CConstaterende datVoerendaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 - Nota van Zienswijzen

Commissie Samenleving 17 september 2026, gemeente VoerendaalBij agendapunt: Omgevingsvisie Voerendaal (incl. Nota van zienswijzen) (zaak 670283) / Leefomgeving16.288 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

1 Nota van zienswijzen Behorende bij de Omgevingsvisie Voerendaal Voerendaal 2040: Leefbare dorpen, krachtig landschap en een verbonden regio Inhoud 1. | Inleiding .......................................................................................................................................3 1.1 | Ingekomen zienswijzen .........................................................................................................3 1.2 | Behandeling zienswijzen .......................................................................................................4 1.3 | Ambtelijke aanpassingen ......................................................................................................4 2.

| Zienswijze en gemeentelijke reactie ..............................................................................................4 2.1 | Zienswijze Cumela ...............................................................................................................4 2.2 | Zienswijze Vanhier Wonen ....................................................................................................6 2.3 | Zienswijze indiener A ............................................................................................................7 2.4 | Zienswijze indiener B ............................................................................................................8 2.5 | Zienswijze Enexis ...............................................................................................................11 2.6 | Zienswijze indieners C1 en C2 .............................................................................................13 2.7 | Zienswijze indiener D ..........................................................................................................15 2.8 | Zienswijze indieners E1 t/m E17 ..........................................................................................16 2.9 | Zienswijze Stichting Behoud Groene Loper Kunrade .............................................................16 2.10 | Zienswijze TenneT

..............................................................................................................19 2.11 | Zienswijze indiener F ..........................................................................................................22 2.12 | Zienswijze indiener G ..........................................................................................................22 2.13 | Zienswijze LLTB ..................................................................................................................23 2.14 | Zienswijze PRO ..................................................................................................................28 2.15 | Zienswijze ProRail ..............................................................................................................31 2.16 | Zienswijze indiener H ..........................................................................................................32 2.17 | Zienswijze indieners I ..........................................................................................................33 3. | Ambtelijke aanpassingen ............................................................................................................36 2 3 1.

Inleiding Op 3 juni 2026 heeft het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Voerendaal het ontwerp van de Omgevingsvisie Voerendaal ‘Voerendaal 2040: Leefbare dorpen, krachtig landschap en een verbonden regio’ ter inzage gelegd. De ontwerp-Omgevingsvisie kon op de volgende manieren worden geraadpleegd: • Via de officiële bekendmakingen op www.officielebekendmakingen.nl; • In het gemeentehuis, uitsluitend op afspraak tijdens de openingstijden; • Via de gemeentelijke website, waar het opgemaakte document als pdf-bestand beschikbaar is gesteld. Vanaf die datum konden inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en andere belanghebbenden gedurende zes weken, tot en met 16 juli 2026, hun zienswijze indienen. Er zijn 17 verschillende zienswijzen ontvangen. Eén daarvan is, in gelijkluidende vorm, door 17 indieners ingediend. Met deze nota maakt de gemeente inzichtelijk hoe de ingediende zienswijzen zijn meegewogen bij de verdere uitwerking van de Omgevingsvisie. De betrokkenheid van inwoners, organisaties en bedrijven levert een waardevolle bijdrage aan een visie die aansluit bij de ambities en kwaliteiten van Voerendaal en die samen met de samenleving is vormgegeven. 1.1 Ingekomen zienswijzen De gemeente Voerendaal waardeert de betrokkenheid van inwoners, organisaties en andere belanghebbenden bij de totstandkoming van de Omgevingsvisie.

De ontvangen zienswijzen zijn in deze nota per indiener gebundeld en samengevat. Bij iedere zienswijze is aangegeven hoe de gemeente deze heeft beoordeeld en of de reactie aanleiding heeft gegeven de Omgevingsvisie aan te passen. Op deze wijze wordt inzichtelijk gemaakt hoe de inbreng uit de samenleving heeft bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van de visie. De zienswijzen die door natuurlijke personen zijn ingediend, zijn vanwege de bescherming van persoonsgegevens geanonimiseerd. De zienswijzen van rechtspersonen en andere organisaties zijn niet geanonimiseerd. Naast de formele zienswijzen zijn drie positieve ambtelijke/inhoudelijke reacties ontvangen van Waterschap Limburg, Rijkswaterstaat Zuid-Nederland en The Move Factory. Deze reacties zijn niet als zienswijze aangemerkt. De organisaties spreken hun waardering uit voor de ambities in de ontwerpomgevingsvisie, onder meer op het gebied van klimaatadaptatie, water en bodem, gezondheid, bewegen, leefbaarheid en toekomstbestendige voorzieningen. Zij herkennen zich in de gekozen koers en bieden aan om mee te denken en samen te werken bij de verdere uitwerking van de omgevingsvisie in concrete plannen, programma’s en projecten. Daarbij vragen Waterschap Limburg en Rijkswaterstaat om tijdig betrokken te worden bij onderwerpen die hun werkterrein raken.

The Move Factory benadrukt daarnaast het belang van programmering in de openbare ruimte en van sterke, toekomstbestendige sportverenigingen en voorzieningen. Deze reacties geven geen aanleiding tot aanpassing van de omgevingsvisie, maar worden betrokken bij de uitvoering en verdere uitwerking daarvan. Daarnaast hebben twee inwoners een lijst met vragen ingediend. Beoordeeld is of deze vragen aanleiding geven tot aanpassing van de omgevingsvisie. Dat is niet het geval. Beide inwoners ontvangen een schriftelijke reactie op hun vragen, waarbij tevens wordt aangeboden de gemeentelijke reactie mondeling toe te lichten. 4 1.2 Behandeling zienswijzen Hoewel de zienswijzen in deze nota beknopt zijn samengevat, zijn alle ingediende reacties zorgvuldig en volledig betrokken bij de beoordeling van de Omgevingsvisie Voerendaal. Per zienswijze is aangegeven hoe de gemeente de inbreng heeft meegewogen en of deze aanleiding heeft gegeven tot aanpassing van de ontwerp-Omgevingsvisie. Waar van toepassing is toegelicht op welke wijze opmerkingen zijn verwerkt en welke wijzigingen dit heeft opgeleverd. Hiermee wordt inzichtelijk gemaakt hoe de inbreng van inwoners, organisaties en andere belanghebbenden heeft bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van de Omgevingsvisie.

1.3 Ambtelijke aanpassingen Naast de verwerking van de ingediende zienswijzen heeft de gemeente enkele ambtelijke wijzigingen doorgevoerd. Een overzicht van deze wijzigingen is opgenomen in hoofdstuk 3. 2. Zienswijze en gemeentelijke reactie 2.1 Zienswijze Cumela 2.1.1 Weergave zienswijze Cumela vraagt met haar zienswijzen aandacht voor de onderstaande punten: 1. De indieners vragen om het bestaansrecht en de noodzakelijke aanwezigheid van cumelabedrijven in het buitengebied te erkennen. Vanwege hun werkzaamheden, materieel en voornamelijk agrarische opdrachtgevers zijn deze bedrijven sterk aan het buitengebied gebonden. Zij leveren een belangrijke bijdrage aan de agrarische productie en landbouwtransitie, natuur- en landschapsbeheer, het onderhoud van de openbare ruimte, duurzaamheid, de lokale circulaire economie en het hergebruik van agrarische bebouwing. Daarom verzoeken zij om ruimte te bieden voor de ontwikkeling en uitbreiding van bestaande bedrijfslocaties en voor nieuwvestiging in het buitengebied, zodat zij kunnen bijdragen aan de ambities uit de omgevingsvisie. 2. De indieners benadrukken dat vestiging van cumelabedrijven in het buitengebied essentieel is vanwege hun werkzaamheden en concurrentiepositie.

