rvs Jaarrekening 2020 bijlage 4 voorstel bestemmingsreserve post Covid-19 Sociaal Domein

Beslispunten voor de nota bij de jaarrekening: 1. In te stemmen met de vorming van de bestemmingsreserve Post Covid-19 sociaal domein; 2. Het resultaat van de jaarrekening 2020 voor € 2,6 miljoen aan te wenden voor de vulling van de bestemmingsreserve onder beslispunt 1; 3. In te stemmen met de .. begrotingswijziging 2021 Bestemmingsreserve Post Covid-19 sociaal domein; Samenvatting bestemmingsreserve Post Covid-19 sociaal domein Voorgesteld wordt een bestemmingsreserve Post Covid-19 sociaal domein te vormen van 2,6 miljoen. De verwachting is dat door Covid-19 op zowel Wmo, Jeugdwet, minimaregelingen als schuldhulpverlening een groeiende ondersteuningsvraag is ontstaan, die nu nog niet aan het licht is gekomen. De bestemmingsreserve is bedoeld om de boeggolf aan meerkosten op te vangen en passende ondersteuning in te richten voor de groep zelfredzame inwoners met enkelvoudige geldproblemen. Daarnaast willen we met preventie, vroegsignalering en leefstijlinterventies voorkomen dat de nu ontstane problemen leiden tot langdurige effecten. Tot slot zien we kansen om te investeren en daarmee de ombouw naar een efficiëntere en ondersteuningsinfrastructuur te versnellen, met name door digitalisering en monitoring. Bestemmingsreserve Post Covid-19 sociaal domein Sinds de coronacrisis stappen mensen minder snel naar hulpverleners. Maar dat is niet omdat er geen problemen zijn.

Door de lockdown kunnen mensen moeilijker fysiek ergens terecht, waardoor de drempel hoger is. De verwachting is dat er op dit moment een stuwmeer aan ondersteuningsvragen ontstaat, die pas later aan het licht gaan komen. Dat geldt zowel voor jeugdhulp, Wmo, Participatiewet, minimaregelingen als schuldhulpverlening. Niet iedereen zal tegelijkertijd in de schulden komen en aankloppen bij schuldhulpverlening of andere vormen van hulpverlening. Gemiddeld genomen melden schuldenaren zich pas vijf jaar na het ontstaan van de eerste betalingsproblemen. Het is dus realistisch om te verwachten dat aanmeldingen voor schuldhulpverlening, maar ook voor de andere voorzieningen, de komende jaren zullen stijgen. Dit kan op korte termijn tot kostenverhoging leiden. Omdat wij artikel 12 zijn, kunnen wij niet direct ingrijpen en wachten wij op het beschikbaar komen van extra middelen uit het rijk. Met deze reserve kunnen wij met tijdelijk geld inspringen, in de hoop en verwachting dat de structurele budgetten aangepast worden om in deze aanvullende vraag te voorzien. Voorstel onderdeel 1: Opvangen van meerkosten uitgestelde zorg vanuit de coronacrisis. Opvangen van aandeel in taakstelling sociaal domein dat niet gehaald kan worden vanwege coronacrisis. Een vaak genoemd spreekwoord in het schuldendomein is dat ‘schulden nooit alleen komen’.

Daarmee wordt bedoeld dat er praktisch altijd sprake is van problematiek op meerdere leefdomeinen als iemand schulden heeft, zoals werkloosheid, een scheiding of gezondheidsproblemen. Toch zijn er ook inwoners waarbij het spreekwoord niet opgaat en die maar één probleem hebben: het geldprobleem. Bij dit klanttype is er sprake van enkelvoudige problematiek, hij is bovengemiddeld bekwaam, ook is zijn attitude bovengemiddeld positief en de ‘zelfstandige’ vindt schulden hebben niet normaal. Het gaat hier bijvoorbeeld over (zelfredzame) werknemers, flexwerkers of zzp-ers. De ‘zelfstandige’ is zelfredzaam en digitaal vaardig. Belangrijk om er voor te zorgen dat het financieel probleem van deze groep van betalingsachterstanden niet oploopt tot problematische schuld.

Meest genoemd is om meer in te zetten op saneringskredieten, overbruggingskredieten of coronakredieten in plaats van schuldbemiddeling. Het voordeel van dit soort kleine kredieten zijn dat problemen snel en vroegtijdig opgelost kunnen worden. Daarmee kun je kostbare dienstverlening voorkomen. Voorstel onderdeel 2: Passende ondersteuning inrichten voor groep zelfredzame inwoners met enkelvoudige geldproblemen. Geldzorgen zijn slecht voor gedrag en gezondheid. Mensen maken slechtere beslissingen en zijn vatbaarder voor medische klachten. Een vicieuze cirkel ligt op de loer. De opgave voor gemeente is voorkomen dat armoede onder een diverse groep aan huishoudens leidt tot langdurige effecten op iemands gedrag en andere leefdomeinen. We weten dat een aanzienlijk deel van de mensen een inkomensval heeft gemaakt als gevolg van de coronacrisis. Het is belangrijk om te voorkomen dat deze inkomensval leidt tot een betalingsachterstand of grote schuld. Hulp bij kleine achterstanden is simpeler en goedkoper dan hulp bij problematische schulden.Dit vraagt extra inzet op preventie en vroegsignalering en laagdrempelige voorliggende voorzieningen. Belangrijk is daarbij een andere manier van vroegsignalering.

