RIB 15. RIB Jaarverslag commissie bezwaarschriften 2024 bijlage
Tekst van het document
JAARVERSLAG 2024 COMMISSIE BEZWAARSCHRIFTEN
Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2024 van de commissie bezwaarschriften. Het jaarverslag heeft tot doel de bestuursorganen, de ambtelijke organisatie en de burgers van de gemeente Vlissingen inzicht te geven in het aantal ingekomen en behandelde bezwaarschriften, de uitkomst daarvan en de onderwerpen waar de bezwaren betrekking op hadden. Het jaarverslag sluit af met conclusies en aanbevelingen vanuit de commissie bezwaarschriften. Namens de commissie beveel ik u het jaarverslag 2024 van harte aan. Vlissingen, 4 april 2025 Ron Bustraan, voorzitter
2
Inhoud Voorwoord ................................................................................................................................. 2 Inhoud........................................................................................................................................ 3 Inleiding ..................................................................................................................................... 4 1. Opzet en samenstelling van de commissie ........................................................................ 5 1.1.
De commissie ............................................................................................................ 5
1.2.
Secretariaat van de commissie ................................................................................ 5
2. Kerngegevens 2024 .............................................................................................................. 6
3.
3
2.1.
Commissievergaderingen ........................................................................................ 6
2.2.
Werkvoorraad ........................................................................................................... 6
2.3.
Binnengekomen bezwaarschriften in 2024 ............................................................ 7
2.4.
Aard van de gegeven adviezen .............................................................................. 10
2.5.
Beslissing op bezwaar door het bestuursorgaan ................................................. 10
2.6.
Beslistermijnen ....................................................................................................... 11
2.7.
(Hoger) beroepszaken ............................................................................................ 11
Conclusies en aanbevelingen......................................................................................... 13
Inleiding Op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) kan tegen besluiten in de zin van de Awb (artikel 1:3 Awb) beroep worden ingesteld bij de bestuursrechter van de rechtbank. Hoofdregel is dat voordat beroep kan worden ingesteld tegen het besluit bezwaar wordt ingediend bij het betreffende bestuursorgaan, dat wil in dit geval zeggen de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders dan wel de burgemeester. Het bestuursorgaan dient, op grond van het bezwaarschrift, het genomen besluit te heroverwegen. De bezwaarschriftprocedure biedt de mogelijkheid om een besluit in al zijn aspecten te heroverwegen. Om de bezwaarschriftenprocedure eenduidiger en meer gestructureerd te maken en kwalitatief te verbeteren is door de gemeente Vlissingen een onafhankelijke, externe bezwaarschriftencommissie ingesteld. De taak van de commissie is het betreffende bestuursorgaan te adviseren over het te nemen besluit op het bezwaarschrift. Het horen van bezwaarmaker(s) en eventueel andere belanghebbenden is daarbij een belangrijk element. De commissie adviseert niet over bezwaarschriften inzake belastingen en heffingen. Doel van dit jaarverslag is de bestuursorganen en de inwoners van de gemeente Vlissingen inzicht te geven in de werkzaamheden van de commissie in 2024.
Het maakt het verder mogelijk om trends te ontdekken in bijvoorbeeld de ontwikkeling van het aantal bezwaarschriften, inhoud van de bezwaren, afhandelingstermijnen en de aard van de advisering. Op basis hiervan kunnen conclusies worden getrokken en aanbevelingen worden gedaan.
4
1. Opzet en samenstelling van de commissie 1.1. De commissie De commissie is een onafhankelijke, externe adviescommissie als bedoeld in artikel 7:13 van de Awb. De voorzitter en de leden maken geen deel uit van en zijn niet werkzaam onder de verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan van de gemeente Vlissingen. Ook zijn zij niet woonachtig in de gemeente Vlissingen. In 2024 zijn er geen wijzigingen geweest in de samenstelling van de commissie. De samenstelling van de commissie was in het verslagjaar als volgt: •
de heer mr. R.M.J. Bustraan (voorzitter);
•
mevrouw mr. F.S. Landa (lid);
•
de heer mr. W. Boogaard (lid);
•
mevrouw mr. C.R.E. Sijnesael (lid).
