RIB Wind in de Zeilen fiche F1 Intercity Vlissingen-Randstad bijlage

memo Aan:

De leden van de Stuurgroep Wind in de zeilen

Van:

Team Riedstra, Rob uit de Bosch

Datum:

7 mei 2024

Betreft:

Verzoek in te stemmen met voorgenomen besluit van Min. I&W om fase 2 van fiche F1 intercity Vlissingen – Randstad aan te passen

Allereerst Onderstaand voorgenomen besluit inzake het wijzigen van stap 2 van fiche F1: Intercity VlissingenRandstad wordt, zoals afgesproken in de Stuurgroepvergadering Wind in de zeilen (WiZ) van 7 december 2023, in een schriftelijke ronde aan u voorgelegd. Het streven is om voor 16 mei 2024 een akkoord van alle partijen te hebben, omdat er op die dag een commissiedebat in de Tweede Kamer is waar o.a. ook de 7e Voortgangsrapportage Wind in de zeilen op de agenda staat. Samenvatting Het ministerie van I&W is, na ambtelijke en bestuurlijke afstemming met de gemeente Vlissingen en de provincie Zeeland, voornemens om fase 2 van het fiche F1: intercity Vlissingen – Randstad aan te passen. Zie voorgenomen besluit hieronder. Aan de Stuurgroep WiZ wordt gevraagd om in te stemmen met dit voornemen van het ministerie van I&W.

Voorgenomen besluit Team Riedstra ontvangt graag uw akkoord op: Het wijzigen van stap 2 van fiche F1: Intercity Vlissingen- Randstad uit het Wind in de zeilen pakket door: a)

Een uur reistijdwinst tussen Vlissingen en Amsterdam te realiseren (met overstap) op de HSL Rotterdam Centraal. b) De snelle IC vanuit Vlissingen blijft in de komende jaren via Schiedam, Delft en Den Haag rijden in plaats van over de HSL, zoals oorspronkelijk als stap 2 in het pakket was voorzien. c) De sprinter Vlissingen – Roosendaal wordt vanaf dienstregeling 2026 – voor ten minste 3 jaar – gekoppeld aan de IC over de IJssellijn en wordt daarmee een directe trein tussen Vlissingen, Breda en verder naar Zwolle. d) De afwegingen over de directe HSL-trein en de verbinding met Breda en verder te betrekken bij het onderzoek voor de zogenoemde stap 3 Wind in de zeilen (naar mogelijke frequentieverhoging intercity van de Randstad naar Zeeland). e) Voor dekking het huidige budget voor Wind in de zeilen aan te wenden, waarbij een restant van € 5,4 miljoen blijft voor besluitvorming mobiliteitsontwikkeling middellange termijn. De regio zal samen met IenW en BZK tot een voorstel komen in lijn met de doelstelling van het fiche F1.

Achtergrond In 2020 heeft het kabinet met Zeeland en Vlissingen het pakket Wind in de zeilen afgesproken als compensatie voor het annuleren van de marinierskazerne in Vlissingen. Onderdeel van het pakket zijn verbeteringen op het spoor. De tweede stap, een uur reistijdwinst tussen Vlissingen en Amsterdam door doorkoppeling van de HSL-trein naar Vlissingen, pakt op korte termijn niet positief uit voor de Zeeuwse reiziger. Dit is omdat er meer bestaande reizigers naar o.a. Delft en Den Haag hinder hebben van een extra overstap in Rotterdam, dan er Zeeuwen baat hebben van de directe HSL-trein. Daarom is het voorstel om de afspraken zoals die zijn gemaakt in 2020 voor stap 2 aan te passen. Hierbij wordt de reistijdwinst tussen Amsterdam en Vlissingen van 60 minuten behouden, maar met een (snelle) overstap op Rotterdam. De directe verbinding richting Delft, Den Haag en verder blijft bestaan. Tegelijkertijd wordt de verbinding tussen Vlissingen en Breda (richting Zwolle) verbeterd door elk uur een directe trein aan te bieden (i.p.v. de Sprinter Vlissingen – Roosendaal). BZK, IenW en de regionale partners hebben, samen met ProRail en NS als inhoudelijk experts, gesproken over een alternatieve invulling. Uw akkoord wordt gevraagd op een wijziging van de oorspronkelijke afspraken voor stap 2. Hiermee volgt u het advies op dat uit het Bestuurlijk overleg van 21 maart jl.

