nu veelal ad hoc (per casus) en handmatig. Winst is te behalen in het gebruik van (big) data en de analyse van fenomenen: voor monitoring en evaluatie aan de achterkant en voor sturing en prioritering aan de voorkant. In 2021 is hiermee een start gemaakt door gebruik te maken van de open data van City Deal Zicht op Ondermijning. Verder is wetenschappelijk onderzoeksbureau TNO ingeschakeld om op een innovatieve manier mee te denken aan de aanpak van ondermijnings-thema’s. Deze inzet krijgt een vervolg in 2022. Op gebied van het Privacy-protocol RIEC.is in 2021 gestart met het vormgeven van een intern privacyprotocol voor bestuurlijke aanpak van ondermijning. Aanpak jeugdoverlast. Mede door de situatie rondom COVID-19 is het thema jeugdoverlast in 2021 meer gaan spelen in Voerendaal. In samenwerking met onder andere de interne collega’s van de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling, Stichting Jens en onze wijkagenten proberen wij adequaat preventief en reactief te reageren op jeugd (overlast). Cybercrime. In 2021 zijn wij gestart met deelname aan een regionale aanpak van cybercrime, die ziet op het uitvoeren van voorlichtings- en communicatiecampagnes met als doel de bewustwording onder burgers en ondernemers te vergroten. BOA’s.
In 2021 is gestart met de doorontwikkeling en professionalisering van het gemeentelijk boa-team. Zo is een van beide boa’s in 2021 overgegaan van Domein I (overlastfeiten) naar Domein II (de ‘groene’ boa) met als taakaccent toezicht en handhaving in het buitengebied. In 2022 zal deze doorontwikkeling verder vorm krijgen. In 2021 is gestart met het toezicht en de handhaving op de verplichtingen van landschappelijke inpassingen, bij verleende bouwvergunningen of wijzigingen van het bestemmingsplan.
14
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? In 2021 heeft de Covid-19 pandemie impact gehad op de inzet van de boa’s (toezicht en handhaving van corona-maatregelen) en de beleidsadviseur Veiligheid (coördinatie intern corona-team, liaison voor de Veiligheidsregio). Ook in 2021 zien we een relatief groot aantal dumpingen van chemisch en drugsafval in het buitengebied.
Crisisbeheersing en brandweer Wat wilden we bereiken? Voorkomen en bestrijden van rampen en crises.
Wat hebben we gedaan? Structureel: Deelnemen aan en sturen op Veiligheidsregio Zuid-Limburg (brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, bevolkingszorg en rampenbestrijding/crisisbeheersing). Lokale crisisbeheersorganisatie op orde houden. Specifiek in 2021: Professionele crisisorganisatie. In 2021 zijn wij gestart met de doorontwikkeling van de professionele crisisorganisatie. Het gemeentelijk handboek voor crises is opgesteld en binnen de gemeentelijke organisatie is een start gemaakt met de training van medewerkers ten behoeve van hun specifieke taak in de crisisorganisatie. Een aantal medewerkers wordt opgeleid om als piketfunctionaris te fungeren.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Inzet van (piket)functionarissen voor de crisisorganisatie vraagt capaciteit en middelen.
15
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Financieel overzicht Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van dit programma. Op grond van artikel 212 van de financiële verordening is bepaald dat indien de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma groter dreigt te worden dan 10% met een maximum van € 50.000 het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig heeft om bepaalde uitgaven te verrichten. Programma Veiligheid
Bedragen x € 1.000 Jaarrekening 2020
Primitieve begroting 2021
Bijgestelde begroting 2021
Jaarrekening 2021
Afwijking
Lasten: Crisisbeheersing en brandweer
810
871
875
959
Openbare orde en veiligheid
467
354
420
414
1.277
1.225
1.295
1.373
Crisisbeheersing en brandweer
51
0
0
0
Openbare orde en veiligheid
3
5
69
118
Totaal baten:
54
5
69
118
49
-1.223
-1.220
-1.226
-1.255
-29
Totaal lasten:
78
Baten:
Saldo programma
Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).
16
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):
Wethouder P. Verbraak
Verkeer en Mobiliteit Wat wilden we bereiken? Leefbare en veilige wegen voor alle weggebruikers, passend bij het landelijke karakter van Voerendaal. Het onderhoudsniveau van onze wegen doen wij volgens de CROW beeldkwaliteitsbepaling vergelijkbaar met kwaliteit “C”.
Wat hebben we gedaan? We hebben conform planning het Groot Onderhoud Wegen en het dagelijks onderhoud uitgevoerd.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? In de uitvoering is de krapte op de arbeidsmarkt, die al langer zichtbaar was, verder toegenomen. Door een hoger verzuim en moeilijker werkomstandigheden als gevolg van Corona is de druk op aannemers aanzienlijk toegenomen. Daarnaast zijn de materiaalprijzen sterk gestegen.
Beleid & Projecten Wat wilden we bereiken? Kwalitatief passende inrichting van de Openbare Ruimte in Voerendaal met een gedegen integrale planning voor de komende jaren.
