RIB Wind in de Zeilen- Bijlage
Tekst van het document
WIND IN DE ZEILEN
Negende VOORTGANGSRAPPORTAGE 5 december 2024
Voortgangsrapportage Wind in de zeilen 5 december 2024 Uitvoeringsregisseur Wind in de zeilen Siebe Riedstra Programmateam Uitvoeringsregisseur Rob uit de Bosch Bart Pouwer Fotografie: het fotomateriaal in deze rapportage is tot stand gekomen met toestemming van betrokkenen.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
02
De uitvoeringsregisseur aan het woord
Inleiding We gaan op naar het 5e jaar Wind in de zeilen. Begin volgend jaar kijk ik samen met de Stuurgroep terug op de afgelopen periode. We evalueren de governance, bespreken hoe we nu werken en leren van de zaken die goed gaan en beter kunnen. Het afronden van fiches gaat ook gewoon door. We voegen het DCC en het SKC toe aan de paragraaf Monitoring afgeronde fiches. Ik vind het belangrijk dat er wel contact blijft met de afgeronde fiches (niet alleen voor de monitoring). Ik wil als het nodig is, met de Stuurgroep WIZ en de betrokken actiehouder(s), bijzondere ontwikkelingen binnen die afgeronde fiches kunnen bespreken. We blijven de te behalen resultaten nauwlettend volgen en kijken uit naar de beoogde impact van die fiches (zoals bij het Investeringsfonds, het Delta Climate Center en het Strategisch Kenniscentrum Georganiseerde en Ondermijnende Criminaliteit). Het afgelopen half jaar hebben we met alle fichehouders tijd en energie gestoken in de aanpak van de monitoring. Begin 2025 ronden we dit plan af en starten met het onderzoek naar de effecten van de fiches. Uiteindelijk is het hoofddoel van WIZ de sociaal-economische structuur van Zeeland en Vlissingen te versterken.
Dat drukken we uit in resultaten en effecten, zoals aantal banen, aantal nieuwe onderwijsopleidingen, aantal studenten, maar ook met brede-welvaartscores op gebied van gemiddeld inkomen, gezondheid, veiligheid en welzijn. Het is goed om te zien dat WIZ leeft in Den Haag, bij de ministeries en het Kabinet. Er zijn regelmatig ministers, staatssecretarissen, secretarissen-generaal (SG) en directeuren-generaal (DG), die met hun ambtenaren in Zeeland en Vlissingen komen kijken naar de projecten waar we aan werken. Zij luisteren naar de achtergrondinformatie, die de Zeeuwse bestuurders geven over wat de impact is van Wind in de zeilen voor Zeeland en Vlissingen. Daarbij komt vaak de zogenaamde 'Zeeuwse aanpak' aan de orde. Dat is de interbestuurlijke samenwerking van WIZ, die goed functioneert en die uniek is in zijn soort in bestuurlijk Nederland. Het is fijn om als uitvoeringsregisseur hier onderdeel van uit te maken en een bijdrage aan te leveren. Regelmatig krijg ik uitnodigingen om elders in Nederland te vertellen aan andere bestuurders wat de voordelen zijn van deze aanpak.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
WIND IN DE ZEILEN
03 Fiche
Status
A Vergoeden gemaakte kosten B1 JCV
Gereed
Voortgang
Opmerkingen
Gevraagd besluit SG 27 nov 24
Alles loopt volgens planning
B2 SKC
Aandacht voor duurzame borging, o.a. ivm aflopen huurcontract.
Afronding
C DCC
Alles loopt voorspoedig, alle subsidies zijn inmiddels verstrekt en eerste (icoon)projecten zijn/worden opgestart. Grondverwerving loopt, maar niet snel.
Afronding
D Kenniswerf
E Versterken Investeringsfonds F1 Aanpassing dienstregeling NS
Gereed
F2 Stationsgebied Vlissingen F3 Slimme Mobiliteit
F4 Rail GT
G Industrie en Haven H1 Huisartsen en PA
Gereed
H2 Toekomstgerichte zorg H3 Kerngezond Centra
Gereed
Het project met de huisartsen krijgt een vervolg via VWS. De PA opleiding loopt door t/m april 2026.
= op orde
Verlenging looptijd van 1-1-‘26 naar 11-‘28 (2 jaar)
Verlenging looptijd van 1-1-‘25 naar 30-6-’26 (1,5 jaar)
De 3 concepten in Vlissingen zijn gevormd. Belemmeringen als bekostiging dienen structureel gewijzigd te worden. De fysieke realisatie (geen onderdeel fiche) vraagt een langere adem dan verwacht. De eerste bemiddelingen vinden plaats. De doelgroep (statushouders) staat open voor hulp.
I Arbeidsmarkt
J Proeftuin Aardgasvrij K Ontvlechten Evides
Via monitoring inzicht houden in inzet revolving fondsen ZPF en InnoGo. Mede door andere ontwikkelingen (b.v. ERTMS) staat de impact van de versnelde trein onder druk. Mede door de complexiteit van de planvorming is de kans groot dat de doorlooptijd van het fiche langer wordt. Het kost meer tijd om kansrijke projecten voor te bereiden voor de toegang tot Europese subsidies. Omdat er nog geen federale regering is gevormd in België, blijft het definitieve besluit voor de gezamenlijke financiering achterwege. Vertraging is denkbaar
Verlenging looptijd van 1-1-‘26 naar 31-12-‘30 (5 jaar)
Gereed Gereed
= er dreigen afwijkingen
= positieve ontwikkeling
= bijstellen is noodzakelijk = gemiddelde ontwikkeling
= negatieve ontwikkeling
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
04 Aanpak Monitoring Wind in de zeilen Team Riedstra en het Kenniscentrum Zeeuwse Samenleving van de HZ bespreken in Q1 2025 met betrokkenen het voorstel voor het in beeld brengen van indicatoren. Daarna wordt een compleet monitoringsplan opgesteld. Medio 2025 presenteren we voor de eerste keer een ingevulde monitor aan de Stuurgroep Wind in de zeilen.
Siebe Riedstra Uitvoeringsregisseur Wind in de zeilen 5 december 2024
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
05 Uitgelicht Interview met ……. Albert Klein Tank (59), wetenschappelijk directeur Delta Climate Center (DCC): “De impact voor Zeeland staat op nummer één bij alles wat wij doen.” Door Conny den Heijer Zo wordt er gewerkt aan het project Delta Protein: Het doel is om te onderzoeken hoe plantaardige eiwitten kunnen dienen als alternatief voor dierlijke eiwitten, zodat de delta een duurzamere en toekomstbestendigere voedselbron wordt. Dus duurzaam voedsel vanuit de landbouw, visserij en aquacultuur. “Daarbij kijken we ook naar de ondernemerskant in verband met de regelgeving.” vertelt Klein Tank. “Het heeft alles te maken met de transitie naar het voedsel in de toekomst, naar een meer duurzame voedselvoorziening. We denken dat dit ook uitstraalt naar buiten de provincie.” Het volgende project is meer duurzaam omgaan met de waterveiligheid en zoetwater beschikbaarheid. “De zeespiegel stijgt, de bodem daalt. We kunnen dijken telkens blijven verhogen maar dan loop je ook een keer tegen grenzen aan.