De heer Bustraan trad op als voorzitter. De leden van de commissie zijn tevens plaatsvervangend voorzitter.
1.2. Secretariaat van de commissie Het secretariaat van de commissie is ondergebracht bij het team Advies - Juridische zaken van de directie Bedrijf en Beheer. Mevrouw mr. I. de Moor en mevrouw mr. L.W. Gouw waren gedurende het gehele verslagjaar secretaris van de commissie bezwaarschriften.
5
2. Kerngegevens 2024 2.1. Commissievergaderingen De commissie bezwaarschriften is in 2024 in totaal 27 keer bij elkaar gekomen om 95 bezwaarschriften te behandelen. Tijdens de bovengenoemde bijeenkomsten zijn niet alleen bezwaarschriften behandeld die in 2024 zijn ontvangen, maar zijn ook enkele bezwaarschriften behandeld die al in 2023 door de gemeentelijke bestuursorganen zijn ontvangen. Artikel 7:3 Awb in combinatie met artikel 10 van de Verordening commissie bezwaarschriften Vlissingen 2005, bepaalt dat de voorzitter kan besluiten geen hoorzitting te houden in de gevallen dat sprake is van kennelijk ongegrond of kennelijk nietontvankelijk. In die gevallen is het evident dat een behandeling van het bezwaarschrift op een hoorzitting niet kan bijdragen aan een voor bezwaarmaker gunstige uitkomst. In 2024 is door de commissie in 13 zaken besloten om een hoorzitting achterwege te laten.
2.2. Werkvoorraad De werkvoorraad van de commissie is als volgt. Werkvoorraad bezwaarzaken Openstaande zaken per 01-01-2024
28
Aantal binnengekomen bezwaarschriften in 2024
148
Aantal ingetrokken bezwaarschriften in 2024
67
bezwaarschriften ontvangen in het jaar 2023
7
bezwaarschriften ontvangen in het jaar 2024
60
Aantal bezwaarschriften waarover advies is uitgebracht bezwaarschriften ontvangen in het jaar 2023
20
bezwaarschriften ontvangen in het jaar 2024
68
Aantal openstaande zaken per 31-12-2024
6
88
21
2.3. Binnengekomen bezwaarschriften in 2024 In 2024 zijn in totaal 148 nieuwe bezwaarschriften ingediend. De stijging van het totaal aantal jaarlijks ingediende bezwaarschriften, die zich eerder leek te stabiliseren, heeft zich in 2024 doorgezet. Aantal binnengekomen bezwaarschriften 160 140 120 100 80
60 40 20 0 2020
2021
2022
2023
2024
Daarnaast zijn er in 2024 opvallend veel bezwaarschriften, namelijk 22 stuks, ingediend die
feitelijk
geen
bezwaarschriften
waren
dan
wel
waarvoor
de
commissie
bezwaarschriften niet bevoegd was om over te adviseren. In een groot deel van deze zaken was er sprake van een inspraakmogelijkheid en is het bezwaarschrift als zienswijze meegenomen door de behandeld ambtenaar van de vakafdeling. Verder was de commissie in een groot deel van deze zaken niet bevoegd en zijn deze bezwaren doorgestuurd naar de juiste instanties. In een enkel geval stond de mogelijkheid van bezwaar niet open maar wel die van beroep. Deze zaken zijn ter behandeling doorgestuurd naar een gerechtelijke instantie. Van de in 2024 ingediende bezwaarschriften zijn in het verslagjaar 2024 in totaal 60 bezwaarschriften naar tevredenheid informeel afgehandeld doordat minnelijk overleg heeft plaatsgevonden en/of het bestreden besluit naar aanleiding van het bezwaarschrift alsnog is gewijzigd, ingetrokken of nader toegelicht. Van de bezwaarschriften die in 2024 zijn ontvangen is ten tijde van het schrijven van het onderhavige jaarverslag 41% ingetrokken na een informele afhandeling (2021: 31%, 2022: 39%, 2023 : 43%).
