RIB Voortgangsrapportage 2021 en uitvoeringsprogramma 2022 Integraal veiligheidsbeleid Vlissingen bijlage 1 voortgangsrapportage
Tekst van het document
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Gemeente Vlissingen Voortgangsrapportage 2021
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
Inleiding Op 11 april 2019 heeft de gemeenteraad van Vlissingen unaniem het Integraal Veiligheidsbeleid (hierna: IVB) vastgesteld voor de gemeente Vlissingen, voor de beleidsperiode 2019 – 20221. Het centrale uitgangspunt in het IVB is het coalitieakkoord 2018 – 2022 ‘Samen zijn we Vlissingen’. De centrale doelstelling in het coalitieakkoord, en dus ook in het vastgestelde IVB, is dat iedereen zich prettig en veilig moet voelen in zijn eigen omgeving. In het genoemde coalitieakkoord is expliciet opgenomen dat we samen met de inwoners aan de slag gaan om de straat, buurt of wijk leefbaar te houden. Deze doelstelling vormt, conform het coalitieakkoord, onderdeel van het IVB. Thema’s die aansluiten bij deze doelstelling zijn dan ook als prioriteit opgenomen in het veiligheidsbeleid. Een belangrijke uitkomst uit de evaluatie van het IVB 2015 – 2018 is dat ambities en verwachtingen duidelijker in het veiligheidsbeleid uitgesproken moeten worden. Hieruit volgt dat we in het huidige IVB de doelstellingen specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden (hierna: SMART) hebben geformuleerd, zodat de effecten van de aanpak in het huidige IVB meetbaar en zichtbaar gemaakt kunnen worden. Voor dit doel is deze voortgangsrapportage opgesteld: een tussenstand over het jaar 2021 in het beleidsproces tot en met 2022 en de SMART-doelstellingen die we voor 2022 hebben vastgesteld.
Deze rapportage geeft inzicht in hoe we er na één jaar voor staan en of er bijstellingen in de uitvoering van het beleid noodzakelijk zijn. In hoofdstuk 1 volgt een korte bespreking van de belangrijke thema’s en gebeurtenissen die in 2021 aan de orde zijn geweest en die een belangrijke stempel hebben gedrukt op het veiligheidsbeleid in de gemeente Vlissingen en de uitvoering van dat beleid. In hoofdstuk 2 volgt het toetsingskader. Dit toetsingskader geeft een overzicht van de vastgestelde prioriteiten in het IVB 2019 – 2022 en de kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen die ten aanzien van deze prioriteiten zijn geformuleerd. Het Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheidsbeleid 2021 vormt met de daarin gestelde prioriteiten in de uitvoering tevens onderdeel van dit toetsingskader. In hoofdstuk 3 worden de resultaten van 2021 besproken. In de conclusie wordt tevens een voorschot genomen op de acties en aandachtspunten voor het Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheidsbeleid 2022, die voortkomen uit deze voortgangsrapportage.
1
https://www.vlissingen.nl/inwoner/veiligheid-en-handhaving/integrale-veiligheid.html
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
Inhoud 1
2
3
Belangrijke thema’s en gebeurtenissen......................................................................................1 1.1
Coronapandemie .....................................................................................................................1
1.2
Integere en weerbare zeehavens ............................................................................................1
1.3
Verstevigde aanpak woonfraude .............................................................................................1
1.4
Pilot opschorting I-criterium .....................................................................................................1
Toetsingskader ..............................................................................................................................3 2.1
Veilige woon- en leefomgeving................................................................................................3
2.2
Jeugd en Veiligheid .................................................................................................................3
2.3
Integriteit en Veiligheid ............................................................................................................4
2.4
Fysieke Veiligheid....................................................................................................................4
2.5
Uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsbeleid 2021 ........................................................4
Voortgang 2021..............................................................................................................................5 3.1
4
Veilige woon- en leefomgeving................................................................................................5
3.1.1
Algemene overlastmeldingen ..........................................................................................5
3.1.2
Verwarde personen .........................................................................................................7
3.1.3
Druggerelateerde overlast ...............................................................................................9
3.1.4
Handhaving van kamerverhuurpanden..........................................................................10
3.2
Jeugd en Veiligheid ...............................................................................................................10
3.3
Integriteit en Veiligheid ..........................................................................................................11
3.4
Fysieke Veiligheid..................................................................................................................14
Conclusies en aanbevelingen ....................................................................................................15
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
1
Belangrijke thema’s en gebeurtenissen
1.1
Coronapandemie
De coronapandemie heeft sinds maart 2020 een groot deel van de Nederlandse samenleving in haar greep en is ook in 2021 van grote invloed op de openbare orde en veiligheid en veiligheidsbeleving binnen de gemeente Vlissingen. In hoofdstuk 3 volgt een toelichting op het effect van de pandemie op de overlastcijfers. Vanuit de clusters Veiligheid en Handhaving is vanaf maart 2020 ingezet op de handhaving van de coronamaatregelen. De uitbraak van het coronavirus en de maatregelen die genomen zijn om de verspreiding van het virus tegen te gaan, hebben effect op de criminaliteit, met name cybercrime, en lijdt tevens tot een toename van woonoverlast. Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (hierna: CCV) bevestigd dit landelijk beeld.2
1.2
Integere en weerbare zeehavens
In 2021 heeft de aanpak op de integere en weerbare zeehavens Zeeland-West Brabant flinke sprongen gemaakt. In 2021 is onder andere ingezet op het weerbaarder maken van havenpersoneel en bezoekers door mediacampagnes, is ingezet op fysieke barrières in het havengebied, zijn weerbaarheidstrainingen gegeven aan havenwerknemers, zijn meerder controles gehouden, is het Haven Intelligence Team begonnen en is het Information Sharing Centre opgestart, samen met de havenbedrijven. De grootste winst die in 2021 is geboekt, is de aanwijzing van de havens als mainport. Door deze aanwijzing wordt incidenteel en structureel geld beschikbaar gemaakt door het Rijk om de havens integer en weerbaar te maken. In 2022 zal met name gericht worden op de voorbereiding van de inzet van deze middelen.
1.3
Verstevigde aanpak woonfraude
In de in 2021 door de raad vastgestelde Programmabegroting 2022 is het besluit genomen om de reeds operationele integrale controles op kamerverhuurpanden voort te zetten en het bijbehorende budget van € 158.000 in ieder geval te continueren. Daarnaast is besloten om een plan van aanpak op te stellen om de inzet van de genoemde integrale controles te intensiveren en de doelstelling te verbreden. Daarbij is in de kadernota reeds voorgesorteerd op het gegeven dat deze intensivering van de controles en bredere aanpak van illegaal woongebruik in de gehele woningvoorraad een structurele verhoging van het budget van € 158.000 noodzakelijk maakt. In de concept-programmabegroting 2022 is de opschaling van de controles verder geconcretiseerd en is opgenomen dat de raad een meerjarige projectmatige aanpak van woonfraude wil opzetten. Het doel van het project berust op vier pijlers: 1) Bestrijding van ondermijnende woonfraude ten behoeve van de vermindering van woonoverlast. 2) Vermindering van de krapte op de woningmarkt. 3) Het toe leiden van internationale werknemers uit de bestaande woningvoorraad naar de nieuwe complexgewijze huisvesting. 4) Raadsmotie met oproep tot intensivering van de handhaving op het gebied van illegale huisvesting en onrechtmatige bewoning binnen de gemeente Vlissingen. Voor dit doel stelt het college in 2022 een projectplan ‘Aanpak Woonfraude 2022-2026’ vast.