En hoe gaan we om met extra regenwater door de zwaardere buien die het gevolg zijn van de opwarming van de aarde? Op welke manier kunnen we Zeeland op een duurzame manier veilig en leefbaar houden? Je kunt je veilig voelen door de dijken te verhogen maar is dat nog de fijnste manier van wonen en kunnen we dan nog ons geld verdienen zoals we dat nu doen? Misschien moet je dan in een polder weer natuurlijke processen vanuit de zee toelaten, misschien moeten we sommige stukken weer vrijgeven zodat daar in een later stadium weer landbouwgrond van gemaakt kan worden. Al zijn we ons er heel goed van bewust dat dit op ontzettend veel weerstand stuit. Maar daar zou vanwege de leefbaarheid in Zeeland op de langere termijn toch over meegedacht moeten worden. Nu de zeespiegel blijft stijgen heeft de landbouw al gebrek aan zoet water; boeren bouwen al zoetwaterbassins omdat het gebrek aan zoet water de oogst van sommige producten in gevaar brengt.” DCC wil graag dat we in Zeeland zelf de regie houden en niet wachten op wat er op ons afkomt. DCC kijkt daarbij niet alleen naar de technische kant maar ook naar de bevolking en de economie.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
06 Het derde project gaat er om hoe je de samenleving circulair kunt maken. “Dan gaat het er om hoe je bijvoorbeeld biobased kunt bouwen en hoe je het afval dat er komt weer kunt gebruiken. Ook kijken we naar afvalwater dat geloosd wordt, hoe we dat weer kunnen gebruiken. Bedrijven die daar al mee bezig zijn lopen ook weer tegen regelgeving aan waar wij vanuit onze kenniskant mee kunnen helpen. Ook kijken we naar de voorwaarden bij nieuwbouw, of die toekomstbestendig zijn. Er zal regelgeving moeten veranderen om alles gedaan te krijgen maar dat kost tijd. Vooruit kijken is niet alleen meekijken naar dingen die nu staan te gebeuren maar probeer dat te doen voor een periode van 50 jaar en langer. Welke keuzes maken we in de komende jaren zodat we in de verdere toekomst beter af te zijn? “ “Het DCC is een samenwerking van de Universiteiten van Utrecht en Wageningen en HZ, Scalda, UCR en NIOZ. Alle zes werken in ieder project samen aan praktijkgerichte vraagstukken. “Dit is vrij uniek en helpt om innovatieve oplossingen daadwerkelijk in de praktijk te brengen. Met het geld van Wind in de Zeilen kunnen we de komende 10 jaar vooruit met ons werk. Maar het moet niet zo zijn dat dat stopt als die bijdrage op is. Daarom zijn we onder leiding van mijn collega en zakelijk directeur Joyce ten Holter nu al bezig met de bestendiging op lange termijn.
Als je hier jaren mee wacht dan is de kans klein dat we over 10 jaar verder kunnen. Het is de bedoeling dat bedrijven, maatschappelijke organisaties en inwoners aanhaken en de toegevoegde waarde zien van wat we doen. Daarom willen wij hen ook concrete perspectieven kunnen bieden.”
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
07 Monitoring afgeronde fiches Fiche A: Vergoeding gemaakte kosten In Wind in de zeilen was afgesproken dat het Rijk alle gemaakte kosten voor de getroffen voorbereidingen voor de Marinierskazerne in Vlissingen zou vergoeden en alle gronden van het marinierskazerneterrein zou overdragen aan de regio. Het betreft in totaal € 20,942 miljoen aan gemaakte kosten die het rijk aan de gemeente Vlissingen, de provincie Zeeland en het Waterschap Scheldestromen heeft vergoed. Voor de overdracht van de gronden (erfpachtgrond, een deel dat nu in het Stadslandgoed valt en gronden waarop de marinierskazerne staat) is afgesproken dat alle gronden om niet overgedragen worden. Voor de overdracht van gronden is een symbolische prijs van € 1,00 gehanteerd. Fiche E: Vergroten vermogen investeringsfonds Zeeland Voor het versterken van de onderwijs- en kennisinfrastructuur in Zeeland en specifiek de oprichting van het Delta Climate Center, heeft het Rijk haar inbreng in het Investeringsfonds Zeeland vergroot met in totaal € 20 miljoen. Deze middelen zijn bestemd voor: · Het aantrekken van kennisintensieve bedrijven voor Zeeland (€ 15 miljoen). · Het investeren in startups, scale-ups en groeiende ondernemingen, onder andere (maar niet alleen) op de Kenniswerf (€ 5 miljoen). Inmiddels zijn tot eind 2024 aan 14 bedrijven voor een totaal bedrag van een kleine € 10 miljoen investeringsbedragen toegezegd.
Omdat het een revolverend fonds is komen deze gelden als het goed is ook weer terug. In de Stuurgroep Wind in de zeilen is afgesproken dat er aandacht blijft voor de ambitie om fiche E beter aan te laten sluiten op de fiches C (Delta Climate Center) en fiche D (Kenniswerf-campusontwikkeling), zodat de synergie van deze 3 fiches optimaal wordt benut. Daarnaast zal de Stuurgroep WIZ de resultaten van het fiche E monitoren en nadrukkelijk volgen wat de effecten zijn van het versterkte vermogen van het investeringsfonds Zeeland op de sociaaleconomische structuurversterking van Zeeland en Vlissingen.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
08 Fiche G: Industrie en haven Er zijn vier onderzoeken uitgevoerd, die hebben bijgedragen aan de voorbereidingen voor de verduurzaming van de industrie in Zeeland. Dit om de concurrentiepositie van dit industriecluster in het havengebied North Sea Port te versterken. De volgende onderzoeken zijn opgeleverd: mogelijkheden voor Zeeland als waterstof hub; - nut en noodzaak voor de aanleg van een 380kV kabel naar Zeeuws-Vlaanderen; - optimaliseren van de toepassing van Carbon Capture & Storage (CCS) en Carbon Capture & Utilization (CCU). Dit gaat over de techniek en het proces van Co2 afvangen en het opslaan in lege gasvelden. - mogelijkheden voor financiële versterking van North Sea Port, om de grote energie- en klimaattransities waar het havenbedrijf voor staat, te kunnen realiseren. Fiche H2: Toekomstbestendige zorginfrastructuur Een goede zorginfrastructuur helpt de Zeeuwen gezond te houden en stimuleert daarmee de Zeeuwse economie. De Zeeuwse Zorg Coalitie (ZZC) heeft op basis van Zeeuwse data een gezamenlijk plan opgesteld om de infrastructuur voor de zorg te versterken en de toegankelijkheid van zorg in Zeeland te borgen. De Zeeuwse Zorg Coalitie is verantwoordelijk voor de uitvoering van dit fiche, waar de gemeente Vlissingen, provincie Zeeland en het ministerie van VWS deel van uitmaken.
In de ZZC wordt ook samengewerkt met een zorgverzekeraar, Zeeuwse ziekenhuizen, Geestelijke Gezondheidszorg Zeeland, Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg, huisartsen, Gemeentelijke Gezondheidsdienst, Witte Kruis en de Nederlandse Zorgautoriteit. Het doel van dit fiche is het versterken van de Zeeuwse zorginfrastructuur om de Zeeuwen gezond te houden, Zeeland aantrekkelijk te maken voor zorgverleners van buiten de regio en de regio te voorzien van voldoende gekwalificeerd zorgpersoneel. Er is samengewerkt in activiteiten als communicatie, digitalisering, personeelsbeleid, programma ouderenzorg en meten/monitoring. Bovenstaande activiteiten worden allen vervolgd en gefinancierd via de IZA middelen en/of via de IZA-SPUK van het sociaal domein. Fiche J: Aardgasvrije wijken De gemeente Vlissingen heeft met succes een subsidie van €4 miljoen aangevraagd en ontvangen vanuit Programma Aardgasvrije Wijken. Deze subsidie wordt ingezet in de Vlissingse wijk Panoramabuurt, waar ca 640 woningen (90% huur en 10% koop) in de komende jaren aardgasvrij en/of aardgasvrij-klaar worden gemaakt. De uitvoering van dit project is belegd in de lijnorganisatie van de gemeente Vlissingen. Fiche K: Ontvlechten Evides en PZEM Met de aankoop van de aandelen van het waterbedrijf Evides uit PZEM komt er voor alle gemeenten in Zeeland en de provincie Zeeland jaarlijks dividend van Evides beschikbaar.