is gekomen (met o.a. gedeputeerde van der Maas en wethouders Sips). Na akkoord van de Stuurgroep Wind in de zeilen zal deze aanpassing informerend worden gecommuniceerd richting de raad en staten.

Toelichting wijziging stap 2: overstap op HSL en directe trein Vlissingen - Breda Uit onderzoek blijkt dat de directe verbinding van Vlissingen op de HSL op korte termijn nadelig te zijn voor de Zeeuwse reiziger en ook de reiziger rond Rotterdam. Ook was een flinke exploitatiesubsidie nodig. Omdat bovenal de Zeeuwse reiziger baat moeten hebben bij het afgesproken pakket, is gekomen tot een wijziging van de oorspronkelijke afspraak. In bijlage 1 vindt u de concept besluittekst, in bijlage 2 de onderbouwing van NS en ProRail. De 60 minuten reistijdwinst tussen Vlissingen en Amsterdam blijft behouden. Dit is wel met een (korte) overstap op Rotterdam. Deze reistijdwinst is voorzien per december 2025 en is daarmee in lijn met Wind in de zeilen. De huidige versnelde IC blijft de komende jaren via Schiedam, Delft en Den Haag rijden. Tegelijk wordt een directe verbinding tussen Vlissingen en Breda en verder richting Zwolle (en terug) geïntroduceerd. Hiervan profiteert een significant deel van de Zeeuwse reizigers per dag. De trein kan per december 2025 gaan rijden. Deze trein rijdt in plaats van de Sprinter Vlissingen – Roosendaal. Er komt dus geen extra trein in Zeeland, wel een directe treinverbinding met Breda en verder richting Zwolle. Door het inzetten van duurder treinmaterieel gaat dit gepaard met een bescheiden exploitatiesubsidie aan NS.

De introductie van de trein is echter alleen niet toekomstvast: in eerste instantie kan de trein tot december 2028 rijden. De trein sluit namelijk een variant van de IC Roosendaal en Antwerpen uit. Daarom is het voorstel met Zeeland en Vlissingen voor een afspraak van tenminste 3 jaar afhankelijk van komst IC Roosendaal-Antwerpen. Ondertussen wordt ook (autonoom) de overstap tussen Roosendaal en Vlissingen verbeterd. Naar verwachting wordt dit in dienstregeling 2028 (dec ’27) gerealiseerd. Om zicht te hebben op een mogelijke doorontwikkeling van het spoor in Zeeland wordt stap 3 van Wind in de zeilen opgestart: het onderzoek naar een frequentieverhoging van de Intercitydienst. Hierbij zal ook een directe verbinding van de HSL aan bod komen als variant, naast ook de verlenging van de tijdelijke directe trein tussen Vlissingen en Breda en verder. Wanneer de doorkoppeling van de HSL definitief afvalt, dan vallen er middelen vrij die bedoeld waren voor het opwaarderen van de infrastructuur. De exploitatiebijdrage aan NS voor de directe treinverbinding van Vlissingen naar Breda en verder zal hieruit worden gefinancierd. Het resterend bedrag (€ 5,4 miljoen) blijft beschikbaar voor bereikbaarheidsverbetering binnen Wind in de zeilen. Op basis van de uitkomsten van stap 3 wordt de besteding van € 5,4 mln. besproken. Naar verwachting zal dit eind 2025 zijn. 2

Bijlages met achtergrond informatie: • •

3

Concept besluittekst Onderbouwing NS & ProRail