Document · PDF

Raadsvragen - Beantwoording GL - Nationaal Crisisplan Gas bijlage 2

Informatiebijeenkomst 14 oktober 2022, gemeente VlissingenBij agendapunt: Stukken18.700 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

OOV-locaties, waaronder bijvoorbeeld brandweerkazernes, dorpshuis/gemeentehuis benoemen als logistieke/informatiepunten t.b.v. hulpverlening en burger. - Waterschap Scheldestromen - Rijkswaterstaat Zee en Delta - Provincie Zeeland - overige publiek en private partners met een belang

DEFINITIEF ibpGUN -aan deze versie kunnen geen rechten ontleend wordenIncidentbestrijdingsplan Grootschalige Uitval Nutsvoorzieningen Veiligheidsregio Zeeland – v1.0 - 13 december 2016 crisismanagement@vrzeeland.nl

25-63

deze pagina is bewust leeg gelaten

26-63

Uitval elektriciteit

5.1

Incidentenmatrix

Crisisorganisaties: ENDURIS, TENNET In samenwerking met de publiek en private partners

reguliere (storings) organisatie ENDURIS

Incidentenmatrix uitval elektriciteit (bron: onderdelen zijn afgeleid van het calamiteitenplan Enduris elektriciteit) organisatie Incident type Elektriciteit - Scenario 1 Kleine storing Uitval elektriciteit verwachting < 2 uur.  Enkele huisaansluiting;  Geen opschaling: afhandeling storingsorganisatie. 2 Storing Uitval elektriciteit verwachting < 4 uur.  Uitval LS-netdeel (laagspanning trafo/230V/400V/groepen (burger));  Uitval MS-netdeel (middenspanning trafo/10kV storing);  HS/MS-storing;  Iedere onderbreking van transport van of naar een MS-klant;  Geen opschaling: afhandeling storingsorganisatie. 3 ernstige storing Uitval elektriciteit, verwachting > 4 uur. Vanwege situatie zijn opschaling (o.a. GRIP), omgevingsmanagement, multidisciplinaire afstemming en bestuurlijke besluitvorming/coördinatie gewenst.  MS-storing (trafo/10kV storing) die langer dreigt te duren dan 4 uur;  Uitval van alle openbare verlichting in een stad of alle OV aan belangrijke verkeersroute HS-storing (380kV/150kV storing)  Uitval van belangrijke infrastructuur, bijvoorbeeld, openbare verlichting, verkeerslichten, medische (thuis)apparatuur, betalingsverkeer, tankstations, (tele)communicatie.  Iedere onderbreking van transport van of naar een HS-klant.  Uitval van hoofdverdeelstation welke (op afstand) opgelost kan worden.  Verstoring OOV en/of volksgezondheid.

4 calamiteit Uitval elektriciteit in één of meerdere gemeenten, verwachting > 8 uur. Vanwege situatie zijn opschaling (o.a. GRIP), omgevingsmanagement, multidisciplinaire afstemming en bestuurlijke besluitvorming/coördinatie gewenst.  Uitval van schakelstation of hoofdverdeelstation die niet binnen een tijdsbestek van 8 uur kan worden opgelost;  De elektriciteitsvoorziening is in dat geval naar één of meerdere gemeenten onderbroken;  Langdurige uitval van belangrijke infrastructuur, bijvoorbeeld, totale openbare verlichting, verkeerslichten, medische (thuis)apparatuur, betalingsverkeer, tankstations, (tele)communicatie;  Verstoring OOV en/of volksgezondheid 5 Ramp/crisis Landelijke uitval elektriciteit, blackout  Extreme calamiteit, nationale opschaling  In grote delen van Europa (waaronder heel Nederland) valt de elektriciteit uit. Door complicaties herstel >24 uur voordat het net weer is ‘opgebouwd’.  Verstoring OOV en/of volksgezondheid