Dit dividend is vrij besteedbaar voor deze overheden. Voorheen vloeide het Evides-dividend terug in PZEM en kwamen onder de toen geldende omstandigheden, niet beschikbaar voor de aandeelhouders.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
09 Vooruitblik Fiche B1 Law Delta – Justitieel Complex Vlissingen Eind 2024/begin 2025 wordt de aanleg van de groene kraag rondom het Justitieel Complex opgeleverd. Tevens is er een besluit over het al dan niet gecombineerd uitvoeren van de dijkversterking en de verbreding van de Oostelijke Bermweg (hoofdontsluitingsweg voor het JCV). Fiche C Oprichting Delta Climate Center Naast het eerste icoonproject worden ook de andere icoonprojecten opgestart en vormgegeven. Fiche D Fysieke ontwikkeling Kenniswerf Vlissingen We kopen percelen aan om de gebiedsontwikkeling te versnellen. Fiche F2 Ontwikkeling Stationsomgeving Vlissingen We stellen een gedragen Masterplan Stationsplein vast. Fiche F4 Rail Gent Terneuzen Om de MIRT-Verkenningsfase te kunnen starten zijn er namelijk bestuurlijke afspraken nodig met de Belgische overheid over de aansturing. Deze afspraken zijn in concept uitgewerkt, maar vereisen instemming van een nieuwe federale regering in België Fiche H2 Huisartsen en Physician Assistants In maart 2025 hopen er wederom 7 kandidaten te slagen voor het diploma PA. Voorlopig hebben alle 7 kandidaten de intentie uitgesproken binnen de huisartsenzorg werkzaam te blijven.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
10 Stand van zaken per fiche Fiche B1 Fiche B2 Fiche C Fiche D Fiche F1 Fiche F2 Fiche F3 Fiche F4 Fiche H1 Fiche H3 Fiche I Bijlage 1
Law Delta – Justitieel Complex Vlissingen Strategisch Kenniscentrum Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit Oprichting Delta Climate Center Fysieke ontwikkeling Kenniswerf Vlissingen Intercity Vlissingen-Randstad Ontwikkeling Stationsomgeving Vlissingen Living Lab Slimme Mobiliteit Rail Gent-Terneuzen Huisartsen en Physician Assistants Kerngezondcentra Vlissingen Arbeidsmarkt: impuls werkzoekenden Overzicht rijksuitgaven pakket Wind in de zeilen in 2024 (bedragen x € 1.000)
11 15 18 27 33 39 46 51 55 60 66
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
11 Fiche B1 Justitieel Complex Vlissingen Samenvatting Er wordt een Justitieel Complex Vlissingen (JCV) gebouwd met de volgende functies: 1. Een hoog beveiligde zittingslocatie, 2. Een penitentiaire inrichting voor zwaardere doelgroepen met daarbij een extra beveiligde inrichting en een steunpunt van de Dienst Vervoer & Ondersteuning, 3. Een beveiligde faciliteit waar rechters, officieren van justitie en advocaten tijdens zittingsdagen kunnen overnachten en werken. Het JCV wordt opgeleverd in 2029 en in gebruik genomen in 2030. Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) is trekker van dit fiche en werkt daarin samen met het Rijksvastgoedbedrijf, de Raad voor de Rechtspraak, het Openbaar Ministerie, Gemeente Vlissingen, Provincie Zeeland en het Waterschap Scheldestromen. Doel, effect en resultaat van het fiche Het doel van het JCV is uitbreiding van de extra beveiligde capaciteit voor berechting en detentie in Nederland. De combinatie van deze twee onderdelen van de strafrechtketen in één veilige omgeving verkleint de vervoersbewegingen en daarmee het risico op ontvluchting. Daarnaast kunnen justitiële processen efficiënter en veiliger verlopen hetgeen kostenbesparend gaat werken.
Voor Vlissingen en de regio heeft de realisatie van het JCV als effect dat er extra werkgelegenheid ontstaat van 500 fte als de penitentiaire inrichting volledig operationeel is en dat er in het algemeen meer economische activiteit gaat ontstaan. De belangrijkste mijlpalen die tot nu toe zijn gerealiseerd: - Ondertekening anterieure samenwerkingsovereenkomst (2023) - Vaststelling aanbestedingsstrategie JCV (2023) - Bestemmingsplan JCV/stadlandgoed onherroepelijk (2023) - Bovenlaag terrein JCV gesaneerd van Ontplofbare Oorlogsresten (2023) - Ceremonie aanplant eerste boom van de groene kraag (2024) - Ondertekening realisatieovereenkomst ontsluitingswegen (2024) - Gunning opdracht ontwerp, bouw en onderhoud aan een bouwconsortium (2024) Tijdsplanning Volgens de oorspronkelijke planning zou het fiche in 2026 opgeleverd worden. Door een langere benodigde doorlooptijd in de voorbereiding is de opleverdatum verschoven naar eind 2029, ingebruikname staat gepland medio 2030. De Tweede Kamer is hierover door de minister voor Rechtsbescherming geïnformeerd per brief op 7 december 2022. De oplevering van het fiche is nu voorzien in 2030.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
12 Planning en realisatie Planning 2021-2024 2023-2024
2024 2024-2026 2024-2030 2024-2029 2027-2029 Eind 2029 Medio 2030
Onderwerp Voorbereiding, aanbesteding en realisatie voor het bouwrijp maken van de grond Aanbestedingsprocedure voor het ontwerp, de bouw en het onderhoud van het JCV
Status loopt
Realisatie groene kraag ten behoeve van het JCV Ontwerpfase JCV Start voorbereiding, werving en selectie personeel/ inrichten organisatie. Realisatie ontsluitingswegen ten behoeve van het JCV Realisatiefase JCV Oplevering JCV Ingebruikname JCV
loopt loopt loopt
afgerond
loopt
Financiële planning Voor de financiering van de extra beveiligde zittingslocatie in Vlissingen met de beveiligde overnachtingsfaciliteit wordt structureel vanaf de operationalisatie van het JCV € 3,9 miljoen per jaar beschikbaar gesteld in de begroting van 2025 en verder. Met betrekking tot de extra beveiligde penitentiaire inrichting en het bijbehorende steunpunt van de Dienst Vervoer & Ondersteuning worden de uitgaven op structureel € 52 miljoen per jaar geraamd. Na gunning van de opdracht voor het ontwerp, de bouw en onderhoud aan een marktpartij, ontstaat er zicht op de verhouding van kosten en het financiële kader voor de bouw van het Justitieel Complex Vlissingen in de begroting. Na de afronding van de ontwerpfase (eind 2026) wordt de definitieve prijs vastgesteld. De investeringskosten voor de realisatie van het JCV worden door het Rijksvastgoedbedrijf vanaf ingebruikname van het complex in 2030 in een jaarlijkse gebruiksvergoeding doorbelast aan DJI en de Raad voor de rechtspraak.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
13 Terugblik, vooruitblik, borging en risico’s Terugblik Met de gunning van het ontwerp, de bouw en het onderhoud van het JCV aan een bouwconsortium is een belangrijke mijlpaal bereikt. De aanbestedingsfase is hiermee afgerond en met het consortium hebben we de volgende fase opgestart. Dit is de ontwerpfase waarin er een ontwerp voor het complex wordt uitgewerkt. Op de locatie hebben de afgelopen periode saneringswerkzaamheden plaatsgevonden. De aanbestedingsprocedure voor de ontsluitingswegen naar het JCV loopt. Na gunning medio 2024 kan in 2025 gestart worden met de werkzaamheden voor de verbreding van de Havenweg, Visodeweg en de aanleg van de landbouwontsluitingsweg. Daarnaast wordt met het waterschap en betrokken partijen verkend of het haalbaar is om vóór ingebruikname van het JCV de geplande dijkversterking in combinatie uit te voeren met de benodigde aanpassing aan de Oostelijke Bermweg (hoofdontsluitingsweg JCV). In september 2024 heeft de gemeente Vlissingen de aangevraagde vergunning voor het oprichten van een melkgeitenhouderij in Ritthem, in directe nabijheid van het JCV, geweigerd. Het ministerie van Justitie en Veiligheid en het Rijksvastgoedbedrijf hadden eerder een zienswijze ingediend tegen de ontwerpvergunning voor deze op te richten melkgeitenhouderij, in verband met de gezondheidsrisico's, die dat met zich mee kan brengen.
Aan deze zienswijzen is tegemoet gekomen. Het ontwerpbesluit tot weigering is ter inzage gelegd. Tegelijkertijd heeft de gemeente aan de aanvrager te kennen gegeven dat een milieueffectrapport moet worden opgesteld alvorens een nieuwe aanvraag kan worden ingediend, zodat de gezondheidsrisico's goed in beeld worden gebracht.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
14 Vooruitblik Het komende halfjaar staan er diverse werkzaamheden op de locatie gepland, zoals de bouw van de eerste bruggen, de aanleg van de groene kraag, afronding dieptedetectie in het kader van Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten (OOO) en de verbreding van twee toegangswegen. - 2024 - eind 2026: doorlopen van de ontwerpfase JCV met het bouwconsortium. - eind 2024: aanleg van de groene kraag rondom de locatie van het JCV. - 2024: afronding uitvoering van de werkzaamheden voor de diepte detectie ten behoeve van de opsporing van de ontplofbare oorlogsresten op locatie. - 2024: besluitvorming over het al dan niet gecombineerd uitvoeren van de dijkversterking en de verbreding van de Oostelijke Bermweg (hoofdontsluitingsweg voor het JCV). - eind 2024 – begin 2025: opstarten van activiteiten in het kader van werving & selectie door project Ingebruikname JCV. - 2025: start uitvoerende werkzaamheden voor de ontsluitingswegen van het JCV. Het aanleggen van bruggen en de verbreding van de Havenweg, de Visodeweg en de aanleg van een landbouwontsluitingsweg. Risico's - Onvoorziene issues in het bouwproces kunnen impact hebben op de planning en kosten; - Krapte op de arbeidsmarkt kan impact hebben op de werving en selectie van het personeel van de penitentiaire inrichting in het JCV; - Tijdige gereedheid van de verbreding van de ontsluitingswegen naar het JCV.