Wat hebben we gedaan? We hebben het Mobiliteitsplan 2021-2025 vastgesteld als kaderdocument voor de mobiliteitsontwikkelingen van de komende jaren, met daaraan gekoppeld een Meerjarenuitvoeringsprogramma. Door participatie in regionale en Zuid-Limburgse Mobiliteitsoverleggen hebben we met de buurgemeenten diverse mobiliteitsvraagstukken opgepakt, zoals bijv. de Mobiliteitsagenda Parkstad Uitvoeringsprogramma GVVP 2016-2020 / Mobiliteitsplan 2021-2025 De planvoorbereiding en de aanbesteding van het kruispunt Putterweg / Steinweg hebben plaatsgevonden, zodat dit in 2022 in uitvoering kan gaan. Tevens zijn de voorbereidingen voor aanpassingen aan de Kerkstraat te Ubachsberg gestart. STRIP 2020-2025 We hebben het STRIP-project “Raadhuisplein e.o.” besteksgereed gemaakt, en is een start gemaakt met de voorbereiding van de reconstructie Heerlerweg. Het project “Reconstructie diverse straten Ransdaal” is – behoudens enkele restpunten – afgerond.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? -
17
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Financieel overzicht Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van dit programma. Op grond van artikel 212 van de financiële verordening is bepaald dat indien de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma groter dreigt te worden dan 10% met een maximum van € 50.000 het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig heeft om bepaalde uitgaven te verrichten. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Jaarrekening 2020
Bedragen x € 1.000
Primitieve begroting 2021
Bijgestelde begroting 2021
Jaarrekening 2021
Afwijking
2.121
2.015
2.080
2.188
5
6
6
4
2.126
2.021
2.086
2.192
272
48
48
142
2
3
3
2
274
51
51
144
93
-1.852
-1.970
-2.035
-2.048
-13
Lasten: Verkeer en vervoer Parkeren Totaal lasten:
106
Baten: Verkeer en vervoer Parkeren Totaal baten: Saldo programma
Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).
18
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Programma Economie Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):
Wethouder P. Thomas
Economie & toerisme Wat wilden we bereiken? Een goed vestigingsklimaat waar bedrijven optimaal gefaciliteerd worden. Een aantrekkelijke recreatieve infrastructuur en programmering gekoppeld aan de gebiedskenmerken “Land van Kalk”.
Wat hebben we gedaan? Regionaal beleid economie. Samen met stadsregio Parkstad is een start gemaakt met het opstellen van een facetplan detailhandel. Dit heeft als doel om ongewenste detailhandelbestemmingen uit het bestemmingsplan te halen. Ondernemers zijn geïnformeerd over de mogelijkheden van het steunpakket van de landelijke overheid inzake covid-19. Het Starterscentrum Limburg heeft startende ondernemers geadviseerd en begeleid. Het starterscentrum heeft in haar eerste halfjaar rapportage 2021 laten weten dat zij 11 unieke klanten uit Voerendaal heeft begeleid. Centrum Voerendaal. Bij Regio Parkstad Limburg is een subsidieaanvraag ingediend en toegekend waarmee de panden Kerkplein 54-56 gedeeltelijk kostendekkend herontwikkeld kunnen worden. Hierdoor kan gestart worden met een stuk centrumontwikkeling: overbodige retail m2 worden onttrokken, woningbouw wordt gerealiseerd en extra parkeerplaatsen worden toegevoegd. Herontwikkeling percelen Lindelaufer gewande 54-60. Beide percelen zijn in optie genomen door potentiële kopers. In samenwerking met IBA, gemeenten Simpelveld, Heerlen en Gulpen-Wittem, Visit Zuid-Limburg en de coöperatie Land van Kalk is verder gewerkt aan de gebiedsontwikkeling en promotie Land van Kalk.
- Onderdeel van de IBA samenwerking is de realisatie van twee natuurtransferia: Natuurtransferium Kunradersteengroeve is in 2021 opgeleverd en de voorbereidingen voor het realiseren van een toeristische poort zijn gestart; - Natuurtransferium Mingersborg is in ontwikkeling gegaan: grond is verworven, samen met omwonenden en een landschapsarchitect is een ontwerp gemaakt. De aanbesteding voor uitvoering is opgestart.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? In de begroting 2021 was het verstevigen en verbreden van de coöperatie Land van Kalk als kritische succesfactor benoemd voor het Land van Kalk. In 2021 hebben de gemeentelijke partners (Voerendaal, Simpelveld, Heerlen) samen met Stadsregio Parkstad Limburg zich gecommitteerd aan het voortzetten van deze samenwerking. Gesprekken met Gulpen-Wittem hebben plaatsgevonden om aan te sluiten. Deze gesprekken worden verdergezet.
19
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Financieel overzicht Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van dit programma. Op grond van artikel 212 van de financiële verordening is bepaald dat indien de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma groter dreigt te worden dan 10% met een maximum van € 50.000 het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig heeft om bepaalde uitgaven te verrichten. Programma Economie
Bedragen x € 1.000 Jaarrekening 2020
Primitieve begroting 2021
Bijgestelde begroting 2021
Jaarrekening 2021
Afwijking
Lasten: Economische ontwikkeling
50
78
78
126
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
0
0
0
0
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
195
46
55
48
Economische promotie
121
115
115
119
Totaal lasten:
366
239
248
293
Economische ontwikkeling
0
0
0
0
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
0
0
0
0
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
133
1
1
2
Economische promotie
44
61
51
94
Totaal baten:
177
62
52
96
44
Saldo programma
- 189
- 177
- 196
- 197
-1
45
Baten:
Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).
20
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Programma Onderwijs Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):
Wethouder R. Braun Wethouder H. Coenen
Uitvoering educatieve agenda en onderwijsachterstandenbeleid Wat wilden we bereiken? We willen de Voerendaalse jeugd optimale kansen bieden ten aanzien van onderwijs en gezond en veilig opgroeien. Kinderen leren zo hun talenten kennen en verder ontwikkelen. Teneinde dit te realiseren, dragen we bij aan een goede samenwerking tussen de educatieve- en jeugdpartners onderling en samen met de gemeente Voerendaal, waardoor de domeinen jeugd en onderwijs met eigen wetgeving, maar gericht op dezelfde doelgroep jeugd en ouders goed met elkaar verbonden worden.