27-63

5.2

Scenariokaart uitval elektriciteit

SCENARIOKAART: UITVAL ELEKTRICITEIT Gebeurtenis Bestrijding / Bijstand

Risico’s / veiligheid

Oorzaken

Bevolking Omgeving/milieu Alertering & crisiscommunicatie

Informeren & adviseren

Logistiek Af- en aanschakelen van afnemers

Uitval elektriciteit  Heeft regio voldoende middelen om inzet zelf te kunnen?  Specialisten van milieudiensten / organisaties?  LET OP: voor af- en aanschakelen afnemers is wel prioriteitsvolgorde voorgeschreven.  Verstoring van vitale producten en diensten  Maatschappelijke ontwrichting  Continuïteit van de invulling van functies in de crisisstructuur door een vastgesteld aflossingsplan  Effectgebied wordt bepaald door de uitval.  Effecten op omgeving afhankelijk van de fase waarin de uitval zich bevindt.  Continuïteit organisatie hulpverleningsdiensten Natuurlijke oorzaken - Weersomstandigheden (ijzel, sneeuw, storm, overstroming blikseminslag). Incident of technische storing: - Storing in het besturingssysteem; - Beschadiging van de onderdelen van het transport- of distributienet; - Omgevallen hoogspanningsmast; - Incident of storing in een schakelstation, door niet tijdig her routeren. Menselijke fouten: - Een bedieningsfout in een schakelstation; - Beschadiging van kabels door graafwerkzaamheden; - Werkzaamheden aan componenten van de infrastructuur. Slijtage: - Het distributienetwerk en de centrales moeten continu worden onderhouden en dit vraagt investeringen van de (geprivatiseerde) netbeheerders om te voorkomen dat slijtage tot een onderbreking in de levering van elektriciteit leidt.

Opzettelijke oorzaak: - Verstoring door bijvoorbeeld terrorisme; - Handeling aan het besturingssysteem; - Aan kabels of aan verdeelstations, dus sabotage.  Inventariseer slachtoffers, niet zelfredzamen & getroffenen.  Neem maatregelen in relatie tot kwetsbare objecten en de verwachte tijdsduur.  Overweeg gebruik WAS, NL-alert, Omroep Zeeland (rampenzender).  Uitvoeren omgevingsanalyse (t.b.v. strategie crisiscommunicatie)  Inzet crisiscommunicatie naar omgeving (hulpverleners (=intern), publiek,media), via onder meer zeelandveilig.nl en twitter  Stem inhoud communicatie af met het bedrijf en andere relevante partijen.  Bevoegd gezag (lokaal, nationaal, provinciaal (RUD/PROV/GEM).  LOCC / NCC.  GMK VRMWB en GMK VRR / HC 100 Buurland België.  Zorginstellingen (ziekenhuizen, verpleeghuizen etc.).  Bedrijven/CET/ RWS / WS/ DEF/ OM / ZSP.  Vitale bedrijven w.o. industriële bedrijven/ nutsbedrijven (gas, elektra, water).  Eten en drinken in veilig gebied. Denk aan hygiëne!  Vitale diensten waarvan de continuïteit direct afhankelijk is van elektriciteit  Voor het af- en aanschakelen van afnemers is een prioriteitsvolgorde voorgeschreven, verder uitgewerkt in afschakel- en herstelplannen: a. openbare orde en veiligheid, volksgezondheid; b. kritische processen industrie, nuts- en basisvoorzieningen; c. overige industrie, openbare gebouwen, bedrijven en consumenten.

28-63

5.3

Checklist uitval elektriciteit maximaal 2 uur Direct na de verstoring treedt een groot aantal gevolgen op die, na één tot twee uren, weer afnemen. Te denken valt aan verkeersproblematiek door het uitvallen van verkeerslichten, signalering en beweegbare paaltjes (pollers). Hierdoor mogelijk ook verminderde bereikbaarheid voor hulpdiensten. Liften kunnen niet meer gebruikt worden en mensen komen vast te zitten in de lift. Huishoudens ondervinden direct hinder van een stroomstoring doordat de huishoudelijke apparatuur uitvalt. Alleen via batterijradio’s of autoradio’s en smartphones kunnen eventueel nog berichten worden ontvangen. Huishoudens met een combiketel of een elektrische boiler hebben geen beschikking over verwarming en/of warm water. In hoogbouw kunnen installaties uitvallen die het drinkwater naar de verdiepingen moeten pompen, waardoor er geen/verminderde beschikking is over leidingwater. Pinbetalingen zijn niet meer mogelijk. Sommige winkels zullen sluiten. Noot: Veel van onderstaande maatregelen behoren tot de reguliere hulpverleningsactiviteiten. TABEL 1: KNELPUNTEN - uitval maximaal 2 uur Duur uitval # Knelpunt Max 2uur

