Vragen - beantwoording FvD - Beleidsregels bijzondere bijstand gemeente Vlissingen

Fractie Forum voor Democratie

UW BRIEF VAN

UW KENMERK

ONS KENMERK

DATUM

2603996 / 2611149

23 januari 2025 BIJLAGEN

BEHANDELD DOOR

BEZOEKADRES

TELEFOON

M.W. Lodder

Paul Krugerstraat 1

+31118487054

ONDERWERP

Beantwoording art 34 RvO vragen FVD - Beleidsregels bijzondere bijstand Geachte fractie(s), Naar aanleiding van de door uw fractie op 02 januari 2025 ingediende vragen ex artikel 34 RvO informeren wij u als volgt. Uw inleiding Een gemeentebestuur dient helder, consistent en transparant beleid te voeren. Helaas constateren wij dat de nieuwe beleidsregels voor bijzondere bijstand, zoals gepubliceerd op 23 december 2024, toch nog ambigu zijn. De gemeenteraad heeft met een meerderheid ingestemd om de minimaregelingen naar een draagkrachtpercentage van 120% bij te stellen. In de vastgestelde begroting 2025-2028 en het beleidsplan bestaanszekerheid 2025 worden minimaregelingen niet gespecificeerd. Ook zijn duurzame gebruiksgoederen en volledige woninginrichting en chronisch zieken op grond van de nieuwe geldende beleidsregels bijzondere bijstand gemeente Vlissingen, per 1 januari 2025 niet als uitzonderingen benoemd. Daarnaast zijn er meerdere wijzigingen doorgevoerd in deze beleidsregels gericht op eigen verantwoordelijkheid, reservering en controle door middel van mogelijke huisbezoeken bij aanvragen bijzondere bijstand voor de kosten van zowel duurzame gebruiksgoederen als volledige woninginrichting. Tevens wordt er expliciet gekeken naar de besteding van het inkomen over een periode van 12 maanden voorafgaand aan zo’n aanvraag bijzondere bijstand.

Vraag 1 Op welke wijze is de opname van deze uitzonderingen, namelijk een draagkrachtpercentage van 110% voor duurzame gebruiksgoederen en volledige woninginrichting en chronisch zieken en de aangepaste voorwaarden gericht op meer controle middels huisbezoeken en de beoordeling van reserveringscapaciteit in de beleidsregels onderbouwd en is dit in overeenstemming met het beleidsplan bestaanszekerheid 2025 en de geldende begroting? Ons antwoord Het verrichten van huisbezoeken is al een bevoegdheid vanuit de Participatiewet. We willen hier wel transparant over zijn. Net zoals dit bij de beleidsregels van Middelburg en Veere van toepassing is. De uitvoeringspraktijk is dat dit incidenteel wordt gedaan. De beoordeling van de reservecapaciteit is niet gewijzigd. Hier was al sprake van in de oude beleidsregels.

POSTBUS 3000, 4380 GV VLISSINGEN TELEFOON 0118-487000 EMAIL GEMEENTE@VLISSINGEN.NL FAX 0118-410218 IBAN: NL36BNGH0285008889 BIC: BNGHNL2G

Sommige kostensoorten lenen zich vanuit het landelijke doel van de wet (of de aan gemeenten gegeven bevoegdheid) niet voor een draagkrachtpercentage van 120%. Duurzame gebruiksgoederen moeten volgens de wet normaal gesproken betaald worden uit de uitkering. Begunstigend beleid wordt al uitgevoerd voor inwoners die langer dan 3 jaar een inkomen hebben tot 110% van de toepasselijke bijstandsnorm. Dit is (zeker in combinatie met de individuele inkomenstoeslag) ruim beleid ten opzichte van andere gemeenten. Verdere verhoging van het percentage staat op gespannen voet met landelijk beleid en wetgeving en kan beschouwd worden als inkomenspolitiek wat voorbehouden is aan de landelijke overheid. Ditzelfde principe geldt voor de forfaitaire bijdrage aan chronisch zieken. Ook de buurgemeenten Middelburg en Veere werken met deze bepalingen. Als in een individuele situatie duurzame gebruiksgoederen worden verstrekt in de vorm van een lening, wordt het aflossingsbedrag hoger naarmate het inkomen hoger is dan 110%. Vanzelfsprekend is individueel maatwerk mogelijk als er andere verplichtingen zijn waaraan een inwoner is gebonden.

