Vragen - beantwoording FVD-SP - Groene plannen waterstof en ammoniak

Fractie SP Fractie Forum voor Democratie

UW BRIEF VAN

UW KENMERK

ONS KENMERK

DATUM

2406863 / 2412270

4 maarti024 BIJLAGEN

BEHANDELD DOOR

BEZOEKADRES

TELEFOON

A.P. Bos

Paul Krugerstraat 1

+31118487240

ONDERWERP

Beantwoording 31 artikel 34 RvO vragen fracties FVD en SP inzake groene plannen waterstof / ammoniak Geachte heer/mevrouw, Naar aanleiding van de door uw fracties ingediende vragen ex artikel 34 RvO informeren wij u als volgt. Uw inleiding Geacht college, Er verschijnen steeds meer berichten over de rol van onze gemeente in het regionale waterstofnetwerk (of beter gezegd, de regionale infrastructuur en breder waterstofnetwerk). Ondanks dat er een MER (milieueffectrapportage) is opgesteld voor de situatie in Vlissingen, hebben wij nog enkele vragen over de plannen voor waterstof en de opslag van ammoniak. Vraag 1 Hoe worden de omwonenden betrokken bij het besluitvormingsproces en op welke manier wordt ervoor gezorgd dat duidelijk is dat wij hun zorgen serieus nemen? Ons antwoord De provincie Zeeland, vanuit haar rol van bevoegd gezag, draagt zorg voor de organisatie van informatiebijeenkomsten; deze vonden plaats op 18 januari en 19 februari jongstleden. Voor laatstgenoemde bijeenkomst ontving u op 9 februari een uitnodiging. Vraag 2 Wat is het standpunt van de lokale politiek betrokkenen met betrekking tot de ammoniak opslag? Zijn er al formele bezwaren ingediend? Ons antwoord Wij vragen ons af wie u met de lokale politiek bedoelt. Een formeel standpunt is ons nog niet bekend. De termijn om zienswijzen op de MER in te dienen, loopt af op 22 februari.

POSTBUS 3000, 4380 GV VLISSINGEN TELEFOON 0118-487000 EMAIL GEMEENTE@VLISSINGEN.NL FAX 0118-410218 IBAN: NL36BNGH0285008889 BIC: BNGHNL2G

Vraag 3 Welke maatregelen neemt de gemeente om de mogelijke lokale impact van de Evolution en Vesta Terminals op het milieu en de gemeenschap van Vlissingen te beoordelen en aan te pakken? Ons antwoord De gemeente Vlissingen is niet het bevoegde gezag; dat is de provincie Zeeland. Het eerste deel van uw vraag kunnen we dan ook niet beantwoorden. Wel dienen wij een zienswijze in op de gepubliceerde MER. De kern van onze zienswijze is dat de MER tot een aantal attentiepunten leidt. Zo zijn er verschillen in aantallen zeeschepen, is geen gebruik gemaakt van actuele monitoringscijfers van het basisnet, ontbreekt een QRA over de risico’s van transport, is niet duidelijk welke route de binnenvaart neemt, ontbreekt het beeld rond het verladen en vervoeren van LPG en is een onderzoek naar transport via buisleidingen niet uitgevoerd. Vraag 4 Met welk doel zijn de plannen voor een (aansluiting op) een regionaal waterstofnetwerk uitgewerkt? Ons antwoord Het doel is de energietransitie; het regionale waterstofnetwerk sluit aan op het landelijke waterstofnetwerk. Vraag 5 Welke kosten-baten analyse ligt hieraan ten grondslag? Ons antwoord Het antwoord op deze vraag moeten wij u schuldig blijven. Dit aspect ligt bij de betreffende (netwerk)bedrijven.