Verplaatsing naar industrieterreinen kan hinder en onveilige situaties veroorzaken, omdat de ontsluitingswegen vaak niet geschikt zijn voor grote machines en het werk hoofdzakelijk in het buitengebied plaatsvindt. Vestiging nabij het werkgebied voorkomt onnodige verkeersbewegingen en draagt bij aan bereikbaarheid en veiligheid. Daarom verzoeken zij het bestaansrecht van cumelabedrijven in het buitengebied expliciet in de omgevingsvisie te erkennen. 3. De indieners vragen om bij de aanleg, aanpassing en het onderhoud van ontsluitingswegen rekening te houden met het grote en diverse materieel van cumelabedrijven. Zowel hun bedrijfslocaties in de bebouwde kom als de werklocaties binnen de gemeente moeten voor onder meer landbouwvoertuigen, graafmachines, shovels en transportmaterieel goed bereikbaar blijven. 4. Cumela wil bijdragen aan gemeentelijke ambities op het gebied van milieu, natuur, biodiversiteit, energie, duurzaamheid en circulariteit. Cumelabedrijven werken al aan het efficiënt inzetten van energie en grondstoffen en aan het hergebruiken van reststromen, zoals groenafval en vrijkomende grond, als waardevolle grondstoffen. Omdat hiervoor voldoende opslagruimte nodig is, verzoeken zij om bij hun bedrijfslocaties voldoende buitenopslag toe te staan en dit expliciet in de omgevingsvisie vast te leggen. 5.

Cumelabedrijven investeren steeds meer in het opwekken en opslaan van duurzame energie, bijvoorbeeld met zonnepanelen, windmolens, energiehubs en mogelijk waterstofproductie. Hiermee kunnen zij in hun eigen energiebehoefte voorzien en elektrisch materieel opladen. De indieners 5 verzoeken daarom om bij hun bedrijfslocaties voldoende mogelijkheden voor duurzame energieopwekking en -opslag te bieden en dit expliciet in de omgevingsvisie op te nemen. 2.1.2 Reactie gemeente De gemeente dankt Cumela voor haar zienswijze en voor de toelichting op de maatschappelijke betekenis en bijdrage van cumelabedrijven aan het Voerendaalse buitengebied. Ad. 1: De gemeente erkent de rol en betekenis van cumelabedrijven voor het buitengebied, onder meer bij agrarisch beheer, landschapsbeheer, onderhoud van de fysieke leefomgeving, circulariteit en duurzaamheid. Deze bedrijven leveren daarmee een bijdrage aan verschillende opgaven die ook in de omgevingsvisie worden benoemd. Tegelijkertijd is de gemeente bij nieuwe ontwikkelingen, uitbreidingen of nieuwvestiging gebonden aan de geldende ruimtelijke kaders, wet- en regelgeving en de belangen die in het buitengebied spelen, zoals landschap, natuur, woon- en leefklimaat, verkeersveiligheid en milieubelasting. De omgevingsvisie biedt richting, maar vormt geen rechtstreekse toestemming voor uitbreiding of nieuwvestiging.

Eventuele initiatieven van bestaande of nieuwe bedrijven worden daarom afzonderlijk beoordeeld. Daarbij wordt gekeken naar de aard en omvang van het bedrijf, de ruimtelijke inpasbaarheid, de effecten op de omgeving en de bijdrage aan de ambities voor het buitengebied. Waar een initiatief passend is binnen de ruimtelijke kaders en zorgvuldig kan worden ingepast, denkt de gemeente graag mee over de mogelijkheden. Ad 2: De gemeente erkent dat cumelabedrijven een functie kunnen vervullen in het buitengebied, onder meer door hun werkzaamheden op het gebied van agrarisch beheer, landschapsbeheer, onderhoud en uitvoering van werkzaamheden in de fysieke leefomgeving. Dit betekent echter niet dat cumelabedrijven als bedrijfscategorie in algemene zin planologisch passend zijn in het buitengebied, of dat uitbreiding, verplaatsing of nieuwvestiging daar op voorhand mogelijk moet worden gemaakt. De gemeente is gebonden aan de geldende ruimtelijke kaders en aan een zorgvuldige belangenafweging, waarbij onder meer landschap, natuur, woon- en leefklimaat, verkeersveiligheid, milieubelasting en ruimtelijke kwaliteit worden betrokken. De gemeente neemt daarom geen algemene erkenning of expliciete benoeming van het bestaansrecht van cumelabedrijven in het buitengebied op in de omgevingsvisie.

Initiatieven van individuele bedrijven worden afzonderlijk beoordeeld op basis van aard, omvang, locatie, ruimtelijke inpasbaarheid en effecten op de omgeving. Alleen wanneer een concreet initiatief binnen de ruimtelijke kaders past en zorgvuldig kan worden ingepast, kan worden bezien of medewerking mogelijk is. Ad 3: Bij de aanleg, aanpassing en het onderhoud van ontsluitingswegen houdt de gemeente, binnen de geldende kaders en belangenafweging, rekening met de bereikbaarheid van bedrijven en het noodzakelijke gebruik van passend materieel. Ad 4: De gemeente erkent dat Cumela een bijdrage kan leveren aan thema’s als landbouwverkeer, natuur, biodiversiteit, energie, duurzaamheid en circulariteit, maar dit betekent niet dat buitenopslag bij bedrijfslocaties in algemene zin of op voorhand wordt toegestaan; zoals ook bij het eerdere punt aangegeven, beoordeelt de gemeente dergelijke initiatieven altijd afzonderlijk en binnen de geldende ruimtelijke kaders, waarbij onder meer aard, omvang, locatie, landschappelijke inpassing en effecten op de omgeving worden meegewogen.

Ad 5: De gemeente onderschrijft het belang van duurzame energieopwekking en -opslag en ziet dat bedrijven hieraan kunnen bijdragen; daar waar dit ruimtelijk, landschappelijk en milieutechnisch passend 6 is, kunnen mogelijkheden zoals zon op dak en batterijopslag worden betrokken bij concrete initiatieven, maar dit wordt niet op voorhand of specifiek voor cumelabedrijven in de omgevingsvisie vastgelegd. 2.1.3 Conclusie De zienswijze van Cumela leidt niet tot een wijziging van de Omgevingsvisie. 2.2 Zienswijze Vanhier Wonen 2.2.1 Weergave zienswijze Vanhier Wonen vraagt met haar zienswijzen aandacht voor de onderstaande punten: 1. De indieners onderschrijven de koers van de omgevingsvisie, met name voor vitale dorpen, een sterke sociale basis, ontmoeting, toekomstbestendige huisvesting en de samenhang tussen wonen, voorzieningen en leefomgeving. Zij constateren dat de visie op onderdelen nog moet worden geconcretiseerd en bieden aan actief mee te denken over de verdere uitwerking en uitvoering van de ambities. 2. De indieners ondersteunen de ambitie voor een passend woningaanbod, maar vragen om de sociale huuropgave concreter uit te werken in aantallen, fasering en locaties. Daarnaast verzoeken zij om hun rol als samenwerkingspartner bij de realisatie van deze opgave expliciet te benoemen. 3.

De indieners onderschrijven de aandacht voor starters, senioren en kwetsbare inwoners, maar vragen om deze doelgroepen duidelijker te prioriteren en dit te vertalen naar concrete keuzes. Zij verzoeken om levensloopbestendig wonen verder uit te werken in samenhang met zorg en welzijn. Daarnaast vragen zij te onderzoeken of de bestaande woningvoorraad passend en toegankelijk is voor starters en welke aanvullende nieuwbouwopgave daaruit voortvloeit. 4. De indieners benadrukken dat woningbouw en voorzieningen nauw met elkaar samenhangen. Zij pleiten voor een gebiedsgerichte aanpak per kern, waarin duidelijk wordt gemaakt hoe woningbouw kan bijdragen aan het behouden en versterken van lokale voorzieningen. 5. De indieners onderschrijven het behoud van het dorpse karakter, maar vragen aandacht voor de haalbaarheid van woningverdichting binnen bestaande kernen. Om de woningbouwopgave te realiseren, pleiten zij voor een evenwichtige combinatie van inbreiding en uitbreiding. 6. De indieners ondersteunen de duurzaamheids- en energietransitieambities, maar benadrukken dat verduurzaming betaalbaar moet blijven voor huurders. Zij vragen aandacht voor energiearmoede en haalbare investeringen, zodat verduurzaming de woonlasten verlaagt en niet tot extra financiële druk leidt. 7.

