RIB inkomensgrens energietoeslag bijlage Besluitnota Energietoeslag lage inkomens uitbetaling (2132847) (1.0)

Registratiekenmerk: 2100543 / 2101407 Onderwerp: Energietoeslag lage inkomens uitbetaling Portefeuillehouder: E. Verhage Besluit 19 april 2022: Het college van B&W besluit; 1. de 'beleidsregels eenmalige energietoeslag gemeente Vlissingen' vast te stellen; 2. het dagelijks bestuur van GR Orionis Walcheren te mandateren een energietoeslag overeenkomstig de hiervoor genoemde beleidsregels uit te keren aan belanghebbende inwoners van de gemeente Vlissingen, waarbij: huishoudens met een bijstandsuitkering in de gemeente Vlissingen die reeds een bedrag van € 200 aan energietoeslag hebben ontvangen, nog slechts eenmalig een bedrag kunnen ontvangen van € 600 per huishouden; 3. in afwachting van en vooruitlopend op door de minister van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen bij brief van d.d. 29 maart 2022 aangekondigde Rijksmiddelen alvast tot uitkering van een bedrag aan energietoeslag aan belanghebbende inwoners van de gemeente Vlissingen over te gaan; 4. vooruitlopend op de te ontvangen middelen met de meicirculaire 2022, de aanvraag voor de eenmalige energietoeslag en daarmee tevens de uitkering beschikbaar te stellen aan de onder besluitpunt 2 genoemde doelgroep, vanaf 9 mei 2022; 5.

GR Orionis Walcheren achteraf, met de derde begrotingswijziging, financieel te compenseren naar daadwerkelijke kosten voor de uitbetaling en uitvoering van de gehele regeling tot een maximaal bedrag van € 2.272.815. 6. de financiële dekking voor de compensatie aan GR Orionis Walcheren voor de eenmalige energiekosten vanuit de uitkering aan de algemene middelen in de meicirculaire 2022 te laten plaats vinden. 7. de raad middels een raadsinformatiebrief (Doc. Nr. 2104396) te informeren over het uitbetalen van de energietoeslag; 8. bovenstaande besluiten te nemen onder voorbehoud van goedkeuring door de artikel 12 inspecteur, waarbij het voorstel met instemming van de provincie Zeeland is voorgelegd; 9. Gelet op raadsvragen om tot snelle uitvoering te gaan, de financiële verwerking in de begroting achteraf plaats te laten vinden

Auteur: H Hoogedoorn Telefoonnummer: +31118729654

Registratienummer nota: 2100543 / 2101407

Bijlagen 2101405 Handreiking energietoeslag 2105020 Beleidsregels eenmalige energietoeslag gemeente Vlissingen 2104396 Raadsinformatiebrief uitbetaling energietoeslag 2101406 Kamerbrief 29 maart 2022 2103056 Maartbrief 2022 aan gemeenten en provincies 2104218 Kamerbrief aanvullende koopkrachtmaatregelen 2022 Vertrouwelijkheid Intern Reden voor geheimhouding N.v.t. Samenvatting Na berichtgeving over het te verwachten budget en de toezegging in een Kamerdebat van minister Schouten dat gemeenten gecompenseerd zullen worden wanneer het budget in de meicirculaire 2022 voor de eenmalige energietoeslag ontoereikend blijkt, heeft het college van B&W heeft besloten de beleidsregels 'eenmalige energietoeslag gemeente Vlissingen' vast te stellen en tot uitbetaling van de eenmalige energietoeslag over te gaan. Het gaat hierbij om € 800 per huishouden met een laag inkomen. Hiervoor heeft het college van B&W besloten de doelgroep voor de eenmalige energietoeslag te bepalen tot inwoners met een inkomen tot maximaal 110% van het sociaal minimum, conform het advies in een handreiking vanuit de overheid. Huishoudens met een bijstandsuitkering die reeds € 200 vooruitbetaald hebben gekregen, zullen nog € 600 ontvangen. Op 9 mei 2022 zullen zoveel als mogelijk ambtshalve uitbetalingen, van € 800, aan een deel van de doelgroep plaats vinden.

Voor de inwoners waar geen ambtshalve uitkering voor kon plaats vinden, wordt vanaf deze dag het aanvraagformulier beschikbaar gesteld.

