RIB Laatste ontwikkelingen rondom PFAS

Gemeenteraad Vlissingen Postbus 3000 4380 GV Vlissingen

UW BRIEF VAN

UW KENMERK

ONS KENMERK

DATUM

2346228 / 2350766

26 oktober 2023

BEHANDELD DOOR

BEZOEKADRES

TELEFOON

BIJLAGEN

M van Broeck

Paul Krugerstraat 1

+31118487016

-

ONDERWERP

Informeren omtrent de laatste ontwikkelingen rondom PFAS Geachte raad, Met deze raadsinformatiebrief (RIB) willen wij u informeren over de laatste stand van zaken omtrent de ontwikkelingen over het onderwerp PFAS. Het betreft hier de stand van zaken over de algehele PFAS problematiek welke zich op regionaal, landelijk, Europees en wereldwijd niveau voordoet. PFAS is een verzamelnaam en staat voor (per- en polyfluoralkylstoffen). Deze groep chemische stoffen is door mensen gemaakt en komt van nature niet voor in het milieu. Zoals bekend zijn PFAS zorgwekkende chemische stoffen. Ze breken niet of heel slecht af in het milieu en we weten nog niet precies wat PFAS in het lichaam doet. Het is daarom belangrijk om verspreiding van deze stoffen naar het milieu te blijven aanpakken. De gemeente Vlissingen volgt nauwgezet de ontwikkelingen en onderzoeken met betrekking tot PFAS. Dit doen we samen met de Westerschelde gemeenten, het Waterschap, de Provincie Zeeland en de GGD. Met name de GGD geeft adviezen over gezondheidsrisico’s (PFAS - GGD Zeeland). Momenteel is Vlissingen bezig met het actualiseren van de bodemkwaliteitskaart PFAS. Hiervoor worden binnen de gemeente Vlissingen de reeds aanwezige PFAS analyses geïnventariseerd. Om een beter inzicht te creëren wordt er tevens aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd.

De verwachting is dat dit jaar nog het concept van de bodemkwaliteitskaart PFAS gereed is. Onderstaand een paar belangrijke ontwikkelingen. • Restrictievoorstel: Op 7 februari 2023 is het voorstel voor een zo breed mogelijk PFAS-verbod gepubliceerd door de ECHA (The European Chemicals Agency). Nederland heeft dit voorstel samen met Denemarken, Duitsland, Noorwegen en Zweden opgesteld. Tot 25 september kon iedereen reageren op het voorstel via de openbare raadpleging.

POSTBUS 3000, 4380 GV VLISSINGEN TELEFOON 0118-487000 EMAIL GEMEENTE@VLISSINGEN.NL FAX 0118-410218 IBAN: NL36BNGH0285008889 BIC: BNGHNL2G

De wetenschappelijke comités van ECHA zullen deze informatie meewegen in hun adviezen die vervolgens ook worden opengesteld voor inspraak. De verwachting is dat in 2024 het voorstel met de geïnventariseerde adviezen richting de Europese Commissie wordt verzonden, die op basis hiervan een definitief voorstel opstellen. Dit wordt ter bespreking en stemming voorgelegd aan een wetgevend lidstatencomité, naar verwachting rond eind 2024. • Monitoring PFAS concentraties worden in de Westerschelde en het Kanaal van Gent naar Terneuzen dertien keer per jaar gemeten door Rijkswaterstaat. Er is een afname van een aantal PFAS te zien bij het meetpunt op de grens met Vlaanderen op basis van meetgegevens van 2020 t/m mei 2022. In diezelfde periode zijn door Vlaamse bedrijven grote saneringsinspanningen verricht voor PFAS, waaronder voor de PFAS die een afname laten zien. Er zijn echter nog geen uitspraken te doen over recente trends, aangezien concentraties van PFAS kunnen variëren en bijvoorbeeld seizoensafhankelijk zijn. Naar verwachting zal Rijkswaterstaat in 2025 weer een rapportage opstellen over de ontwikkeling van de PFAS-concentraties in Rijkswateren Zeeland, om met de aanvullende gegevens vanaf juni 2022 t/m 2024 de trend te kunnen duiden.