De indieners zijn bereid actief samen te werken en verzoeken om als strategisch partner te worden betrokken bij de verdere uitwerking van de omgevingsvisie en gebiedsontwikkelingen. Ook vragen zij om de overige strategische partners en hun verwachte bijdragen expliciet te benoemen, zodat alle partijen proactief kunnen bijdragen. 2.2.2 Reactie gemeente De gemeente dankt Vanhier Wonen voor haar zienswijze, de waardering voor het heldere en ambitieuze toekomstbeeld en haar bereidheid om als maatschappelijke partner bij te dragen aan leefbare en toekomstbestendige dorpen. Ad 1: De gemeente dankt Vanhier Wonen voor haar positieve reactie en waardeert de onderschrijving van de uitgangspunten van de omgevingsvisie. Het is goed te constateren dat er brede overeenstemming bestaat over de ambities ten aanzien van leefbare en vitale kernen, een sterke sociale basis, een passend woningaanbod en de samenhang tussen wonen, voorzieningen en leefomgeving. 7 De gemeente herkent de behoefte aan verdere concretisering. De omgevingsvisie is echter een strategisch document waarin de hoofdlijnen en langetermijnambities voor de fysieke leefomgeving worden vastgelegd. De nadere uitwerking van de volkshuisvestelijke opgaven, de woningbouwprogrammering en de samenwerking met woningcorporaties vindt plaats in het gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma.

Daarbij wordt de woningcorporatie nadrukkelijk als belangrijke samenwerkingspartner betrokken. Ad 2: De gemeente dankt voor waardering van de ambitie voor een passend woningaanbod. De gemeente beseft dat woningcorporaties een cruciale rol hierin spelen. Daarom worden in de omgevingsvisie corporaties expliciet benoemd als belangrijke partners in de realisatie van volkshuisvestingsopgave. Ad 3: De omgevingsvisie benoemt de belangrijkste volkshuisvestelijke opgaven op strategisch niveau. De nadere prioritering van doelgroepen en de vertaling naar aantallen, programmering en maatregelen worden uitgewerkt in het gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma. Ad 4: De gemeente onderschrijft dat woningbouw en voorzieningen nauw met elkaar samenhangen. Een toekomstbestendige kern vraagt om een goede balans tussen wonen, maatschappelijke voorzieningen, bereikbaarheid, leefbaarheid en de economische vitaliteit. Bij toekomstige woningbouwontwikkelingen wordt steeds een integrale afweging gemaakt, waarbij ook de effecten op het voorzieningenniveau, de leefbaarheid en de ruimtelijke kwaliteit worden betrokken. Daarnaast zijn voor verschillende kernen kernwethouders aangewezen.

Zij vervullen een belangrijke rol in het signaleren van de specifieke behoeften en ontwikkelingen binnen de kernen en zorgen ervoor dat deze gebiedsgerichte belangen worden betrokken bij de verdere uitwerking van de omgevingsvisie en concrete woningbouwinitiatieven. Ad 5: De gemeente onderschrijft de noodzaak om een evenwichtige combinatie te zoeken tussen inbreiding en uitbreiding. Dit behoort ook bij de gebiedsgerichte belangen en afwegingen die worden gemaakt bij verdere uitwerking van de omgevingsvisie en concrete woningbouwinitiatieven. Zowel in- als uitbreidingslocaties zijn opgenomen in de visie. Ad 6: De gemeente Voerendaal wil dat elke inwoner mee kan doen met de verduurzaming van woningen. Hiervoor worden brede projecten opgezet met een groot bereik. Maatwerk en gerichte communicatie zijn hierin essentieel. Gezien de omvang van de opgave zullen over de komende jaren middels verschillende projecten en een steeds specifiekere benadering van (kleinere) doelgroepen inwoners worden geholpen en gesteund door de gemeente. Energiearmoede heeft hierbij constante aandacht en prioriteit; ook het Rijk voorziet deze doelgroep van extra middelen. Ook in de omgevingsvisie wordt aandacht besteed aan energiearmoede (o.a. paragraaf 5.2). Ad 7: In de omgevingsvisie wordt het belang van de betrokkenheid van partners bij de realisatie van opgaven benoemd.

De gemeente zet de lijnen uit maar daadwerkelijke uitvoering is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. In hoofdstuk 8 wordt hier nog expliciet bij stilgestaan. 2.2.3 Conclusie De zienswijze van Vanhier Wonen leidt niet tot een wijziging van de Omgevingsvisie. 2.3 Zienswijze indiener A 2.3.1 Weergave zienswijze De indiener vraagt met haar zienswijzen aandacht voor de onderstaande punten: De indiener vraagt om bij de warmtetransitie rekening te houden met woningen met luchtverwarming, waarvoor een warmtepomp niet aantoonbaar een technisch en financieel gelijkwaardig alternatief is. Vervanging van de relatief jonge, goed functionerende installatie kan ingrijpende aanpassingen, hoge 8 kosten en kapitaalvernietiging veroorzaken. Daarom wordt verzocht om individuele beoordeling en maatwerk, ruimte voor toekomstige duurzame alternatieven en onafhankelijk onderzoek naar de gevolgen voor dit woningtype voordat verplichtingen worden opgelegd. 2.3.2 Reactie gemeente De gemeente dankt de indiener voor de zienswijze. De gemeente legt de komende jaren geen verplichtingen op ten aanzien van het verwarmingssysteem in woningen. Het Klimaatakkoord schrijft voor dat Nederland in 2050 van het gas af moet. Dit houdt in dat in de afgelopen en komende jaren stapsgewijs wordt toegewerkt aan het klaarmaken van woningen om uiteindelijk de gaskraan (fossiel gas) dicht te draaien.

De gemeente is zich ervan bewust dat dit niet voor elke woning even eenvoudig is. In toekomstige besluitvorming zal middels onderzoeken rekening gehouden worden met verschillende woningtypes. De gemeente Voerendaal streeft ernaar dat elke inwoner kan meedoen met de verduurzaming. 2.3.3 Conclusie De zienswijze leidt niet tot een wijziging van de Omgevingsvisie. 2.4 Zienswijze indiener B 2.4.1 Weergave zienswijze De indiener vraagt met haar zienswijzen aandacht voor de onderstaande punten: 1. De indiener waardeert de vormgeving, maar mist een duidelijke beschrijving van de kernwaarden waarop gemeentelijke keuzes worden gebaseerd. Verzocht wordt deze kernwaarden expliciet in de visie op te nemen. 2. De indiener vraagt om duidelijk te beschrijven welke wettelijke, democratische en uitvoerende taken de gemeente heeft en waar de grenzen van deze verantwoordelijkheden liggen. 3. De indiener vindt dat de visie vooral gericht is op het behoud van de bestaande situatie. Hoewel toekomstige vraagstukken en ambities worden benoemd, ontbreekt volgens de indiener een duidelijke veranderingsgerichte en vernieuwende koers. 4. De indiener vraagt om in de omgevingsvisie concreter te maken hoe volwaardige en structurele participatie van inwoners en gemeenschappen wordt vormgegeven.

Daarbij moet de gemeente de kracht en kennis van de samenleving daadwerkelijk benutten en verduidelijken wat wordt bedoeld met de ‘juiste personen en organisaties’. Ook wordt aandacht gevraagd voor de continuïteit in de samenwerking met inwoners, ondanks personeelswisselingen binnen de gemeente. 5. De indiener vraagt de gemeente om bij nieuwbouwwijken duidelijke kaders te stellen voor energieneutraliteit en de mogelijkheden voor een warmtenet te onderzoeken, bijvoorbeeld in combinatie met de zonneweide. 6. De indiener vraagt om in de visie en het gemeentelijk beleid duidelijker aandacht te besteden aan inwoners die door werkloosheid, armoede of fysieke beperkingen niet kunnen meekomen. 7. De indiener vraagt om bij de ontwikkeling van nieuwe woonwijken ruimte te bieden aan hofjes voor ouderen, zoals een Knarrenhof, en hierover met betrokkenen in gesprek te gaan. 2.4.2 Reactie gemeente De gemeente dankt de indiener voor de zienswijze, de waardering voor de verzorgde vormgeving en de betrokken suggesties voor verdere verbetering van de Omgevingsvisie. Ad 1: De gemeente onderschrijft de constatering dat de omgevingsvisie op verschillende plaatsen verwijst naar kernwaarden, terwijl deze nog onvoldoende expliciet zijn beschreven. De kernwaarden vormen 9 inderdaad een belangrijk fundament voor de afweging van ruimtelijke en maatschappelijke keuzes.

