RIB Stand van zaken aanbesteding jeugdhulp 2026

Gemeenteraad Vlissingen Postbus 3000 4380 GV Vlissingen

UW BRIEF VAN

UW KENMERK

ONS KENMERK

DATUM

2553943 / 2553950

16 oktober 2024 BIJLAGEN

BEHANDELD DOOR

BEZOEKADRES

TELEFOON

A Kriekaard

Paul Krugerstraat 1

+31118487166

ONDERWERP

Stand van zaken aanbesteding jeugdhulp 2026 Geachte raad, Met deze raadsinformatiebrief informeren wij uw raad over de stand van zaken, de gemaakte keuzes en het vervolgproces van de aanbesteding jeugdhulp 2026. Aanleiding De huidige overeenkomsten voor de uitvoering van de jeugdhulp eindigen per 2026. Om op tijd nieuwe contracten te hebben, is de bestuurscommissie inkoop jeugdhulp Zeeland (hierna: bestuurscommissie IJZ) gestart met de voorbereidingen voor de aanbesteding. In de afgelopen periode hebben de Zeeuwse gemeenten bepaald welke inkoopdoelstellingen voor hen van belang zijn vanaf 2026. De keuzes zijn gebaseerd op de landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 (hierna: de Hervormingsagenda), de door uw raad op 14 december 2023 (nr. 2366601) vastgestelde regiovisie jeugdhulp Zeeland 2023-2028 (hierna: de regiovisie) en de opdracht om te voorzien in een dekkend jeugdhulpaanbod. Ook de urgentie om meer grip te krijgen op de kosten en de stijging van het gebruik van de jeugdhulp speelt een rol bij het komen tot een nieuwe aanbesteding. We handhaven zaken die in de huidige contracten goed geregeld zijn en toekomstbestendig zijn. Context Om de toekomstige doelstellingen te bepalen, zijn de volgende ontwikkelingen van belang: Inzichten uit de afgelopen jaren In de afgelopen jaren zijn de nodige data verzameld.

In Zeeland worden de volgende cijfermatige ontwikkelingen gezien: • • • • •

Het Zeeuwse gebruik van jeugdhulp ligt hoger dan het landelijk gebruik. Tussen de Zeeuwse gemeenten zit veel verschil in gebruik van jeugdhulp. Er is een verschuiving binnen de jeugdhulp van minder complexe en hoog-complexe jeugdhulp naar specialistische jeugdhulp. Er is een toename van samenloop van jeugdhulp (meerdere soorten jeugdhulp tegelijkertijd of achtereenvolgens). De duur van de jeugdhulp is te lang.

POSTBUS 3000, 4380 GV VLISSINGEN TELEFOON 0118-487000 EMAIL GEMEENTE@VLISSINGEN.NL FAX 0118-410218 IBAN: NL36BNGH0285008889 BIC: BNGHNL2G

Daarnaast wordt gezien dat het aanbod niet altijd voldoende resultaten geeft. Dit leidt tot het willen realiseren van verbeteringen op: • • • • •

Aanbod voor complexe jeugdhulpvragen. Versterken van lokale voorzieningen en de aansluiting hiervan op regionaal ingekochte jeugdhulp. Meer balans tussen vraag en aanbod en het wegnemen van perverse prikkels (de krapte van de arbeidsmarkt en het brede aanbod dat vraag creëert). Doorontwikkeling van de samenwerkingsverbanden jeugdhulp. Een heroverweging van de indeling van jeugdhulp: van percelen naar segmenten.

Hervormingsagenda/regiovisie De regiovisie is een Zeeuwse doorvertaling van de landelijke Hervormingsagenda. De belangrijkste opgaven zijn: • • • • •

De ontwikkeling van Sterke Lokale Teams. Jeugdhulp verbinden aan aanpalende domeinen (Onderwijs, Wmo, Participatiewet etc.). Beweging naar substantieel minder uithuisplaatsingen in (gesloten) residentiële voorzieningen. Beperking van de reikwijdte jeugdhulp. Verbetering van de effectiviteit.