Vanuit het project worden risico's actief gemonitord en beheersmaatregelen genomen om risico's te voorkomen of de gevolgen te beperken. Voorbeelden hiervan zijn het naar voren halen van werkzaamheden (zoals sanering en de aanpassing van de toegangswegen) in de planning en het tijdig opstarten van de werving en selectie van personeel.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
15 Fiche B2: Strategisch Kenniscentrum Georganiseerde en Ondermijnende Criminaliteit Samenvatting Het landelijk Strategisch Kenniscentrum Georganiseerde en Ondermijnende Criminaliteit (SKC) heeft tot doel zich te ontwikkelen tot een gezaghebbend instituut, dat integrale strategisch dreigingsbeelden maakt van de (internationale) trends en ontwikkelingen in de georganiseerde ondermijnende criminaliteit die impact hebben op onze samenleving. Deze beelden geeft richting aan bestuur, gezag en partnerorganisaties bij het bepalen van de strategische koers van de onder-mijningsaanpak. Hierdoor blijft de integrale aanpak wendbaar en up-to-date, waarbij wordt ingespeeld op de grootste dreigingen die van georganiseerde criminaliteit uitgaan, en samenhangende, effectieve opvolging aan strategische keuzes kan worden gegeven. Het SKC is sinds 2021 gevestigd aan het Bellamypark in Vlissingen en op 1 juni 2022 formeel door de Minister van Justitie en Veiligheid geopend. De startfase van het SKC is in 2023 afgerond. In de komende jaren zal het SKC zich als organisatie door ontwikkelen, in lijn met de ontwikkeling van zijn opdracht binnen de ondermijnings-aanpak. Uitvoeringspartij Opdrachtgeverschap en beheer van het SKC berusten bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid.
De inhoudelijke sturing op de taakvervulling van het SKC vindt plaats in nauwe samenspraak met partnerorganisaties en de gremia waarin zij samenwerken. Doel, effect en resultaat van het fiche Sinds 2023 is de startfase van het SKC afgerond. Daarmee is de doelstelling van het fiche volledig gerealiseerd. In de voortgangsrapportage wordt inzicht gegeven in de doorontwikkeling van het SKC naar een grotere mate van taakvolwassenheid en organieke volwassenheid. In het kader van Wind in de zeilen zal het SKC naar verwachting een klein positief effect hebben op de werkgelegenheid in de regio. Daarnaast heeft de vestiging van het SKC als kenniscentrum met een landelijke uitstraling een positief effect op het imago van Vlissingen. Financiële planning Voor de totale financiering van het fiche is structureel € 5,6 miljoen beschikbaar gesteld (waarvan € 2 miljoen structureel vanuit Wind in de zeilen). In de onderstaande tabel is te zien hoe de totale beschikbare middelen zijn begroot en gerealiseerd voor het SKC.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
WIND IN DE ZEILEN
16 Begroting en realisatie Budget WiZ
Aanvulling budget J&V
Totale begroting SKC
Uitgaven WiZ
Uitgaven aanvulling budget J&V
Uitgaven totaal
2021
€ 1.000.000
€ 1.340.000
€ 2.340.000
€ 979.963
2022
€ 1.500.000
€ 2.900.000
€ 4.400.000
€ 1.500.000
€ 1.653.896
€ 3.153.896
2023
€ 2.000.000
€ 3.295.000
2024
€ 2.000.000
€ 3.295.000
€ 5.295.000
€ 2.000.000
€ 2.614.896
€ 4.614.896
€ 5.295.000
€ 2.000.000
€ 3.295.000
€ 5.295.000
2025
€ 2.000.000
€ 3.567.000
€ 5.567.000
(prognose)
(prognose)
€ 979.963
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
17 Terugblik, vooruitblik, borging en risico’s Terugblik Het jaar 2024 staat voor het SKC in het teken van vernieuwing en groei. In januari 2024 is de huidige directeur bij het SKC gestart. Vervolgens zijn in het voorjaar van 2024 11 nieuwe medewerkers voor verschillende functies geworven om het SKC verder te versterken. Deze nieuwe medewerkers zijn in de zomer gestart. De totale bezetting bedroeg op 1 oktober 24 medewerkers, waarvan 15 medewerkers in de provincie Zeeland wonen. Vooruitblik Het SKC en het Ministerie van JenV werken verder aan de organisatorische en inhoudelijke doorontwikkeling van het SKC. Daarbij wordt toegewerkt naar het eerste integrale strategische dreigingsbeeld in 2026. Afronding Fiche De Stuurgroep Wind in de zeilen heeft in haar vergadering van 27 november 2024 besloten om het fiche Strategisch Kenniscentrum Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit formeel als afgerond te beschouwen. Het fiche SKC belandt na de inbedding en financiering in een andere fase, de fase van uitvoering en structurele inbedding. Vanuit de Stuurgroep Wind in de zeilen blijven we de resultaten en effecten van dit fiche monitoren, in relatie tot de gemaakte afspraken en gestelde doelen van het pakket Wind in de Zeilen.
Indien er signalen zijn van afwijkingen op het gebied van gemaakte afspraken en/of gestelde doelen, dan wordt dit fiche geagendeerd voor de Stuurgroep Wind in de zeilen om vervolgacties hierop af te spreken.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
18 Fiche C : Delta Climate Center Samenvatting Dit fiche betreft het oprichten van het Delta Climate Center (DCC) voor water, energie, voedsel en bio-grondstoffen. In het DCC, gevestigd op de Kenniswerf in Vlissingen, bundelen zes onderwijs- en kennisinstellingen hun krachten: Scalda, HZ University of Applied Sciences, University College Roosevelt, Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ), Universiteit Utrecht en Wageningen University and Research. De betrokken departementen zijn de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Economische Zaken en Klimaat en Groene Groei (EZ & KGG). Daarnaast zijn o.a. betrokken: het Rijk (ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Provincie Zeeland, Gemeente Vlissingen, Dockwize, Impuls Zeeland en Economic Board Zeeland. Doel, effect en resultaat van het fiche De missie van het DCC is om door middel van onderzoek en onderwijs een bijdrage te leveren aan een duurzame toekomst voor deltagebieden wereldwijd. De kernopdracht van het centrum is om in de Zeeuwse delta innovatieve oplossingen te realiseren voor een duurzame, klimaatbestendige, welvarende en leefbare delta.
