RIB Warmteprogramma bijlage

Warmteprogramma Participatieplan … / <nog aanmaken in zaaksysteem>

1

18 maart 2026 │ Team Leefbaarheid │ Michael van Hulst

Portefeuillehouder: Procesbegeleider: Interne projectleider:

Jeroen Portier Maarten de Bruijn Michael van Hulst

2

Inhoud Inleiding ........................................................................................................................4 Wat is participatie? .......................................................................................................4 Doel van participatieplan ..............................................................................................5 Participatieniveau .........................................................................................................5 Organisatie ...................................................................................................................7 Doelgroep .....................................................................................................................7 Geplande participatie en communicatie .......................................................................8 Communicatie ..............................................................................................................8 Plan van aanpak participatie ........................................................................................9 Bijeenkomsten stakeholders .................................Error! Bookmark not defined.

DoeMee Vlissingen ...............................................................................................9 Na de participatie .......................................................................................................10

3

Inleiding Om de opwarming van de aarde tegen te gaan, moet de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen fors teruggedrongen te worden. De wereldwijde CO2 uitstoot moet in 2030 met 55-60% gereduceerd zijn ten opzichte van het jaar 19901. Het Klimaatakkoord stelt daarbij dat alle gebouwen en woningen in Nederland uiterlijk in 2050 aardgasvrij zijn. Dit noemen we de warmtetransitie. Gemeenten hebben in opdracht van het Rijk een Transitievisie Warmte (TVW) opgesteld. Deze is voor de gemeente Vlissingen op 9 december 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. Uiterlijk 31 december 2027 moet de TVW, volgens de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw), herijkt zijn in een geactualiseerd Warmteprogramma. Het Warmteprogramma wordt, door het college, vastgesteld onder de Omgevingswet en moet elke vijf jaar herijkt worden. In het Warmteprogramma wordt uitgelegd wanneer welke wijken, gebieden, straten van de gemeente Vlissingen aardgasvrij worden. Indien bekend, zal ook worden aangegeven op welke manier dat gaat gebeuren. Binnen het kader van het Warmteprogramma worden de (wijk)uitvoeringsplannen (WUP) uitgevoerd. Dit zijn de concrete uitwerkingen van het Warmteprogramma per wijk. In een (wijk)uitvoeringsplan wordt beschreven welke alternatieve energievoorziening in een wijk/gebied/straat gekozen wordt en wanneer een wijk/gebied/straat aardgasvrij is.

Ook kunnen wijkuitvoeringsplannen worden gemaakt voor specifieke doelgroepen, zoals onder andere monumenten of woningen na 2005. Deze (wijk)uitvoeringsplannen zijn de concrete uitvoering van het Warmteprogramma en worden samen met bewoners, netbeheerders en andere stakeholders opgesteld. In een (wijk)uitvoeringsplan wordt dus de transitie van papier naar praktijk gemaakt. Om een concreet gedragen Warmteprogramma op te stellen, is het nodig vroegtijdig afstemming te zoeken met collega’s, inwoners en andere belanghebbenden. De gemeente heeft de regie en is de eigenaar van het project en het proces om te komen tot een Warmteprogramma.

Wat is participatie? Vlissingen maken we samen. Gemeente Vlissingen is van ons allemaal en wie dat wil, kan zijn zegje doen. Want alleen zó wordt Vlissingen echt van iedereen en kunnen bewoners en betrokkenen invloed uitoefenen op alle ontwikkelingen in de gemeente. Hoe dit in zijn werk gaat, ligt vast in het participatiebeleid. Het grootste afbreukrisico van participatie is dat de verwachtingen van de verschillende deelnemers en de gemeente over het participatieniveau niet overeenkomen. Een goede interne voorbereiding is essentieel om alle verwachtingen te managen. Pas als het participatieniveau en de kaders helder zijn, kan de stap richting de externe stakeholders gezet worden. Het algemene doel van participatie is betrokkenheid van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen bij plannen en projecten. Participatie kan bestaan uit informeren, meepraten, meedenken, adviseren of samenwerken. In Vlissingen kennen we deze vijf participatieniveaus. Deze staan naast elkaar en niet onder elkaar om aan te geven dat ze allemaal even waardevol zijn. Het ene is niet belangrijker of meer waard dan het andere niveau. De keuze hangt af van het onderwerp, tijd, financiële mogelijkheden en overige kaders. Informeren

Raadplegen

Advies vragen

Co-creëren (samenwerken)