7
Ingetrokken bezwaarschriften 2024 41% 59%
percentage ingetrokken bezwaren percentage niet ingetrokken bezwaren
Hieronder is weergeven wat het onderwerp was van de in 2024 ingediende bezwaarschriften.
8
Binnen het totaal aantal in 2024 ingediende bezwaarschriften lijkt een opmerkelijke stijging waar te nemen in het aantal bezwaarschriften dat zich richt tegen omgevingsvergunningen en verkeersbesluiten. Voor wat betreft het toegenomen aantal bezwaarschriften dat betrekking heeft op omgevingsvergunningen is, behoudens de hieronder weergegeven algemene opmerking, niet direct een specifieke verklaring gevonden. Het toegenomen aantal bezwaarschriften dat betrekking heeft op verkeersbesluiten heeft vooral betrekking op gehandicaptenparkeerplaatsen en laadplaatsen voor elektrische voertuigen en lijkt daarmee samen te hangen met de toegenomen parkeerdruk binnen de gemeente. Verder is de eerder ingezette stijging van het aantal zaken dat betrekking heeft op de APV ten opzichte van het vorige verslagjaar verder doorgezet. De zaken die betrekking hebben op de APV hebben met name betrekking op evenementen- en (afwijzing van) standplaatsvergunningen. Ten aanzien van de bovengenoemde stijging van het aantal bezwaarschriften geldt in het algemeen dat er in een aantal gevallen verschillende bezwaarschriften zijn ingediend tegen eenzelfde besluit. Zo zijn er bijvoorbeeld negen verschillende bezwaarschriften ingediend tegen eenzelfde verleende omgevingsvergunning. Verder geldt ook dat er diverse bezwaarschriften zijn gericht tegen samenhangende besluiten van verschillende bestuursorganen.
Hierbij kan gedacht worden aan de vergunningen die in het kader van een evenement worden verleend door zowel de burgemeester als het college van burgemeester en wethouder. Ten slotte kunnen burgers uit de gemeente Vlissingen met ingang van 5 februari 2024 gebruik maken van een e-mailservice, waardoor zij via e-mail een notificatie krijgen van de gepubliceerde besluiten. Dit heeft mogelijk ook bijgedragen aan het aantal toegenomen bezwaarschriften in 2024. Verder is ten opzichte van het vorige verslagjaar een flinke daling te zien in het aantal bezwaarschriften die betrekking hebben op de Wmo. In het vorige verslagjaar was een opmerkelijke stijging waar te nemen in het aantal zaken dat betrekking had op Wmo. Een groot deel daarvan had te maken met het volgen van een onjuiste procedure voor het afschalen van het aantal uren huishoudelijk ondersteuning. Nu de gewijzigde procedure op het gebied van huishoudelijke ondersteuning is doorgevoerd, is het aantal bezwaarschriften tegen Wmo besluiten weer gestabiliseerd ten opzichte van het verslagjaar 2022.
9
2.4. Aard van de gegeven adviezen In 2024 zijn door de commissie bezwaarschriften adviezen met de volgende strekking gegeven: Dictum
2023
2024
bezwaar niet-ontvankelijk:
12
17
bezwaar ongegrond en bestreden besluit handhaven:
11
24
bezwaar ongegrond met nadere motivering bestreden besluit:
231
11
bezwaar gegrond en bestreden besluit herroepen:
10
252
besluit 3
93
bezwaar
(gedeeltelijk)
gegrond
en/of
bestreden
heroverwegen met inachtneming advies: overige:
2
Het gaat hierbij om adviezen die in 2024 zijn gegeven en dus niet specifiek om adviezen die gegeven zijn naar aanleiding van bezwaarschriften die in 2024 zijn ingekomen.