Naar aanleiding van deze zienswijze zal de gemeente de omgevingsvisie aanvullen met een kader waarin de kernwaarden van de visie worden benoemd en toegelicht. Hiermee wordt duidelijker op basis van welke uitgangspunten keuzes worden gemaakt en hoe de ambities uit de omgevingsvisie in de praktijk worden toegepast. In hoofdstuk 3 wordt, na de beschrijving van de rode draad Goed voor elkaar, een kader Onze kernwaarden toegevoegd: • Samen – We werken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties aan de toekomst van Voerendaal. • Dorpse identiteit – We koesteren de eigenheid, kleinschaligheid en sociale samenhang van onze kernen. • Kwaliteit – We kiezen voor een gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving. • Balans – Ontwikkelingen moeten bijdragen aan een evenwicht tussen wonen, landschap, economie, natuur en mobiliteit. • Toekomstbestendig – We maken keuzes die bijdragen aan brede welvaart voor huidige én toekomstige generaties. Hiermee wordt de verbinding gelegd tussen de visie, de ambities en de uiteindelijke besluitvorming. Ad 2: De gemeente begrijpt de wens om meer inzicht te geven in de verschillende rollen en taken van de gemeente. De Omgevingsvisie heeft echter een ander doel.

Op grond van de Omgevingswet is de Omgevingsvisie een strategisch beleidsdocument waarin de gemeente haar ambities en de gewenste ontwikkeling van de fysieke leefomgeving beschrijft. Het document is niet bedoeld als algemene toelichting op de gemeentelijke organisatie, bevoegdheden of taakverdeling. De taken van de gemeente vloeien voort uit verschillende wettelijke regelingen en omvatten onder meer wettelijke, bestuurlijke en uitvoerende verantwoordelijkheden. Een volledige beschrijving daarvan valt buiten de reikwijdte van de Omgevingsvisie en draagt niet direct bij aan de strategische keuzes die in dit document worden gemaakt. Ad 3: De gemeente neemt kennis van de constatering van indiener dat de Omgevingsvisie vanuit haar perspectief een behoudende indruk maakt. De Omgevingsvisie beoogt enerzijds de kwaliteiten van Voerendaal te behouden en te versterken, en anderzijds richting te geven aan de grote opgaven op het gebied van wonen, klimaat, energie, leefbaarheid en het landelijk gebied. De gemeente is van oordeel dat deze ambities en ontwikkelingen voldoende in de Omgevingsvisie zijn verankerd. Ad 4: De gemeente herkent de wens om de rol van inwoners en gemeenschappen nadrukkelijker te beschrijven. De Omgevingsvisie gaat uit van een samenleving waarin inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en gemeente gezamenlijk werken aan de kwaliteit van de leefomgeving.

Het uitgangspunt is niet alleen participatie bij gemeentelijke plannen, maar ook het benutten en ondersteunen van initiatieven uit de samenleving. Om dit duidelijker tot uitdrukking te brengen, wordt de tekst in paragraaf 3.4 op dit punt verduidelijkt. De opmerking over de formulering ‘de juiste personen en organisaties’ neemt de gemeente eveneens over. Deze formulering kan de indruk wekken dat de gemeente bepaalt wie mag deelnemen. Dit is niet de bedoeling. Het is van belang dat uit de tekst blijkt dat de gemeente in verbinding staat met relevante belanghebbenden, initiatiefnemers en gemeenschappen en waar nodig een verbindende of faciliterende rol vervult. Daarbij wordt nadrukkelijk voortgebouwd op bestaande samenwerkingen en netwerken binnen de gemeente en gemeenschappen. 10 De vraag hoe de gemeente de continuïteit in de relatie met inwoners organiseert, is een belangrijk aandachtspunt. De Omgevingsvisie beschrijft hiervoor de uitgangspunten, maar werkt de organisatorische invulling niet uit. De Omgevingsvisie beschrijft dus de strategische koers voor de fysieke leefomgeving en is niet bedoeld als uitwerking van de gemeentelijke participatieaanpak of de inrichting van de gemeentelijke organisatie.

Voorgestelde aanpassing paragraaf 3.4 Vervanging van de passage waarin staat dat de gemeente contact legt met ‘de juiste personen en organisaties’ door: ‘De gemeente werkt samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen aan de ontwikkeling van de leefomgeving. Daarbij sluiten we aan bij bestaande initiatieven, netwerken en gemeenschappen, stimuleren we dat ideeën en initiatieven uit de samenleving daadwerkelijk kunnen bijdragen aan de uitvoering van de ambities uit deze Omgevingsvisie en zoeken we actief naar aanvullende netwerken en uitbreiding van bestaande samenwerkingsverbanden. De gemeente vervult hierbij een verbindende, faciliterende en waar nodig regisserende rol.’ Ad 5: De gemeente Voerendaal streeft naar energieneutraliteit. In PALET (Parkstad Limburg Energietransitie) hebben de Parkstad-gemeenten afgesproken dat zij in 2040 energieneutraal zijn. Dit betekent dat er in de regio evenveel energie wordt opgewekt als dat er verbruikt wordt. Op verschillende fronten wordt hier hard aan gewerkt. Zo heeft Voerendaal een vooruitstrevend beleidskader dat zonneweides mogelijk maken, loopt op dit moment het Isolatieproject Parkstad en krijgt het onderwerp ‘Netcongestie’ hoge prioriteit. Voor nieuwbouwwijken geldt het landelijke ‘Besluit bouwwerken leefomgeving’ (Bbl).

Hierin is vastgelegd aan welke eisen nieuwbouw moet voldoen op gebieden zoals veiligheid, gezondheid, milieu en energie. Naast de Bbl gelden sinds 2021 ook de BENG-eisen (Bijna Energieneutrale Gebouwen). Hierdoor zullen nieuwbouwwoningen in Voerendaal hoofdzakelijk verwarmd worden door warmtepompen, al dan niet binnen een klein collectief warmtenet. De keuze voor het energiesysteem is aan de initiatiefnemer/projectontwikkelaar, mits wordt voldaan aan de geldende wettelijke eisen. Ad 6: De gemeente deelt het belang om aandacht te hebben voor inwoners die door financiële, lichamelijke, sociale of arbeidsgerelateerde omstandigheden niet vanzelfsprekend kunnen meekomen. In de omgevingsvisie is dit op hoofdlijnen opgenomen. Zo is er in de visie aandacht voor kwetsbare groepen, betaalbaar wonen, toegankelijke zorg en ondersteuning, gezondheid, energiearmoede, inclusieve voorzieningen en aansluiting op de arbeidsmarkt. Ook wordt ingezet op een sterke sociale basis waarin iedereen kan meedoen en ondersteuning kan vinden wanneer dat nodig is. De omgevingsvisie is een strategisch kader en bevat daarom geen concrete maatregelen voor bijvoorbeeld armoedebestrijding, inkomensondersteuning of re-integratie. Deze onderwerpen worden verder uitgewerkt binnen het gemeentelijke beleid voor het sociaal domein, wonen, gezondheid en participatie.