Wat betreft de financiering van het project wordt het bestaande budget in de Programmabegroting 2022 opgehoogd van € 158.000 naar € 528.616.
1.4
Pilot opschorting I-criterium
De pilot is op 1 augustus 2021 van start gegaan en heeft een looptijd tot en met 31 juli 2022. Gedurende deze pilot mag iedereen van 18 jaar of ouder (dus ook toeristen en arbeidsmigranten) in beiden coffeeshops in Vlissingen softdrugs kopen. De pilotfase is met enige vertraging van start gegaan om te bereiken dat de uitvoering onder de juiste randvoorwaarden plaatsvindt. Er zijn verkeersmaatregelen genomen, een aantal aanvullende vergunningsvoorwaarden opgesteld en de voortgang van de pilot wordt gemonitord.
2
www.hetccv.nl/submenu Corona en Veiligheid
1
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021 Het bureau Breuer&Intraval heeft voorafgaand aan de pilot een nulmeting uitgevoerd naar de gevolgen van het opschorten van het I-criterium op het gebied van ervaren overlast en illegale(straat)handel in drugs. In het eerste kwartaal van 2022 volgt een tussenmeting en na afloop van de pilot wordt de eindmeting uitgevoerd. In de buurt van beide locaties op de Aagje Dekenstraat en het Bellamypark zijn extra kortparkeerplaatsen aangelegd met parkeertijden van maximaal vijftien minuten. Met de coffeeshops zijn afspraken gemaakt over de samenwerking met gemeente en politie, de verplichte inzet van beveiliging (op beide locaties dagelijks vanaf de namiddag tot sluitingstijd) en de wijze waarop wordt omgegaan met mogelijke overlast. Uit de eerste observaties komt naar voren dat de situatie rond de beide coffeeshops relatief rustig is en dat de straathandel is afgenomen, waarschijnlijk mede omdat arbeidsmigranten nu in de coffeeshops terecht kunnen. Er wordt goed gebruik gemaakt van de gerealiseerde parkeerplaatsen voor kort parkeren, hoewel de verkeersoverlast nog niet helemaal verdwenen is. Op beide locaties wordt dagelijks beveiliging ingezet.
Bewoners in de buurt van de coffeeshops en ondernemers zijn voorafgaand aan de pilot geïnformeerd over de opzet en worden gedurende de looptijd van de pilot verder op de hoogte gehouden van de stand van zaken.
2
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
2
Toetsingskader
In het IVB zijn voor de vijf geprioriteerde veiligheidsthema’s doelstellingen geformuleerd (kwalitatief en SMART).
2.1
Veilige woon- en leefomgeving
Algemene doelstelling (kwalitatief) Door de inzet op dit thema zorgen we voor het veilig en leefbaar houden van de straten, buurten en wijken in de gemeente Vlissingen.
Algemene doelstelling (SMART) Indicator
Bron
Nulmeting (jaar)
Streefwaarde 2022
Gemeentelijke meldingen
Gemeentelijke melddesk
71 (2018)
< 71
woonoverlast/burenoverlast
categorieën Veiligheidsmonitor
9,8 % (2017)
< 9,0 %
Gemeentelijke melddesk
68 (2018)
= of < 68
Politie
65 (2018)
= of < 65
Veiligheidsmonitor
5,2 % (2017)
< 4,5 %
Rapport Lemon
8,1 (2017)
= of > 8,1
Veiligheidsmonitor
24,2 % (2017)
> 25 %
woonoverlast/burenoverlast Overlast van buurtbewoners (veel) Gemeentelijke meldingen drugsoverlast
categorieën drugspanden/overlast drugs Meldingen drugsoverlast Drugsgebruik en drugshandel: veel overlast Gevoel van veiligheid (rapportcijfer) Gemeente betrekt buurt bij aanpak leefbaarheid en veiligheid (mee eens)
2.2
Jeugd en Veiligheid
Algemene doelstelling (kwalitatief) In algemene zin is de doelstelling dat jongeren veilig opgroeien in de gemeente Vlissingen. Specifiek ligt de focus op het begeleiden van jongeren die in een risicovolle omgeving dreigen te geraken en hen door middel van een samenhangende integrale aanpak weer goed op koers te brengen. Het realiseren van een effectieve aanpak, in samenwerking met gemeente, politie, straatcoaches, inwoners en de diverse netwerkpartners om de overlast door jeugd terug te brengen en te houden tot aanvaardbare normen.
Algemene doelstelling (SMART) Indicator
Bron
Nulmeting
Streefwaarde 2022
Melding overlast jeugd
Politie
196 (2018, periode tot 27
< 196 (2022, periode tot 27
augustus 2018)
augustus 2022)
Veiligheidsmonitor
51,3 % (2017)
< 50,0 %
Veiligheidsmonitor
7,2 % (2017)
< 7,0 %
Rondhangende jongeren komt voor: ja Rondhangende jongeren: veel overlast
3
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
2.3
Integriteit en Veiligheid
Centrale doelstelling (kwalitatief) De gemeente Vlissingen blijft zich ontwikkelen in de aanpak van ondermijnende criminaliteit door het verder uitbouwen en het verder ontwikkelen van het Lokaal informatieoverleg (hierna: LIO). Daarnaast blijft worden gewerkt aan het vergroten van bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie rond het thema ondermijnende criminaliteit, mede met behulp van het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (hierna: RIEC) als adviserende instantie en met behulp van regionale initiatieven.
2.4
Fysieke Veiligheid
Centrale doelstelling (kwalitatief) Door middel van het actieprogramma ‘Brandveilig leven’ moet een hogere mate van besef ontstaan bij burgers en bedrijven over de eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden in het kader van brandveiligheid. Door dit besef en de in te zetten preventieve maatregelen moet uiteindelijk het letsel bij het aantal incidenten afnemen en is de brandweerzorg voorbereid op de hierboven geschetste eigen verantwoordelijkheid van de inwoner en bedrijven van Vlissingen.