Vraag 2 Hoe verhouden deze gewijzigde beleidsregels zich tot de goedgekeurde begroting en het beleidsplan bestaanszekerheid, waarin deze uitzonderingen van draagkrachtpercentage niet zijn genoemd? Ons antwoord In de begroting is een bedrag opgenomen voor de verruiming van de minimaregelingen. De bijzondere bijstand is hier een onderdeel van waarin dus enkele uitzonderingen zijn opgenomen zoals uitgelegd bij de beantwoording van vraag 1. Vraag 3 Op welke wijze is de gemeenteraad geïnformeerd over het toepassen van uitzonderingen en aangepaste voorwaarden in de beleidsregels, zoals die gelden voor zowel duurzame gebruiksgoederen, volledige woninginrichting en chronisch zieken? Indien niet geïnformeerd, waarom niet? Ons antwoord De gemeenteraad is hierover nog niet geïnformeerd, een raadsinformatiebrief volgt. Wij hebben het draagkrachtpercentage voor de bijzondere bijstand verruimd van 110% naar 120% van de bijstandsnorm. Hierin zijn enkele uitzonderingen opgenomen zoals uitgelegd bij de beantwoording van vraag 1. Vraag 4 Is het college van plan, het draagkrachtpercentage voor de nu opgenomen uitzonderingen, later alsnog bij te stellen naar 120%? Zo ja, per wanneer? Ons antwoord Het college is dit niet voornemens.

Vraag 5 Hoe verhoudt zich het doel vanuit het beleidsplan bestaanszekerheid 2025: Het bereik van minimaregelingen verhogen van gemiddeld 48% naar gemiddeld 60%, met meer controle op de besteding van het inkomen over een periode van 12 maanden voorafgaand aan een aanvraag bijzondere bijstand voor duurzame gebruiksgoederen en/of volledige wooninrichting en de inzet op het verlangen van medewerking aan huisbezoeken? Ons antwoord Een hoog bereik bij deze regeling is niet per definitie een goed teken: de regeling is met name bedoeld voor noodzakelijke, incidentele uitgaven. Dit kan erop wijzen dat de bijdragen

Blad 2 behorend bij 2603996 / 2611149

van andere regelingen niet volstaan. De controle op besteding van het inkomen verandert ook niet. Zoals eerder gemeld is de passage over huisbezoeken opgenomen vanuit transparantie, de bevoegdheid was er namelijk al. Vraag 6 Op welke wijze gaat Orionis Walcheren de specifieke berekening voor de reserveringscapaciteit (5% van de bijstandsnorm over een periode van 12 maanden) beoordelen bij een aanvraag bijzondere bijstand voor de kosten van duurzame gebruiksgoederen en/of een volledige woninginrichting? Welke gegevens dienen aanvragers in te leveren? Wordt er rekening gehouden met het feit dat er mogelijk in een referteperiode sprake was van beslag op het inkomen? Zo ja? Hoe en welke gegevens dienen aanvragers hiervoor in te leveren? Ons antwoord De wijze van berekening zal niet veranderen ten opzichte van hoe Orionis Walcheren dit al deed. Hier kunnen zoveel factoren een rol spelen, dat we dit van geval tot geval onderzoeken. Dat is individueel maatwerk. Vraag 7 De kosten voor het besluit om draagkrachtpercentage op te hogen naar 120% bedragen naar verwachting maximaal € 870.000 per jaar. Zijn in dit budget de gewijzigde uitvoeringskosten voor Orionis Walcheren meegenomen? Zo ja, hoeveel extra is er dan gerekend voor deze uitvoeringskosten (meer aanvragen i.v.m.

de ophoging naar 120%, onderzoek en beoordeling 5% reserveringscapaciteit en huisbezoeken)? Ons antwoord De uitvoeringskosten zijn in deze berekening meegenomen. In de vorige beleidsregels werd ook al met een reserveringscapaciteit gewerkt en zoals eerder vermeld konden er al huisbezoeken worden afgelegd, dit is dus niet nieuw. Vraag 8 In hoeverre sluiten de beschreven uitzonderingen en wijzigingen gericht op meer nadruk op eigen verantwoordelijkheid, reservering en controle (door huisbezoeken en berekening van reserveringscapaciteit), terwijl de oude beleidsregels meer ruimte boden voor een bredere interpretatie van bijstand als gift, aan bij de verruiming van de minimaregelingen naar 120% van het sociaal minimum en gericht op armoedebestrijding, zoals benoemd in de geldende begroting en het beleidsplan bestaanszekerheid 2025? Ons antwoord De huidige beleidsregels wijken niet af van eerdere beleidsregels als het gaat om reservering en berekening van reserveringscapaciteit. Zoals eerder is uitgelegd is de wettelijke mogelijkheid voor het afleggen van een huisbezoek als mogelijkheid genoemd vanuit het oogpunt van transparantie.

