RIB Ondertekening Deelnemersovereenkomst Verpakkingen 2025-2030 bijlage achtergrondinformatie

Samenwerkingsovereenkomst verpakkingen 2025-2030Vlissingen Voorgeschiedenis In 2019 hebben de VNG en Verpact (de vertegenwoordiger van alle bedrijven die producten met een verpakking op de markt brengen; voorheen Stichting Afvalfonds Verpakkingen) afspraken gemaakt over de invulling van de Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV), zoals de kostenvergoeding voor gemeenten voor de inzameling van verpakkingsafval. Het doel van deze ketenovereenkomst verpakkingen 2020-2029 (verder: Ketenovereenkomst) is om hergebruik en recycling van verpakkingen te verbeteren, de circulariteit te bevorderen en de maatschappelijke kosten te laten dalen. Deze overeenkomst ziet toe op afspraken over de inzameling, de verwerking en recycling van huishoudelijk verpakkingsafval in alle gemeenten in ons land. Een aantal afspraken uit de overeenkomst bleef achter bij de verwachting. Daarom had het VNGbestuur voor 1 mei 2024 bij Verpact aangegeven dat we de ketenovereenkomst Verpakkingen niet wilden verlengen per 1 januari 2025. De overeenkomst eindigde daarmee in zijn huidige vorm per 31 december 2024. Op 19 september 2025 hebben Verpact, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Koninklijke Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsdiensten (NVRD) de nieuwe samenwerkingsovereenkomst verpakkingen 2025 - 2030 ondertekend.

Met dit akkoord wordt een stevig fundament gelegd voor de komende vijf jaar om de inzameling van verpakkingsafval verder te verbeteren. De overeenkomst richt zich op de inzameling van plastic, metalen verpakkingen en drankenkartons (PMD) en daarnaast ook op papier, karton, glas en piepschuim. Hiervoor dienen de individuele Nederlandse gemeenten, waaronder gemeente Vlissingen, een deelnemersovereenkomst met Verpact aan te gaan over de rechten, plichten en vergoedingen Uitgangspunten van de samenwerkingsovereenkomst zijn: • •

•

•

Gescheiden inzameling waar mogelijk, nascheiding alleen waar nodig. Gemeenten ontvangen een voorspelbare vergoeding, die niet langer afhankelijk is van afkeur. Alle partijen zich gezamenlijk inzetten om de kwaliteit van het ingezamelde verpakkingsafval te verbeteren, waarbij er meer en beter inzicht wordt verkregen in de prestatie van de gemeentelijke inzamelsystemen. De kostenvergoeding wordt bepaald op basis van objectieve metingen, zonder visuele inspectie en afkeur van materiaal. Dat komt tegemoet aan het grote bezwaar van gemeenten in de vorige afspraken, waarin er veel te doen was rondom de visuele inspecties. De transparantie wordt vergroot: er komt bijvoorbeeld meer aandacht voor gezamenlijke onderzoeken, zodat er draagvlak is wanneer gemeenschappelijke inspanningen worden bijgestuurd.

Het doel is om, door te meten en te optimaliseren, zo hoog mogelijke kwaliteit van de ingezamelde (verpakkings)stroom te realiseren.

Systemen Het uitgangspunt voor de methode van inzameling van PMD bij Nederlandse huishoudens is: 1. Waar mogelijk bronscheiding door middel van een inzamelsysteem bestaande uit: a. Haalvoorziening: Huis-aan-huis voorziening waarmee PMD door gemeente wordt opgehaald door transparante zakken (Systeem) of een minicontainer (bijvoorbeeld 240 liter) (Systeem); b. Deelvoorziening (Systeem)1: een al dan niet inpandige voorziening expliciet en uitsluitend toegankelijk voor bewoners van één pand, zoals een appartementsgebouw waarvan het PMD door gemeente wordt opgehaald. 2. Waar nodig nascheiding(Systeem) (PMD wordt machinaal gescheiden uit het restafval) vanuit Restafval Iedere gemeente dient voor haar huishoudens te kiezen voor Bronscheiding dan wel Nascheiding.

1 Brengvoorziening: voorziening, al dan niet afgesloten met een pasjessysteem, openbaar toegankelijk voor alle

inwoners van een wijk of gemeente, om PMD afval naartoe te brengen. Deze dienen te worden uitgefaseerd.

Plan van aanpak Hiervoor is een plan van aanpak kwaliteit, bestaande uit: 1. 2. 3. 4. 5.

Een werkgroep kwaliteit die gemeenten ondersteunt bij Het optimaliseren van haalsystemen (zakken en mini-containers) Uitfaseren brengvoorzieningen Een gezamenlijke kwaliteits-escalatieladder Beschikbare incidentele (financiële) middelen Landelijke communicatiecampagne Landelijke wel/niet lijst wat onder PMD-afval valt

Metingen Jaarlijks worden er diverse metingen uitgevoerd om de kwaliteit van het verpakkingsmateriaal te meten. Dit zal representatief, betrouwbaar en nauwkeurig met behulp van aselecte steekproeven door het uitvoeren van samenstellingsmetingen. Elk systeem in een gemeente wordt gemeten. Kosten voor het meetsysteem worden 50/50 verdeeld over Verpact en gemeenten, dit wordt verrekend met gemeenten via een inhouding op de vergoeding. Vergoedingen Vergoedingen worden bepaald en vastgesteld op basis van het gewicht van het verpakkingsmateriaal. Op basis van de metingen van het ingezamelde materiaal in een inzamelsysteem van een gemeente komt de indeling voor die gemeente tot stand. De inzamelvergoeding die de gemeente ontvangt voor het ingezamelde verpakkingsmateriaal van een inzamelsysteem over de indelingsperiode, is gebaseerd op het inzameltarief dat geldt voor de kwaliteitsstaffel. 2026 Elke gemeente ontvangt in de aanvangsperiode per inzamelsysteem een voorschot op de inzamelvergoeding. Het voorschot wordt berekend op basis van: • •

Het gewicht van het ingezamelde inzamelsysteem per kwartaal. Vermenigvuldigd met het tarief van kwaliteitsstaffel 3B (=195 euro).