2.5. Beslissing op bezwaar door het bestuursorgaan Als het bezwaar ontvankelijk is, vindt heroverweging van het bestreden besluit plaats. Uiteindelijk beslist het bestuursorgaan dat het bestreden besluit heeft genomen op het bezwaarschrift. Het bestuursorgaan neemt hierin het advies van de commissie mee. Het advies van de commissie is niet bindend. Het bestuursorgaan kan, mits goed gemotiveerd, anders dan conform het gegeven advies op het bezwaarschrift beslissen (contrair gaan). De commissie heeft in 2024 in 88 zaken een advies uitgebracht. De betrokken bestuursorganen hebben het advies in nagenoeg alle gevallen gevolgd bij het nemen van een beslissing op bezwaar. In één zaak is het bestuursorgaan bij de beslissing op bezwaar afgeweken van het door de commissie gegeven advies. Ten slotte is ten tijde van het uitbrengen van dit jaarverslag in drie zaken waarover de commissie in 2024 heeft geadviseerd nog geen beslissing op bezwaar genomen.
Van deze adviezen hadden 12 zaken betrekking op hetzelfde bestreden besluit. Van deze adviezen hebben respectievelijk 7, 3 en 2 zaken betrekking op eenzelfde bestreden besluit. 3 Van deze adviezen hebben 4 zaken betrekking op hetzelfde bestreden besluit 1 2
10
2.6. Beslistermijnen Van de in totaal 88 zaken waarin in 2024 advies is uitgebracht4 is in 85 gevallen een beslissing op bezwaar genomen. In drie zaken is ten tijde van het uitbrengen van dit jaarverslag nog geen beslissing op bezwaar genomen. Van de 85 zaken waarin na advisering door de commissie een beslissing op bezwaar is genomen, is deze beslissing op bezwaar in 51 gevallen tijdig, dat wil zeggen binnen de wettelijke beslistermijn genomen. Dit betekent dat van de bezwaarschriften waarover in 2024 een advies is uitgebracht in 60% van de gevallen tijdig is beslist. Het percentage tijdig genomen beslissingen op bezwaar is in 2024 dus afgenomen ten opzichte van het jaar 2023. Daarbij merkt de commissie wel op dat dit percentage uitsluitend betrekking heeft op het aantal ingediende bezwaarschriften waarop in 2024 is geadviseerd en een beslissing op bezwaar is uitgebracht. Het aantal bezwaarschriften dat naar tevredenheid informeel is afgehandeld, is daarbij buiten beschouwing gelaten.
Percentage tijdige beslissingen op bezwaar 2024 - 60 % 2023 - 71 % 2022 - 82,5 % 2021 - 63 % In 2024 is de beslissing op bezwaar in 34 zaken buiten de wettelijke beslistermijn genomen. In drie van deze zaken is het advies door de commissie op een dusdanig moment uitgebracht dat het tijdig nemen van een beslissing op bezwaar niet meer mogelijk was. Dit heeft onder meer te maken gehad met gevoerd minnelijk overleg, waarbij de beslistermijn niet of onvoldoende is opgeschort. Het bestuursorgaan heeft in bijna al deze gevallen gebruik gemaakt van de wettelijke bevoegdheid tot het verdagen van de beslissing op bezwaar.
2.7. (Hoger) beroepszaken In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de in 2024 ingestelde beroepen bij de rechtbank tegen de beslissingen op bezwaar en de hoger beroepen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State of bij de Centrale Raad van Beroep.
4
11
Het gaat hierbij om zaken waarover in 2024 een advies is uitgebracht. Het gaat dus niet specifiek om zaken waarin het bezwaarschrift in 2024 is binnengekomen.