Wat hebben we gedaan? Veel acties uit de educatieve agenda en vanuit het onderwijsachterstandenbeleid zijn opgepakt en uitgevoerd ondanks dat dit door de invloed van de pandemie bemoeilijkt werd. We geven een aantal belangrijke resultaten die zijn geboekt weer: - Werkwijze rondom knooppunten is verstevigd en doorontwikkeld. Een knooppunt is een overleg met alle betrokken partners vanuit het onderwijs, waar ook ouders en de leerling aansluit. Er is nu een vaste structuur rondom knooppunten en er heeft scholing en ontwikkeling plaatsgevonden. - Samenwerking met Jeugdgezondheidszorg rondom VVE doelgroep is geïmplementeerd en versterkt. JGZ bepaalt of een kind tot de VVE doelgroep behoort en zorgt voor een doorleiding naar een VVElocatie. - VVE-training en scholing is versterkt en vanuit OAB-middelen heeft de gemeente hierbij versterkt. Hierdoor wordt ook een volwaardig VE-aanbod gerealiseerd op 2 kinderopvanglocaties. - De overgang van peuteropvangaanbieder heeft plaatsgevonden en nieuwe samenwerkingsrelaties met de educatieve partners zijn opgebouwd. Eind 2021 is een gezamenlijk plan opgesteld vanuit de middelen van het Nationaal programma onderwijs waarmee de doelen van de educatieve agenda een extra impuls kunnen krijgen. Dit is nodig om versnelling te brengen in het realiseren van doelen.
Door de invloed van de pandemie zijn ook een aantal doelen vertraagd, doordat het onmogelijk was om een aantal samenwerkingsthema’s op te pakken. Zo is er weinig tot geen vooruitgang geboekt in 2021 op de thema’s integrale kindaanpak en ouderbetrokkenheid.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Door de pandemie is de samenwerking bemoeilijkt. Daarmee zijn niet alle voornemens uit de programmabegroting 2021 ten aanzien van de educatieve agenda en het onderwijsachterstandenbeleid volledig gerealiseerd. Doordat fysiek overleg en samenwerking niet of nauwelijks mogelijk is geweest in 2021 en de partners volledig in beslag zijn genomen door het hanteren van de gevolgen van de pandemie, zoals personeelstekorten opvangen, besmettingsrisico’s en quarantainemaatregelen uitvoeren was het praktisch onmogelijk om de plannen uit te voeren en heeft het ook niet de prioriteit gehad.
Overname beheer en exploitatie Brede school Cortemich Wat wilden we bereiken? Een eenduidige beheer- en exploitatieopzet van Brede school Cortemich ten behoeve van een optimale bezetting van het gebouw en ter versterking van onderlinge samenwerking van de gebruikers c.q. huurders.
Wat hebben we gedaan? Er is een aantal gesprekken gevoerd met Innovo om de voor- en nadelen m.b.t. de exploitatie en overdracht van de school van Innovo aan gemeente te bespreken. Dit heeft om een heroriëntatie ten aanzien van de beheer- en verhuurstructuur gevraagd. Deze heroriëntatie ging samen met een externe juridische check. Het juridische advies wordt vertaald in een voorstel/besluit.
21
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? De risico’s zijn gelegen in de niet voorziene complexiteit en hiermee doorlooptijd van dit onderwerp.
Uitbreiding school St.Theresia Ransdaal Wat wilden we bereiken? Ten behoeve van de leefbaarheid in de kern vindt een optimalisatie en herinrichting van het gebouw plaats waarin peuterspeelzaal, bibliotheek en muzieklokaal fanfare gehuisvest zijn. Tevens wordt hierbij verbinding gezocht met het basisonderwijs.
Wat hebben we gedaan? De gemeente en initiatiefgroep Ransdaal (IGR) hebben een samenwerkingsovereenkomst afgesloten. De IGR heeft de ontwikkeling van de multifunctionele bijgebouw overgenomen van de gemeente i.h.k.v. right to challenge. De gemeente heeft een projectleider/verbindingsfunctionaris aangewezen voor de samenwerking met de IGR en er bestaat een stuurgroep die de voortang van het project waarborgt. Hierin zitten leden van de IGR, twee wethouders en een afvaardiging van Innovo. Diverse partners, waaronder Innovo, Human Kind en de bibliotheek hebben zich positief uitgesproken over deze ontwikkeling, een intentieverklaring hierover gedeeld en aangegeven actief te gaan participeren in dit project. Verder zijn drie varianten voor een ontwerp uitgewerkt en heeft in 2021 de voorbereiding van het raadsvoorstel van februari 2022 plaatsgevonden aangaande de kostenverhoging en het verzoek tot het ophogen van het krediet.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? -
-
-
Op dit moment betalen gebruikers van het bijgebouw niet tot nauwelijks huur. Het sluitend krijgen van een exploitatiemodel voor het nieuwe gebouw vormt een risico bij de nadere uitwerking hiervan in de volgende fase. De door Innovo te allen tijde aangedragen argumenten betreft sluiting van de school, bij o.a. te lage leerlingaantallen en achteruitgang kwaliteit van onderwijs, blijven ondanks deze ontwikkeling benoemd en overeind. De ontwikkeling van Open Club Klimmen kan hier invloed op hebben. Er zal in een volgende fase ook besluitvorming noodzakelijk zijn over de ruimtelijke ingreep door de sloop van het huidige gebouw (Ransdalerstraat 64) en nieuwbouw van het nieuwe multifunctionele bijgebouw.