Door het ontwikkelen en geven van onderwijs, het doen van onderzoek, door valorisatie van resultaten en de ontwikkeling van kansen voor het bedrijfsleven wordt deze opgave ingevuld. De beoogde resultaten van het DCC zijn zeer divers. Hieronder zijn ze weergegeven in drie categorieën: Sociaal economische impact/leefbaarheid: • Instroom van minimaal 130 (inter)nationale mbo en hbo studenten per jaar, waarvan een deel na hun studie in Zeeland zal blijven wonen en werken; • Minimaal 40 wo studenten per jaar volgen een deel van hun masteropleiding (3-6 maanden) in Zeeland) o.a. door deel te nemen aan projectwerk; • Toestroom van nieuwe (jonge) inwoners die een rol spelen in het maatschappelijk leven in Zeeland. Effect op de werkgelegenheid: • Het DCC draagt bij aan het creëren van werkgelegenheid in Zeeland; direct door (tijdelijke) posities te creëren (100 FTE) in het kader van DCC-activiteiten en indirect door een versterkende kennisintensieve bijdrage te leveren aan het hele ecosysteem, hetgeen nieuwe bedrijvigheid bevordert; • Het DCC versterkt de kennisbasis van de huidige werknemers door bijvoorbeeld LLO-activiteiten en/of deeltijdstudenten die direct in het bedrijf waar ze werken impact maken.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
19 Versterken van het vestigingsklimaat van Zeeland: • Versterking van de positie van Zeeland als kennisregio op het gebied van water, voedsel en energie door de komst van een hoogwaardig kennis- centrum met internationale uitstraling; • Versterking van het academisch klimaat in Zeeland. Bovendien draagt het DCC inhoudelijk bij aan het versterken van de leefbaarheid in Zeeland, denk hierbij bijvoorbeeld aan bescherming tegen het water en tegen verdroging. Daarnaast draagt het bij aan een betere balans tussen verschillende functies in Zeeland (zoals natuur, voedselproductie, recreatie en wonen). Tijdsplanning In februari 2023 is het Plan van Aanpak van het DCC opgeleverd en vastgesteld door de Stuurgroep Wind in de Zeilen. Op 21 juni 2024 is de stichting DCC opgericht en zijn subsidieverzoeken ingediend op basis van het Plan van Aanpak. Op 20 augustus 2024 hebben de Provinciale Staten Zeeland ingestemd met het subsidieverzoek voor de eerste tranche. Op 9 oktober 2024 heeft ook het ministerie van OCW de beschikking verleend voor de eerste subsidietranche. Daarmee is het DCC formeel van start conform plan en het doel van fiche C bereikt. Het voorstel is dan ook om het DCC in de stuurgroep van 27 november 2024 formeel fiche C af te ronden (maar wel te blijven monitoren). Beoogde fasering Jaar 2023-2025
Fase Opstart
2026-2030
Groei en opschaling
-
Toenemend een ‘outside -in’ manier van werken Overgang van samenwerking op projectbasis naar langlopende strategische partnerschappen
2031-2032
Bestendiging en transformatie
-
Juridische verankering van het financieringsmodel van DCC na Wind in de zeilen
-
Belangrijke actielijnen Formele oprichting (per 21 juni 2024) Community building Positionering en benchmarking
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
20 Financiële planning De totale bijdrage van het Rijk aan het DCC vanuit Wind in de Zeilen bedraagt € 68.410.000,- incl. btw. Provincie Zeeland stelt € 20 miljoen (incl. btw) beschikbaar voor het DCC. In onderstaande tabel is te zien hoe de totale beschikbare middelen over de jaren zijn begroot voor de verschillende onderdelen van het fiche. Daarnaast is te zien hoe het staat met de reeds uitgegeven middelen en de planning van toekomstige uitgaven. Begroting, realisatie en financiële planning Jaar
Begroting DCC vanuit WiZ
Uitgaven (reeds gedane en geplande uitgaven)
2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032
€ 1.077.000 € 8.587.213 € 11.764.158 € 12.962.820 € 11.777.329 € 10.467.253 € 10.279.237 € 8.207.181 € 7.623.451 € 5.664.355
€ 1.021.195 € 5.393.715 € 10.940.465 € 13.513.567 € 12.303.589 € 11.021.384 € 10.862.364 € 8.809.810 € 8.246.097 € 6.297.816
TOTAAL
€ 88.410.000
€ 88.410.000
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
21 Terugblik, vooruitblik, borging en risico’s Terugblik Governance - Stichting DCC is 21 juni 2024 opgericht. - De Raad van Bestuur van stichting DCC in oprichting is sinds 1 oktober 2023 in functie. - Het directieteam is sinds 1 januari 2024 compleet. Onderzoek - Eerste icoonproject (Delta Proteïn) is gestart, twee andere icoonprojecten (Flexibel Deltas en Propelling Circular Economy in Zeeland) worden ontwikkeld (verwachte start: november 2024). - Diverse kleinere onderzoeksactiviteiten (o.a. gewasverdamping en zilte aardappelteelt). - Subsidieaanvragen ingediend bij NWO. - In totaal zijn vier (van vijf) hoogleraren, drie (van vier) practoren en twee (van drie) tenure trackers aangesteld. Voor de andere posities (o.a. lectoren) loopt de werving of zijn verkenningen gestart. Onderwijs - Twee programmamanagers aangesteld. - Lopend: creatie gezamenlijke leeromgevingen tussen verschillende onderwijsniveaus. Co-creatie/Business development - Programmamanager co-creatie is aangesteld. - Diverse verkenningen lopen (o.a. Impuls Zeeland, Dockwize, UGent, Deltares, Deltaprogramma, KIN, RIVM). Profilering - Lokale en nationale media-aandacht, o.a. Trouw en H20. - DCC rol in streekbezoek Koninklijk Paar - Vertoning film “De Wilde Noordzee” + paneldiscussie bij Film by the Sea festival Vlissingen.
Juridische en financiële zaken De samenwerkingsovereenkomst tussen de oprichtende partijen is getekend en de stichting is opgericht. De eerste subsidieaanvragen via de stichting zijn ingediend door Provincie Zeeland en het Ministerie van OCW gehonoreerd.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
22 Vooruitblik Governance Het DCC is opgericht als stichting en zal daarmee onafhankelijk opereren. Betreft de eigen organisatie: Het DCC zal in Q1 2025 een adviesraad installeren. Gedacht wordt aan een goede balans tussen: - inhoudelijke experts die een goed beeld hebben van wat wereldwijd gebeurt op het gebied van deltavraagstukken/transitievraagstukken (inhoud); - vertegenwoordigers van Zeeuwse organisaties die een goed beeld hebben van de vraagstukken die spelen in Zeeland (impact); - ervaringsdeskundigen die een goed beeld hebben van vergelijkbare verregaande samenwerkingsvormen, in de waaier en PPS (organisatieontwikkeling). Betreft de bestuurlijke relaties: Er wordt gekeken waar mogelijk de bestuurlijke overleggen op elkaar af te stemmen zijn zodat het aantal overleggen behapbaar blijft. OCW: bestuurlijke betrokkenheid is verbonden aan de subsidierelatie. Afgesproken wordt om minimaal 1x per jaar op DG niveau te spreken. Op ambtelijk niveau is er minimaal 3x per jaar contact (bij aanvraag, gedurende de looptijd om voortgang te bespreken en bij vaststelling). Provincie Zeeland: bestuurlijke betrokkenheid is verbonden aan de subsidierelatie. Afgesproken wordt om minimaal 1x per jaar op bestuurlijk niveau te spreken. Op ambtelijk niveau is er minimaal 3x per jaar contact Vlissingen: bestuurlijke betrokkenheid volgt uit Wind in de Zeilen.
Huidig gebruik is halfjaarlijks een Bestuurlijk Overleg met de wethouder. BZK/Rijksoverheid: bestuurlijke betrokkenheid volgt uit Wind in de Zeilen. Onderzoek Onder leiding van de wetenschappelijk directeur worden de icoonprojecten, in samenspraak met stakeholders, doorontwikkeld in bredere thema's met een kennisagenda voor de lange termijn. Uit de inhoudelijke agenda komen diverse nieuwe onderzoeksactiviteiten voort (zowel langlopend als korte termijn), die gaandeweg in toenemende mate met externe cofinanciering zullen worden opgestart. Voorts wordt ingezet op invulling van (het merendeel van) de DCCaanstellingen (5 hoogleraren, 3 lectoren, 4 practoren, 3 tenure trackers).
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
23 Onderwijs Diverse bestaande onderwijsprogramma's worden aangepast ten behoeve van het bevorderen van een studieloopbaantraject MBO-HBO-WO (doorlopende leerlijn). Focus komt te liggen op het creëren van gezamenlijke initiatieven waardoor studenten zicht krijgen op mogelijke vervolgopleidingen die interessant zijn in het kader van diverse uitdagingen op het gebied van klimaatadaptatie, in relatie tot de eigen persoonlijke ambitie en skills. Het eerste thema waarbinnen dit wordt ontwikkeld is: watermanagement. Ook zijn diverse nieuwe opleidingen en een summerschool in ontwikkeling. Als alles volgens plan verloopt dan kunnen de eerste geheel nieuwe opleidingen in september 2025 starten. Verschillende try-outs worden voorzien in het gezamenlijk aanbieden van korte trajecten 'challenge based onderwijs'. Voor het verbinden van onderwijs en onderzoek wordt een werkwijze gecreëerd waarbij grote onderzoeksvraagstukken binnen de DCC-thema's vertaald worden in diverse onderwijsactiviteiten, die begeleid worden door onderzoekers en inhoudelijke experts (ook stakeholders). Te denken valt aan kortlopende challenges en hackatons, maar ook langdurige samenwerkingen, zoals inbedding in cursussen en stages. Een inspirerend voorbeeld van een activiteit is de inzet van het NIOZ schip (de Wim Wolff), tijdens een jaarlijks terugkerende veldwerkcursus, waarbij onderzoek en onderwijs samenkomen.