Vraag 6 Kan een dergelijke exercitie vruchtbaar zijn zonder subsidie? Ons antwoord Voor het antwoord op deze vraag verwijzen wij naar ons antwoord op uw vraag 5. Daar vullen wij nog op aan dat ons niet duidelijk is of u het hier over ammoniak of over waterstof heeft. Vraag 7 Welke subsidies zijn inmiddels aangevraagd en over welke bedragen gaat het? Ons antwoord Voor het antwoord op deze vraag verwijzen wij naar ons antwoord op uw vraag 6. Vraag 8 Indien er aanpassingen benodigd zijn, zowel tijdens de realisatie als in functie zijnde, aan de infrastructuur (spoor, water, weg en transportleidingen), is de gemeente hiervan gevrijwaard of al dan niet gecompenseerd door derde(n)? Ons antwoord De gemeente is geen partij bij aanpassingen aan de infrastructuur. De enige rol die gemeente Vlissingen speelt, is die van adviseur over het bouwdeel van de omgevingsvergunning.

Blad 2 behorend bij 2406863 / 2412270

Vraag 9 Welke inkomsten en uitgaven heeft de gemeente bij zowel realisatie als wanneer het in functie is? Ons antwoord Gemeente Vlissingen heft leges, in relatie tot het bouwdeel. Vraag 10 Gezien de mogelijk extra werkgelegenheid; kan de gemeente dit dragen met oog op de voorzieningen en woonruimte? Zowel bij de realisatie als wanneer het in functie is? Ons antwoord Vesta is een reeds bestaand bedrijf in Vlissingen-Oost. Het is de verwachting dat dit bedrijf geen tot weinig nieuwe werkgelegenheid genereert. Evolution Terminals heeft aangekondigd aan ongeveer 60 personen werk te bieden. Het is ons niet bekend of deze mensen (al) in de provincie (willen) wonen. Verhoudingsgewijs, ten opzichte van de totale werkgelegenheid van Vlissingen, gaat het niet om een substantiële toename. Vraag 11 Wat zijn de specifieke veiligheidsmaatregelen die Evolution en Vesta Terminals nemen om de risico's van ammoniakopslag en vooral ook transport te minimaliseren en hoe worden we hier als gemeente over op de hoogte gehouden? Wat betekent het dat de risico's "binnen de perken" zijn? Ons antwoord Evolution Terminals heeft dit laten onderzoeken middels een QRA (QRA = Quantitative Risk Assessment) en een MER (MER = Milieueffectrapportage). De provincie Zeeland is bevoegd gezag en informeert gemeente Vlissingen en andere belanghebbenden nader. Specifieke veiligheidsmaatregelen staan benoemd in de MER.

U treft deze in de MER via de volgende link: Terinzagelegging over Provinciaal blad 2024, 362 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl). Tot slot, het binnen de perken blijven: bij het opslaan / overslaan of het werken met gevaarlijke stoffen is er altijd een risico. Er dient gekeken te worden hoe deze risico's zo laag mogelijk gehouden kunnen worden en of deze risico's aanvaardbaar zijn. Dit wordt bekeken door middel van een QRA / MER. Tevens dienen activiteiten met gevaarlijke stoffen te voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Vraag 12 Kunnen we vertrouwen op het milieueffectrapport dat aangeeft dat de risico's binnen de normen blijven? Zijn er onafhankelijke beoordelingen van dit rapport? Wat zeggen deze normen precies? Ons antwoord Voor wat betreft uw vraag inzake het hebben van vertrouwen in het milieueffectrapport laten we het oordeel hieromtrent over aan de onafhankelijke beoordelaars. Wat uw vraag over de normen betreft: normen geven in het algemeen aan of het aanvaardbaar is dat het bedrijf daar komt. Vraag 13 Wat zijn de genoemde risicoplafonds voor het transport van gevaarlijke stoffen, en hoe worden deze gehandhaafd en gemonitord? Ons antwoord Dit onderwerp is niet een bevoegdheid en verantwoordelijkheid van de gemeente Vlissingen maar van hoger gelegen overheden en partijen.