Stroomvoorziening eigen organisatie

Max 2uur

Liften werken niet meer

Max 2uur

Elektrische deuren/hekken werken niet meer

Max 2uur

Uitgevallen verkeersregelinstallaties. Mogelijk verkeerschaos en ongevallen als gevolg

Max 2uur

Op elektriciteit functionerende bruggen kunnen niet meer omhoog/omlaag

Max 2uur

Spoorbomen gaan (automatisch) dicht, doorgang vertraagd of komt tot stilstand Geen spanning op bovenleiding spoor beschikbaar Stranding van treinen Verstoorde treindienst

Max 2uur

Problemen in de bereikbaarheid van hulpdiensten als gevolg van: -Overbelasting telefoonnet -Uitval telefooncentrales en faxen -Uitval (of beperkte bereikbaarheid) mobiele telefonie -Uitval (beperkte beschik-

Maatregel

Uitvoerder

Informeren en treffen (nood)voorzieningen eigen organisatie Personen uit liften bevrijden

Allen

-Eigen deuren middels handbediening openen/sluiten -Mogelijk personen bevrijden -Verkeerssituatie monitoren -Verkeer reguleren -Mogelijk extra surveillance nodig

Brandweer / evt. servicedienst eigen organisatie Multidisciplinair Brandweer Politie Rijkswaterstaat Provincie Wegbeheerders

-Verkeersituatie monitoren -Contact zoeken met brugwachters -Verkeer reguleren -Mogelijk extra surveillance nodig -Verkeer reguleren door middel van verkeersregelaars

Politie Provincie Rijkswaterstaat Wegbeheerders

-Alternatief vervoer -Opvang reizigers -gestrande treinen weghalen -Treindienst bij herstel weer opstarten (het zal enige tijd duren voordat de dienstregeling weer genormaliseerd is) -Extra patrouilles (zichtbaarheid hulpdiensten) -Noodcommunicatievoorziening (NCV) in werking stellen - Overweeg de inzet voor DRCO (zendamateurs) die de verbindingen vanuit het getroffen gebied naar de buitenwereld in stand brengen.

ProRail

Politie i.s.m. ProRail

Multidisciplinair

29-63

baarheid)(mobiel) internet

In geval van hevige regenval

Max 2uur

Onder water lopen van aquaducten/ tunnels indien pompen geen noodstroom hebben

-Verkeer omleiden, noodstroom plaatsen of leegpompen

Wegbeheerder Brandweer

TABEL 1: AANDACHTSPUNTEN - uitval maximaal 2 uur Duur uitval # Aandachtspunt Maatregel

Uitvoerder

Max 2uur

-Inventarisatie van kwetsbare groepen binnen zorginstellingen conform de “witte kaart” (GHOR4all) -Zorgcontinuïteit: een van de beschreven 7 disbalansen is uitval nutsvoorzieningen, apparatuur en ICT middelen -Zorginstelling dient zelf in kaart te brengen welke kritische zorgprocessen prioriteit hebben -Checklist COBRA Meegeven aan uitrukkende brandweervoertuigen

GHOR

Meegeven aan uitrukkende brandweervoertuigen en eenheden Politie

GMK Brandweer Politie

Meegeven aan uitrukkende brandweervoertuigen -Extra surveillance in betrokken gebied met name in avond- / nachtsituatie -Evt. inschakelen externe beveiligingsdiensten Generator plaatsen die de voertuigen van stroom zal voorzien

GMK Brandweer Politie Bevolkingszorg

Zorg voor verminderd zelfredzamen binnen zorginstellingen

Max 2uur

Hydroforen voor bluswater in hoogbouw (>70 meter )functioneren (mogelijk) niet Beveiliging alarminstallaties werken niet of gaan werken terwijl ze niet moeten werken. Idem alarmeringen voor de brandweer Uitval sprinklerinstallaties

Max 2uur

Geen openbare verlichting

Max 2uur

Hulpverleningsvoertuigen en vaartuigen met walstroom laden hun apparatuur niet meer bij Handhaving openbare orde/sociale veiligheid

Noodzaak hiertoe is gering, terwijl in de media hier veel aandacht voor zal zijn.