22
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Financieel overzicht Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van dit programma. Op grond van artikel 212 van de financiële verordening is bepaald dat indien de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma groter dreigt te worden dan 10% met een maximum van € 50.000 het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig heeft om bepaalde uitgaven te verrichten. Programma Onderwijs
Bedragen x € 1.000 Jaarrekening 2020
Primitieve begroting 2021
Bijgestelde begroting 2021
Jaarrekening 2021
Afwijking
Lasten: Onderwijshuisvesting
372
383
384
380
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
491
534
602
526
Totaal lasten:
863
917
986
906
Onderwijshuisvesting
87
87
93
87
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
72
71
91
93
Totaal baten:
159
158
184
180
-4
Saldo programma
- 704
- 759
- 802
- 726
76
-80
Baten:
Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).
23
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Programma Sport, cultuur en recreatie Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):
Wethouder R. Braun Wethouder P. Thomas Wethouder P. Verbraak
Sport Wat wilden we bereiken? Kwaliteitsimpuls sport- en beweegaanbod in Voerendaal. Hierbij hoort ook de ontwikkeling van een gezonde leefstijl.
Wat hebben we gedaan? Daar waar behoefte is, is ondersteuning voor docenten in de lessen lichamelijke opvoeding, tevens geldend als kwaliteitsimpuls voor het beweegonderwijs op de basisscholen. Er is een vast en stabiel aanbod ontstaan in het naschools aanbod voor jeugdigen in alle kernen van de gemeente Voerendaal. Het gaat hierbij zowel om wekelijkse activiteiten als ook om extra activiteiten tijdens vakantieperiodes. Dit gebeurt door The Move Factory in samenwerking met JENS. Hierbij wordt ook de verbinding gezocht met Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG). JOGG is ook actief op de peuteropvanglocaties en scholen om hen te helpen bij het vergroten van de gezonde leefstijl. Om de doelen op het gebied van gezonde leefstijl verder te ontwikkelen is een preventieagenda toegevoegd aan het Sportakkoord in het kader van het nationaal preventieakkoord. Op het gebied van bewegen en senioren heeft een groot onderzoek plaatsgevonden naar de behoeften. De uitkomsten hiervan worden opgepakt met ofwel verenigingen die al een aanbod verzorgen ofwel met professionals die een aanbod verzorgen.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Het coronavirus blijft een belangrijke belemmerende factor in het behalen van de doelen rondom sporten en bewegen. Dit komt onder andere door de beperkende maatregelen die meerdere keren ook de sportsector hebben geraakt. Verenigingen en andere sportaanbieders zijn zo telkens bezig met randzaken in plaats van met de sport zelf. Ontwikkelingen en samenwerkingen komen op het tweede plan te staan omdat het regulier doorgaan van activiteiten al een uitdaging op zich is. Ook zijn bijeenkomsten vaak niet mogelijk waardoor bijvoorbeeld nog geen inspiratiesessie over een gezonde sportkantine heeft kunnen plaatsvinden. Dat terwijl gezonde leefstijl een belangrijk aandachtspunt is tijdens de coronaperiode maar ook zeker op het moment dat weer meer mogelijk is. De kans op beweegachterstanden en een slechtere leefstijl onder diverse leeftijdsgroepen is groot waardoor extra inzet op sporten, bewegen en gezonde leefstijl wenselijk is. Hiervoor is het Sportakkoord nog altijd een goed middel.
Verenigingsleven Wat wilden we bereiken? Een toekomstbestendig, robuust en gevarieerd verenigingsleven in de gemeente Voerendaal.
Wat hebben we gedaan? Er is nauw contact onderhouden met de verenigingen in Voerendaal, ook in tijden van de diverse lockdowns. Verenigingen hebben te allen tijde bij de gemeente kunnen aankloppen voor advies en raad en hier is ook in 2021 weer veelvuldig gebruik van gemaakt. Ook hebben er diverse verenigingsavonden plaatsgevonden en er heeft ook een sportcafé plaatsgevonden specifiek gericht op de sportverenigingen vanuit de organisatie van het Sportakkoord. Zowel fysiek als digitaal zijn de verenigingen steeds “dicht” bij de gemeente gehouden. Met de nieuwsbrieven werden de verenigingen periodiek op de hoogte gehouden van voor hen relevante zaken.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? COVID heeft een sterke impact op het verenigingsleven. Er zijn hier ook veel zorgen over. De betrokkenheid bij een vereniging krijgt telkens een klap indien de vereniging niet haar activiteiten kan uitoefenen. De binding ebt weg terwijl verenigingen ook zonder COVID al een uitdaging kenden in het behoud en betrokken houden van leden en bestuursleden. 24
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Erfgoed Wat wilden we bereiken? Instandhouding en meer zichtbaar en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed om identiteit en eigen karakter te behouden en de economie te versterken.
Wat hebben we gedaan? Plaatsen 2e speerpunt (digitaal informatiepunt) Archeoroute Limburg op Vrijthof in Klimmen met thema Romeins Voerendaal. Documentaire over vondsten Furenthela en middeleeuws Voerendaal, te zien tijdens archeologiedagen. Zal ook in toekomst op diverse tijdstippen te bekijken zijn. Succesvolle deelname open monumentendag in september. Nieuwe middeleeuwse wandelroute voor het hele gezin langs de Voerendaalse kastelen. Via Belgica: Lange afstandswandeling tussen Riemst en Landgraaf; Via Belgica Festival begin oktober in Heerlen, herdruk met uitbreiding Via Belgica gids.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Door de COVID-19 maatregelen zoals de sluiting van horeca en de beperking van samenkomsten is het enige tijd niet mogelijk geweest om de geplande activiteiten (in zijn volledigheid) door te laten gaan.
Natuur, landschap en groen Wat wilden we bereiken? Bescherming en versterking van de natuur- en landschapswaarden in de gemeente Voerendaal. Kwalitatief hoogwaardig onderhoud van het gemeentelijk groen, volgens de CROW beeldkwaliteitsbepaling vergelijkbaar met kwaliteit “A”.