De zienswijze geeft daarom geen aanleiding om de omgevingsvisie aan te passen. Ad 7: De gemeente dankt de indiener voor deze suggestie. De gemeente onderschrijft het belang van passende woonvormen voor ouderen en het stimuleren van doorstroming op de woningmarkt. Initiatieven zoals hofjes kunnen hieraan een waardevolle bijdrage leveren. De omgevingsvisie biedt ruimte voor dergelijke woonconcepten, mits deze passen binnen de ruimtelijke en volkshuisvestelijke uitgangspunten van de gemeente. De concrete uitwerking en beoordeling van dergelijke initiatieven vindt plaats bij de ontwikkeling van woningbouwplannen. De gemeente heeft de ontwikkelende partij verzocht om contact op te nemen met de indiener. De zienswijze geeft geen aanleiding tot aanpassing van de omgevingsvisie. 2.4.3 Conclusie De zienswijze leidt tot aanpassing van hoofdstuk 3 door toevoeging van de kernwaarden conform Ad 1 en tot aanpassing van paragraaf 3.4. conform Ad 4. 11 2.5 Zienswijze Enexis 2.5.1 Weergave zienswijze Enexis vraagt met haar zienswijzen aandacht voor de onderstaande punten: 1. De indieners ondersteunen de omgevingsvisie en verzoeken de reeds goed benoemde onderdelen ongewijzigd te laten. Daarnaast stellen zij enkele aanvullingen voor en vragen zij om vroegtijdig te worden betrokken bij de verdere beleids- en planvorming. 2.

Enexis vraagt om in de omgevingsvisie, met name in paragrafen 4.2 en 4.3, expliciet op te nemen dat bestaande en nieuwe woningen tijdig moeten kunnen beschikken over een voldoende, betrouwbare en goed beheerbare energievoorziening, die Enexis als netbeheerder tijdig kan realiseren, borgen en beheren. 3. Enexis benadrukt dat de energietransitie naast natuur, biodiversiteit, waterbeheer en klimaatadaptatie een zelfstandig en zwaarwegend maatschappelijk belang vormt. Daarom verzoekt Enexis om de passage in paragraaf 5.2 te handhaven waarin de energietransitie als integrale ruimtelijke opgave wordt erkend en bij nieuwe ontwikkelingen tijdig ruimte wordt gereserveerd voor energie-infrastructuur, zoals transformatorstations, kabels, leidingen en energieopslag. 4. Enexis vraagt om in hoofdstuk 6 expliciet te benoemen dat brede welvaart, bereikbare voorzieningen en een sterke lokale economie afhankelijk zijn van een voldoende, betrouwbare en toekomstbestendige energievoorziening. Enexis ondersteunt de wijze waarop de omgevingsvisie de energietransitie faciliteert en verzoekt de relevante uitgangspunten bij de verdere uitwerking en definitieve vaststelling ongewijzigd te behouden. 5. Enexis vraagt om energie-infrastructuur en netcapaciteit als bindende en gelijkwaardige afwegingscriteria in de omgevingsvisie op te nemen.

Bij gemeentelijke en particuliere ontwikkelingen moet vooraf worden beoordeeld of voldoende netcapaciteit beschikbaar of tijdig realiseerbaar is. Ontwikkelingen met een aanzienlijke energievraag of teruglevering zouden alleen mogelijk moeten zijn als zij binnen de beschikbare of planbare netcapaciteit passen of als mitigerende maatregelen worden getroffen. Daarnaast verzoekt Enexis om netcongestie en efficiënt netgebruik expliciet te toetsen en oplossingen zoals energieopslag, flexibiliteit en vraagsturing te stimuleren. 6. Enexis vraagt om netcongestie expliciet als cruciale randvoorwaarde voor ruimtelijke ontwikkelingen op te nemen. De gemeente moet sturen op beperking van piekbelasting, efficiënt netgebruik en lokale afstemming van energievraag en -aanbod, onder meer via smart grids en energieopslag. Daarnaast wordt verzocht tijdig ruimte te reserveren voor netuitbreidingen en stations en de benodigde vergunningprocedures goed af te stemmen en te bevorderen. 7. Enexis vraagt om efficiënte, tijdige en voorspelbare besluitvorming rond energie-infrastructuur, met vroegtijdige afstemming tussen de gemeente, initiatiefnemers en de netbeheerder. Daarbij moeten wettelijke kaders en termijnen worden gerespecteerd en moet ruimte zijn voor standaardisatie van stations, ruimtelijke inpassing en procedures.

Initiatiefnemers zouden al in de verkenningsfase de haalbaarheid en gevolgen voor het energiesysteem met de netbeheerder moeten beoordelen. 8. Enexis vraagt om energie-infrastructuur als volwaardig onderdeel van gebiedsontwikkeling te beschouwen, netbeheerders structureel bij de planvorming te betrekken en met gebiedsgerichte energieplannen te werken. De gemeente, netbeheerders en andere betrokken partijen moeten ruimtelijke ontwikkelingen en energie-infrastructuur gezamenlijk en in samenhang plannen en realiseren. 2.5.2 Reactie gemeente De gemeente dankt Enexis voor haar zienswijze en voor de waardering van de Omgevingsvisie als goede basis voor de energietransitie en een toekomstbestendig energiesysteem. 12 Ad 1: De gemeente dankt Enexis voor de steun aan de omgevingsvisie en onderschrijft een integrale benadering en, indien mogelijk, vroegtijdige afstemming met netbeheerders. De omgevingsvisie is echter een strategisch instrument en benoemt de duurzaamheidsambities op hoofdlijnen. De nadere uitwerking wordt vastgelegd in programma's en andere instrumenten.

Wel zal in de toelichting (paragraaf 5.2) onder het kopje ‘Op weg naar een energieneutrale gemeente in 2040’ de volgende tekst worden opgenomen waarin tijdige afstemming explicieter wordt benadrukt: 'Bij ruimtelijke ontwikkelingen waarbij de energievoorziening een belangrijke rol speelt, vindt waar mogelijk tijdige afstemming plaats met de netbeheerders.’ Ad 2: De gemeente onderschrijft dat een betrouwbare en tijdig realiseerbare energievoorziening een belangrijke randvoorwaarde is voor woningbouw. Deze samenhang is in paragraaf 5.2 op strategisch niveau opgenomen. De beschikbaarheid en technische uitwerking van energie-infrastructuur worden per woningbouwontwikkeling onderzocht en afgestemd met de netbeheerder. De zienswijze geeft daarom geen aanleiding om de paragrafen 4.2 en 4.3 aan te passen. Ad 3: De gemeente neemt kennis van de constatering van indiener over het belang van een tijdige inpassing van energie-infra in samenhang met andere ruimtelijke afwegingen. De Omgevingsvisie beoogt enerzijds de kwaliteiten van Voerendaal te behouden en te versterken, en anderzijds richting te geven aan de grote opgaven op het gebied van wonen, klimaat, energie, leefbaarheid en het landelijk gebied. De gemeente is van oordeel dat deze ambities en ontwikkelingen voldoende integraal in de omgevingsvisie zijn verankerd.

Deze zienswijze geeft geen aanleiding om de Omgevingsvisie aan te passen. Ad 4: De gemeente onderschrijft het belang van een betrouwbare en toekomstbestendige energievoorziening en erkent dat energie-infrastructuur een belangrijke randvoorwaarde vormt voor onder meer de energietransitie en lokale economie. De Omgevingsvisie is echter een strategische visie op hoofdlijnen waarin de gemeentelijke ambities voor de fysieke leefomgeving worden beschreven. De nadere uitwerking vindt plaats in programma's, het omgevingsplan en/of concrete ruimtelijke procedures. Deze zienswijze geeft geen aanleiding om de omgevingsvisie aan te passen. Ad 5: De gemeente Voerendaal neemt kennis van deze opmerking maar deelt de conclusie niet. De gemeente begrijpt de aandacht voor tijdige beschikbaarheid en aansluitbaarheid van energie- infrastructuur in relatie tot ruimtelijke ontwikkelingen. De voorgestelde tekstuele aanvulling gaat echter verder dan de strategische rol van de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie is een strategisch beleidsdocument en bevat geen bindend toetsingskader met normeringen voor ruimtelijke plannen. Deze zienswijze geeft geen aanleiding om de omgevingsvisie op dit onderdeel aan te passen.