Blad 2 behorend bij 2100543 / 2101407

Inleiding Het college van B&W heeft op 8 maart 2022 besloten een vooruitbetaling van de eenmalige energietoeslag te verstrekken conform de Walcherse lijn. De Walcherse lijn houdt specifiek in dat er een vooruitbetaling € 200 van de energietoeslag aan bijstandsgerechtigden uitgekeerd zou worden. Voor de verstrekking van de toeslag aan het overige deel van de doelgroep, werden de richtlijnen en het definitieve budget vanuit het Rijk afgewacht. Op 31 maart 2022 heeft deze vooruitbetaling plaats gevonden. In de tussentijd heeft het kabinet een verhoging van het uit te keren bedrag aangekondigd (Doc. Nr. 2104218) van € 600. Het uit te keren bedrag per huishouden stijgt daarmee naar € 800. Dit betekent dat er nog een tweede betaling aan de bijstandsgerechtigden zou moeten plaats vinden. Op 15 maart is het wetsvoorstel 'eenmalige energietoeslag lage inkomens' ingediend bij de Tweede Kamer. Hierbij is tevens een kamerbrief met toelichting (Doc. Nr. 2101406) en een handreiking (Doc. Nr. 2101405) uitgebracht waarin gemeenten geadviseerd worden over het vaststellen van beleidsregels en de doelgroep bepaling voor deze eenmalige regeling. Na het indienen van het wetsvoorstel werden gemeenten opgeroepen de gehele regeling per direct beschikbaar te stellen.

Echter, omdat het te ontvangen budget per gemeente nog onbekend was, heeft het merendeel van de gemeenten in het land gewacht tot hier meer duidelijkheid over was. Ditzelfde gold voor gemeente Vlissingen. Wel was bekend dat de uitbetaling aan de gemeenten met de meicirculaire zou plaats vinden. In een brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties daterend 6 april 2022 (Doc. Nr. 2103056) wordt er per gemeente een indicatie gegeven welk bedrag er verwacht kan worden in deze circulaire. Daarnaast heeft minister Schouten, in een Kamerdebat van 30 maart 2022, de toezegging gemaakt dat wanneer gemeenten tekort zouden komen bij de uitvoering van deze regeling, gemeenten hiervoor gecompenseerd worden. De regels omtrent deze compensatie zijn echter nog niet gedeeld. Op basis van de toezegging van minister Schouten en de brief waaruit het initiële budget per gemeente afgeleid kan worden, wordt het college van B&W geadviseerd de uitbetaling van de eenmalige energietoeslag, vooruitlopend op de meicirculaire, beschikbaar te stellen. De regeling is op 10 december 2021 reeds aangekondigd door het Rijk met de toezegging dat inwoners deze zo snel mogelijk zouden kunnen aanvragen. Inwoners wachten inmiddels al meer dan vier maanden op deze regeling terwijl de gestegen energieprijzen al merkbaar zijn en de eerste energieafrekeningen zich al aangediend hebben.

Inwoners kunnen hierdoor inmiddels al in financiële problemen raken wat de maatschappelijke kosten laat stijgen. Wachten met het invoeren van deze regeling tot de meicirculaire, eind mei, is daarom niet het advies. Wat willen we bereiken? Het doel van de eenmalige energietoeslag is om inwoners met een inkomen op of rond het sociale minimum tegemoet te zien in de, per 1 januari 2022, gestegen energiekosten. Inmiddels heeft er een gedeeltelijke vooruitbetaling van € 200 aan een deel van de doelgroep, namelijk bijstandsgerechtigden, plaats gevonden. Nu er meer inzicht in het budget is vrijgegeven, is het advies om de beleidsregels 'Eenmalige energietoeslag gemeente Vlissingen' (Doc. Nr. 2105020) vast te stellen en het restant van de regeling uit te keren. Doelgroep Om de regeling uit te kunnen keren, moet eerst de doelgroep vastgesteld worden. In de handreiking (Doc. Nr. 2101405) wordt geadviseerd aan te sluiten bij het lokale minimabeleid waarbij het eigen vermogen buiten beschouwing gelaten wordt. Hierdoor kunnen gemeenten zoveel als mogelijk ambtshalve toekenningen laten plaatsvinden. Ambtshalve toekenningen zorgen voor een groter bereik van de regeling, een grote groep inwoners hoeft namelijk niet zelf een aanvraag in te dienen, een relatief snelle uitkering en beperkte uitvoeringskosten. In de