Zorginstelling Zorginstelling

Zorginstelling GMK Brandweer

Politie Brandweer Ambulance Politie

30-63

5.4

Checklist uitval elektriciteit 2 uur tot maximaal 8 uur Van 2 tot 8 uren worden de gevolgen en impact omvangrijker waardoor ook communicatie over de aard en omvang van de stroomstoring (netbeheerder) en het bieden van handelingsperspectief (overheid) belangrijker wordt. In de winter zal de uitval van de centrale verwarming en het gemis aan warm water hinderlijker worden. In de zomer betekent dit logischerwijs dat de koeling een groter gemis wordt. Denk aan verzorgingshuizen, veeteelt en eerder bederf van etenswaren (schade door bederf in koelkast en diepvriezer). Na 8 uren stroomstoring wordt het problematisch de maaltijdvoorziening aan huis doorgang te laten vinden. Voor hulpbehoevenden worden de problemen groter. Denk aan elektrische rolstoelen die niet meer kunnen worden opgeladen of medisch/technisch apparatuur wat uit kan vallen. Forenzen die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer ondervinden aanzienlijke vertragingen. Veel telefoonmasten zullen uitvallen als er geen noodstroomaggregaten worden geplaatst.. TABEL 2: KNELPUNTEN - uitval elektriciteit 2 uur tot maximaal 8 uur # Knelpunt Maatregel Algemeen grootschalige uitval elektriciteit 1 - onderbreking levering elektriciteit

- eigen maatregelen netbeheerder - maatregelen min EZ jegens sector - interventie Europese Commissie t.a.v. maatregelen door min EZ - maatregelen t.a.v. gevolgen van een onderbreking Algemeen grootschalige uitval telecommunicatievoorzieningen 2 - Dreigende uitval van vitale -Eigen maatregelen door aanbieders openbare telcom. voorzieOpenbare telecommunicatienetwerken ningen en diensten en door gebruikers van frequen- inbreuk internetveiligheid tie ruimte die bij wet zijn aangewezen -eigen maatregelen aanbieder NoodCommunicatievoorziening - maatregelen door minister EZ jegens sector - waarschuwingen en advisering bij dreigende inbreuk op internetveiligheid 3 Mogelijke overbelasting GMK .Inroepen extra personeel .Veel berichten op twitter dat het beter is alleen bij levensbedreigende situaties 112 te bellen. 4 Overbelasting beschikbaar Informeren eigen personeel; evt.

oproepen personeel extra personeel 5 Continuïteit van de invulling Multidisciplinair aflossingsplan vaststellen van functies crisisorganisatie (resources) 6 Inventarisatie evenementen -Analyse gevolgen storing voor evenement -Gevolgen voor openbare orde -Advisering over afgelasting evenement 7 Vraag naar noodaggregaten Inventarisatie (NSA): -Verantwoordelijkheid (NSA) overheid → zie bestuurlijke netwerkkaart 14 -Opstellen advies door ROT aan burgemeester / voorzitter over verdeling van schaarste -Waar zijn noodaggregaten beschikbaar? (bedrijven buiten getroffen gebied, leveranciers NSA, netbeheerders) -Logistiek plan en Indien nodig contact LOCC 8 Problemen in voorlichting · Informeren burgers via alle media naar burgers · Communicatieplan opstellen 9 Reizigersproblemen / -onrust -In kaart brengen verkeerssituatie -Uitzoeken problemen met reizigers -Liaison relevante vervoerders in ROT -Mogelijk extra surveillance -Opvang (indien nodig; afhankelijk meteo)

Uitvoerder EZ

GMK

Multidisciplinair Multidisciplinair Multidisciplinair Politie Bevolkingszorg Multidisciplinair