Ad 6: De gemeente onderschrijft het belang van een betrouwbare en toekomstbestendige energievoorziening en erkent dat energie-infrastructuur een steeds belangrijkere randvoorwaarde vormt voor de energietransitie en ruimtelijke ontwikkelingen. De inhoudelijke essentie van dit tekstvoorstel is al grotendeels verwerkt in de omgevingsvisie. De gemeente Voerendaal erkent het nut en de noodzaak voor versnellingen van uitbreidingen aan het elektriciteitsnet. Daarvoor werkt de gemeente bij ruimtelijke ontwikkelingen al samen met netbeheerders om de benodigde energie-infrastructuur tijdig in beeld te brengen. Deze afspraken zijn vertaald in de Nadere overeenkomst (NOK) met Enexis. Deze zienswijze geeft geen aanleiding om de omgevingsvisie op dit onderdeel aan te passen. Ad 7: De gemeente onderschrijft het belang van een efficiënte, tijdige en zo voorspelbaar mogelijke besluitvorming over energie-infrastructuur. Zoals aangegeven in de beantwoording onder Ad 1, wordt in paragraaf 5.2 van de Omgevingsvisie explicieter benadrukt dat bij ruimtelijke ontwikkelingen waarbij de energievoorziening een belangrijke rol speelt, waar mogelijk, tijdige afstemming met de netbeheerders plaatsvindt. 13 De Omgevingsvisie is een strategisch beleidsdocument en bevat daarom geen gedetailleerde procesafspraken, standaardoplossingen voor stations of rechtstreeks werkende verplichtingen voor initiatiefnemers.

Deze onderwerpen kunnen, voor zover relevant, nader worden uitgewerkt in programma’s, ruimtelijke procedures en afspraken met initiatiefnemers en netbeheerders. Daarbij worden de geldende wettelijke kaders en termijnen in acht genomen. De gemeente kan geen vaste uitkomst of doorlooptijd garanderen, omdat besluitvorming afhankelijk is van de omstandigheden van het concrete geval en een zorgvuldige afweging van de betrokken belangen. Gelet op de onder ad 1 genoemde aanvulling geeft dit onderdeel van de zienswijze geen aanleiding tot een aanvullende wijziging van de Omgevingsvisie. Ad 8: De gemeente onderschrijft het belang om energie-infrastructuur als integraal onderdeel van gebiedsontwikkeling te beschouwen en netbeheerders, waar mogelijk en relevant, tijdig bij de planvorming te betrekken. Zoals aangegeven in de beantwoording onder Ad 1, wordt dit belang in paragraaf 5.2 van de Omgevingsvisie explicieter benadrukt. De Omgevingsvisie is een strategisch beleidsdocument en bevat daarom geen concrete procesafspraken over structurele betrokkenheid van netbeheerders of een verplichting om voor iedere gebiedsontwikkeling een gebiedsgericht energieplan op te stellen.

De wijze waarop ruimtelijke ontwikkelingen en de benodigde energie-infrastructuur gezamenlijk en in samenhang worden gepland en gerealiseerd, wordt per ontwikkeling beoordeeld en kan nader worden uitgewerkt in programma’s, gebiedsvisies, ruimtelijke procedures en afspraken met initiatiefnemers, netbeheerders en andere betrokken partijen. Gelet op de onder Ad 1 genoemde aanvulling geeft dit onderdeel van de zienswijze geen aanleiding tot een aanvullende wijziging van de Omgevingsvisie. 2.5.3 Conclusie De zienswijze leidt tot een aanpassing van paragraaf 5.2 conform Ad 1. 2.6 Zienswijze indieners C1 en C2 Deze zienswijze wordt onderschreven door 11 inwoners van de gemeente Voerendaal. 2.6.1 Weergave zienswijze 1. De indiener verzoekt om Kunrade Oost en de omgeving Grachtstraat niet als vaststaande of kansrijke woningbouwlocatie aan te wijzen, maar uitsluitend als nader te onderzoeken gebied. Eventuele ontwikkeling mag pas plaatsvinden na onafhankelijk onderzoek en afzonderlijke besluitvorming door de gemeenteraad. 2. De indiener verzoekt om vervolgvelden en aangrenzende uitbreidingslocaties niet automatisch uit het Masterplan Wonen over te nemen. Deze locaties zouden pas na een nieuwe integrale afweging in de omgevingsvisie en afzonderlijke besluitvorming door de gemeenteraad in beeld mogen komen. 3.

De indiener verzoekt vast te leggen dat een eerste haalbaarheidsscan uit het Masterplan Wonen onvoldoende grondslag biedt om woningbouwlocaties planologisch te verankeren in de omgevingsvisie. 4. De indiener verzoekt om vóór nieuwe woningbouwbesluiten de woningbehoefte te actualiseren, met aandacht voor demografie, vergrijzing, doorstroming, betaalbaarheid en reeds geplande woningbouw in alle kernen. Daarbij moeten eerst de mogelijkheden op bestaande locaties worden onderzocht, met bijzondere aandacht voor passende woningen die de doorstroming bevorderen. 5. De indiener verzoekt om eerst onderzoek te doen naar alternatieven voor uitbreiding, zoals inbreiding, herstructurering, transformatie van leegstaand vastgoed en vrijkomende agrarische bebouwing, levensloopbestendige woningen en reeds geplande projecten. Pas daarna moet worden beoordeeld of uitbreiding in Kunrade Oost nog noodzakelijk en actueel is. 14 6. De indiener verzoekt om vóór een locatiekeuze onafhankelijke onderzoeken uit te voeren naar de verkeersveiligheid in de Grachtstraat, waterhuishouding en -berging, Natura 2000 en natuur- en landschapswaarden. Daarnaast wordt gevraagd vast te leggen dat de gemeente actief regie voert op landschap, verkeer, water en participatie, in plaats van uitsluitend faciliterend en toetsend op te treden. 7.

De indiener verzoekt vast te leggen dat grondposities van ontwikkelaars niet bepalend zijn voor ruimtelijke keuzes en geen recht geven op planologische medewerking. 8. De indiener verzoekt expliciet vast te leggen dat omwonenden worden betrokken voordat een stedenbouwkundig voorkeursmodel wordt opgesteld of een omgevingsplanprocedure wordt voorbereid. 9. De indiener verzoekt de open overgangszone tussen Kunrade-Oost en het buitengebied te beschermen en te voorkomen dat de omgevingsvisie ten onrechte de indruk wekt dat woningbouw op deze locatie planologisch al vaststaat. 2.6.2 Reactie gemeente De gemeente dankt de indieners voor hun uitvoerige en betrokken zienswijze en voor de erkenning van het belang van passende woningbouw en de kernkwaliteiten van Voerendaal. Ad 1: De aanwijzing van kansrijke woningbouwlocaties is gebaseerd op de afwegingen die zijn gemaakt in het Masterplan Wonen. Daarbij is een eerste haalbaarheidsscan uitgevoerd, op basis waarvan deze locaties als kansrijk zijn aangemerkt. De omgevingsvisie neemt deze strategische koers over. Voor een eventuele ontwikkeling is een goede ruimtelijke onderbouwing (ETFAL) noodzakelijk en moeten de daarvoor geldende planologische procedures worden doorlopen.

Ad 2: De omgevingsvisie legt de strategische ontwikkelrichting voor de fysieke leefomgeving vast en voorziet niet in een afzonderlijke besluitvormingssystematiek voor toekomstige woningbouwlocaties. Eventuele vervolgontwikkelingen worden, indien aan de orde, beoordeeld binnen de dan geldende beleidskaders en volgens de daarvoor geldende planologische procedures. Het vooraf uitsluiten van toekomstige ontwikkellocaties of het verplicht stellen van afzonderlijke raadsbesluitvorming past niet binnen het karakter van de omgevingsvisie en zou de benodigde flexibiliteit beperken om in te kunnen spelen op de woningbouwopgave. Ad 3: De omgevingsvisie kent een strategisch karakter en voorziet niet in planologische bestendiging van locaties. Voor de omgevingsvisie is het Masterplan bestaand beleid. De planologische afweging en noodzakelijke (ruimtelijke) onderbouwing vinden plaats in de daarvoor bestemde (planologische) procedures. De haalbaarheidsscan uit het Masterplan Wonen vormt uitsluitend een beleidsmatige afweging en geen planologische besluitvorming. Ad 4: De gemeente beschikt over een actuele woningbehoefteanalyse, die periodiek wordt geactualiseerd op basis van regionale afspraken. Hierbij worden onder meer demografische ontwikkelingen, vergrijzing, doorstroming, betaalbaarheid en de voortgang van de woningbouwopgave betrokken.