Financiële urgentie De PZC kopte op 11 april 2024: “Kosten voor jeugdhulp in Zeeland rijzen de pan uit: gemeenten hebben kopzorgen”. Met een kostenstijging van 80 miljoen euro in 2017 naar 170 miljoen euro in 2025 is dit begrijpelijk. Deze toename komt voort uit: • •

indexaties (55%) toename van het volume en toename van de intensiteit (meer uren per cliënt) (45%)

Met de opdracht om (ook) te investeren in de Sterke Lokale Teams, is de noodzaak groot om de uitgaven van de jeugdhulp onder controle te houden. De financiële urgentie wordt versterkt doordat, naast de toename van kosten, de rijksoverheid een bezuiniging heeft opgelegd van een bedrag van ± 23 miljoen euro voor Zeeland. Inkoopstrategie – deelbesluiten Deze context maakt duidelijk dat de jeugdhulp in Zeeland anders moet dan nu. Er zijn zowel inhoudelijke als financiële uitdagingen. Dit vraagt niet alleen keuzes van gemeenten, maar ook een herschikking van een dekkend jeugdhulpaanbod. Daarom heeft de bestuurscommissie IJZ besloten om – vooruitlopend op de inkoopstrategie – een aantal keuzes te maken. Op basis van deze keuzes kunnen jeugdhulpaanbieders zich voorbereiden. In april 2024 heeft de bestuurscommissie IJZ een besluit genomen over de volgende onderwerpen: • • •

Doelstellingen De verandering van perceel naar segment-indeling Beheersmaatregelen

Doelstellingen inkoop Aan de huidige overeenkomsten liggen doelstellingen ten grondslag, die opnieuw de basis vormen van de nieuwe aanbesteding. De sturing op het gehele jeugdhulpaanbod was echter te weinig in het vizier. De insteek van de doelstellingen blijft dan ook overeind. Deze worden

Blad 2 behorend bij 2553943 / 2553950

aangevuld met de opdrachten uit de Hervormingsagenda en regiovisie, mét financiële urgentie en een betere regievoering op het jeugdhulpaanbod. De bestuurscommissie IJZ heeft de volgende vier inkoopdoelstellingen vastgesteld: Ontwikkelingsgericht: De overeenkomsten ondersteunen de opgaven van gemeenten om meer preventief te werken, om eerder vragen te signaleren en ondersteuning vroegtijdig in te zetten in de leefwereld van het gezin. Alles is gericht op het normaliseren en accepteren van verschillen. Samenhangend en beheersbaar stelsel: Met een beperkt aantal partijen willen we de instroom in de specialistische jeugdhulp verlagen. Dat willen we doen door de toegankelijkheid van de lokale teams te versterken. We willen in Zeeland een dekkend jeugdhulpaanbod realiseren. Effectieve en efficiënte jeugdhulp: We willen jeugdhulp doelmatig inzetten, tegen zo laag mogelijke kosten. We zetten in één keer het juiste in, gericht op het gezin en de omgeving, in samenhang met andere hulp en ondersteuning en zo dicht mogelijk bij huis. We helpen meer kinderen met dezelfde capaciteit, de jeugdhulp bieden we zo kort mogelijk (tijdige en passende inzet van jeugdhulp). Financieel verantwoord en vermindering administratieve lasten: Uitgaven zijn doelmatig en rechtmatig. We kiezen financieringswijzen om de doelstellingen te behalen.

We gaan werkprocessen op elkaar afstemmen om de administratieve lasten te verlagen. De verandering van perceel naar segment-indeling Het huidige jeugdhulpaanbod voldoet niet aan de opgaven van de Zeeuwse gemeenten. Een herinrichting is nodig. Daarom is besloten om de inrichting aan te passen. De bestuurscommissie IJZ besloot tot de volgende segment-indeling: 1. 2. 3. 4.

Jeugdhulp vanuit de (Sterke)1 Lokale Teams Specialistische jeugdhulp, veelvoorkomend en meestal kortdurend Specialistische jeugdhulp, complex en/of meervoudig Dyslexie (Ernstige Enkelvoudige Dyslexie)