• Onderzoeken Het afgelopen jaar is op grote schaal onderzoek uitgevoerd dan wel gestart naar de mogelijke aanwezigheid van PFAS in mens en milieu. Dit jaar is het landelijke PFASonderzoeksprogramma van het RIVM gestart. Dit programma richt zich op het in kaart brengen van de maatregelen om de blootstelling van PFAS bij mensen omlaag te brengen. Hiervoor moet er gekeken worden hoeveel PFAS er in het milieu zit en hoeveel PFAS mensen binnenkrijgen. Het onderzoek richt zich op alle Nederlandse inwoners maar het RIVM onderzoekt ook of het mogelijk is om regionale verschillen mee te nemen. Dit gaat om een traject dat drie jaar gaat lopen (analyse en opstellen handelingsadviezen). Het bevat onder meer onderzoek naar PFAS in voedsel en drinkwater, bloedonderzoek, scenario’s voor het verminderen van blootstelling, het samenstellen van maatregelenpakketten en lange termijn monitoring. Op basis van dit programma kan in de toekomst gemonitord worden of handelingsadviezen effectief zijn. Daarnaast worden dit jaar de onderzoeken PFAS in zeeschuim/seaspray en de invloed van PFAS en andere stoffen op het ecosysteem in de Westerschelde uitgevoerd. De gemeenten langs de Westerschelde actualiseren de bodemkwaliteitskaarten PFAS en het Waterschap Scheldestromen voert metingen naar PFAS in de rioolwaterzuiveringsinstallaties uit.

RUD Zeeland voert, in opdracht van Provincie Zeeland, onderzoek uit naar PFAS aandachtslocaties. Dit onderzoek is recent gestart en heeft een looptijd tot eind 2024. Het onderzoek richt zich op dossieronderzoek/historisch onderzoek om te bepalen waar in Zeeland sprake kan zijn van verontreiniging door PFAS binnen inrichtingen. Met deze onderzoeken en metingen ontstaat een beter beeld van de verspreiding van PFAS en de mogelijke risico’s voor mens en milieu.

Blad 2 behorend bij 2346228 / 2350766

Belangrijke onderzoeken, die inmiddels zijn afgerond, zijn het onderzoek naar de zwemwaterkwaliteit en onderzoek naar PFAS in vis, garnalen, schaaldieren en zeegroenten uit de Westerschelde. Wat betreft het onderzoek op aangewezen zwemwaterlocaties langs de Westerschelde zijn geen gezondheidsrisico’s voor zwemmen aangetoond. Met betrekking tot het voedselveiligheidsonderzoek PFAS in de Westerschelde is het advies zo min mogelijk zelf-gevangen producten te eten. • Schade verhalen Door de PFAS-vervuiling hebben bedrijven, burgers en overheden schade geleden. De Rijksoverheid heeft een belangrijke stap genomen door te starten met een procedure om deze schade te verhalen op 3M. De Provincie Zeeland is vooruitlopend hierop gestart met een inventarisatie van mogelijke schade in de provincie Zeeland. Tot nu toe hebben 34 bedrijven en organisaties zich hiervoor gemeld bij de Provincie Zeeland. Gemeente Vlissingen heeft benadrukt dat we in dit stadium nog niet concreet kunnen aangeven voor welke (financiële) milieu- en of gezondheidsschade we nog komen te staan. Dit zal uit een later stadium moeten blijken door onder andere RIVM en GGD-geïnitieerde onderzoeken. • Communicatie Er vindt hoogambtelijk overleg plaats tussen Vlaanderen en Nederland. Hier wordt onder andere de samenwerking besproken, gezamenlijke acties in de aanpak van PFAS en de voortgang.

In het bestuurlijk regionaal overleg vindt er afstemming plaats met de verschillende regiobestuurders. Hierin wordt de voortgang van acties en impact in Zeeland besproken. Dit overleg vindt tevens op ambtelijk niveau plaats. Vanuit de GGD komt een geïnitieerde campagne om de inname van PFAS te beperken (voedingsmiddelen) en waar men met vragen terecht kan. Deze campagne willen ze zo snel als mogelijk gaan opstarten. Informatie over de ontwikkelingen rondom PFAS in Zeeland en de voortgang van de aanpak is te vinden op www.zeeland.nl/pfas. Daar is ook een aparte pagina met alle nieuwsberichten over PFAS te vinden. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Vlissingen, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.D.A. Wiskerke drs. A.R.B. van den Tillaar

Blad 3 behorend bij 2346228 / 2350766

Blad 4 behorend bij 2346228 / 2350766