Zodra de samenstellingsmetingen zijn gedaan (volgens het meetplan), wordt de definitieve indeling per inzamelsysteem bepaald. Als blijkt dat gemeenten te veel of te weinig voorschot hebben ontvangen, wordt dit verrekend bij de jaarafrekening.

Vergoedingssystematiek: De staffel is een mix van kwaliteit en een vaste vergoeding voor inspanningen. Werking van de staffel wordt maandelijks gemonitord en na een jaar evalueren. Werkwijze op- en overslag Op de op -en overslag (locatie waar inzamelaars de ingezamelde stromen naartoe brengen, alvorens deze naar de verwerker worden gebracht) zal volgens een nieuwe manier gewerkt worden: • •

Een opschoningsprotocol met uniforme werkwijze op alle locaties. De regie bij het contracteren van de op- en overslaglocaties ligt bij Verpact. o Geen afkeur meer op basis van drempel stoorstoffen. o Opschoning voorafgaand aan de metingen, ten behoeve van sortering van het PMD. Het ingezamelde materiaal wordt opgeschoond van grote stoorstoffen, om het sorteerproces zo min mogelijk te verstoren.

Vlissingen Op 30 september 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met het voorstel om PMD-afval (plastic-, metalen verpakkingen en drankenkartons) aan de bron te blijven scheiden en het inzamelsysteem (omgekeerd inzamelen) in te voeren. Momenteel voert gemeente Vlissingen stapsgewijs omgekeerd inzamelen in. Dit nieuwe systeem houdt in dat wij onze inwoners extra service gaan bieden op het scheiden van herbruikbare afvalstromen. Tegelijkertijd ontmoedigen we hiermee het storten van restafval. Daarmee willen we uiteindelijk het aantal kilo’s restafval verminderen tot maximaal 100 kg per inwoner per jaar.

Effecten Wat zijn de gevolgen van de samenwerkingsovereenkomst verpakkingen 2025 - 2030 voor het omgekeerd inzamelen en daarmee specifiek de inzameling van plastic en metalen verpakkingen, drankenkartons (PMD) en daarnaast ook op papier, karton, glas en piepschuim in gemeente Vlissingen. Effect op het systeem De gekozen manier van inzamelen in Vlissingen sluit grotendeels goed aan bij de samenwerkingsovereenkomst verpakkingen 2025-2030. Het enige onderdeel van het Vlissingse omgekeerd inzamelen is de wijze waarop wij hoogbouw en laagbouw zonder vrije achterom willen inzamelen. Hiervoor zamelen we het PMD middels ondergrondse containers in. Op dit moment gebruiken we de ondergrondse containers dichtbij hoogbouw en laagbouw woningen zonder vrije achterom. Deze zijn alleen toegankelijk met een afvalsleutel, waarbij deze woningen ook toegang hebben tot omliggende ondergrondse containers voor PMD. Op deze manier hebben inwoners een alternatief als er sprake is van een defecte container in hun buurt. Volgens de samenwerkingsovereenkomst zouden deze ondergrondse containers gedefinieerd kunnen worden als brengvoorziening. Deze zouden volgens de overeenkomst moeten worden uitgefaseerd. Daarom stellen wij voor om het systeem aan te passen en ondergrondse containers voor PMD alleen

toegankelijk te maken voor (een) specifiek(e) gebouw(en). De vraag is of we hiermee voldoen aan de definitie van deelvoorziening2. Momenteel werken NVRD, VNG en Verpact aan een beslisboom die uitsluitsel geeft of er sprake is van een deelvoorziening of een brengvoorziening. Op basis van deze beslisboom dient gemeente Vlissingen te kijken of er voor hoogbouw en laagbouw zonder vrije achterom een aanpassing van het gekozen inzamelsysteem nodig is. Effect op de financiën Allereerst worden vergoedingen vanaf 2026 gedaan op basis van een voorschot. Eventuele hogere of lagere vergoedingen in verband met lagere of hogere kwaliteit en lagere of hogere tonnages van het verpakkingsmateriaal worden verrekend in de jaarrekening (voor 2026 wordt in eerste instantie gerekend met €195). Mits de deelnemersovereenkomst wordt ondertekend, gelden de vergoedingen, tarieven en voorwaarden uit bijlage 4 van de samenwerkingsovereenkomst (documentnr. 2776692). In het verleden hebben we vanuit Verpact ook vergoedingen over het ingezamelde verpakkingsmateriaal ontvangen. Deze zijn structureel begroot. Het verschil tussen de huidige begrootte opbrengsten van verpakkingsmateriaal en de uiteindelijke afrekening vanuit Verpact wordt meegenomen in onze jaarrekening. Het eventuele verschil verrekenen we bij de jaarrekening met de egalisatievoorziening afval.

Bij het eerst komende P&C document passen we de begroting hierop structureel aan. Indien de samenwerking leidt tot een systeemverandering leidt dit eventueel ook tot extra voorzieningen of een wijziging in voorzieningen met daar bijhorende vergoedingen. Wel staan hier eventuele incidentele vergoedingen vanuit Verpact tegenover.

2 Deelvoorziening: een al dan niet inpandige voorziening expliciet en uitsluitend toegankelijk voor bewoners van

één pand, zoals een appartementsgebouw waarvan het PMD door gemeente wordt opgehaald