Netbeheerder Bevolkingszorg Politie i.o.m. Vervoerders

31-63

VERVOLG TABEL 2: KNELPUNTEN – uitval elektriciteit 2 uur tot maximaal 8 uur # Knelpunt Maatregel Uitvoerder 10 11

Mogelijke storing in sirenenetwerk Uitval C2000

Tekort brandstof voor noodstroom

Problemen bij kwetsbare groepen (binnen zorginstellingen)

14 15

17 18

Cameratoezicht in openbare ruimte: camera’s vallen uit Rioolwaterzuiveringsinstallaties: risico op lozen van ongezuiverd afvalwater / afsterven pop. microrg. Rioolgemalen: risico op het lozen van afvalwater, overstorten in werking / vissterfte Techniek langs spoor valt uit Penitentiaire inrichtingen (PI’s)

· Doorgeven aan Siemens en BZK. · Controle sirenes na 4 uren (werking accu’s) · Valt automatisch terug op accu. . Controle Management en Monitoring (MMC) Centre + Landelijke Faciliteit Rampenbestrijding (LFR). · Organiseren opstelpunten Noodstroomaggregatoren en C2000 Voorziening brandstof noodaggregaten eigen dienst, verdelen van schaarste en evt. noodaggregaat tankstations 1. Inventarisatie kwetsbare personen / groepen / instellingen binnen het gebied conform witte kaart 2. Contact opnemen met: - Ziekenhuizen - Verpleegtehuizen - Verzorgingstehuizen 3. Navragen bij zorginstellingen: -Huidige situatie - Noodaggregaat aanwezig - Werking noodaggregaat - Diesel voor hoeveel uren - Catering / maaltijdvoorziening - Andere problemen en medische apparatuur, kritische medische processen ondersteunen, zuurstoftoevoer e.d. 4. Acties: - Informeren huisartsenposten - Inzet extra ambulances en/of extra standplaats via hoofd MKA/RAV - Informatie over opslagconditiesmedicijnen 5.

Indien opvang op ander locatie vereist is (langere termijn): - Vervoerscapaciteit bedlegerigen/rolstoel - Medische begeleiding transport - Specifieke opvang voor zieken / ouderen - Verstrekken van (tekort aan) medicijnen - Psychosociale hulp opvangcentrum - mogelijk bijstandsverzoek aan DEF - Informeren eigen organisatie - Noodaggregaten - Afvalwater bufferen in rioolsysteem - Risico overstort mogelijk te voorkomen door afvoer per as (afhankelijk van de hoeveelheid aanvoer) - Afhankelijk van tijd, dag/nacht, seizoen, meteorologisch - Afvalwater bufferen in rioolsysteem daarna overstort - Verkeer reguleren bij overgangen Contact opnemen met PI’s & detentiecentra. Navragen: - Huidige situatie, - Noodaggregaat aanwezig + Werking - Diesel voor hoeveel uren - Problemen beveiliging - Catering / maaltijdvoorziening - Andere problemen

GMK Brandweer GMK MMC + LFR

Multidisciplinair

Zorginstelling GHOR GHOR

GHOR

Zorginstelling GHOR

Bevolkingszorg Waterschap Bevolkingszorg

Waterschap Bevolkingszorg GGD ProRail Openbaar Ministerie Politie

32-63

VERVOLG TABEL 2: KNELPUNTEN – uitval elektriciteit 2 uur tot maximaal 8 uur # Aandachtspunt Maatregel Uitvoerder 19

Uitval van stuwen en gemalen

Uitval van rioolgemalen en rioolwaterzuiveringsinstallaties

Uitval van telecommunicatie

Uitval van telecommunicatie etc.

In geval van winterse omstandigheden 23 Geen centrale verwarming en warm water meer beschikbaar

- Blijven in huidige stand en kunnen bediend worden middels handbediening. Wel is er een afhankelijkheid van tijd, dag / nacht, seizoen, meteorologisch - Aantal draait verder op noodstroom. Dit is afhankelijk van de grootte (en daarmee de ‘stroomvraag’) van het object - Advisering over mogelijke stankoverlast en wellicht het informeren van de bevolking - Bij uitval van één mast is het mogelijk om (weliswaar met een geringere capaciteit) het mobiele verkeer af te wikkelen via omliggende masten - Ook is het mogelijk dat besloten wordt om in geval van langdurige stroomuitval een mobiel aggregaat aan te sluiten - Overweeg de inzet voor DRCO (zendamateurs) die de verbindingen vanuit het getroffen gebied naar de buitenwereld in stand brengen.