2.5
Uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsbeleid 2021
De uitvoering van het IVB vindt plaats aan de hand van het door het college vastgestelde Uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsbeleid 2021. In het uitvoeringsprogramma wordt de aanpak binnen de in het IVB geprioriteerde veiligheidsthema’s inzichtelijk gemaakt. De thema’s voor 2021 worden hieronder weergegeven. Veilige woon- en leefomgeving 1) aanpak van woonoverlast 2) aanpak van druggerelateerde overlast 3) aanpak van verwarde personen en personen met complexe zorg- en veiligheidsproblematiek 4) handhaving van kamerverhuurpanden Jeugd en Veiligheid 5) veilig opgroeien en preventie middels risicoaanpak en jongerenwerk 6) aanpak van overlast en criminaliteit door jeugdgroepen Integriteit en Veiligheid 7) aanpak van ondermijnende criminaliteit 8) vergroten van bestuurlijke en ambtelijke weerbaarheid Fysieke Veiligheid 9) Risicobeheersing ‘Brandveilig leven’ De aanpak en de bijbehorende begroting is vastgelegd in het uitvoeringsprogramma. De voortgang en eventuele aanpassing van de aanpak wordt wekelijks besproken in het stafoverleg van de burgemeester. Daarnaast vindt afstemming van de aanpak plaats in de lokale driehoek met de politie en het Openbaar Ministerie (hierna: OM) en indien nodig met andere veiligheidspartners. Bij bredere veiligheidsonderwerpen, die binnen de bevoegdheid van het gehele college vallen, wordt het college geconsulteerd.
4
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
3
Voortgang 2021
Hieronder volgt een bespreking van de resultaten van het jaar 2021 aan de hand van de beschikbare cijfers per veiligheidsthema. Deze cijfers maken de voortgang inzichtelijk van de in het IVB 2019-2022 geformuleerde algemene doelstellingen. Daarnaast volgt een toelichting op de voortgang van de thema’s uit het uitvoeringsprogramma.
3.1
Veilige woon- en leefomgeving
Binnen dit veiligheidsthema zijn aan de hand van de hieronder genoemde rapportages en meetgegevens de in het IVB opgenomen SMART-doelstellingen geformuleerd: • gemeentelijke melddesk • veiligheidsmonitor • politiecijfers (gebiedsscan) • rapport Lemon Deze rapportages zijn niet voor alle beleidsjaren beschikbaar. De resultaten van het rapport Lemon en de cijfers uit de veiligheidsmonitor zijn op het moment van schrijven niet beschikbaar. De meetgegevens die worden gebruikt ter bespreking van de veiligheidsthema’s zijn afkomstig uit de gemeentelijke melddesk en uit het openbare datasysteem van de politie. 3.1.1 Algemene overlastmeldingen In het IVB zijn voor het eerst SMART-doelstellingen opgenomen en zijn, voor het meetbaar maken van het thema ‘veilige woon- en leefomgeving’, de zoekfuncties: ‘woonoverlast/burenoverlast’ uit de gemeentelijke melddesk gebruikt als meetgegeven. Voortschrijdend inzicht maakt dat dit cijfer minder goed bruikbaar is voor dit doel. De cijfers geven een te beperkt beeld van het brede terrein van een veilige woon- en leefomgeving. Zeker als dit wordt afgezet tegen de geformuleerde kwalitatieve doelstelling: het veilig en leefbaar houden van de straten, buurten en wijken in de gemeente.
Gelet op deze doelstelling geven de binnengekomen algemene overlastmeldingen van inwoners in de melddesk een betere afspiegeling van de leefbaarheid en veiligheid in een buurt. Het ervaren van overlast is immers een breed en subjectief begrip en niet te vangen in een specifiek overlastcijfer. In onderstaande tabel zijn de algemene overlastmeldingen opgenomen van de jaren 2020 en 2021 per buurt in de gemeente Vlissingen. De meldingen zijn gemaakt bij de gemeente Vlissingen en geregistreerd in het melddesk. Enkel de buurten waarin tien of meer meldingen zijn gedaan van overlast (algemeen, niet gespecifieerd) zijn vermeld in het overzicht. Algemene gemeentelijke overlastmeldingen per buurt (tien of meer meldingen in 2021)
Buurt Oude Binnenstad Scheldestraat e.o. Boulevards – Spuikom – Vredehof Zuid Bloemenlaan e.o. Bonedijkenstraat e.o. Paauwenburg Oost Hercules Segherslaan e.o. Bossenburgh – Weyevliet Schoonenburg – Groot Abeele Scheldekwartier Kern Oost-Souburg Het Fort e.o. Baskensburg Noord Zeewijksingel Molenweg e.o. Stadhuisplein e.o. Rosenburg West-Souburg
Meldingen in 2020 92 83 25 33 15 27 18 24 28 0 39 3 1 12 10 39 4 13
Meldingen in 2021 76 65 33 30 30 28 25 23 23 21 18 18 17 17 16 14 10 10
5
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021 Naast de categorie van algemene overlast is ook de categorie ‘woonoverlast’ relevant in de evaluatie van de kwantitatieve gegevens over de veilige woon- en leefomgeving. In 2020 zijn er veertien meldingen gemaakt binnen deze categorie en in 2021 is het aantal meldingen gestegen naar 26, wat bijna een verdubbeling is ten opzichte van vorig jaar. Toelichting op de cijfers In dit verband wordt nadrukkelijk gesproken over een toelichting bij de cijfers. Een verklaring van de cijfers is niet eenduidig vast te stellen zonder aanvullend onderzoek. Samen met de veiligheidspartners, in dit geval de politie, is het mogelijk om op basis van de cijfers een integraal beeld te vormen over de leefbaarheid en veiligheid in Vlissingen, afgezet tegen de gestelde doelstellingen in het IVB. Uit de tabel blijkt dat de overlastmeldingen zich, net als in 2019 en 2020, vooral in het Centrumgebied (Oude Binnenstad) en de Scheldebuurt (Scheldestraat e.o.) concentreren. Al in 2019 was er reeds een verscherping te zien in de concentratie van overlastmeldingen in deze buurten ten opzichte van de andere buurten in Vlissingen. Deze verscherping heeft zich in 2020 verder doorgezet. In 2021 is het aantal meldingen in deze buurten afgenomen.
Opvallend is de stijging van het aantal meldingen in het Scheldekwartier van geen meldingen in 2020 naar 21 meldingen in 2021. Een verklaring hiervoor is het feit dat gebiedsontwikkeling heeft plaatsgevonden en het aantal inwoners in 2021 aanzienlijk is gestegen. Andere grote stijgers zijn Baskensburg Noord (+16), Bonedijkenstraat en omgeving (+15) en Het Fort (+15) en omgeving. Forse dalingen in het aantal gemeentelijke overlastmeldingen zijn zichtbaar in met name Kern Oost-Souburg (-21) en Stadhuisplein en omgeving (-25). Uit de cijfers blijkt dat de gemeentelijke overlastmeldingen zijn gedaald van 528 meldingen in 2020 naar 517 meldingen in 2021. Eerder nam in 2020 het aantal algemene overlastmeldingen met 39 % toe ten opzichte van 2019. De algemene overlastcijfers zijn nog steeds hoger dan precoronapandemie. Zoals in hoofdstuk 1 is toegelicht is het aannemelijk dat de coronabestrijding en de maatregelen die daarbij horen een groot effect hebben op deze cijfers. In dit verband heeft het CCV op 24 juni 2020 de monitor ‘Woonoverlast in coronatijd’ gepubliceerd3. Het betrof een enquête over woonoverlast, gehouden onder een groep professionals van woningbouwcorporaties, gemeenten, politie en zorg- en hulpverlening. Ruim de helft van de respondenten geeft aan dat de meldingen van woonoverlast zijn gestegen.