Vraag 9 Hoe zijn de formele besluitvormingsprocessen gevolgd om af te wijken van de eerder vastgestelde kaders, namelijk om de toegang tot de minimaregelingen te verruimen voor huishoudens met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm? Ons antwoord Er is niet afgeweken van eerder vastgestelde kaders. Huishoudens met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm kunnen aanspraak maken op de bijzondere bijstand. Hierin zijn enkele uitzonderingen opgenomen zoals bij vraag 1 is beantwoord. Dit is conform het beleid wat ook de gemeenten Middelburg en Veere hanteren. Vraag 10

Blad 3 behorend bij 2603996 / 2611149

Wie (de gemeente of Orionis Walcheren) heeft de beleidsregels (de nieuwe) bijzondere bijstand gemeente Vlissingen opgesteld en ter besluitvorming aan het college B&W voorgedragen? Ons antwoord De beleidsregels zijn vastgesteld door het college van B&W. Orionis Walcheren heeft hierin wel geadviseerd. Eerder heeft de Sociale Cliëntenraad Walcheren geadviseerd over de beleidsregels bijzondere bijstand van de Gemeente Veere. Omdat de beleidsregels bijzondere bijstand van de gemeente Vlissingen hiervan zijn afgeleid hebben wij dit advies van de Sociale Cliëntenraad Walcheren mogen gebruiken voor het opstellen van onze beleidsregels. Vraag 11 Hoe worden inwoners van de gemeente Vlissingen die gebruik maken van een of meerdere minimaregelingen actief geïnformeerd door Orionis Walcheren over de gewijzigde voorwaarden zoals de mogelijke huisbezoeken en de reserveringscapaciteit van 5% van de bijstandsnorm van de geldende beleidsregels? We hebben immers moeten constateren dat (nog) niet alle gewijzigde voorwaarden beschreven staan op de website van Orionis Walcheren. Ons antwoord Dit zal in de loop van januari aangepast zijn. Wij zullen dit zelf ook gaan communiceren.

Vraag 12 Hoe communiceert, los van de officiële bekendmaking, de gemeente de uitzonderingen en aangepaste voorwaarden van de nieuwe beleidsregels bijzondere bijstand naar inwoners en betrokkenen, gezien het risico op onduidelijkheid door inconsistenties? Ons antwoord De beleidsregels zijn slechts een onderdeel van het armoedebeleid. Daarbij zijn we ook gebonden aan de beperkingen die de wet biedt. Bijzondere bijstand is geen inkomensvoorziening. Het gaat om kosten die op grond van individuele omstandigheden noodzakelijk zijn. Vraag 13 Hoe wordt de consistentie gewaarborgd tussen beleidsplannen, begrotingen en beleidsregels, gezien de benoeming van uitzonderingen en aangepaste voorwaarden? Ons antwoord Zoals eerder benoemd zijn, naast de mogelijkheid voor het afleggen van een huisbezoek, de voorwaarden niet aangepast. Ook in de vorige beleidsregels kenden wij bijvoorbeeld al een reserveringscapaciteit. Vraag 14 Per wanneer in 2025 zal voor de collectieve zorgverzekering gemeenten (CZG), de wijziging van het draagkrachtpercentage naar 120% worden geïmplementeerd? Ons antwoord Dit zal in 2025 geïmplementeerd zijn. Inwoners die voor de collectieve zorgverzekering gemeenten in aanmerking komen kunnen zich dan in het najaar van 2025 aanmelden voor deze verzekering voor het verzekerjaar 2026.

Blad 4 behorend bij 2603996 / 2611149

Wij gaan ervan uit u hiermee in voldoende mate te hebben ingelicht. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Vlissingen, de secretaris, de burgemeester,

drs. R.D.A. Wiskerke

drs. A.R.B. van den Tillaar

Blad 5 behorend bij 2603996 / 2611149