Blad 3 behorend bij 2100543 / 2101407

handreiking staat tevens vermeld dat het hanteren van een sociaal minimum lager dan 120% niet wenselijk is, verder wordt er hier niet op ingegaan waarom dit zo zou zijn. Gezien de oproep in de handreiking om aan te sluiten bij het lokale minimabeleid en om de regeling zoveel als mogelijk ambtshalve te laten uitkeren, is het advies om de doelgroep te beperken tot inwoners met een inkomen tot maximaal 110% van het sociaal minimum waarbij het eigen vermogen buiten beschouwing wordt gelaten. In de handreiking wordt tevens aangegeven dat in sommige gevallen de verstrekking van € 800 onvoldoende kan zijn om de gestegen energielasten te kunnen compenseren. Er dient rekening gehouden te worden met de mogelijkheid dat inwoners op basis van maatwerk een aanvraag indienen voor bijzondere bijstand. In het scenario dat er gekozen wordt om als doelgroep inwoners met een inkomen tot maximaal 110% van het sociaal minimum aan te wijzen, blijft er naar verwachting een relatief klein deel van het budget uit de meicirculaire over. Dit kan gebruikt worden als dekking voor de maatwerkaanvragen aangaande dit onderwerp. Uitbetaling Voor de uniformiteit richting de inwoners op Walcheren, wordt er geadviseerd om de aanvraag van de gehele regeling per 9 mei beschikbaar te stellen. Per deze datum is het mogelijk voor de Walcherse gemeenten om gelijktijdig de aanvraagmogelijkheid open te stellen.

De uitbetaling aan de bijstandsgerechtigden wordt voorgesteld in de week voor deze datum, ambtshalve, te laten plaats vinden. Deelbetalingen aan de rest van de groep bleek uitvoeringstechnisch niet mogelijk te zijn, vandaar dat het bedrag van € 800 in een keer uitbetaalt zal worden. Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 N.v.t. Wat gaan we ervoor doen? Er zullen ambtshalve uitkeringen plaatsvinden aan huishoudens met: • Een algemene bijstandsuitkering; • Een uitkering op grond van de IOAW en IOAZ; • Een uitkering vanuit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz); • Welke gebruik maken van het minimabeleid zoals de regeling Chronisch zieken en gehandicapten en individuele inkomenstoeslag; • Een aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO) op grond van artikel 47a van de wet; Voor de huishoudens met een algemene bijstandsuitkering zal er een ambtshalve uitkering plaatsvinden op 5 mei van € 600. Deze groep heeft immers op 31 maart al een vooruitbetaling van € 200 ontvangen. De overige hierboven genoemde huishoudens, naar schatting zijn dit er 350 voor Vlissingen, zullen op 9 mei een ambtshalve uitkering ontvangen van € 800. Daarnaast zal er op 9 mei 2022 het aanvraagformulier beschikbaar gesteld worden voor inwoners die wel onder de doelgroep vallen, maar waarvoor geen ambtshalve toekenning heeft kunnen plaatsvinden.

Voor deze inwoners geldt dat de aanvraag handmatig beoordeeld zal worden. Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Er is een risico dat de uitvoeringskosten hoger uitvallen dan verwacht. De gebudgetteerde uitvoeringskosten zijn een inschatting van Orionis Walcheren. In de praktijk kunnen deze hoger uitvallen wanneer het beoordelen van aanvragen structureel meer tijd in blijkt te nemen. Uitgaande van de doelgroep inwoners met een inkomen tot 110% van het sociaal minimum, is hier in het budget ruimte voor. Wanneer het college zou besluiten, anders dan het advies, voor de inkomensgrens van 120% van het sociaal minimum zou het verwachtte budget in de meicirculaire ontoereikend zijn om uitvoering te geven aan de regeling. Minister Schouten heeft een toezegging gedaan meerkosten te vergoeden, echter is niet bekend wat de regels hierbij zijn.