Meebeslissen

Als participatie op een hoger niveau niet mogelijk is, informeer dan de betrokken personen en

Vragen om meningen, ervaringen en ideeën. Jij bepaalt de agenda en gebruikt

Deelnemers kunnen problemen, belangen en oplossingen aandragen. Jij

Partijen zitten vroegtijdig met elkaar aan tafel om over uitgangspunten en het plan te praten. Samen

Betrokkenen en belanghebbenden die op dit niveau deelnemen aan een traject nemen beslissingen met een

1 RES Zeeland 2.0 is in de gemeenteraadsvergadering op 30 januari 2025 vastgesteld.

4

omwonenden. Zodat zij weten wat er in hun wijk, buurt of straat gaat gebeuren. En bij wie zij terecht kunnen met vragen. Informeren doe je altijd.

waar mogelijk reacties van betrokkenen bij het vervolgproces. De reacties zijn niet bindend.

bepaalt de agenda, maar de reacties van betrokkenen spelen een belangrijke rol bij het ontwikkelen van plannen. Als je de adviezen niet overneemt, moet je dat motiveren.

bepalen jullie de agenda en zoeken jullie oplossingen. Je verbindt je aan de gezamenlijk gekozen oplossingen binnen bepaalde kaders. Vaak denken de betrokkenen ook mee over hoe het proces ingericht moet worden.

doorslaggevende invloed. Er kan niet meer van de keuze afgeweken worden door college en raad. Dit niveau vraagt om duidelijke en realistische kaders vooraf en (wanneer van toepassing) nadrukkelijke commitment van het bestuur aan de genomen beslissingen.

Doelen van het participatieplan Het participatieproces heeft als doel om informatie, inzichten en lokale kennis te verzamelen die de keuzes in het Warmteprogramma onderbouwen. Hierbij betrekken we belanghebbenden zoals inwoners en dan met name woningeigenaren maar ook stakeholders als woningcorporaties, netbeheerders en/of exploitanten van warmtebronnen. Om op basis van die verkregen inzichten een afgestemd en breed gedragen Warmteprogramma tot stand te kunnen brengen. Inwoners, met name woningeigenaren Deze participatie, tijdens de totstandkoming van dit Warmteprogramma, is de start van de dialoog over de warmtetransitie dus het is vooral belangrijk om inzicht te krijgen: a) b) c) d) e)

Inzicht krijgen in de bereidheid en drijfveren van onze inwoners (met name woningeigenaren) om in de toekomst hun woning aardgasvrij(klaar) te maken. Inzicht krijgen of inwoners al maatregelen genomen of gepland hebben. Inzicht krijgen in de informatiebehoefte van onze inwoners. Inzicht krijgen hoe inwoners betrokken willen worden bij de totstandkoming van de wijkuitvoeringsplannen. Inzicht krijgen welke kennis, expertise en ervaring inwoners al hebben en kunnen inbrengen.

Externe stakeholders Door de participatie met deze stakeholders ontstaat er een duidelijk beeld van het huidige en beoogde toekomstige energiesysteem binnen de gemeente Vlissingen. We gaan met hen in gesprek zodat zij hun kennis, expertise en ervaring kunnen inbrengen zodat het programma inhoudelijk beter wordt.

Participatieniveau Bij het opstellen van het Warmteprogramma hanteren we verschillende participatieniveaus. Interne afstemming vindt plaats op alle participatieniveaus. We informeren onze collega’s, college en gemeenteraad tijdig. Over de ontwikkelingen van de warmtetransitie, het proces en over de voortgang van ons Warmteprogramma. Tijdens interne overleggen raadplegen wij hen en vragen we om advies op basis van de onderdelen die we aan het uitwerken zijn. We stemmen met hen af hoe het Warmteprogramma zich verhoudt tot lopende activiteiten bij andere afdelingen. Samen werken we aan de oplossingsrichtingen en de implementatie van het Warmteprogramma. Volgens onze governance beslist management, directie en ons college over de vaststelling van het Warmteprogramma. Externe stakeholders zoals woningcorporaties en netbeheerders betrekken we door hen tijdig te informeren over de ontwikkeling van ons Warmteprogramma. Uiteraard raadplegen wij hen ten aanzien van onze bevindingen en vragen we hen om advies. Omdat de warmtetransitie een 5