Wat hebben we gedaan? Openbaar groen In het afgelopen jaar heeft Corona en ‘hoog water’ veel impact gehad op het onderhoud van het openbaar groen. Over het jaar genomen zijn er minder arbeidsuren inzetbaar geweest waardoor er achterstanden in het onderhoud zijn opgelopen. Inzet van externen was pas mogelijk op het eind van het jaar. Vanaf dat moment zijn zoveel als mogelijk achterstanden ingehaald. Natuur en landschap Structureel: Bescherming en handhaving van landschapselementen en bermen. Ecologisch bermbeheer toepassen en verder optimaliseren. Natuur- en landschapsherstel in combinatie met aanpak van regenwateroverlast. Natuurlijke / biologische bestrijding van plaaginsecten, zoals de eikenprocessierups. Specifiek in 2021: Met stakeholders nader invulling geven aan het ‘Ambitiedocument Natuur, Landschap en Water’. In samenspraak met de werkgroep ‘Natuur, Landschap en Water’ (kleine) inrichtingsprojecten in het buitengebied realiseren. Er is gestart met de inventarisatie en het vastleggen van de landschapselementen. Het (provinciaal) onderzoek naar realiseren van een ecologische verbindingszone tussen de Natura 2000-gebieden Vrakelberg en Kunderberg is gereed en vormt de basis om o.a. langs de nieuwe fietsverbinding Geuldal-Geleenbeekdal nieuwe ecologische verbindingselementen aan te leggen.
Zo wordt er in de bermen van het fietspad om de 100 meter kalk in de bodem aangebracht om de migratie van kalkminnende planten- en diersoorten te bevorderen.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? De risico’s zijn beperkt gebleven tot een “tijdelijke” vermindering van de afgesproken beeldkwaliteit van het onderhoud. Door de inhaalslag door middel van externen is de achterstand uiteindelijk beperkt. Deze achterstand heeft wel tot een lichte toename van het aantal meldingen en klachten geleid. De financiële middelen voor beheer en onderhoud van natuur en landschap zijn voor de gemeente Voerendaal beperkt. Ook ontbreekt het aan de specifiek benodigde kennis voor een goed beheer en
25
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
onderhoud. Daarom zijn we in 2021 gestart met een onderzoek naar de mogelijkheid om gemeentelijk bos- en natuurgebieden over te dragen aan Limburgs Landschap.
Recreatie Voor de invulling van het onderdeel “Recreatie” wordt verwezen naar het Programma Economie onderdeel “Toeristisch-recreatieve ontwikkeling”.
Zomerfestival Wat wilden we bereiken? Het Zomerfestival verder ontwikkelen als dé culturele jaarlijkse manifestatie van de gemeente Voerendaal.
Wat hebben we gedaan? Ook in 2021 is het Zomerfestival met een gevarieerd programma succesvol doorgegaan onder bijzondere COVID-omstandigheden. Daarnaast is in 2021, gekoppeld aan het zomerfestival ook de Strous cultuurprijs uitgereikt. Extra uitdaging was dat bij bepaalde activiteiten het coronatoegangsbewijs aan de ingang moest worden vertoond. De organisatie heeft ook dit jaar laten zien creatief om te kunnen gaan met de omstandigheden en heeft ervoor gezorgd dat het Zomerfestival een blijvend evenement op de kalender is geworden.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? De organisatievorm van het Zomerfestival blijft een aandachtspunt. Naar de toekomst toe wordt onderzocht of dit over kan gaan in een stichting om het Zomerfestival duurzaam te kunnen borgen.
26
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Financieel overzicht Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de financiële impact van dit programma. Op grond van artikel 212 van de financiële verordening is bepaald dat indien de financiële afwijking ten opzichte van de geraamde lasten van dit programma groter dreigt te worden dan 10% met een maximum van € 50.000 het college vooraf toestemming (autorisatie) van de raad nodig heeft om bepaalde uitgaven te verrichten. Programma Sport, cultuur en recreatie
Bedragen x € 1.000
Jaarrekening 2020
Primitieve begroting 2021
Bijgestelde begroting 2021
Jaarrekening 2021
Afwijking
Lasten: Sportbeleid en activering
172
214
205
168
Sportaccommodaties
681
721
721
784
Cultuurpresentatie, -productie en -participatie
175
216
274
194
Musea
13
14
14
13
Cultureel erfgoed
70
153
153
36
Media
315
291
301
290
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
1.098
1.153
1.185
1.137
Totaal lasten:
2.524
2.762
2.853
2.622
Sportbeleid en activering
25
10
10
14
Sportaccommodaties
162
175
172
176
Cultuurpresentatie, -productie en -participatie
0
0
0
0
Musea
0
0
0
0
Cultureel erfgoed
0
0
0
0
Media
20
21
21
20
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
3
4
4
20
210
210
207
230
23
-2.314
-2.552
-2.646
-2.392
254
-231
Baten:
Totaal baten: Saldo programma
Voor een toelichting op de voornaamste afwijkingen t.o.v. de bijgestelde begroting wordt verwezen naar hoofdstuk “jaarrekening” (overzicht baten en lasten).
27
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
Programma Sociaal domein Verantwoordelijke portefeuillehouder(s):
Wethouder H. Coenen Wethouder R. Braun
Jeugdhulp Wat wilden we bereiken? Een kwalitatief, toegankelijker en beter betaalbaar systeem van ondersteuning en zorg voor de jeugd met als doel een inclusieve en vitale samenleving voor en door inwoners die zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen leven en naar eigen vermogen mee kunnen doen.