Studenten vanuit verschillende opleidingen van verschillende DCC-partners, zullen kennis maken met het meten en experimenteren op bijvoorbeeld de Westerschelde, onder begeleiding van DCC-experts. Initiatieven op het gebied van Leven Lang Ontwikkelen worden opgestart, die bijdragen aan het vermeerderen van kennis over delta's en klimaat en aan het versterken van een 'transitie mindset' bij diverse doelgroepen. Ook wordt in de regio onderzocht welke professionaliserings-initiatieven kunnen bijdragen aan het behouden of aantrekken van professionals. Te denken valt aan loopbaaninitiatieven waarbij verschillende organisaties samenwerken aan het creëren van uitdagende loopbaanpaden in de regio.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
24 Co-creatie/Business development - Ingezet wordt op het beter zichtbaar maken van hetgeen DCC te bieden heeft voor specifieke partijen (bedrijven, gemeentes, etc.), o.a. door sterke voorbeeldprojecten te identificeren en ontwikkelen. Als inspiratie en springplank wordt gebruik gemaakt van lopende samenwerkingen tussen Zeeuwse partners en de DCC-oprichters. Specifiek wordt rond de drie icoonprojecten samenwerking met stakeholders vormgegeven en verder uitgebreid. Gestart is met de ontwikkeling van een “toolbox”, die inzichtelijk maakt op welke manieren met het DCC samengewerkt kan worden. Diverse stakeholders worden bij de ontwikkeling betrokken om een goede aansluiting te creëren. Gaandeweg zullen de co-creatie activiteiten steeds meer een 'outside-in' karakter krijgen en overgaan van samenwerking op pilot-/projectbasis naar langlopende strategische partnerschappen. - Januari 2025: start postdoc onderzoeker op dit thema. Profilering & engagement Naast eigen activiteiten wil het DCC goed zichtbaar zijn in activiteiten die door derden georganiseerd worden en op verschillende locaties in Zeeland. Hiertoe worden verschillende communicatiemiddelen ontwikkeld en ingezet. Een mooi voorbeeld zijn de plannen die met het Watersnoodmuseum worden ontwikkeld rond (publieks)educatie binnen het thema waterveiligheid.
Een belangrijke werkvorm die in 2024 conceptueel ontwikkeld zal worden en in 2025 voor het eerst getest is het instrument 'toekomstverbeelding/foresight'. Dit jaarlijks terugkerende event dient meerdere doelen: profilering (laten zien wat er gedaan wordt), verbinding (in co-creatie met DCC-betrokkenen en stakeholders komen tot een gezamenlijk toekomstbeeld) en herijking (vanuit dat gezamenlijke toekomstbeeld 'backcasten' wat er samen moeten worden gedaan om die toekomst vorm te geven). Daarnaast is het bezoek van de minister van OCW in december 2024 een belangrijk moment met goede profileringsmogelijkheden. Borging Nu de subsidieaanvragen zijn gehonoreerd wordt gewerkt aan de volgende stap in het subsidieproces: monitoring en evaluatie. Het DCC sluit aan bij de monitoringsystematiek van Wind in de Zeilen (bijdrage van projecten aan de doelstellingen van Wind in de zeilen) en ontwikkelt daarnaast zelf een evaluatiekader dat hierop aansluit en dat meer gericht is op de bestendiging van het DCC op de lange termijn. Het evaluatiekader zal niet alleen dienen om de voortgang te monitoren, maar vormt tevens het kader waaraan toekomstige activiteiten zullen worden getoetst. Het kader vormt tevens de basis voor zgn. 'foresight events' (toekomstverbeeldende evenementen) die het DCC vanaf 2025 zal organiseren.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
25 Borging van (inhoudelijke) resultaten, voortgang en bestendiging geschiedt middels: - Interne controle door DCC (doorlopend) en onafhankelijke evaluaties DCC (voorzien in 2026/2027 en 2030/2031). - Voortgangsgesprekken via subsidierelatie OCW (betreft onderwijs, onderzoek en valorisatie). - Voortgangsgesprekken via subsidierelatie PZ (betreft bureau). - Daarnaast wordt het DCC meegenomen als onderdeel bij de generieke monitoring & evaluatie van Wind in de Zeilen als geheel. Risico's Welke risico's worden voorzien voor een succesvolle realisatie van het fiche op het gebied van: - Inhoud: de maatschappelijke urgentie van het thema 'duurzame deltatransities' is groot en de openstaande vragen die nog onderzocht moeten worden zijn talrijk. Daarvoor is een veelvoud aan disciplines vereist en een goede afstemming tussen landelijk, regionaal en lokaal niveau. Dit vergt samenwerking met een grote diversiteit aan stakeholders, die andere opvattingen kunnen hebben over het belang van bepaalde inhoudelijke thema's. Het DCC zet daarom stevig in op cocreatie en citizen-engaged learning als methodieken om te komen tot oplossingen en nieuwe kansen met concreet handelingsperspectief en breed draagvlak; - Planning/implementatie: de huidige arbeidsmarktkrapte kan het lastig maken om nieuwe posities ingevuld te krijgen.
Dit betreft zowel de DCC-aanstellingen alsook de tijdelijke onderzoekposities (PhD, postdoc). Vertraging in het kunnen aannemen van mensen heeft een na-ijl effect voor wat betreft de bestedingen als geheel. Daarom wordt tegelijkertijd ingezet op het vrijmaken van huidige medewerkers in de betrokken partnerorganisaties, zodat de activiteiten kunnen starten. Ook voor het aantrekken van nieuwe studenten geldt dat hierbij factoren meespelen waar het DCC weinig invloed op heeft (o.a. de internationaliseringsdiscussie, de aantrekkelijkheid van Vlissingen als studentenstad, beschikbaarheid van woonruimte etc.). - Financiën: Over de verschuldigde BTW kan nog geen uitsluitsel worden gegeven. Hierover is advies opgevraagd en de scenario's zijn bekend. Het dossier kan pas aan de belastingdienst worden voorgelegd voor een definitieve uitspraak als zowel de provinciale als rijksbeschikkingen zijn ontvangen. In de financiële planning is hiermee rekening gehouden. Daarnaast zal gedurende de looptijd rekening gehouden moeten worden met kostenstijging/indexering. - Tenslotte dient al in dit prille stadium nagedacht te worden over de bestendiging van het DCC op de lange termijn (d.w.z. na de startfinanciering vanuit Wind in de zeilen). Daarvoor worden verschillende modellen verkend. De structurele bekostiging van kennisinstellingen in de regio is hierbij een belangrijk punt van zorg.
Dit betreft een belangrijk gespreksonderwerp bij de evaluaties (voorzien in 2026/ 2027 en 2030/2031). De adviesraad zal hierbij worden betrokken.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
26 Afronding Fiche De Stuurgroep Wind in de zeilen heeft in haar vergadering van 27 november 2024 besloten om het fiche Oprichting Delta Climate Center formeel als afgerond te beschouwen. Voor de borging, evaluatie en monitoring van het fiche zijn afspraken gemaakt in genoemde vergadering van de Stuurgroep Wind in de zeilen. Het fiche DCC belandt na de inbedding en financiering in een andere fase, de fase van uitvoering en structurele inbedding. Vanuit de Stuurgroep Wind in de zeilen blijven we de resultaten en effecten van dit fiche monitoren, in relatie tot de gemaakte afspraken en gestelde doelen van het pakket Wind in de Zeilen. Indien er signalen zijn van afwijkingen op het gebied van gemaakte afspraken en/of gestelde doelen, dan wordt dit fiche geagendeerd voor de Stuurgroep Wind in de zeilen om vervolgacties hierop af te spreken.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
27 Fiche D Fysieke ontwikkeling Kenniswerf Vlissingen Samenvatting De Kenniswerf Vlissingen heeft de potentie om door te groeien naar een toonaangevende campus in Zeeland met spin-off voor heel Zeeland. Om de fysieke ontwikkeling van de Kenniswerf te versnellen heeft het Rijk eenmalig € 15 miljoen beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling en revitalisering van dit gebied en daarmee een versnelde vestiging van nieuwe bedrijven op de Kenniswerf mogelijk te maken. Mooi succes is dat in april 2024 het Delta Climate Center (DCC, fiche C) is gelanceerd op de Kenniswerf. Dit levert banen op en een instroom van studenten. Door dit gebied verder te ontwikkelen en te revitaliseren komen er meer vestigingsmogelijkheden voor kennisintensieve bedrijven zoals ontwikkel-, test- en demofaciliteiten en starters, al dan niet verbonden aan het DCC. Doordat ook het vermogen van het Investeringsfonds Zeeland (fiche E) is vergroot, kunnen kennisintensieve bedrijven worden aangetrokken; dit fonds geeft potentiële bedrijven een extra duwtje in de rug om zich op de Kenniswerf te vestigen. De ontwikkeling van de nabijgelegen Stationsomgeving Vlissingen (fiche F2) sluit hier mooi bij aan. De gemeente Vlissingen is de trekker van dit fiche.