Blad 3 behorend bij 2406863 / 2412270

Vraag 14 Milieudienst DCMR is betrokken partij als beoordelaar en handhaver van de vergunningen. De reputatie van deze partij, die onder andere toezicht heeft op Chemours, is niet geheel vlekkeloos. Hoe kan men hierover zorgen ontnemen en borgen? Ons antwoord Het is niet aan ons om een waardeoordeel uit te spreken over DCMR. Wel dient DCMR de aanvraag te toetsen aan de kaders van de vigerende wet- en regelgeving. Dit spreekt echter voor zich. Vraag 15 Hoe wordt het transport van ammoniak over de weg en het spoor georganiseerd? Zijn er nu al concrete plannen voor het minimaliseren van het aantal transporten (of gelijkblijvend met de beoogde groei aan capaciteit in ogenschouw), waarvan bekend is dat dit zo'n beetje het grootste risico met zich meedraagt in deze processen? Ons antwoord In de MER wordt aangegeven dat het aantal treinen, van elk 24 wagons, met 300 per jaar wordt verhoogd. In totaal gaat het dus om een toename van 7.200 wagons; een aantal van 1.058 daarvan zal ammoniak bevatten. Over de weg zal het gaan om 2.351 vrachtwagens met ammoniak per jaar. Concrete plannen over het minimaliseren van het aantal transporten zijn ons op dit moment nog niet bekend.

Vraag 16 Hoe wordt het transport van de waterstof gerealiseerd bij de toekomstige uitbreiding van krakers / elektrolyse? Indien middels leidingen, van welke capaciteit? In geval over weg en spoor, wat is de verwachte frequentie van de transport bewegingen? Ons antwoord Het transport van waterstof geschiedt in de toekomst via een nog aan te leggen verbinding tussen Vlissingen-Oost en het landelijke waterstofnetwerk. Op dit moment worden daarvoor de (inhoudelijke) voorbereidingen getroffen. Vraag 17 Blijven de 2 nu concrete plannen en eventueel toekomstige uitbreiding naar 2 stuks krakers / elektrolyse binnen het terrein van voormalig Thermphos? Ons antwoord Wij zijn er op dit moment van op de hoogte dat Evolution Terminals, Vesta Terminals, VoltH2 en Ørsted zich (willen) vestigen op het voormalige Thermphos terrein. Vraag 18 Is er een plan om meer ammoniakkrakers te plaatsen in de regio om de geïmporteerde ammoniak om te zetten in waterstof? Hoe past dit in de bredere strategie en hoe past dit in het "landschap"? Ons antwoord Van een plan is ons op dit moment niet iets bekend. Daarnaast, uw in deze vraag gebruikte woord "regio" kan duiden op een bredere context dan die van Vlissingen-Oost. Verder heeft u het over een bredere strategie; wij vragen ons af over welke strategie u het heeft.

Blad 4 behorend bij 2406863 / 2412270

Vraag 19 Hoe wordt rekening gehouden met de toekomstige initiatieven voor ammoniakopslag en – transport in de regio? Hoe worden omwonenden hierin meegenomen? Hoe wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd? Ons antwoord Van toekomstige initiatieven zijn wij nog onvoldoende op de hoogte; wij kunnen daar op dit moment niets over zeggen. Afhankelijk van welke overheid bevoegd gezag is, worden informatiebijeenkomsten georganiseerd. Zie ook ons antwoord op uw vraag 1.