Blad 4 behorend bij 2100543 / 2101407

Om geen risico in de kostendekking te lopen, wordt geadviseerd het advies vanuit de handreiking aan te houden en uit te gaan van het sociaal minimum vanuit het lokale minimabeleid. Hierdoor blijft er tevens financiële ruimte om maatwerk toe te passen waar nodig. In de media wordt veelal gesproken over een inkomensgrens van de doelgroep van maximaal 120% van het sociaal minimum. In de handreiking en kamerbrieven van het kabinet wordt echter gesproken over 'circa' 120%. Wanneer het sociaal minimum van 110% aangehouden wordt, kan dit vragen oproepen onder inwoners die uitgaan van het minimum zoals in de media vermeld staat. Wat mag het kosten? Budget Het verwachtte bedrag per inwoner, zoals in de Maartbrief 2022 aan de gemeenten en provincies (Doc. Nr. 210306) wordt aangeven, bedraagt voor Vlissingen € 51. Op basis van het totale aantal inwoners van Vlissingen in 2022 van 44.565, zal het totale budget in de meicirculaire uitkomen op € 2.272.815. Dit is inclusief uitvoeringskosten. Uitvoeringskosten De instellingskosten worden Walchers breed op dit moment geraamd op € 19.000. Voor Vlissingen zou dit vervolgens circa € 10.070 bedragen. Hierin zijn tevens de kosten voor ambtshalve uitkeringen in opgenomen. De kosten per handmatige aanvraag, in het geval dat het eigen vermogen buiten beschouwing wordt gelaten, bedragen € 42 per aanvraag.

Uitgaande van de doelgroep met een inkomen tot maximaal 110% van het sociaal minimum zouden deze kosten op maximaal € 33.600 uitkomen. Bij een doelgroep met een maximaal inkomen tot 120% van het sociaal minimum, zouden deze kosten € 58.800 bedragen. Doelgroep 110% Uitgaande van de statistieken van het Centraal Bureau van Statistieken (CBS), zouden er in Vlissingen maximaal 2.700 huishoudens zijn met een inkomen tot maximaal 110% van het sociaal minimum. Wanneer deze gehele groep in aanmerking komt, zouden de uitkeringen in totaal neerkomen op € 2.160.000. Met de uitvoeringskosten hierbij opgeteld zouden deze totale kosten neerkomen op maximaal € 2.203.670. Dit valt binnen het budget welke met de meicirculaire verwacht wordt waarbij er ruimte over blijft om maatwerk toe te passen waar nodig. Doelgroep 120% Wanneer het college zou besluiten wel als doelgroep inwoners met een inkomen tot maximaal 120% van het sociaal minimum te willen aanhouden, zou dit maximaal 3.300 huishoudens betreffen. De uitkeringskosten zouden dan uitkomen op € 2.640.000. Inclusief de uitvoeringskosten, zouden deze totale kosten uitkomen op maximaal € 2.708.870. Dit bedrag is hoger dan het budget zoals verwacht met de meicirculaire. Minister Schouten heeft de toezegging gedaan dat gemeenten gecompenseerd worden voor dit tekort. De regels hieromtrent zijn echter nog niet bekend.

Daarnaast zal er geen ruimte overblijven om maatwerk toe te passen en zullen maatwerkkosten in het kader van de energietoeslag vanuit de bijzondere bijstand bekostigd worden. Geldstroom

Blad 5 behorend bij 2100543 / 2101407

In de tweede begrotingswijziging Orionis Walcheren is er reeds een bedrag opgenomen voor de eenmalige energietoeslag. Hier werd nog uitgegaan van een uitkering van € 200 per huishouden met een laag inkomen. Deze bedragen zijn: € 475.000 ten behoeve van uitkeringen en € 33.919 aan uitvoeringskosten. Voor de vooruitbetaling aan bijstandsgerechtigden werd er, uitgaande van 1.550 bijstandsgerechtigde huishoudens in Vlissingen op maximaal € 310.000 aan uitkeringskosten gerekend. De uitbetaling van het restant van de regeling en de kosten voor de uitvoering, worden ook via de GR Orionis Walcheren gemaakt en met de derde begrotingswijziging Orionis Walcheren afgerekend naar werkelijke kosten. De opgenomen bedragen vanuit de tweede begrotingswijziging worden hierbij verrekend. Het maximale bedrag wat de gemeente Vlissingen hiervoor beschikbaar stelt is conform het hierboven genoemde budget. Wat en hoe gaan we communiceren? De beleidsregels 'Eenmalige energietoeslag gemeente Vlissingen' zullen gepubliceerd worden. Daarnaast zal de informatie met betrekking tot de energietoeslag op de website en social media van gemeente Vlissingen en Orionis Walcheren geplaatst worden. Ook wordt de informatie meegenomen in de Blauw Geruite Kiel en de digitale nieuwsbrief.

Blad 6 behorend bij 2100543 / 2101407