Deze informatie vormt de basis voor de gemeentelijke woningbouwprogrammering. Ad 5: De afweging van mogelijkheden voor inbreiding, herstructurering, transformatie en zorgvuldig ruimtegebruik heeft reeds plaatsgevonden bij de totstandkoming van het Masterplan Wonen. Daaruit is gebleken dat deze mogelijkheden, mede gelet op de omvang en gewenste snelheid van de woningbouwopgave, onvoldoende zijn om volledig in de woningbehoefte te voorzien. Daarom biedt het Masterplan Wonen de omgevingsvisie, naast inbreiding en transformatie, ook ruimte voor uitbreidingslocaties waar dit ruimtelijk en landschappelijk verantwoord is. Ad 6: De genoemde onderzoeken maken, indien noodzakelijk, onderdeel uit van de planologische procedure voor een concrete ruimtelijke ontwikkeling. De onderzoeken worden verricht door de 15 ontwikkelende partijen. De omgevingsvisie is niet het instrument waarin onderzoeksplichten voor individuele locaties worden vastgelegd. Ad 7: De gemeente onderschrijft dit uitgangspunt. Grondposities zijn niet leidend bij ruimtelijke afwegingen en geven op zichzelf geen recht op planologische medewerking. Dit is reeds het uitgangspunt van het gemeentelijk beleid. Ad 8: De wijze waarop en het moment waarop participatie plaatsvindt, is afhankelijk van de aard, omvang en complexiteit van een ontwikkeling.

De omgevingsvisie is een strategisch document en leent zich daarom niet voor het vastleggen van procesafspraken over de voorbereiding van afzonderlijke ruimtelijke procedures. Deze worden, waar van toepassing, uitgewerkt in het gemeentelijke participatiebeleid en/of per ruimtelijke ontwikkeling. Ad 9: De gemeente onderschrijft het belang van een zorgvuldige overgang tussen de kernen en het buitengebied en de waarde van de landschappelijke kwaliteit van Kunrade Oost. De aanwijzing van kansrijke woningbouwlocaties is gebaseerd op de integrale afwegingen die zijn gemaakt in het Masterplan Wonen. De omgevingsvisie bouwt voort op deze strategische keuzes. De omgevingsvisie legt geen planologische rechten of verplichtingen vast. De planologische aanvaardbaarheid van een woningbouwontwikkeling wordt pas beoordeeld bij de verdere uitwerking van een concreet initiatief, waarbij een integrale afweging plaatsvindt en de daarvoor geldende procedures worden doorlopen. 2.6.3 Conclusie De zienswijze leidt niet tot een wijziging van de Omgevingsvisie. 2.7 Zienswijze indiener D 2.7.1 Weergave zienswijze De indiener vindt dat de omgevingsvisie een goed overzicht geeft van de relevante toekomstthema’s, maar mist concrete vervolgstappen naar een samenhangend omgevingsprogramma. Verzocht wordt duidelijk te beschrijven hoe dit programma met inbreng van inwoners wordt opgesteld.

2.7.2 Reactie gemeente De gemeente dankt de indiener voor de zienswijze en voor de waardering van de Omgevingsvisie als samenhangend document dat goed inzicht geeft in de relevante toekomstthema’s voor Voerendaal. De gemeente neemt kennis van de zienswijze en begrijpt de wens om meer inzicht te geven in de wijze waarop de ambities uit de Omgevingsvisie worden vertaald naar concrete vervolgstappen en uitvoering. De Omgevingsvisie is op grond van de Omgevingswet een strategisch beleidsdocument waarin de gewenste ontwikkelrichting en beleidsambities voor de fysieke leefomgeving worden vastgelegd. De verdere uitwerking van de Omgevingsvisie vindt, waar nodig, plaats in Omgevingsprogramma's of andere uitvoeringsinstrumenten. Op dit moment is nog geen definitieve keuze gemaakt welke Omgevingsprogramma's worden opgesteld, wanneer dit gebeurt en welke onderwerpen daarin worden uitgewerkt. Deze keuzes worden op een later moment gemaakt op basis van bestuurlijke prioriteiten, maatschappelijke ontwikkelingen en beschikbare capaciteit en financiële middelen. Bij de voorbereiding van eventuele Omgevingsprogramma's zal per programma worden bepaald op welke wijze inwoners en andere belanghebbenden worden betrokken, overeenkomstig de uitgangspunten van de Omgevingswet en het gemeentelijke participatiebeleid. De zienswijze geeft daarom geen aanleiding de Omgevingsvisie aan te passen.

16 2.7.3 Conclusie De zienswijze leidt niet tot een wijziging van de Omgevingsvisie. 2.8 Zienswijze indieners E1 t/m E17 2.8.1 Weergave zienswijze De indieners verzoeken om locatie 9 bij de verdere uitwerking van de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de woningbouwprogrammering opnieuw integraal te beoordelen. Volgens hen is de locatie niet geschikt voor woningbouw, maar biedt zij kansen voor natuur, klimaatadaptatie, biodiversiteit, gezondheid, recreatie en gemeenschapsontwikkeling. 2.8.2 Reactie gemeente Wij danken de Kerngroep voor haar zienswijze en de betrokkenheid bij de ontwikkeling van de leefomgeving. De gemeente onderschrijft het belang van natuur, klimaatadaptatie, biodiversiteit, gezondheid, recreatie en een sterke sociale samenhang. Deze belangen vormen belangrijke uitgangspunten van de omgevingsvisie en worden bij ruimtelijke ontwikkelingen integraal afgewogen. De aanwijzing van locatie 9 als kansrijke woningbouwlocatie is gebaseerd op de afwegingen die zijn gemaakt in het Masterplan Wonen. Daarbij zijn verschillende belangen, waaronder de volkshuisvestelijke opgave, zorgvuldig tegen elkaar afgewogen. De omgevingsvisie neemt deze strategische koers over.

Een eventuele ruimtelijke ontwikkeling op deze locatie zal, indien aan de orde, nader worden beoordeeld binnen de daarvoor geldende planologische procedures, waarbij alle relevante belangen en onderzoeksresultaten worden betrokken. 2.8.3 Conclusie De zienswijze leidt niet tot een wijziging van de Omgevingsvisie. 2.9 Zienswijze Stichting Behoud Groene Loper Kunrade 2.9.1 Weergave zienswijze 1. De Stichting onderschrijft de hoofddoelen van de omgevingsvisie, maar vindt dat een inzichtelijke en deugdelijk gemotiveerde ruimtelijke afweging voor de Groene Loper Kunrade ontbreekt. Volgens de Stichting heeft de visiekaart door de aanduiding van concrete locaties feitelijk een sturende werking voor toekomstige besluiten en moet de gemaakte locatiekeuze daarom worden gemotiveerd. Als de visiekaart uitsluitend indicatief is, verzoekt zij te bevestigen dat deze niet vooruitloopt op toekomstige besluitvorming en dat bij het omgevingsplan alsnog een integrale afweging plaatsvindt van natuur, landschap, gezondheid en klimaatadaptatie. 2. De indiener verzoekt om de ecologische verbinding op de Groene Loper Kunrade nader uit te werken en ruimtelijk te verankeren, met inachtneming van de doelsoorten uit het Meerjarenprogramma Ontsnippering. 3.