Uw inleiding Tijdens een presentatie is door North Sea Port gezegd dat circa 80 procent van de ammoniak via de leiding van de Gasunie getransporteerd zal worden. Vraag 20 Wat is de exacte capaciteit van deze transportleiding? Ons antwoord Voor het antwoord op deze vraag hebben wij havenbedrijf North Sea Port benaderd. North Sea Port informeerde ons dat het niet, zoals u stelt, om een ammoniakleiding gaat maar om het waterstofnetwerk van Gasunie / Hynetwork. North Sea Port gaf aan dat de capaciteit vergelijkbaar is met het landelijke aardgas netwerk; ook dat wordt ingezet voor waterstof. Vraag 21 Is dit gebaseerd op de 2 concrete plannen of is ook rekening gehouden met eventuele uitbreiding? Zo ja, welke uitgangspunten? Ons antwoord Ook voor het antwoord op deze vraag hebben wij havenbedrijf North Sea Port benaderd. North Sea Port gaf aan dat alle producenten van waterstof, en import terminals van waterstofdragers, hierop worden aangesloten, alsmede gebruikers van waterstof. In Vlissingen zijn dat Vesta Terminals, Evolution Terminals, Vopak, Zeeland Refinery, Ørsted, VoltH2 et cetera. Vraag 22 Hoe wordt de overige 20 procent gedaan en met welke verdeelsleutel? Tevens met welke uitgangspunten? Ons antwoord Ook voor het antwoord op deze vraag hebben wij havenbedrijf North Sea Port benaderd.

North Sea Port gaf aan dat het om een nieuwe markt ging en dat het nog wat te vroeg is om dit met zekerheid te zeggen. Een deel zal via de binnenvaart naar Duitsland gaan, en deels als bunkerbrandstof voor schepen zal worden afgezet. Vraag 23 Hoe wordt samengewerkt met de Veiligheidsregio om ervoor te zorgen dat de huidige en toekomstige transportvolumes geen onaanvaardbare veiligheidsrisico's (die de VRZ ook beaamt en benadrukt) met zich meebrengen? Denkt u hierbij ook aan risico's met betrekking tot de kerncentrale en de COVRA. Ons antwoord Zoals eerder aangegeven, is de gemeente Vlissingen geen bevoegd bezag; de provincie Zeeland is dat wel en het is haar verantwoordelijkheid om alle relevante partijen bij het proces te betrekken.

Blad 5 behorend bij 2406863 / 2412270

Vraag 24 Zijn er communicatieplannen voor noodsituaties (voor de lokale gemeenschap)? Ons antwoord Voor het antwoord op deze vraag hebben we de Veiligheidsregio Zeeland benaderd. Daaruit kwam naar voren dat er communicatieplannen voor noodsituaties met gevaarlijke stoffen zijn. Vraag 25 Wat is de impact met betrekking tot de toekomstige EBI bij eventuele noodsituaties? Ons antwoord Wij gaan er bij de beantwoording van deze vraag van uit dat u de noodsituaties relateert aan die van ammoniak. Ons inziens is deze impact vergelijkbaar met die voor huishoudens en bedrijven in de omgeving. Vraag 26 Idem voor het bestaande munitiedepot? Ons antwoord Wij verwachten dat deze impact vergelijkbaar zal zijn met die voor huishoudens en bedrijven in de omgeving. Uw inleiding Op de website van Ørsted staat dat de windparken Borssele I en II een miljoen huishoudens van elektriciteit kunnen voorzien (Windpark Borssele 1&2 in Nederland | Ørsted (orsted.nl)). In de plannen voor de elektrolyser wordt gesproken over het aanwenden van de opwek van deze windmolens op zee.

Vraag 27 Is het college het met ons eens, dat het een beetje omgekeerde wereld is als we, in een wereld waarin elektriciteit en aansluiting op het net (voor bedrijven) al heel moeilijk is, we toejuichen dat een waterstoffabriek de aanjager wordt om de uitrol van offshore windparken te versnellen? Ons antwoord Zoals u het stelt, dat we deze ontwikkeling toejuichen, daarin herkennen we ons niet. Vraag 28 Krijgt dit plan inderdaad voorrang op het aansluiten van andere bedrijven? Ons antwoord Voor het antwoord op deze vraag hebben we contact opgenomen met Ørsted. Het bedrijf gaf aan dat het, net als andere bedrijven, een officiële aanvraag bij de netbeheerder heeft moeten doen om aangesloten te worden op het net. De netbeheerder heeft daarbij geen voorkeur verleend aan het project van Ørsted. Vraag 29 Aangezien windmolens wiebelstroom leveren; welk aandeel van de aangeleverde energie voor de elektrolyser wordt, realistisch gezien, geleverd door de windturbines? Legt men de productie bij windstille dagen soms ook stil? Ons antwoord Ook voor het antwoord op deze vraag hebben we contact opgenomen met Ørsted. Het bedrijf gaf aan dat er Europese regelgeving is die vereist dat de productie van groene waterstof gelijktijdig gebeurt met de opwek van hernieuwbare stroom.