Het gaat daarbij ook om nieuwe typen woonoverlast, zoals illegale huisfeestjes, te veel bezoek in huis of groepen jongeren in portieken. De woonbond geeft ook aan dat sinds het begin van de coronacrisis, woningcorporaties, gemeenten en politie veel meldingen krijgen van woonoverlast.4 De doelstelling in het IVB is gebaseerd op het terugdringen van de overlastmeldingen binnen de gemeente Vlissingen. Hiervoor zijn de gemeentelijke overlastcijfers die binnenkomen via de gemeentelijke melddesk het meest richtinggevend. Echter voor de duiding van de hierboven toegelichte landelijke effecten van het coronavirus op de overlastcijfers geven de politiecijfers meer inzicht. Daarbij geldt dezelfde kanttekening als bij de gemeentelijke overlastcijfers: de cijfers zijn niet meer dan een behulpzaam meetgegeven en kunnen door de wijze van kwalificeren en verwerken niet zonder meer als absolute cijfers worden gepresenteerd. Uit de politiecijfers blijkt dat in 2021 de registraties van overlast ten opzichte van 2020 zijn gestegen met meer dan 500 meldingen. Wanneer de procentuele stijgingen in de gemeenten Goes, Middelburg, Terneuzen en Vlissingen met elkaar worden vergeleken, zijn ten opzichte van 2020 in 2021 de procentuele stijgingen respectievelijk 17 % (in 2020: 17 %), 41 % (in 2020: 34 %), 18 % (in 2020: 30 %) en 31 % (in 2020: 39 %).
Aan de hand van de cijfermatige vergelijking en de hierboven gepresenteerde onderzoeksbevindingen is het aannemelijk te achten dat de impact van corona, net als in 2020, te zien is in de landelijke overlastcijfers en dat Vlissingen, met de vergelijkbare steden in Zeeland, deze trend volgt. Uit navraag bij Basisteam Walcheren blijkt dat ook de politie de invloed van corona terugziet in de overlastmeldingen. Hieruit volgt dat, vanuit het perspectief van de gestelde doelstellingen in het IVB, de cijfers uit 2021 dan ook minder representatief zijn te noemen voor het behalen van de gestelde doelstellingen in 2022.
3 4
www.hetccv.nl: Monitor woonoverlast in coronatijd www.woonbond.nl: 27augustus 2020: Meer woonoverlast tijdens coronacrisis.
6
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
Politieregistraties van overlast 2020
2021 2970
3000 2500 2000
1533
1949
1793
2196
2268
1862
1385
1500 1000 500 0 Goes
Middelburg
Terneuzen
Vlissingen
Zichtbaarheid van handhaving De gemeente Vlissingen steekt er ten opzichte van de gemeenten Goes, Middelburg en Terneuzen bovenuit wanneer het gaat om politieregistraties van overlast. Ondanks de relatie tussen de overlastcijfers en de geldende coronamaatregelen blijft daarom de noodzaak aanwezig om als gemeente en politie in te blijven zetten op de handhaving van overlastgevend gedrag en om voldoende zichtbaar en aanwezig te zijn in de buurten en wijken. Dit laatste aspect krijgt immers een laag cijfer (5,8) in het rapport Lemon 2017. Oog voor de wijken en buurten waar de overlast blijkens de bovenstaande grafiek het meest voorkomt om de beschikbare handhavingscapaciteit zo gericht en doeltreffend mogelijk in te zetten is van belang. In 2021 hebben we voor dit doel ook een periodiek overleg (kwartaal) ingevoerd met de burgemeester, politie, gemeentelijke handhaving en jeugd- en jongerenwerk, specifiek opgezet om de hotspots binnen de gemeente Vlissingen te benoemen en te bespreken. Naast de gerichtere inzet in specifieke wijken bestaat de gerichte inzet ook uit toezicht en handhaving in de publieke ruimte, conform de wettelijke taak van de gemeente en de politie. Daarbij geldt de belangrijke nuancering dat overlast die beperkt blijft tot overlast van de buren de verantwoordelijkheid om tot een oplossing te komen bij de bewoners zelf ligt.
3.1.2 Verwarde personen Vanuit het IVB ligt de focus op de aanpak van verwarde personen en personen met complexe zorgen veiligheidsproblematiek (hierna: verwarde personen) die met hun verwarde gedrag een gevaar of een dreigend gevaar vormen voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente Vlissingen. Dit zijn in de meeste gevallen de personen met een complexe zorg- en veiligheidsproblematiek, waarbij in veel gevallen ook sprake is van zorg-mijdend gedrag. De regievoering over de complexe zorg- en veiligheidscasussen ligt bij het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland (hierna: Veiligheidshuis) De begeleiding en aanpak van verwarde personen wordt opgepakt in een Integrale Proces Coördinatie (hierna: IPC). Dit betekent dat een medewerker van het Veiligheidshuis zorgt dat alle partijen die bij de behandeling en begeleiding van een verward persoon betrokken zijn, alle op deze persoon betrekking hebbende informatie delen en in overleg treden voor de juiste aanpak. In 2021 zijn er zestien IPC-casussen in behandeling geweest met maandelijks en soms wekelijks casusoverleg onder regie van een IPC-coördinator. De IPC-aanpak is bestemd voor de zware casuïstiek waarbij de inzet ligt bij een structurele oplossing voor de persoon in kwestie en zijn woon- en leefomgeving. Met deze aanpak zijn de meest structurele overlastgevende personen met verward gedrag in beeld.
Veelal betreft het casussen waarbij de aanpak multidisciplinair van aard is en waarbij een snelle oplossing niet gevonden kan worden. Problemen rond zorgmijding, ernstige overlast, huisvesting en zorgtrajecten staan garant voor een lange adem. Tevens is bij de behandeling van deze casussen standaard een Beleidsmedewerker Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente Vlissingen betrokken.