gezamenlijke opdracht is, passen wij ook het participatieniveau ‘co-creëren’ toe. Samen met deze partijen ontwikkelen we de juiste oplossing. Om dit te kunnen realiseren, plannen we overleg en werksessies in. Voor onze inwoners passen we tijdens de uitwerking van het Warmteprogramma het participatieniveau ‘informeren’ en ‘raadplegen’ toe. Door middel van het inzetten van communicatiemiddelen en een enquête informeren we hen en vragen we hen actief om hun inbreng. Om de betrokkenheid te vergroten, zullen we ook een bewonersbijeenkomst organiseren. Dit participatieplan nadrukkelijk gaat over de participatie bij het opstellen van het warmteprogramma en niet over de uitvoering ervan. Na het vaststellen van het Warmteprogramma volgt het opstellen van de Wijkuitvoeringsplannen (WUP). Hierbij wordt de impact van de warmtetransitie duidelijker voor de verschillende buurten en wijken. Op dat moment vraagt het participatieniveau een hogere mate van betrokkenheid van invloed en maatwerk. Afhankelijk van de rol van de belanghebbende (bijvoorbeeld eigenaar) zal op dat moment het participatieniveau per doelgroep opnieuw vastgesteld moeten worden.

Hierbij zijn naast informeren, raadplegen en advies vragen ook de participatieniveaus cocreëren en meebeslissen (bijvoorbeeld woningeigenaren, woningbouwcorporaties, ontwikkelaars en/of eigenaren en exploitanten van warmtebronnen en infrastructuur) toepasbaar.

6

Organisatie Projectteam: • • • • • • • •

Manon de Ruijscher, teamleider Leefbaarheid en opdrachtgever Michael van Hulst, extern projectleider Louise Bokhoven, beleidsmedewerker Maarten de Bruijn, beleidsmedewerker Arjan van den Beld, beleidsmedewerker Lisette van den Berg, communicatieadviseur Natasja Swennen, wijkcoördinator Corné van de Ketterij, projectleider PAW Panoramabuurt

Doelgroepen Interne stakeholders • • • • • •

Projectgroep PAW Afdeling Ruimtelijke Ordening Afdeling Civiel Afdeling Financiën Afdeling Juridische Zaken Afdeling VTH

Externe stakeholders • • • • • • • •

Woningbouwcorporatie l’escaut Woningbouwcorporatie Zeeuwland Stedin EnNatuurlijk (exploitant warmtenet Lammerenburg) NetVerder (exploitant warmtenet Panoramabuurt) Waterschap Scheldestromen Kennisinstellingen en andere relevante externe organisaties

Inwoners •

Inwoners, met name woningeigenaren

7

Geplande participatie en communicatie Wanneer Vanaf 1 januari 2026 maandelijks

Activiteit Informatiebijeenkomst extern belanghebbenden (3-5 keer)

Vanaf 1 maart 2026 maandelijks

Werksessies (3-5 keer)

April, mei en/of juni 2026

Adviesbijeenkomst (1-3 keer)

Tweede kwartaal 2026 Tweede kwartaal 2026

Informeren gemeenteraad

Medio 2026

Programma ligt ter inzage = dit is ook een communicatiemoment

Enquête op Doe Mee gaat online voor inwoners

Communicatiemiddel (Online) bijeenkomst. Intern en/of extern belanghebbenden worden per email uitgenodigd. (Online) bijeenkomst. Intern en/of extern belanghebbenden worden per email uitgenodigd. (Online) bijeenkomst. Intern en/of extern belanghebbenden worden per email uitgenodigd. Verzoek tot agenderen in de raadsplanning is verstuurd

Participatieniveau Informeren

De enquête voor inwoners gaat online, dit kondigen we aan via de diverse gemeentelijke communicatiekanalen. We communiceren dat het programma voor iedereen ter inzage ligt – aan deze communicatie zitten wettelijke verplichtingen

Raadplegen

Raadplegen

Advies vragen

Informeren

Informeren

Communicatie Inwoners van de gemeente Vlissingen worden, indien gewenst of noodzakelijk, via de volgende communicatiemiddelen geïnformeerd en betrokken: •