In dit fiche wordt samengewerkt met vertegenwoordigers van het ministerie van BZK, de provincie Zeeland, Dockwize, Impuls en de kennisinstellingen (HZ University of Applied Sciences, Scalda en University College Roosevelt). Van belang is om de onderlinge samenhang tussen de fiches C, D, F2 en mogelijk ook met fiche B2 (in verband met het Strategisch Kenniscentrum Georganiseerde en Ondermijnende Criminaliteit (SKC) gevestigd in Vlissingen) te blijven bewaken.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
28 Doel, effect en resultaat van het fiche Het uiteindelijke doel is om de Kenniswerf uit te laten groeien tot een toonaangevende campus voor Zeeland met spin-off voor heel Zeeland. Binnen de Kenniswerf komen meer vestigingsmogelijkheden voor nieuwe ontwikkel-, test- en demofaciliteiten (zoals meegenomen in de plannen voor het Delta Climate Center), starters, scale-ups en R&D afdelingen. In het kader van Wind in de zeilen is de output van de Kenniswerf tweeledig: • Een sociaaleconomisch effect; het creëren van een groei- en landingsplaats voor ontwikkel- en testlocaties, demolocaties en innovatieve en ambitieuze bedrijven draagt sterk bij aan de ambitie om de Kenniswerf de innovatieve broedplaats te laten zijn. • Een werkgelegenheidseffect; circa 380 voltijdbanen als gevolg van het landen van nieuwe bedrijven op de Kenniswerf en in de regio. Door op de Kenniswerf te werken met groeiformules wordt continu nieuwe werkgelegenheid gecreëerd en gestimuleerd. Dit fiche richt zich op strategische grondverwerving ten behoeve van vestiging van nieuwe bedrijven die passen bij het profiel en de ambitie van de Kenniswerf. Tijdsplanning Volgens de oorspronkelijke planning zou dit fiche in 2025 opgeleverd worden.
Door enerzijds de meer uitgebreide planvormingsfase, welke geleid heeft tot een breed gedragen ontwikkelvisie Kenniswerf, en anderzijds een te optimistische planning voor wat betreft de snelheid van uitvoering (m.n. grondverwervingen) is de planning van dit fiche aangepast. In juni 2024 heeft de gemeenteraad van Vlissingen de ontwikkelvisie Kenniswerf en de daarbij horende grondexploitatie Kenniswerf fase 5 vastgesteld. In de grondexploitatie Kenniswerf fase 5 is gepland dat de voor de herontwikkeling benodigde gronden in 2031 allen zijn verworven. Oorspronkelijke planning en realisatie Jaar
Oorspronkelijke planning
Gerealiseerd en meest actuele Planning
2020-2021
Vaststellen ontwikkelplan
Gerealiseerd
2021
Uitbetaling SPUK
Gerealiseerd
2021
Vaststellen ontwikkelvisie,
Gerealiseerd (juni 2024)
inclusief grondexploitatie 2021-2031
Aankoop percelen
Op dit moment zijn 3 panden (4 percelen) aangekocht.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
29 Financiële planning Voor de financiering van dit fiche is een SPUK beschikbaar gesteld van € 15 miljoen (inclusief btw): € 1 miljoen voor planvorming en € 14 miljoen voor de uitvoering. De afgelopen jaren is een deel van dit bedrag besteed aan planvorming en aankoop van percelen. Met de vaststelling van de grondexploitatie Kenniswerf fase 5, vormen de financiële middelen (de SPUK) onderdeel van deze grondexploitatie. Hiermee is tevens geborgd dat de SPUK ingezet wordt voor het beoogde doel. In de onderstaande tabel is te zien hoe de totale beschikbare middelen zijn begroot voor de verschillende onderdelen van het fiche. Daarnaast is ook te zien hoe het staat met de reeds uitgegeven middelen. De planning van de toekomstige uitgaven volgt na besluitvorming over de ontwikkelvisie. Begroting, realisatie en financiële planning Begroting Wind in de zeilen 2021
€ 960.000 (exclusief btw) tbv planvorming
20212023
Planvorming
2021
€ 14 mln (inclusief btw) tbv uitvoering (m.n. aankopen percelen)
2024
Aankopen percelen
20252031
Aankoop percelen Resterend deel SPUK opgenomen in grondexploitatie Kenniswerf fase 5.
Uitgaven (reeds gedane en geplande uitgaven)
€ 286.705
€ 523.027
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
30 Terugblik, vooruitblik, borging en risico’s Terugblik In juni 2024 heeft de gemeenteraad van Vlissingen de ontwikkelvisie Kenniswerf en de grondexploitatie Kenniswerf fase 5 vastgesteld. Met de vaststelling van de visie door de gemeenteraad, zijn de lopende gesprekken om te komen tot minnelijke verwerving van de Voorkeursrecht omgevingswetpercelen, geïntensiveerd. De gemeente is inmiddels met alle eigenaren in gesprek. In het afgelopen half jaar is voor geen van de percelen de akte gepasseerd. Wel zijn 2 locaties aangeboden aan de gemeente op grond van het Voorkeursrecht omgevingswet (voorheen Wvg). Voor één van de aangeboden locaties is inmiddels een koopovereenkomst gesloten. Voor de andere aangeboden locatie is door de eigenaar om een prijsbepalingsprocedure bij de rechtbank verzocht. Twee van de eerder aangekochte loodsen zijn gesloopt, waardoor de uitstraling van het gebied is verbeterd en een aantal gewenste doorzichten in het gebied zijn ontstaan. Vooruitblik Ook de komende periode verwacht de gemeente Vlissingen koopovereenkomsten te kunnen sluiten en aantal aankopen te kunnen doen. De komende maanden worden voorbereidingen getroffen voor de sloop van de huidige locatie afvalverwijdering. Met deze aankopen en sloopwerkzaamheden wordt ruimte gecreëerd om vestiging van kennisintensieve bedrijven, die bijv.
ontstaan als spin-off van het DCC, op de Kenniswerf mogelijk te maken. Er wordt onderzocht of er een (tijdelijke) creatieve ontmoetingsplek voor studenten/ jongeren en bedrijfsleven kan worden gecreëerd op de Kenniswerf.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
Gearceerde percelen op het kaartje: Door de gemeente Vlissingen aangewezen percelen, waarop Voorkeursrecht uit de omgevingswet van toepassing is.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
32 Borging Met de vaststelling van de grondexploitatie Kenniswerf fase 5, vormen de financiële middelen uit fiche D (de SPUK) onderdeel van deze grondexploitatie. Hiermee is geborgd dat de SPUK ingezet wordt voor het beoogde doel en fiche 1D daadwerkelijk uitgevoerd wordt. Risico's Welke risico's worden voorzien voor een succesvolle realisatie van het fiche op het gebied van: • Planning: ondanks dat de planning is bijgesteld, blijft dit een aandachtspunt. Het verwervingsproces is een complex proces dat niet zo gemakkelijk in een planning te vervatten is. Mede vanwege de afhankelijkheid van de wederpartij. • Financieel: op dit moment is nog maar een beperkt deel van de verkregen € 15 miljoen besteed. Na vaststelling van de ontwikkelvisie Kenniswerf en de grondexploitatie Kenniswerf fase 5 zijn de lopende gesprekken om te komen tot minnelijke verwerving van de in dit fiche genoemde percelen geïntensiveerd. De verwachting is dat dit zal leiden tot meer aankopen. Verlenging looptijd fiche De Stuurgroep Wind in de zeilen heeft in haar vergadering van 27 november 2024 besloten om de looptijd van het fiche Fysieke ontwikkeling Kenniswerf Vlissingen met 5 jaar te verlengen (van 1-1-2026 naar 31-12-2030).