7
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021 Meldingen verwarde personen Uit de beschikbare politiecijfers blijkt voorts dat de gemeente Vlissingen in 2021 een fors hoger aantal geregistreerde overlastmeldingen van verwarde personen heeft in vergelijking met de andere grote Zeeuwse gemeenten. Ten opzichte van 2020 is er sprake van bijna een verdubbeling in het aantal meldingen. De verschillen zijn in de onderstaande staafdiagram inzichtelijk gemaakt. Toename van politieregistraties overlast door verwarde personen in 2021
Goes Middelburg Terneuzen Vlissingen
2020 652 395 402 650
2021 711 434 506 1277
Procentuele toename 9,0 % 9,9 % 25,9 % 96,5 %
Toelichting op de cijfers Net als bij de eerder gepresenteerde meetgegevens is het in dit geval, zonder nader aanvullend onderzoek, niet mogelijk om een sluitende verklaring te formuleren voor de hoge score van Vlissingen. Het geeft wel een beeld weer dat de problematiek van de aanwezigheid van verwarde personen en de overlast die zij veroorzaken in Vlissingen in verhouding groot is, in ieder geval in vergelijking met vergelijkbare Zeeuwse gemeenten. Begin 2022 wordt een triagemodel afkomstig van het Veiligheidshuis Rotterdam geïmplementeerd door het Veiligheidshuis Zeeland. De doelstelling is om meer inzicht te krijgen in de achterliggende oorzaken van de meldingen. Het Veiligheidshuis laat wel weten dat een groot deel van de registraties en meldingen bij zowel de politie als het Veiligheidshuis zelf, afkomstig is van een selecte groep verwarde personen. Illustrerend is het voorbeeld van een persoon die verantwoordelijk is voor maar liefst 289 meldingen in 2021. Het gegeven dat veel meldingen veroorzaakt worden door dezelfde personen, neemt niet weg dat het gedrag van de betrokkenen overlast veroorzaakt voor inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente. Er heerst een algemene consensus dat de ambulantisering van de zorg en de beddenafbouw in de GGZ-instellingen belangrijke factoren zijn in de toename van overlastmeldingen van verwarde personen.
Verwarde personen zijn in de meeste gevallen personen met psychiatrische aandoeningen en worden korter of in het geheel niet meer opgenomen in een psychiatrische inrichting. Men wordt zo veel mogelijk opgevangen in de thuissituatie, al dan niet met ambulante begeleiding vanuit de GGZ instelling of andere gecontracteerde zorgverleners. De meldingen in Vlissingen zijn, in vergelijking met de rest van Nederland en Zeeland, al een langere periode zichtbaar hoger in aantal. Een verklaring hiervoor is het relatief hoge aantal opvanginstellingen in de gemeente Vlissingen, de centrumgemeente in de regio. Naast deze opvanginstellingen speelt ook de sociale structuur van Vlissingen een rol in de hoge cijfers. Het algemene beeld geeft aan dat een groot deel van de meldingen voor rekening komen van een kleine groep personen die overlast veroorzaken. Deze personen zijn in de meeste gevallen in beeld in IPCtrajecten. Opvanglocaties in kwetsbare buurten Doordat verwarde personen niet meer worden opgenomen in de GGZ-instelling, belanden zij uiteindelijk relatief vaak in een opvanglocatie of een daarmee gelijk te stellen woonvorm. Verwarde personen kampen in veel gevallen niet alleen met psychiatrische problemen, maar ook met verslavingen en schulden en beschikken in de meeste gevallen niet meer over een eigen woning.
Zoals reeds aangegeven is het zeer aannemelijk dat de in verhouding hoge procentuele en absolute aantallen overlastregistraties door verwarde personen in de gemeente Vlissingen te relateren zijn aan het relatief grote aantal huisvesting/opvanglocaties waar deze personen wonen en verblijven. Dit past ook in het beeld van de in de voortgangsrapportage uit 2019 gesignaleerde ontwikkeling dat in de buurten waar de overlastcijfers hoog zijn (Oude Binnenstad en Scheldebuurt) opvanginstellingen voor sociaal kwetsbaren, waaronder ook verwarde personen, worden gevestigd of recentelijk zijn opgestart.
8
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021 Het is aannemelijk dat het hoge aantal overlastmeldingen volgt uit een relatief groot aantal verwarde personen in Vlissingen en dat deze omvang de behoefte creëert aan opvanginstellingen. Daarnaast hebben deze opvanginstellingen een aanzuigende werking op personen vanuit andere gemeenten die ook behoefte hebben aan dergelijke opvang. Dit zichzelf versterkende effect leidt mogelijk tot deze aanwas aan opvanginstellingen en de aanwezigheid van deze doelgroep. Woningvoorraad Naast de hierboven gesignaleerde opvanglocaties die enerzijds voorzien in een behoefte en anderzijds een aanzuigende werking lijken te hebben, blijkt uit de overlastzaken in de praktijk dat niet alle cases met overlastgevend gedrag te relateren zijn aan de genoemde opvanglocaties. Uit de praktijkcases is een patroon te destilleren dat de Vlissingse woningvoorraad in de omgeving van de binnenstad en de Scheldebuurt een aantrekkingskracht heeft op sociaal kwetsbaren en verwarde personen. Deze personen zijn veelal zorgmijders die onder de radar blijven van de hulpverlening. Een kleine groep verhuurders van meestal kamers in kamerverhuurpanden vangen deze personen op en geven ze onderdak.
Daarbij komt het, bij gebrek aan een alternatief, voor dat deze huisbazen worden gebeld door opvanglocaties of zij wellicht “uitbehandelde” personen van onderdak kunnen voorzien. De concentratie van deze panden in de genoemde buurten en de oververtegenwoordiging van kwetsbare en verwarde personen in deze panden zorgen in de praktijk dan ook relatief vaak voor woonoverlast en burenruzies. Dit geeft een zichtbare druk op de leefbaarheid en veiligheid in deze buurten. Daarnaast neemt de toename van deze meldingen steeds meer beslag op de tijd en capaciteit van alle veiligheidspartners. Het betreffen vaak complexe zaken op het snijvlak van zorg en veiligheid met in meerdere gevallen een reëel risico voor de openbare orde en veiligheid. 3.1.3 Druggerelateerde overlast Net als bij de algemene overlastmeldingen geldt dat de meetgegevens uit de Veiligheidsmonitor en het rapport Lemon voor het jaar 2021 niet beschikbaar zijn. In onderstaande grafieken zijn de cijfers vanuit de gemeentelijke alcohol- en druggerelateerde overlastcijfers opgenomen en de politiecijfers over druggerelateerde overlast en druggerelateerde incidenten.
Politieregistraties van overlast i.v.m. alcohol en drugs 2020
305 318
400 300 200
2021
101 120
96
263
219
96
100 0 Goes
Middelburg
Terneuzen
Vlissingen
Gemeentelijke meldingen van overlast i.v.m. alcohol en drugs, uitgesplitst per wijk Binnenstad
Middengebied
Paauwenburg - Westduin
Lammerenburg
Oost-Souburg
Ritthem e.o.
Totaal 100 50
28
45 5
6
2
3
1
32
52 10
4
3
3
0
0 2020
2021
9
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021 Toelichting op de cijfers Net als bij de algemene overlastmeldingen geldt bij deze cijfers dat, zonder nader aanvullend onderzoek, geen sluitende verklaring voor deze cijfers kan worden gegeven. Voorts kunnen de cijfers van de politie dubbeltellingen bevatten en het is niet altijd zeker of de juiste feitcode is gebruikt. Daarnaast geldt als nuancering bij de drugsoverlastcijfers van de politie dat een overlastmelding niet vanzelfsprekend betekent dat daadwerkelijk drugs is aangetroffen. De cijfers geven wel inzicht in de impact van druggerelateerde incidenten en druggerelateerde overlast op de leefbaarheid in buurten en wijken. De overlastcijfers laten een dalende lijn zien. Druggerelateerde overlast is vooral te relateren aan zichtbare overlast, zoals de straathandel in drugs of overlast van personen onder invloed van drugs. De dalende trend past bij de terugkoppeling van de wijkagenten dat, voor wat betreft het min of meer zichtbare dealen van drugs, het straatbeeld in 2021 over het algemeen rustig is geweest. Het is aannemelijk dat de drugshandel op straat is verplaatst naar panden ten tijde van de toen-geldende coronamaatregelen. Het aantal gemeentelijke meldingen over alcohol en drugs is in zeer kleine mate gestegen ten opzichte van 2020.