Met ingang van 2026 werken we toe naar minder instroom in de specialistische jeugdhulp (segmenten 2 en 3) en een verhoging van de inzet van segment 1. Daarnaast vraagt deze segment-indeling om een breed en versterkt aanbod van algemene, voorliggende voorzieningen. Deze voorzieningen zijn geen onderdeel van de inkoop. Het is aan gemeenten zelf om hierop een aanbod te organiseren. Segment 4 (dyslexie) is een op zichzelf staand deel met weinig tot geen relatie met de andere segmenten. Deze jeugdhulp is al jarenlang stabiel in omvang/aantal. De ontwikkelopgaven liggen met name in de segmenten 1 ((Sterke) Lokale Teams) en 3 (afbouw residentieel, ombouw naar kleinschaligheid). Beheersmaatregelen De noodzaak om zowel inhoudelijk als financieel grip te krijgen op de jeugdhulp is meer dan duidelijk bij de Zeeuwse gemeenten. In het voorstel om tot betere sturing/regie te komen, staan veertien beheersmaatregelen. Zes zijn een verantwoordelijkheid van de gemeentelijke teams. Zeven kunnen via de inkoop worden gerealiseerd. De veertiende maatregel (sturing 1 De vorming van de Sterke Lokale Teams wordt richting 2028 vormgegeven. De inrichting is nog niet

vastgesteld. Daarom spreken we vooralsnog van Lokale Teams, waar ‘Sterke’ aan toegevoegd is om de ontwikkeling aan te geven.

Blad 3 behorend bij 2553943 / 2553950

op het jeugdhulplandschap) is een gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeenten en Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland. De sturing vanuit de toegang: 1. Toepassen van normaliseren (Wat is normaliseren? 9 perspectieven | Nederlands Jeugdinstituut (nji.nl)) 2. Inzet gelijke instrumenten om te bepalen of en welke jeugdhulp nodig is 3. Afbakenen van jeugdhulp/beperking reikwijdte, de jeugdhulp beschikbaar houden voor de meest kwetsbare jeugdigen en hun gezinnen 4. Inzetten van aanpalende domeinen en/of wetgeving 5. Afspraken maken met wettelijk verwijzers 6. Verbinding maken met het onderwijs Sturing via de aanbieders (via inkoop): 7. Bepalen samenwerkingsvorm en verantwoordelijkheidsdeling 8. Passende vorm van bekostiging 9. Bepalen budgetten per segment 10. Een passende duur van de overeenkomsten 11. Een passende vorm van de overeenkomsten 12. De kwaliteit van interventies verbeteren 13. De kwaliteit van aanbieders verbeteren Sturing op het landschap: • Contract- en leveranciersmanagement/monitoring van beheersbaarheid • Ontwikkelen lerende cyclus De uitwerking van deze beheersmaatregelen in uitvoeringsafspraken, zowel voor gemeenten als voor de jeugdhulpaanbieders, is na besluitvorming in april 2024 gestart. Om het doel – meer grip hebben op de jeugdhulp – te bereiken, is een zorgvuldige uitwerking nodig. Dit vraagt tijd, ook om consensus tussen de 13 gemeenten te krijgen.

Kostprijsonderzoek Sinds 1 juli 2024 zijn gemeenten verplicht om vanuit de Algemene Maatregel van Bestuur reële prijzen Jeugdwet aan te tonen dat zij de jeugdhulp contracteren voor een reële prijs. Ter voorbereiding van de aanbesteding wordt daarom een kostprijsonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek is gebaseerd op een herzien jeugdhulpaanbod dat in de zomer van 2024 in samenspraak met de gemeenten tot stand is gebracht. De uitkomsten van het kostprijsonderzoek hiervan zijn voorzien voor december 2024. Vervolgproces Om contracten voor de jeugdhulp per 1 januari 2026 beschikbaar te hebben, ziet de planning er als volgt uit. Voorbereiding aanbesteding Vaststelling inkoopstrategie Vastelling uitvoeringsafspraken beheersingsmaatregelen Go/no go-besluit scenario 2 op basis van financiële en inhoudelijke uitwerking Vaststelling inkoopdocumentatie, incl. financieel kader

Blad 4 behorend bij 2553943 / 2553950

Oktober 2024 December 2024 Januari 2025 Februari 2025

Globale planning Europese openbare aanbesteding Marktconsultaties Oktober 2024 – december 2024 Publiceren aanbestedingsdocumenten 1 maart 2025 Doorlopen aanbesteding Maart 2025 – mei 2025 Beoordeling en (voorlopige) gunning Juni 2025- juli 2025 Implementatieperiode September 2025 – december 2025 Ingang contracten 1 januari 2026 Op 13 november 2024 is er een digitale informerende bijeenkomst georganiseerd over de gehele inkoopstrategie waar uw raad een uitnodiging voor heeft ontvangen.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Vlissingen, de secretaris, de burgemeester,

drs. R.D.A. Wiskerke

drs. A.R.B. van den Tillaar

Blad 5 behorend bij 2553943 / 2553950