Enquête Doe Mee www.doemeevlissingen.nl

•

Persbericht

•

Nieuwsbrief van de gemeente Vlissingen

•

Gemeentepagina Blauw Geruite Kiel in Vlissingse Bode

•

Website van de gemeente Vlissingen

•

Social media van de gemeente Vlissingen

8

Plan van aanpak Het warmteprogramma wordt tot stand gebracht via twee sporen: a) Externe stakeholders b) Inwoners Het eerder benoemde participatieniveau dat betrekking heeft op de interne organisatie beschouwen we verder als reguliere werkprocessen en governance. Deze hebben we wel benoemd om te benadrukken dat interne afstemming cruciaal is. Bijeenkomsten externe stakeholders 1) Doel: Kwantitatieve en kwalitatieve beeldvorming van het huidige en toekomstige energiesysteem en woningvoorraad binnen de gemeente door het verkrijgen van relevante informatie en data. Afstemming verkrijgen met andere relevante programma’s en projecten bij de externe stakeholders. Hiertoe behoren ook nieuwbouw en renovatieplannen. 2) Randvoorwaarde: a) Voldoende en juist gekwalificeerde personen; Beschikbaarheid van correcte data. b) Goede inhoudelijke voorbereiding door projectteam. 3) Participatieniveau: informeren en raadplegen Deelnemers kunnen ideeën en oplossingen aandragen. De projectleider bepaalt de agenda, maar de reacties van betrokkenen spelen een belangrijke rol bij het ontwikkelen van plannen. Als de adviezen niet worden overgenomen dan wordt dit gemotiveerd. 4) Methodiek: Korte toelichting geven op het proces en status van het Warmteprogramma.

Op basis van onderwerpen binnen het Warmteprogramma worden de externe stakeholders verzocht om informatie (data) te verstrekken, ideeën aan te bieden en te reflecteren op voorstellen. 5) Opbrengst: Uitkomsten worden door de projectleider in het Warmteprogramma verwerkt. 6) Risico’s en manier deze te verkleinen: Het ontbreken van draagvlak, betrokkenheid of prioriteit bij externe stakeholders of het ontbreken van relevante en/of noodzakelijke data. De extern projectleider heeft voldoende vaardigheden om dit soort processen te managen. 7) Welke bemensing is noodzakelijk. a) Externe projectleider b) Medewerkers van externe stakeholders Inwoners: Enquête op DoeMee Vlissingen 1) Doel: a) Inzicht krijgen in de bereidheid en drijfveren van onze inwoners (met name woningeigenaren) om in de toekomst hun woning aardgasvrij(klaar) te maken. b) Inzicht krijgen of inwoners al maatregelen genomen of gepland hebben. c) Inzicht krijgen in de informatiebehoefte van onze inwoners. d) Inzicht krijgen hoe inwoners betrokken willen worden bij de totstandkoming van de wijkuitvoeringsplannen. e) Inzicht krijgen welke kennis, expertise en ervaring inwoners al hebben en kunnen inbrengen. 2) Randvoorwaarde: a) Goede inhoudelijke voorbereiding door projectleider en communicatieadviseur en wijkcoördinator. 3) Participatieniveau: informeren en raadplegen Inwoners vullen een vragenlijst in.

De uitkomsten worden door de projectleider, de communicatieadviseur en wijkcoördinator geanalyseerd en intern besproken. Inzichten die verkregen zijn, worden opgenomen in het Warmteprogramma, bijvoorbeeld door middel van een participatieverslag. Als de uitkomsten niet worden meegenomen zal dit gemotiveerd worden. 4) Methodiek: a) Analyseren uitkomsten enquête TBLO en Panoramabuurt Aardgasvrije Wijk (PAW) b) Eventueel aanvullende enquête op basis van format Zeeuws Duurzaamheidsoverleg 5) Opbrengst: 9

a) Inzicht in bekendheid en draagvlak bij inwoners. 6) Risico’s en manier deze te verkleinen: a) Niet iedereen is bekend, gemotiveerd of digitaal vaardig waardoor een lage respons ontstaat. Op basis van de inzichten van externe stakeholders (zie B, met name woningcorporaties) wordt al een valide beeld verkregen. 7) Welke bemensing is noodzakelijk a) Extern projectleider b) Communicatieadviseur c) Wijkcoördinator

Planning

Kosten De uitwerking van het Warmteprogramma is door middel van verkregen CDOKE-middelen gefinancierd.

Na de participatie Tijdens het participatieproces zal worden vastgelegd met welke belanghebbenden gesprekken en/of bijeenkomsten hebben plaatsgevonden, welke informatie hieruit voortgekomen is en welke opvolging dit heeft gehad. Ook zal kenbaar gemaakt worden waarom bepaalde aspecten niet zijn meegenomen in de ontwikkeling van het Warmteprogramma. Dit participatieverslag zal als bijlage worden toegevoegd aan het Warmteprogramma en worden teruggekoppeld aan inwoners via het participatieplatform Doe Mee.

10