Wat hebben we gedaan? Ten aanzien van jeugdhulp zijn in 2021 grote stappen gezet: De verwerving van gespecialiseerde en intensief klinische jeugdhulp (GIK-J) is afgerond en per 1 juli 2022 kan gestart worden volgens de nieuwe werkwijze, waarbij er een veel intensievere samenwerking is gerealiseerd door aanbieders van deze intensieve en gespecialiseerde jeugdhulp. De nieuwe werkwijze crisis jeugdhulp is geïmplementeerd en de samenwerking met de gemeentelijke jeugdconsulenten en JENS is versterkt. De werkwijze Basishulp Jeugd is samen met JENS verder doorontwikkeld. In 2021 zijn de KPI’s verder doorontwikkeld en opgenomen in de halfjaarrapportages van JENS, hiermee kan de resultaatsturing verder vorm en inhoud krijgen. In 2021 heeft JENS het jeugd- en jongerenwerk in de gemeente Voerendaal opgepakt en worden er structurele activiteiten voor jeugd en jongeren georganiseerd. Fase 2 ten aanzien van de overgang van de toegang (van gemeenten naar JENS) is niet in werking getreden. Doordat de basisvoorwaarden om dit verantwoord te kunnen realiseren niet voldoende geborgd konden worden. Voerendaal heeft geïnvesteerd in een intensieve samenwerking van JENS en gemeentelijke toegang en daarmee is een overgang ook niet nodig. Eind 2021 is Team Jeugd Voerendaal gerealiseerd, waarmee het voor inwoners functioneert als één samenwerkend team.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? JENS heeft aangegeven in 2021 en 2022 niet uit te komen met het toegekende lumpsum budget en een aanvullende financiële vraag gesteld. Na onafhankelijk onderzoek is vastgesteld dat de vraag naar aanvullend budget voor de sterk gestegen vraag naar jeugdhulp reëel is. De gemeenteraden van Heerlen, Landgraaf en Voerendaal hebben besloten om voor 2021 en 2022 een aanvullend budget beschikbaar te stellen en daarmee de uitvoering van de opdracht Basishulp Jeugd te kunnen uitvoeren tot het einde van de contractperiode. Mede door de gevolgen van de pandemie is bovenop de gestegen vraag naar jeugdhulp extra vraag geweest naar jeugdhulp in 2021. Dat heeft met name bij de GGZ gezorgd voor extra wachttijden en wachtlijsten voor kinderen en gezinnen. Wachtlijsten moeten zo veel als mogelijk beperkt worden aangezien dit negatieve consequenties kan hebben voor kind en gezin. De stijging van de vraag wordt vooral ook veroorzaakt doordat de uitstroom wordt belemmerd. Door de zware omstandigheden hebben veel gezinnen en jeugdigen langer hulp nodig en blijven in zorg. Met JENS zijn in 2021 aanvullende afspraken gemaakt over coronacompensatie voor de extra inspanning die JENS moet leveren om te voorzien in de extra vraag naar jeugdhulp.
Kompas en Inburgeringswet Wat wilden we bereiken? Optimale dienstverlening aan onze burgers die in een kwetsbare situatie terecht zijn gekomen en aangewezen zijn op ondersteuning vanuit de participatiewetgeving.
Wat hebben we gedaan? Reguliere dienstverlening inclusief de uitvoering van extra regelingen zoals TOZO en TONK is gerealiseerd. Speciale aandacht geweest voor ondernemers en schulden.
28
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
De voorbereiding van de implementatie van de nieuwe Inburgeringswet heeft plaatsgevonden inclusief de aanbesteding van de leerroutes en de maatschappelijke begeleiding. Voor de herziening van de armoedenota zijn in 2021 de voorbereidingen getroffen.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Er hebben zich geen bijzondere risico’s voorgedaan al heeft de bedrijfsvoering in de coronaperiode ook voor Kompas onder druk gestaan hetgeen een beroep op de inzet en flexibiliteit van medewerkers heeft gedaan.
Burgerijen Wat wilden we bereiken? Een sterke sociale infrastructuur van zorg en welzijn, vanuit een groeimodel, waar diensten en functies vanuit de formele en informele sector hun plek vinden, aansluitend bij de (lokale) behoeften en mogelijkheden die er zijn.
Wat hebben we gedaan? De centrale laagdrempelige ontmoetingsplaats, De Burgerij, was ook in het grootste deel van 2021 een laagdrempelig inlooppunt met een uitnodigend activiteitenaanbod voor de verschillende doelgroepen. Vanuit de Burgerij is inhoud gegeven aan (vroeg)signalering door het activiteitenaanbod en voorzien in een goed functionerende informatie- en adviesfunctie vanuit de Burgerij. In 2021 is er ook vanwege de invloed van de pandemie veel aandacht voor preventie van eenzaamheid en in contact blijven met inwoners in een kwetsbare positie geweest. Initiatieven die opgestart zijn, zijn de Smaak van Ontmoeting, de Hart voor Voerendaallijn en de maaltijdservice van Philadelphia. Al deze initiatieven hebben als doel om burgers niet uit het oog te verliezen. Middels deze initiatieven zijn er burgers in beeld gekomen die voorheen niet in beeld waren. Dit resulteerde in een nieuwe stroom bezoekers op het moment dat we de deuren weer hebben mogen openen. Het begeleiden van vrijwilligers en het matchen van vraag en aanbod op het gebied van vrijwillige inzet is ook in 2021 een belangrijke activiteit geweest. Vanwege de gedeeltelijke lockdown is de jaarlijkse vrijwilligersactiviteit helaas niet door kunnen gaan. Deze is bedoeld om vrijwilligers samen in contact te brengen en hen een blijk van waardering te geven.