De politiecijfers tonen – als enige van de vier grootste Zeeuwse gemeenten – zelfs een aanzienlijke daling in alcohol- en druggerelateerde meldingen aan. Het blijft zaak om de drugscriminaliteit en overlast die hieruit voortkomt te bestrijden en in te dammen. Met name de nietzichtbare drugshandel en aanverwante (ondermijnende) criminele activiteiten hebben een grote impact op de samenleving en de leefbaarheid in de wijken en buurten. Het is daarom een van de speerpunten in het IVB en in het Regionaal Beleidsplan van de politie Zeeland-West-Brabant5. Aanpak van druggerelateerde overlast De strafrechtelijke vervolging van drugshandel- en drugsbezit op grond van de Opiumwet ligt bij politie en justitie. De daaruit voortvloeiende overlast wordt door de politie en de gemeente bestreden op grond van diezelfde Opiumwet en de APV. De bekende instrumenten zijn de inzet van het Damoclesbeleid, waarbij de burgemeester de bestuurlijke sluiting van drugspanden voor de periode van drie maanden oplegt, en de gebiedsverboden voor bepaalde tijd op grond van overtreding van de daarvoor geldende artikelen in de Opiumwet en de APV. De bestuurlijke sluiting van drugspanden laat ten opzichte van 2020 een daling zien. In 2021 zijn er op basis van bestuurlijke rapportages van de politie in totaal drie panden voor een periode van drie maanden gesloten op basis van de Opiumwet.
In 2020 was er sprake van zeven bestuurlijke sluitingen. 3.1.4 Handhaving van kamerverhuurpanden Door de beperkingen ten gevolge van de coronamaatregelen, zijn er in 2021 slechts zeven integrale controles uitgevoerd. Daarbij zijn zeven waarschuwingen huisvestingverordening, twee waarschuwingen bouwbesluit en een waarschuwing bestemmingsplan uitgedeeld. Het opleggen van waarschuwingen en het regelmatig controleren van kamerverhuurvergunningen blijft effectief werken in de bestrijding van overlast en het tegengaan van illegale situaties. De controles worden in 2022 voortgezet. Vanuit de doelstelling om meer inzicht te krijgen in de woningvoorraad is het streven om de integrale controles in 2022 breder in te zetten. Daarbij geldt dat niet alleen overlastmeldingen vanuit kamerverhuurpanden leidend zullen zijn om op de lijst te komen.
3.2
Jeugd en Veiligheid
Net als bij de andere veiligheidsthema’s geldt ook voor dit thema dat de meetgegevens uit de Veiligheidsmonitor en het rapport Lemon voor het jaar 2021 niet beschikbaar zijn. Uit de cijfers van de politie blijkt dat de meldingen over overlastgevende jeugd in Vlissingen in 2021 zijn afgenomen ten opzichte van 2020. Dat staat in positief contrast met de zeer grote stijging van politieregistraties van jeugdoverlast in de gemeente Vlissingen in 2020.
5
Regionaal beleidsplan Zeeland-West-Brabant 2019 – 2022: Meer focus op veiligheid, pag. 6.
10
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
Politieregistraties van jeugdoverlast 2020
2021
765 800 700 600 500 400 300 200 100 0
382
484 456
482
439
266 298
Goes
Middelburg
Terneuzen
Vlissingen
Toelichting op de cijfers Een mogelijke verklaring voor de afname van jeugdoverlast in de gemeente is de toenemende jeugdoverlast in de gemeente Middelburg, zoals ook zichtbaar is in bovenstaande staafdiagram. Verschillende jeugdgroepen, bestaande uit jongeren van doorgaans tussen de twaalf en vijftien jaar oud, verenigen zich sinds het eerste halfjaar van 2021 steeds vaker in Middelburg. De groepen zijn samengesteld uit jongeren uit verschillende woonkernen, waaronder uit Oost-Souburg en Vlissingen. De integrale inzet met de politie (jeugdagent, wijkagenten, basisteam), gemeente (clusters Veiligheid en Handhaving), straatcoaches en de jeugd- en jongerenwerkers blijft gericht op het vasthouden van een goede informatiepositie en het nemen van de meest effectieve maatregelen om overlast en criminaliteit te voorkomen. Denk hierbij aan het voetbal tijdens Ramadan, de oud- en nieuwaanpak en de zomeraanpak. De integrale uitvoering van het beleid ‘Aanpak risicojongeren en risicogroepen’ maakt dat de politie, de jongerenwerkers, de straatcoaches en de boa’s in nauw contact staan met elkaar en steeds beter in staat zijn om in te springen op actuele overlastmeldingen. Daarnaast worden ook de trends eerder gezien en weten de werkers elkaar steeds beter te vinden.
Een belangrijke les uit deze coronatijd blijkt het belang van faciliteiten voor jongeren voor samenkomst en waar jongerenwerkers met hen aan de slag kunnen, zoals jeugdhonken en jongerencentra. Het tijdelijk wegvallen van deze voorzieningen is een van de knelpunten gebleken in de coronahandhaving in 2021. Voornamelijk wordt een dringend gebrek gesignaleerd aan jeugdhonken in het Middengebied en Oost-Souburg.