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
33 Fiche F1 Intercity Vlissingen – Randstad Samenvatting Het verbeteren van de bereikbaarheid is een randvoorwaarde voor de sociaaleconomische structuurversterking in algemene zin en in het bijzonder voor de Law Delta (fiche B) en het op te richten Delta Climate Center (fiche C). Dit fiche is gericht op het verbeteren van de spoorverbindingen van Zeeland en Vlissingen met de Randstad, Brabant en Vlaanderen. Zoals in het bestuursakkoord opgenomen wordt de verbinding VlissingenRotterdam/Amsterdam in drie stappen verbeterd: • Stap 1 (december 2021): introductie van een intercity Vlissingen-Rotterdam één keer per uur en een Sprinter Vlissingen-Roosendaal twee keer per uur (een sprinter eindigt in Roosendaal, de andere sprinter rijdt als IC door naar Rotterdam). Dit levert circa 20 minuten reistijdwinst op naar Rotterdam. • Stap 2 (2023-2025): versnelling van de intercity door aansluiting van de Zeeuwse lijn op de Hogesnelheidslijn (HSL, Intercity Direct), in lijn met Toekomstbeeld OV 2040. Op deze manier ontstaat een reistijdwinst van 60 minuten richting Amsterdam. Rijk en regio hebben afgesproken dat deze stap is gewijzigd in: a) Een uur reistijdwinst tussen Vlissingen en Amsterdam te realiseren (met overstap) op de HSL Rotterdam Centraal.
b) De snelle IC vanuit Vlissingen blijft in de komende jaren via Schiedam, Delft en Den Haag rijden in plaats van over de HSL, zoals oorspronkelijk als stap 2 in het pakket was voorzien. c) De sprinter Vlissingen – Roosendaal wordt vanaf dienstregeling 2026 – voor ten minste 3 jaar – gekoppeld aan de IC over de IJssellijn en wordt daarmee een directe trein tussen Vlissingen, Breda en verder naar Zwolle. d) De afwegingen over de directe HSL-trein en de verbinding met Breda en verder te betrekken bij het onderzoek voor de zogenoemde stap 3 Wind in de zeilen (naar mogelijke frequentieverhoging intercity van de Randstad naar Zeeland). e) Voor dekking het huidige budget voor Wind in de zeilen aan te wenden, waarbij een restant van € 5,4 miljoen blijft voor besluitvorming mobiliteitsontwikkeling middellange termijn. De regio zal samen met IenW en BZK tot een voorstel komen in lijn met de doelstelling van het fiche F1. • Stap 3 (uiterlijk 2030): het rijk, de regio en vervoerder onderzoeken of frequentieverhoging van de intercity mogelijk is. Hiervoor worden in Wind in de zeilen drie voorwaarden gesteld: o Een gezonde businesscase, o Rekenschap nemen van de perifere ligging, o Een afspraak over een kosten-batenafweging. Voor de uitvoering van dit fiche wordt samengewerkt met het Ministerie van IenW, de provincie Zeeland, de gemeente Vlissingen, de NS en ProRail.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
34 Doel, effect en resultaat van het fiche In het bestuursakkoord wordt een aantal te behalen resultaten onderscheiden: • Reistijdwinst: bij de introductie van de intercity (stap 1) 20 minuten richting Rotterdam, bij verdere versnelling van de intercity (stap 2) 60 minuten richting Amsterdam. • Reistijdbaten: de reistijdbaten worden becijferd op € 1 - € 3 miljoen voor reizigers op werkdagen tussen Zeeuwse economische centra en op € 5 - € 8 miljoen voor reizigers naar economische centra buiten Zeeland. • Indirecte economische effecten. Tijdsplanning Oorspronkelijke planning en realisatie Tabel : Planning Oorspronkelijke planning 2021
December 2021: introduc e van de extra en versnelde trein
2023-2025
2023-2025: introduc e van stap 2, een uur reis jdwinst tussen Vlissingen en Amsterdam door de doorkoppeling van de HSL naar Vlissingen
Uiterlijk 2030
Uiterlijk 2030 stap 3: de uitvoering van het onderzoek naar een frequen everhoging van de Intercity
Gerealiseerd en meest actuele planning Gerealiseerd december 2021
Deze stap wordt betrokken in onderzoek stap 3. Uur reisti jdwinst VlissingenAmsterdam met overstap op Rotterdam (zsm beoogd, maar afhankelijk van ti jdelijke snelheidsbeperking HSL, planning onbekend). Sprinter Vlissingen-Roosendaal gekoppeld aan IC IJssellijn voor 3 jaar (beoogd december 2025). Naar verwach ng opgeleverd voor 2030
Financiële planning Voor de financiering van dit fiche is structureel € 4,5 miljoen beschikbaar gesteld voor de exploitatie van de extra en versnelde trein uit stap 1. Incidenteel is € 45 miljoen beschikbaar voor de benodigde infrastructurele maatregelen. In 2022 is € 9 miljoen bijgedragen aan infrastructurele aanpassingen ten behoeve van stap 1.
VOORTGANGSRAPPORTAGE
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
WIND IN DE ZEILEN
35 Door het verschuiven van de directe HSL-verbinding naar stap 3 valt er € 6 miljoen vrij. Hieruit wordt € 0,4 miljoen beschikbaar gesteld voor de exploitatie van de doorgekoppelde sprinter vanuit Vlissingen over de IJssellijn richting Zwolle tot eind 2028. De overige € 5,6 miljoen blijft beschikbaar voor besluitvorming mobiliteitsontwikkeling op de middellange termijn. De regio zal samen met IenW en BZK tot een voorstel komen in lijn met de doelstelling van het fiche F1. In de onderstaande tabel is te zien hoe de totale beschikbare middelen zijn begroot voor de verschillende onderdelen van het fiche. Daarnaast is ook te zien hoe het staat met de reeds uitgegeven middelen en de planning van de toekomstige uitgaven. Begroting, realisatie en financiële planning Tabel : Overzicht financiën (in miljoenen) Begroot
Uitgaven
Structureel (exploitatie)
Incidenteel (infra)
Structureel (exploitatie)
Incidenteel (infra)
2022
€ 4,5
€ 10
€ 4,5
€ 10 verplicht
2023
€ 4,5
€ 4,5
2024
€ 4,5
€ 4,5
2025
€ 4,9
€5
€ 4,9
€ 5 verwacht
2026 en verder
€ 4,50
€ 30 (t.b.v. infrastructurele aanpassingen)
€ 4,5
€ 30 (t.b.v. infrastructurele aanpassingen)
incl. optie €5,6 regionaal pakket
incl. optie €5,6 regionaal pakket
VOORTGANGSRAPPORTAGE
WIND IN DE ZEILEN
DECEMBER 2024
WIND IN DE ZEILEN
36 Terugblik, vooruitblik, borging en risico’s Terugblik Een directe verbinding tussen Vlissingen en Breda en verder richting Zwolle (en terug) wordt geïntroduceerd. De trein is beoogd per december 2025 te gaan rijden. Deze trein rijdt in plaats van de Sprinter Vlissingen – Roosendaal. De introductie van de trein is echter niet toekomstvast: in eerste instantie kan de trein tot december 2028 rijden. De verwachting is dat per dienstregeling 2029 een comfortabele overstap op Roosendaal gerealiseerd kan worden. In de eerste helft van 2024 is verder uitvoering gegeven aan de uitwerking van de overwegmaatregelen door de ontwerpen verder uit te werken. Bij de Oost Molenweg in Kloetinge is de voorrangssituatie aangepast en bij de Nieuw Kraayertsedijk in 's Heer Arendskerke is een vooraankondigingsbord geplaatst. ProRail heeft alle gemeenten waar overwegen moeten worden aangepast bezocht om de stand van zaken te bespreken en op te halen wat bij de gemeenten belangrijk is. Zo zijn bijvoorbeeld afspraken gemaakt met de wegbeheerder over de raakvlakken. De verdiepende Value Engineeringsstudie naar de overwegsanering Kloetingseweg is in samenwerking met de gemeente Goes uitgevoerd en nagenoeg afgerond. Het resultaat is dat er richting is gegeven aan de mogelijkheden en dat er een beeld is wat de orde grootte van de investeringskosten is.