Om niet voorbij te gaan aan de inzet en betrokkenheid van de vrijwilligers is er dit jaar voor gekozen om persoonlijk bij iedereen langs te gaan met een verrassingspakket, samengesteld door een van onze lokale ondernemers. Vaak wordt vergeten dat de functie van de Burgerij voor de vrijwilligers net zo belangrijk is als voor de bezoekers. Om te voorkomen dat vrijwilligers in sociaal isolement terecht zouden komen, werd er wekelijks contact opgenomen om te vragen hoe het met hen ging.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? COVID-19 heeft de voorgenomen doorontwikkeling van de Burgerij op een aantal punten belemmerd. De doorontwikkeling van functies heeft niet plaats kunnen vinden zoals verwacht en gehoopt. Er is continu gekeken naar de maatregelen en de mogelijkheden rondom de opening van de Burgerij. Het uitgangspunt was doen wat wel en kan en zoveel mogelijk ontmoeting bieden aan inwoners in de moeilijke coronatijden zonder veiligheid en gezondheid uit het oog te verliezen.
Leefbaarheid Kernen Wat wilden we bereiken? Vitale en leefbare kernen waarbij burgers, verenigingen en overige netwerkpartners een rol hebben als samenwerkingspartner en ‘aandeelhouder’ in het belang van het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving en leefbaarheid in de kern.
Wat hebben we gedaan? Eind 2021 zijn voor drie kernen verenigingsavonden georganiseerd. De commissie activiteitensubsidie heeft naast de reguliere aanvragen voor activiteitensubsidie ook de aanvragen voor de zogenaamde Coronasubsidie behandeld en toegekend. Met de initiatiefgroep Ransdaal t.b.v. de realisatie van een multifunctioneel bijgebouw bij de basisschool, zijn nauwe contacten onderhouden dan wel is intensieve samenwerking aan de orde geweest. In 2021 is de voorbereiding gedaan voor het raadsvoorstel van februari 2022. Aansluiting bij regionale coalitie “samen tegen eenzaamheid Zuid-Limburg”. 29
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
De kerst(wens)bomen zijn eind 2021 in de kernen geplaatst. De wensen worden waar mogelijk verwerkt in het Corona herstelplan.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? De leefbaarheid en de saamhorigheid in de kernen heeft door de coronamaatregelen onder druk gestaan. Met het coronaherstelplan wordt het initiatief genomen om de achterstanden intensief en versneld in te halen. Verder hebben de Corona-maatregelen negatieve invloed gehad op het thema eenzaamheid. Bij “Burgerijen-Wat hebbe we gedaan” staan de interventies die in dit kader zijn opgepakt.
Wet verplichte GGZ Wat wilden we bereiken? Door invoering en implementatie van de wet (deels lokaal en deels sub-regionaal) wordt over meer en betere instrumenten beschikt waardoor meer gevarieerde GGZ op maat mogelijk is.
Wat hebben we gedaan? Per 1 januari 2020 is de WvGGZ ingegaan. Deze wet regelt de verplichte zorg voor mensen met een psychiatrische problematiek. In Voerendaal hebben we sindsdien niet veel praktijkervaring opgedaan met deze wet: in 2021 zijn er slechts twee crisismaatregelen afgegeven en er is geen een melding bij het meldpunt binnen gekomen. Dus er is ook geen verkennend onderzoek uitgevoerd en ook geen zorgmachtiging aangevraagd/afgegeven. In 2021 is ingezet op een aantal aspecten, te weten: Deskundigheidsbevordering. Wetsevaluatie: het onderzoek t.b.v. de wetsevaluatie is gestart in 2021, in 2022 wordt de evaluatie afgerond. Inventarisatie knelpunten bij uitvoering van de wet opgesteld t.b.v. procesverbetering. Uitwisseling info met familie vertrouwenspersoon (FVP) middels periodiek overleg met uitvoerders van de Wvggz (i.c. toegangsteam Wmo). Overzicht gemaakt van zorgaanbod (verplichte zorg) in Zuid Limburg. Afwegingskader gegevensdeling gemeenten – GGZ opgesteld. In samenspraak met OM zijn afspraken gemaakt over een uniforme wijze van rapporteren en de vorm van het verkennend onderzoek. In samenspraak met OM en GGZ afspraken gemaakt over de wijze van communiceren: digitaal, via Khonraad, telefonisch. Ook zijn er contactgegevens uitgewisseld om de lijnen zo kort mogelijk te houden.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? De risico’s die zich mogelijk hebben voorgedaan vloeien voort uit het feit dat er door een gebrek aan casuïstiek te weinig ervaring en kennis wordt opgedaan met de uitvoering van de wet en er geen routine opgebouwd wordt. In Parkstad zijn er daarom afspraken gemaakt dat er jaarlijks regionale intervisiebijeenkomsten worden georganiseerd en dat onderlinge consultatie altijd mogelijk is.
Personen met verward gedrag Wat wilden we bereiken? Een integrale, sociaal domein overstijgende aanpak met het accent op preventie en vroegsignalering teneinde betere hulp en ondersteuning te organiseren om mensen te helpen weer grip op hun leven terug te krijgen waarbij we de intentie hebben om zowel maatschappelijke overlast alsook persoonlijk leed zo veel mogelijk te voorkomen of te beperken.