3.3
Integriteit en Veiligheid
Lokaal Informatieoverleg (LIO) In 2021 zijn er door de coronamaatregelen en het daarbij behorende verplichte thuiswerken geen reguliere LIO-overleggen ingepland. De aard en omvang van deze overleggen leent zich minder goed voor digitaal overleg. Het gemeentelijk meldpunt voor signalen van ondermijnende criminaliteit is via het intranet regelmatig onder de aandacht gebracht. In 2022 gaan we, indien dit mogelijk blijft, door met het verder inplannen van LIO-overleggen en aandacht geven aan ondermijnende criminaliteit in de gemeentelijke organisatie. Daarbij gaan we in samenwerking met het RIEC, onze ondermijningsadviseur, onderwerpen oppakken die zo veel mogelijk aansluiten op het IVB. Mensenhandel en illegale prostitutie In 2020 is de ‘Zeeuwse aanpak mensenhandel’ vastgesteld en is een Zorgcoördinator Mensenhandel in het Veiligheidshuis aangesteld en is een districtelijke coördinator werkzaam vanuit het thema geweld hoort nergens thuis. Daarnaast is er een gemeentelijke Aandachtsfunctionaris Mensenhandel vanuit het cluster Veiligheid aangesteld. In 2021 is er verder ingezet om mensenhandel tegen te gaan, zowel op casusniveau als op beleidsniveau. Daarnaast heeft er een onderzoek plaatsgevonden naar ondermijnende criminaliteit en criminaliteit onder schooljeugd op de Zeeuwse scholen uit het voortgezet onderwijs. Uit dit onderzoek blijkt dat
11
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021 een op de tien jongeren te maken heeft of heeft gehad met dwang om crimineel gedrag te vertonen, of is slachtoffer geweest van ondermijnende criminaliteit. De aanbevelingen uit dit onderzoek worden geïmplementeerd in het Walcherse schoolveiligheidsconvenant en er zullen vandaaruit ook acties, maatregelen en interventies worden ingezet. Er zijn helaas vanwege de beperkingen van het coronavirus en het niet kunnen inzetten van de integrale controles op kamerverhuurpanden, geen mensenhandel-zaken opgespoord. Voor 2022 is er een uitbreiding van de kamerpandcontroles geprioriteerd waardoor mensenhandel een hogere prioriteit zal krijgen binnen de integrale controles. Wet Bibob In 2021 zijn er 24 Bibob-toetsen gestart op het gebied van horecabedrijven. Van deze zaken is er op twee zaken advies gevraagd aan het Landelijk Bureau Bibob (hierna: LBB). Deze zaken worden pas in 2022 afgerond. De milieuzaak uit 2020 (betrof zeven aanvragen in één) is eind 2021 na een advies van het LBB afgerond. Dit heeft alsnog niet geresulteerd in weigeringen of voorwaarden. Bij alle nieuwe en gewijzigde horecabedrijven, seksinrichtingen en coffeeshops wordt de Bibob-procedure toegepast. Indien er aanleiding toe is wordt deze procedure ook toegepast op omgevingsvergunningen bouwen, milieu of andere zaken conform ons beleid of de Wet Bibob.
De doelstelling voor 2021 was om de Bibob-procedure breder in te zetten en ook ondermijningsgevoelige branches (zoals kappers, nagelstudio’s en havenbedrijven) vergunningplichtig (exploitatievergunning) te maken. In 2021 is de laatste hand gelegd aan het nieuwe Bibob-beleid dat Zeeuws-breed met gemeenten en de provincie is afgestemd. Deze is gebaseerd op de laatste wijziging van de Wet Bibob op 1 augustus 2020. Dit beleid treedt in het eerste kwartaal van 2022 in werking. Het nieuwe beleid geeft aanleiding om 2022 en 2023 te gebruiken voor het breder bekend maken in de gemeentelijke organisatie hoe we ondermijnende criminaliteit tegen kunnen gaan als overheid. Daarnaast zullen er in 2022 toetsingen plaatsvinden omwille van de complexgewijze huisvesting van (inter)nationale werknemers in de gemeente Vlissingen. Ondermijnende criminaliteit en drugs Zoals reeds in het eerste hoofdstuk aan bod is gekomen, is in 2020 het project ‘Integere en weerbare zeehavens’ gestart teneinde onder meer de druggerelateerde criminaliteit en het ondermijnende karakter daarvan in de Vlissingse zeehaven inzichtelijk te maken en aan te pakken. Het afgelopen jaar is de aanpak in een ware stroomversnelling terecht gekomen. Dit heeft mede te maken met een gedreven programmamanager en deelnemers in de aanpak.
Onder de noemer ‘Integere en weerbare zeehavens’ zijn de volgende werkgroepen geformeerd: meldingsbereidheid, weerbaarheid havenpersoneel, Information Sharing Center, veilige haventerreinen, TFOC en PVO Zeehavens. Uit deze werkgroepen zijn vele initiatieven opgestart. Deze worden hieronder kort uiteengezet: Meldingsbereidheid en weerbaar havenpersoneel • De website www.veiligezeehavens.nl is gelanceerd. • Een mediacampagne samen met Meld Misdaad Anoniem is opgestart in de verschillende havens. Hierbij werd ingezet op bewustwording over de risico’s van het inmengen in drugscriminaliteit door middel van onder andere slogans en flyers. • Verschillende weerbaarheidstrainingen voor havenpersoneel zijn georganiseerd. • De game ‘Operatie Zelos’ is gelanceerd. Operatie Zelos speelt als een aflevering van een interactieve misdaadserie. Het is gericht op het herkennen van verdachte situaties en signalen in de logistieke sector. • De mogelijkheden tot een haven-VOG zijn onderzocht en worden verder uitgelopen. Information Sharing Center (hierna: ISC) Het ISC is opgericht. Het ISC is een publiek-privaat samenwerkingsverband tussen onder andere de havenbedrijven, politie, douane, Koninklijke Marechaussee en de gemeenten. In het ISC delen bedrijven en overheid in een beschermde omgeving de zaken waar zij mee te maken hebben en vraagstukken en problemen waar zij tegenaan lopen.
Verbeteringen worden aangedragen en waar mogelijk opgepakt. Het ISC wordt gewaardeerd en wordt gezien als een laagdrempelige manier om elkaar te vinden en te bouwen aan de toekomst. Vanuit het ISC zijn in 2021 tevens CEO-meetings georganiseerd. Veilige haventerreinen Vanuit de werkgroep veilige haventerreinen worden mogelijkheden aangedragen om fysieke barrières
12
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021 op te werpen in het havengebied om onder andere drugscriminaliteit tegen te gaan. Deze werkgroep brengt advies uit aan de havendriehoek. Om meer lokaal te werk te gaan is de werkgroep Bijleveldhaven opgestart. Vanuit deze werkgroep wordt onder meer advies uitgebracht voor onderstaande initiatieven. TFOC Vanuit TFOC worden en zijn verschillende initiatieven en controles georganiseerd in de logistieke sector. Bezoek minister en vervolg In 2021 is de minister van Justitie & Veiligheid op bezoek geweest in het havengebied. Door de gezamenlijke wens van het ministerie en de havendriehoek om de drugscriminaliteit in havens aan te pakken, is de mogelijkheid geboden om aanspraak te maken op versterkingsgelden. In 2021 is hard gewerkt om de gewenste impulsen te inventariseren en hier concrete voorstellen voor te doen. Recent is door het ministerie toegezegd dat de havens Zeeland-West-Brabant aanspraak maken op deze gelden. Deze zijn incidenteel en met name bestemt voor bijvoorbeeld fysieke barrières (zoals ANPRcamera’s, toezichtcontroles, slagbomen) en weerbaarheidsversterking. Mainport De grootste winst die in 2021 is geboekt is de aanstelling van het havengebied Zeeland-West-Brabant als mainport. De term mainport wordt gebruikt om het (inter-)nationaal belang te onderstrepen van ons havengebied.