De indiener verzoekt om de woningbouw- en energieopwekkingsambities voor de Groene Loper Kunrade beter te motiveren en inzichtelijk te maken hoe deze zich verhouden tot het behoud en de versterking van landschappelijke kernkwaliteiten, biodiversiteit en de ecologische verbindingszone. 4. De indiener verzoekt de omgevingsvisie aan te vullen met een onderbouwing van de wijze waarop de recreatieve, cultuurhistorische, landschappelijke en ecologische waarden van de Groene Loper Kunrade behouden blijven, waaronder de functie als ecologische verbinding en laagdrempelig wandelgebied. 17 5. De indiener verzoekt om beter te motiveren hoe de in de omgevingsvisie geselecteerde woningbouwlocaties bijdragen aan het behoud van voorzieningen in alle kernen van de gemeente Voerendaal. 6. De indiener verzoekt om te motiveren hoe bij woningbouw- en energieopwekkingsambities rekening wordt gehouden met het stedelijk hitte-eilandeffect, welke maatregelen de negatieve gevolgen beperken en hoe afwenteling op andere gebieden en toekomstige generaties wordt voorkomen. 7. De indiener verzoekt inzichtelijk te maken hoe gezondheidsrisico’s door luchtverontreiniging en geluid zijn meegewogen bij de selectie van woningbouwlocaties. 8.

De indiener verzoekt te motiveren hoe de ambities voor woningbouw en energieopwekking aansluiten bij de Provinciale Omgevingsvisie Limburg en de Omgevingsverordening Limburg. 9. De indiener verzoekt te motiveren hoe de gekozen woningbouwlocaties zich verhouden tot het beginsel van zorgvuldig ruimtegebruik en de Ladder voor duurzame verstedelijking. Ook wordt gevraagd inzichtelijk te maken hoe toepassing van de Ladder in de verdere planvorming wordt geborgd. 10. De indiener verzoekt de omgevingsvisie aan te vullen met een integrale afweging van de verschillende belangen en ambities voor de Groene Loper Kunrade. Daarbij moet worden gemotiveerd waarom de combinatie van functies ruimtelijk aanvaardbaar is en waarom de eerder geselecteerde locaties voor woningbouw en energieopwekking opnieuw als kansrijke ontwikkellocaties zijn aangewezen. 11. De indiener verzoekt te motiveren welke ruimtelijke keuzes uit de omgevingsvisie richting geven aan een toekomstige evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 12. De indiener verzoekt inzichtelijk te maken hoe is beoordeeld of voor de omgevingsvisie een plan- milieueffectrapportage of een andere milieubeoordeling nodig is, gelet op de mogelijke gevolgen van ontwikkelingen op de Groene Loper Kunrade voor Natura 2000-gebieden en het Beschermingsgebied Nationaal Landschap Zuid-Limburg. 13.

De indiener verzoekt inzichtelijk te maken welke wijzigingen na de conceptversie in het participatieverslag zijn aangebracht en wat de motivering voor deze wijzigingen is. 2.9.2 Reactie gemeente De gemeente dankt de stichting voor het onderschrijven van de hoofddoelen van de visie en haar zienswijze. Ad 1: De gemeente neemt kennis van deze zienswijze en merkt hierover het volgende op. De Omgevingsvisie is op grond van de Omgevingswet een strategische visie op de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van de fysieke leefomgeving. De visie bevat de ambities en de gewenste ontwikkelrichting voor de lange termijn en heeft een beleidsmatig en richtinggevend karakter. De visiekaart dient in dat kader als een ruimtelijke verbeelding van deze strategische ambities. De kaart is niet bedoeld als een juridisch bindende locatieaanwijzing of als een concrete besluitvorming over specifieke ruimtelijke ontwikkelingen. Dat de visiekaart gebieden benoemt waar de gemeente waarden wil beschermen, versterken of ontwikkelen, betekent niet dat daarmee reeds een definitieve keuze is gemaakt over de wijze waarop deze gebieden in toekomstige plannen zullen worden ingericht of bestemd. De Omgevingsvisie vormt daarvoor een beleidsmatig afwegingskader, maar schept op zichzelf geen rechtstreekse rechten of verplichtingen.

De gemeente deelt daarom niet de opvatting dat de opname van het door de indiener aangeduide gebied op de visiekaart reeds een zodanig concreet ruimtelijk besluit inhoudt dat sprake is van een locatieaanwijzing waarvoor een afzonderlijke, op perceelsniveau uitgewerkte ruimtelijke motivering is vereist. De afweging in de Omgevingsvisie vindt plaats op strategisch niveau en is gericht op de gemeentelijke ontwikkeling als geheel. 18 Wel geldt dat bij de uitwerking van de Omgevingsvisie in vervolgtrajecten, waaronder de voorbereiding en vaststelling van een wijziging omgevingsplan of andere ruimtelijke besluiten, steeds een zelfstandige en zorgvuldige belangenafweging moet plaatsvinden. Daarbij worden de relevante belangen, waaronder natuur, landschap, gezondheid, klimaatadaptatie en overige betrokken belangen concreet beoordeeld binnen het kader van de dan geldende wet- en regelgeving. De Omgevingsvisie neemt deze besluitvorming niet over en kan de daarvoor vereiste afwegingen niet vervangen. Voor zover de Stichting verzoekt te bevestigen dat aan de Omgevingsvisie geen vooruitlopende betekenis toekomt bij toekomstige besluitvorming, merkt het college op dat de Omgevingsvisie weliswaar een belangrijk beleidskader vormt voor latere besluiten, maar dat zij niet vooruitloopt op de uitkomst van de concrete besluitvorming.

Bij de vaststelling van een wijziging omgevingsplan (of BOPA-procedure) dient een zelfstandige belangenafweging plaats te vinden, waarbij alle relevante feiten, omstandigheden, onderzoeken en ingebrachte zienswijzen worden betrokken. De enkele opname van een gebied op de visiekaart betekent daarom niet dat de toekomstige planologische keuze voor de invulling van een planlocatie reeds vaststaat. Ad 2: De nadere uitwerking en ruimtelijke inpassing van ecologische belangen, in het door de indiener aangeduide gebied, vindt plaats bij de verdere uitwerking van gebiedsontwikkelingen en de daarvoor geldende planologische procedures. Daarbij worden relevante beleidskaders en ecologische onderzoeken betrokken. Ad 3: De omgevingsvisie beschrijft de ambities voor woningbouw, duurzame energie, landschap, biodiversiteit en ecologische verbindingen als samenhangende opgaven. Bij de verdere uitwerking van concrete ontwikkelingen worden deze belangen integraal afgewogen en, waar nodig, nader onderbouwd binnen de daarvoor geldende planologische procedures en onderzoeken. Ad 4: De omgevingsvisie onderkent het belang van de recreatieve, cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten. Deze waarden vormen onderdeel van de integrale afweging bij toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen.

De wijze waarop deze waarden worden behouden, versterkt en ingepast wordt, indien een ontwikkeling aan de orde is, nader uitgewerkt en onderbouwd in de daarvoor geldende planologische procedures. Ad 5: De selectie van de kansrijke woningbouwlocaties is gebaseerd op de afwegingen die zijn gemaakt in het Masterplan Wonen. Het Masterplan Wonen is als bestaand beleid meegenomen in de Omgevingsvisie. Daarbij is onder meer gekeken naar de bijdrage van woningbouw aan de leefbaarheid, toekomstbestendigheid en het voorzieningenniveau van de verschillende kernen. De gemeente onderschrijft dat woningbouw en voorzieningen nauw met elkaar samenhangen. Een toekomstbestendige kern vraagt om een goede balans tussen wonen, maatschappelijke voorzieningen, bereikbaarheid, leefbaarheid en economische vitaliteit. Bij de verdere uitwerking van woningbouwontwikkelingen wordt daarom steeds een integrale afweging gemaakt, waarbij ook de effecten op het voorzieningenniveau en de leefbaarheid van de kernen worden betrokken. De concrete invulling en programmering van woningbouwontwikkelingen vindt plaats bij de verdere uitwerking van plannen en programma's. Ad 6: De gemeente onderschrijft het belang van klimaatadaptatie, waaronder het beperken van hittestress en het voorkomen van afwenteling van negatieve effecten op de omgeving en toekomstige generaties.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://voerendaal.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/bf168c0f-55e0-491e-b594-df7603fb470b?agendaItemId=a856cb0a-f11f-4c94-9f14-c4299aeeaa8e