Het was voor de lockdown al een uitdaging om partners in de buurt, als huisartsen, scholen en gebedshuizen, te voorzien van de juiste kennis en vaardigheden om financiële problemen te signaleren en door te verwijzen. Deze uitdaging is groter geworden. De coronamaatregelen hebben een negatief effect op de gezondheid en het welzijn van kinderen en jongeren. Kinderen en jongeren kregen ten tijde van de coronamaatregelen mindere lichamelijke beweging en het beeldschermgebruik nam in die periode sterk toe. Als gevolg van deze ongezondere leefstijl is een toename in gewicht te verwachten. Ze hebben meer zorgen en mentale problemen en minder interactie. Voorstel onderdeel 3: Preventie, vroegsignalering en leefstijlinterventies. De digitalisering is aangejaagd door corona, we hebben te maken met een digitale transformatie. Er zijn digitale innovaties mogelijk die er voor zorgen dat inwoners zelf meer in regie zijn. Ook zijn er mogelijkheden om data te combineren, bijvoorbeeld snelle gegevensuitwisseling in het kader van de vernieuwde Wet op de schuldhulpverlening. Maar ook zodat de weg naar schuldhulpverlening makkelijker gevonden wordt. Door middel van onder andere monitoring kan een gemeente tot een bepaald niveau voorspellen of er nieuwe kosten aankomen. Zo kan een gemeente zo goed mogelijk voorbereid zijn op komende veranderingen.

In de praktijk blijkt dat op dit moment nog erg lastig. Dit vraagt investering op monitoring en data-analyse. Voorstel onderdeel 4: Digitalisering en monitoring Dit resulteert in de volgende financiële afwikkeling: 1. Boeggolf Wmo € 250.000 Jeugdwet € 250.000 Bijstand, schuldhulpverlening, Werk en inkomen € 370.000 2. Passende ondersteuning inrichten voor zelfredzame inwoners met enkelvoudige geldproblemen € 500.000 3. Preventie, vroegsignalering en leefstijlinterventies € 980.000 4. Digitalisering en monitoring. € 250.000 TOTAAL € 2.600.000,-

Geadviseerd wordt de raad voor te stellen van het saldo van de jaarrekening 2020 eenmalig een bedrag van € 2,6 miljoen te doteren aan de bestemmingsreserve Post covid-19 sociaal domein. In onderstaande tabel is de verantwoording voor de te vormen bestemmingsreserve Wind in de zeilen conform de financiële verordening opgenomen: Minimale eisen financiële verordening het specifieke doel van de reserve

de voeding van de reserve de maximale hoogte van de reserve de maximale looptijd

Uitwerking / motivatie 1. Opvangen meerkosten van boeggolf op Wmo, Jeugdwet, minimaregelingen en schuldhulpverlening 2. Passende ondersteuning inrichten voor groep zelfredzame inwoners met enkelvoudige geldproblemen. 3. Preventie, vroegsignalering en leefstijlinterventies 4. Investeren in het versnellen van de ombouw naar een efficiëntere en effectievere ondersteuningsinfrastructuur, met name door digitalisering en monitoring. De bestemmingsreserve wordt gevoed vanuit het saldo van de jaarrekening 2020. Het betreft een eenmalige reservering van 2,6 miljoen. De looptijd van de bestemmingsreserve is de jaren 2021, 2022 en 2023. De looptijd van het huidige Plan van Aanpak artikel 12 en het eerste uitvoeringsprogramma vanuit de Ontwikkelagenda Sociaal Domein zijn beide 2021-2022. Met ingang van 2023 zou een vernieuwde ondersteuningsinfrastructuur gerealiseerd moeten zijn. Het realiseren van een andere aanpak is meer dan structuurverandering. Daarom wordt geadviseerd ook 2023 mee te nemen.

Onttrekkingen uit de bestemmingsreserve worden middels een raadsvoorstel voorgelegd aan de Raad. Risico’s & kanttekeningen:  De artikel 12 bijdragen voor Vlissingen zijn bedoeld om sanering van de Algemene Reserve te realiseren. De inspecteur heeft eerder gemeend, gemeld en bevestigd dat het gehele saldo van de jaarrekening 2020 gebruikt moet worden voor deze sanering. In dit voorstel wordt hiervan afgeweken door een resultaat bestemming voor te stellen. Het risico is aanwezig dat de inspecteur niet in zal stemmen met het vormen van een reserve.  De inspecteur neemt in zijn concept inspectie rapport 2020 de afweging mee om de scope van artikel 12 te verbreden, omdat er in het klassiek domein positieve resultaten worden geboekt. Focus zou tot 2023 beperkt blijven tot sociaal domein.







Een reserve instellen zou de inspecteur als uitnodiging kunnen zien om het klassieke domein nu al te betrekken in zijn afwegingen. We ontvangen vanuit het Rijk al diverse incidentele Coronamiddelen 2021. In totaal wordt er voor 2021 aan Vlissingen € 1.145.000,- beschikbaar gesteld op verschillende terreinen, zoals extra inzet jeugd en jongeren, bestrijding, eenzaamheid, maatschappelijke opvang en voorschoolse voorziening peuters. Deze middelen kunnen na toestemming van de inspecteur en de provincie ingezet worden. De GR Orionis Walcheren heeft eerder verzocht middelen uit het jaarrekeningresultaat 2020 ‘in kas’ te mogen houden, voor als er extra aanvragen komen. Gelet op onze forse taakstelling is de bezuiniging toch opgelegd en dit verzoek afgewezen. Resultaat voor Vlissingen is toegevoegd aan rekeningresultaat 2020. De inzet van een reserve betreft incidentele middelen waar deels structurele effecten mee bereikt dienen te worden.