Aan deze aanstelling zijn additionele structurele gelden gekoppeld. Deze worden medio 2024 beschikbaar gesteld. De investeringen zijn verdeeld over drie pijlers: (1) weerbaarheid van onze samenleving en economie, (2) versterking van handhaving en (3) veiligheidsmaatregelen. De havendriehoek wordt gevraagd voorstellen voor deze middelen aan te dragen. Woonfraude Op dit moment staan er op basis van onze gemeentelijke (BRP) administratie ongeveer duizend panden ‘administratief’ leeg. Het is niet aannemelijk dat de woningen in deze tijden van krapte leeg staan. We hebben onvoldoende inzicht in wat zich in deze woningen afspeelt. In de onderzoeksliteratuur over ondermijnende criminaliteit kan deze vorm van ‘leegstand’ wijzen op woonfraude. Woonfraude is een criminele activiteit die door eigenaren/(ver)huurders wordt gepleegd. In algemene zin is kenmerkend voor dit fenomeen dat het vooral faciliterend is voor personen die zich graag afschermen voor de autoriteiten, zoals criminelen. Woonfraude heeft in het algemeen een negatieve invloed op de leefbaarheid in een wijk of buurt en heeft voorts een negatieve invloed op de veiligheidsbeleving. Het verstoort ook de normale werking van de woningmarkt en het beperkt de beschikbaarheid van (betaalbare) woonruimte.
Het fenomeen woonfraude kent twee varianten6: a) Illegale onderverhuur • Hindert doorstroom op verhuurmarkt • (financiële) uitbuiting en zelfverrijking (door)verhuurder van vaak kwetsbare personen • Met huisvestingscriteria strijdige verhuur • Toeristische variant (Airbnb, tweede woningbezit) • Doorverhuur aan criminelen, illegale vreemdelingen, arbeidsmigranten • (il)legale woningbemiddelaars: Belangrijke spelers in het faciliteren van “anoniem wonen” voor hierboven genoemde doelstellingen. • Woning/verhuurbemiddelaars worden vaak ingezet door particuliere verhuurders. b) Panden als dekmantel voor criminele activiteiten • Drugshandel/hennepkwekerijen • Mensenhandel/illegale prostitutie • Opslag gestolen goederen/wapens Zoals in paragraaf 1.3. is vermeld heeft de raad in 2021 besloten om geld vrij te maken voor het project Aanpak Woonfraude. Dit project starten we op in 2022.
6 Panden met een luchtje, Een inventarisatie van aanpakken om verhuur van panden voor criminele doeleinden
tegen te gaan, Bureau Beke, 2020.
13
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
3.4
Fysieke Veiligheid
Zoals in paragraaf 1.5 is aangegeven zijn we in 2021 samen met de Veiligheidsregio Zeeland (hierna: VRZ) gestart met het werken aan verbeteringen in de brandweerzorg in de gemeente Vlissingen, passend binnen het totale Zeeuwse plan Brandweerzorg 2030. Naast een aantal concrete verbeteringen in de repressieve fase zijn we als gemeente pilot-gemeente met betrekking tot de invoering van een pakket risico-reducerende maatregelen. De pilot op risicobeheersing wordt in 2022 verder uitgerold vanuit de VRZ.
14
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
4
Conclusies en aanbevelingen
Op basis van de voortgangsrapportages implementeren we aanbevelingen in de aanpak voor 2022. Wat?
Hoe? Veilige woon- en leefomgeving
Gerichtere inzet van handhavingscapaciteit op (drugs)overlast in de publieke ruimte door politie en gemeente in de twee buurten met de hoogste (drugs)overlastcijfers (Oude Binnenstad en Scheldebuurt).
Samen met het Sociaal Domein afstemming zoeken met zorgpartners om te zoeken naar alternatieve huisvesting voor verwarde personen. Dit betekent concreet: niet meer de opvanglocaties gebruiken bij de bekende verhuurders in de kwetsbare gebieden.
Prioriteit geven aan een oplossing voor de ongewenste ontwikkeling van het opstarten van opvanglocaties in kwetsbare buurten.
Bredere inzet van integrale controles op kamerverhuurpanden.
•
Een keer per kwartaal afstemmingsoverleg tussen burgemeester, politie, handhaving, veiligheid, wijkcoördinatoren en ROAT over inzet van handhaving en jongerenwerk. • Gerichter inzetten van (handhavings)capaciteit op hotspots voortkomend uit meldingen door opname in het Uitvoeringsprogramma 2022 van aantallen en type controles. • Periodiek overleg tussen cluster Sociaal Domein en cluster Veiligheid over problemen in opvang/huisvesting kwetsbare groepen. • Gesprekken met (kamer)verhuurders inzake het stopzetten aan verhuur aan kwetsbare/verwarde personen. • Oplossingen zoeken met zorgpartners voor alternatieve huisvesting voor verwarde personen. • In regionaal verband, in samenwerking met het Sociaal Domein, afspraken vastleggen waardoor de gemeente Vlissingen zelf de regie krijgt over de omvang en de locatie van opvanginstellingen binnen de eigen gemeentegrenzen. Zie: ‘Integriteit en veiligheid’.
Jeugd en Veiligheid Blijvende inzet en aandacht voor aanpak van risicojongeren en risicogroepen.
Inzet op realisatie van een jongerencentrum/jeugdhonk in zowel OostSouburg en als in het Middengebied.
De aanpak risicojongeren gaat onverminderd door via de daarvoor ingezette structuur. Politie, boa’s houden toezicht en inzicht op de hotshots, hotspots en hottimes om zo snel, al dan niet zichtbaar, in te kunnen zetten op overlastsituaties en/of risicogebieden. De jongerenwerkers houden nauw contact met de jongeren en door middel van de keerpuntmethodiek worden jongeren uit het risicogedrag gehaald. Daarnaast bieden zij een plek voor jeugd waar zij vanuit het jeugd en jongerenwerk de aanpak kunnen versterken. Gedurende de zomerperiode is het operationele draaiboek zomeraanpak leidend. Gedurende de decembermaand is het operationele draaiboek jaarwisseling leidend. Afspraken hierover worden in de driehoeken bekrachtigd. Samen met de buurtteams en ROAT wordt in 2022 met prioriteit ingezet op het vinden van geschikte jongerenlocaties in Oost-Souburg en in het Middengebied.
15
Integraal Veiligheidsbeleid 2019 – 2022 Voortgangsrapportage 2021
Integriteit en Veiligheid • • • •
Aanpak van ondermijnende criminaliteit in de zeehaven Vlissingen via het project ‘Integere en weerbare zeehavens’. Voorlichting over ondermijnende criminaliteit. Aanpak van ondermijnende woonfraude in het project aanpak woonfraude. Voortzetten en uitbreiden van informatiepositie.
• • • •
Deelname in het project ‘Integere en weerbare zeehavens’ en aan de daaruit voortkomende acties. Vanuit de Taskforce-RIEC opzetten van ondermijningstraining voor college- en raadsleden en ambtenaren. Vanuit het Cluster Veiligheid worden diverse kennis vergrotende interne bijeenkomsten georganiseerd. Voortzetten van het LIO.
Fysieke Veiligheid Inzet op risicopreventie ‘Brandveilig leven’.
Samen met de VRZ inzetten op betere communicatie richting burgers over het onderwerp brandpreventie.
16