Wat hebben we gedaan? In 2021 is in de Burgerij Klimmen in samenwerking met Mondriaan, Philadelphia en Cicero een extra activiteit/dagdeel geïnitieerd die aansluit bij de behoeften van de doelgroep maar zich tegelijkertijd ook leent voor andere doelgroepen. Door de covid-maatregelen hebben we met deze nieuwe pilot helaas nog niet heel veel ervaring opgedaan (de burgerij is lange tijd dicht geweest). Het netwerkoverleg Sociaal domein komt maandelijks bij elkaar. Hier vindt afstemming plaats over complexe problematieken waar mogelijk verward gedrag aan ten grondslag ligt of uit voort kan vloeien. Door deze afstemming en korte lijnen kan beter en sneller ingegrepen worden en overlast vroegtijdig
30
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
gesignaleerd en aangepakt worden. Deelnemers zijn bijvoorbeeld, politie, thuiszorg, jeugdarts, woningstichting, gemeentelijke medewerkers van de afdelingen Wmo, jeugd en veiligheid. In 2021 is het landelijke meldnummer voor niet-acute zorgen over personen met verward gedrag de lucht ingegaan. De meldingen die betrekking hebben op burgers van Voerendaal worden doorgeschakeld naar het Wmo-loket. Het jaar 2021 stond in het teken van ervaring opdoen en monitoren. Er is tot nu toe slechts één telefoontje doorgeschakeld naar Voerendaal. De pilots uit de bouwstenennotitie personen met verward gedrag zijn worden voortgezet, zijn inmiddels afgerond en geëvalueerd of zijn reeds in een andere vorm voortgezet.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Er hebben zich voor zover bekend geen concrete risico’s voorgedaan. Maar in zijn algemeenheid geldt dat verward gedrag steeds vaker voor komt / kan komen aangezien mensen langer thuis blijven wonen, we veel beperkingen in het sociale en openbare leven hebben gehad a.g.v. de covid-maatregelen en de wachtlijst in de ggz niet korter lijkt te worden. Een snelle en adequate signalering is in geval van verward gedrag van groot belang. Daarom zetten we maximaal in op korte lijnen en goede samenwerkingsafspraken met ketenpartners.
Beschermd wonen en opvang Wat wilden we bereiken? Meer kleinschalige opvang, liefst in een gewoon huis in de eigen omgeving, dus wonen in verschillende varianten, met begeleiding op maat en evenredig verspreid over Parkstad.
Wat hebben we gedaan? We ondersteunen bij financiële problemen, bij het voorkomen van uithuiszettingen en bij het aanwenden van het sociaal netwerk zodat maatschappelijke opvang niet nodig is. Daarnaast is er ingezet op de samenwerking met en tussen sociale diensten onderling. Kompas voert waar nodig de gemaakte afspraken uit. In Voerendaal is in 2021 een doorstroomwoning/ tussenvoorziening gerealiseerd. Dat is een woning voor een gezin dat aangewezen is op maatschappelijke opvang, maar in de bestaande opvanglocaties niet terecht kan omdat daar geen mogelijkheid is om een geheel gezin onder te brengen. In 2021 is het voorbereidende traject in gang gezet om twee skaeve husen in de gemeente Voerendaal te plaatsen. Een skaeve huse is een woonunit voor één persoon met een indicatie voor beschermd wonen. In 2023 gaat de doordecentralisatie van beschermd wonen in. In 2021 is een intensief regionaal voorbereidingstraject ingezet dat gericht is op het implementeren van beschermd wonen in alle regiogemeenten. In 2021 zijn de doelgroep beschermd wonen, de herkomstgemeenten en de financiële stromen in kaart gebracht. De contouren voor een regionale samenwerkingsconstructie en afrekensystematiek zijn geschetst.
Welke risico’s hebben zich voorgedaan? Er hebben zich geen concrete risico’s voorgedaan. Maar het meer spreiden van de doelgroep opvang en beschermd wonen neemt een groter risico op eventuele overlast met zich mee. Hier kunnen burgers zich tegen verzetten. Een mogelijk voorbeeld is de plaatsing van de twee skaeve husen. Het creëren van draagvlak van omwonenden enerzijds en goede begeleiding van de doelgroep anderzijds is essentieel. Een risico bij de decentralisatie van beschermd wonen is dat gemeenten het niet eens worden over de afrekensystematiek: afrekenen op basis van de te ontvangen rijksmiddelen of op basis van de herkomstgemeenten van de cliënten.
Toekomstbestendige peuteropvang Wat wilden we bereiken? Toegankelijke en kwalitatief goede peuteropvang voor alle peuter tussen 2,5 en 4 jaar. Deze wordt aangeboden binnen het financieel beschikbare kader. Voldoen aan de opgave van het rijk waarbij alle kinderen die behoren tot de VVE doelgroep een extra aanbod krijgen voor de duur van 16 uur per week.
Wat hebben we gedaan? De nieuwe regeling peuteropvang is geïmplementeerd, waarbij er ook sprake is geweest van een nieuwe financieringssystematiek. Het is in 2021 mogelijk geweest om hoogwaardige peuteropvang binnen het budget uit te voeren. 31
Jaarstukken 2021 Gemeente Voerendaal
De overgang van peuteropvangaanbieder is gerealiseerd in 2021. In 2021 heeft een intensieve samenwerking plaatsgevonden om de implementatie van peuteropvangaanbieder goed te laten verlopen. Dit heeft kunnen plaatsvinden en ondanks moeilijke omstandigheden vanwege de pandemie is dit in een redelijk snel tempo goed gelukt. In 2021 is de doelgroepindicatie een grotere rol gaan spelen door de invoering van de nieuwe systematiek. Met een doelgroepindicatie kan het VVE aanbod van 4 dagdelen gevolgd worden. Hierdoor hebben meer ouders een aanvraag gedaan voor een doelgroepindicatie in 2021 en hebben we het aantal doelgroepplaatsingen sterk zien toenemen. Wij beoordelen dit als positief omdat meer kinderen daarmee de specifieke aandacht krijgen dat ze nodig hebben en ook voor hen is bedoeld.