Verzoeken om een voorlopige voorziening zijn hierbij buiten beschouwing gelaten, omdat daarbij doorgaans het primaire besluit ter discussie staat en niet een op een commissieadvies gebaseerde beslissing op bezwaar. Hetzelfde geldt voor de rechtstreekse beroepen wegens niet tijdig beslissen, omdat hier geen primair besluit en een beslissing op bezwaar aan ten grondslag liggen. Voor zover bekend bij de commissie bezwaarschriften, zijn er in 2024 in 5 zaken een beroepschrift ingediend naar aanleiding van beslissingen op bezwaar. De behandeling van 4 zaken loopt nog. Verder is op dit moment in 1 zaak door de rechtbank uitspraak gedaan. Dit beroepschrift is ongegrond verklaard. De rechtbank heeft daarnaast in 2024 uitspraak gedaan in negen zaken waarin in de jaren 2021, 2022 en 2023 beroep was ingesteld tegen een beslissing op bezwaar. Zes beroepschriften zijn ongegrond verklaard, 2 beroepschriften zijn niet-ontvankelijk verklaard en 1 beroepschrift is deels gegrond, deels niet-ontvankelijk verklaard. Verder is er in 2024 nog een beroepschrift ingetrokken dat in 2023 was ingediend. Verder is er, voor zover de commissie bekend, in 2024 in vier zaken hoger beroep ingediend. Hierin is in 2024 nog geen uitspraak gedaan, met uitzondering van 1 zaak die in 2024 niet-ontvankelijk is verklaard.
In 1 eerder ingediende hoger beroepszaak heeft de Centrale Raad van Beroep inmiddels wel uitspraak gedaan. In deze zaak is het beroepschrift gegrond verklaard, hetgeen betekent dat het college van burgemeester en wethouders in het ongelijk is gesteld.
12
3. Conclusies en aanbevelingen Ingetrokken zaken/informele weg Zoals uit het jaarverslag blijkt, is het intrekkingspercentage van de bezwaarschriften die in 2024 zijn ingediend 41%. Alhoewel dit percentage ten opzichte van 2023 iets is gedaald, prijst de commissie het aantal bezwaren dat via de informele weg wordt afgedaan. De commissie adviseert hierop in te blijven zetten, omdat dit over het algemeen leidt tot meer acceptatie en tevredenheid bij de burgers. Bij de informele werkwijze wordt immers gekeken of er oplossingsrichtingen gevonden kunnen worden die tegemoetkomen aan zowel de belangen van de bezwaarmaker als van de gemeente. Blijvende aandacht voor motivering besluiten De commissie blijft aandacht vragen voor goed gemotiveerde en zorgvuldig genomen besluiten door het bestuursorgaan. Het is belangrijk om besluiten zorgvuldig voor te bereiden en duidelijk en begrijpelijk uit te leggen waarom een besluit wordt genomen en op basis waarvan (wettelijke grondslag en motivering van de overwegingen). Vertegenwoordiging ter zitting De
commissie hecht er grote waarde aan
dat
vertegenwoordigers
van de
bestuursorganen twee weken voor de hoorzitting een verweerschrift aanleveren. Dit leidt tot een efficiëntere hoorzitting, omdat in dat geval bij aanvang van de hoorzitting helder is welke geschilpunten er nog resteren. De commissie is verheugd dat dit in de meeste zaken ook gebeurt en zou het op prijs stellen wanneer dit in alle zaken het geval zou zijn. Voor wat betreft de inhoud van de verweerschriften wordt, voor zover dit nog niet gebeurt, geadviseerd om het van toepassing zijnde juridische toetsingskader te volgen en daarbij in te gaan op de door bezwaarmaker aangevoerde bezwaargronden. Hiermee kan worden voorkomen dat door partijen tijdens de hoorzitting te veel wordt toegespitst op de juistheid van de aangevoerde bezwaargronden, die wellicht niet relevant zijn in het kader van het van toepassing zijnde toetsingskader. Bovendien kunnen eventuele vragen hierover
tijdens
de
hoorzitting
ook
gemakkelijker
beantwoord
worden.
Tijdige besluitvorming Het percentage tijdig genomen beslissingen op bezwaar is helaas in 2024 gedaald tot 60% (2021: 63%, 2022: 82,5%, 2023: 71%). Alhoewel de commissie begrip heeft voor de werklast gelet op het hoge aantal ingekomen bezwaarschriften, adviseert de commissie de bestuursorganen om blijvend aandacht te besteden aan het tijdig nemen van de beslissingen op bezwaar.
13