Dat betekent dat de elektrolyser moet meebewegen met de productie van stroom uit wind op zee als je groene waterstof wilt produceren. De elektrolyser zal daarom niet ten alle tijden draaien, maar alleen wanneer aangetoond kan worden dat wordt voldaan aan de wetgeving.

Blad 6 behorend bij 2406863 / 2412270

Vraag 30 In de plannen die al wel bekend zijn, wil men groene waterstof maken door gebruik te maken van wind, eventueel met ondersteuning van kernenergie. Hoe gaat men ervoor zorgen dat de energiemix die wordt geleverd voor de waterstofproductie alleen bestaat uit windenergie en kernenergie? Ons antwoord Omdat wij op dit vlak niet deskundig zijn, hebben we ook voor het antwoord op deze vraag contact opgenomen met Ørsted. Het bedrijf antwoordde op uw vraag als volgt: Ørsted heeft op dit moment enkel plannen om volledig groene waterstof te produceren. Dat kan alleen met elektriciteit die is opgewekt uit hernieuwbare bronnen (zoals wind en zon) en niet met elektriciteit uit een kerncentrale. Ørsted garandeert dat het stroom uit wind op zee gebruikt via een door de Europese Commissie erkende certificeringsmethode van stroom. Met een dergelijke certificering wordt in kaart gebracht wat de herkomst van de stroom is en op welk moment die is opgewekt. Zo wordt aangetoond dat de stroom daadwerkelijk uit hernieuwbare bronnen komt en is opgewekt op hetzelfde moment als de productie van waterstof. Vraag 31 In de gemaakte plannen wordt vooral gesproken over de omzetting naar waterstof voor industriële toepassing.

Is het ook de bedoeling om waterstof als energiedrager te gaan gebruiken als opslag voor "te veel" door wind opgewekte energie op piekmomenten om een ondersteuning te bieden aan het elektriciteitsnet, wanneer zij kampen met onbalans op het net? Ons antwoord Wij zijn geen deskundige op dit vlak en hebben voor het antwoord op uw vraag opnieuw contact gezocht met Ørsted. Het bedrijf gaf het volgende aan: groene waterstof kan in verschillende sectoren direct toegepast worden, maar zal met name een grote rol spelen in de industrie en bepaalde sectoren in de mobiliteit (zwaar wegvervoer, scheepvaart en op termijn luchtvaart). Daarnaast kan waterstof een belangrijke rol hebben om energie op te slaan. Inderdaad door tijdens productiepieken van wind op zee waterstof te produceren. Naast de directe levering van waterstof aan gebruikers, kan waterstof ook worden opgeslagen in opslag locaties van Gasunie. Gasunie is momenteel zoutcavernes aan het voorbereiden voor de opslag van waterstof (HyStock). Deze opslaglocaties worden aangesloten op de zogenaamde waterstof backbone, het toekomstige waterstofnetwerk van Nederland, die naar alle industriële clusters in Nederland zal lopen. Zodra de grootschalige opslaglocaties gereed zijn, kan waterstof ook gebruikt worden om stroom op te wekken (via gascentrales) op momenten dat er geen stroom uit wind en zon wordt opgewekt.

Zo zorgt waterstof naast verduurzaming ook voor structurele balancering van het elektriciteitsnet. Wij gaan ervan uit u hiermee in voldoende mate te hebben ingelicht. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Vlissingen, de secretaris, de burgemeester,

drs. R.D.A. Wiskerke drs. A.R.B. van den Tillaar

Blad 7 behorend bij 2406863 / 2412270