Waterschap Bevolkingszorg

- Extra rekening houden met kwetsbare groepen / personen - Mogelijk evacuatie of opvang Noot: mogelijk bijstandsverzoek Defensie

Zorginstelling GHOR Bevolkingszorg

In geval van zomerse omstandigheden 24 Geen airconditioning - Extra rekening houden met kwetsbare waardoor gebouwen groepen / personen opwarmen: wel in combinatie - Informeren zorginstellingen met hitteplan (bij hittegolf apart plan en actiepunten) Herstel stroomvoorziening 25 Afstemmen volgorde aanschakelen gemeentelijke rioolgemalen en de Rioolwaterzuiveringsinstallaties van het waterschap om riooloverstorten te voorkomen

Waterschap Bevolkingszorg GHOR GGD Telecomaanbieder

DRCO

Zorginstelling GHOR Bevolkingszorg

Bevolkingszorg Waterschap

33-63

5.5

Checklist uitval elektriciteit 8 uur en langer Na 8 uren, nemen de gevolgen en impact exponentieel toe. Gekoelde producten bederven, materiaal in leidingen raakt vastgekoekt, maaltijdvoorziening voor minder validen kan geen doorgang vinden en de hulpverlening kan de hulpbehoevende mensen lastig bereiken omdat de communicatie is uitgevallen. Transport komt stil te liggen, de bevoorrading van aggregaten met brandstof vormt een probleem en aquaducten/tunnels kunnen onder water lopen. Verder is er een risico op overstort van ongezuiverd afvalwater uit de riolering. Ook zullen er problemen ontstaan in de agrarische sector, koeien kunnen bijvoorbeeld niet meer gemolken worden en de levens van kippen en varkens worden bedreigd. In de periode 8 tot 24 uren zullen leden van huishoudens eventuele voorzieningen die ze niet meer in het stroomstoringgebied (boodschappen) kunnen krijgen, buiten het gebied gaan halen. Dit leidt tot extra verkeersdrukte. De informatiebehoefte en bijbehorend handelingsperspectief omtrent de stroomuitval is groot. Gaat de stroomstoring langer duren dan 24 uren dan treden allerlei psychologische effecten op, er ontstaat namelijk onrust onder de bevolking. Voor zorgbehoevenden zal de situatie precair worden en bestaat er een mogelijkheid dat zij verplaatst moeten worden naar huisvesting met de juiste voorziening. De bestuurlijke druk m.b.t.

de verdeling van schaarste neemt toe (denk aan bedrijven met economische schade en burgers die ontevreden worden). Mogelijk dat er problemen gaan spelen m.b.t. de openbare orde en veiligheid. Tabel 3: KNELPUNTEN - uitval elektriciteit 8 uur en langer (aanvullend op tabel 1 en tabel 2) # Knelpunt Maatregel Uitvoerder 1

Wegvallen druk op drinkwater en sanitair water in hoogbouw door uitval hydrofoorinstallaties Problemen bij kwetsbare groepen (buiten zorginstellingen) 1) Medisch specialistische thuiszorg (thuisbeademing/nierdialyse/infuus pompen) 2) Verminderde mobiliteit 3) Verstandelijke c.q. psychische beperking 4) Zintuiglijke beperking 5) Afhankelijkheid Algemeen Dagelijkse Levensverrichtingen Rioolwaterzuiveringsinstallaties: Vissterfte en omgeving in de buurt van rioolwaterzuiveringsinstallaties, doordat zuiveringsfunctie wegvalt. Milieuproblematiek en kans op problemen voor volksgezondheid Rioolgemalen: Milieuproblematiek en kans op problemen voor volksgezondheid

- Nooddrinkwaterdistributie (nooddrinkwaterplan) - Handelingsperspectief t.a.v. sanitairwater en nooddrinkwater communiceren - Overplaatsing naar zorginstelling, verpleeghuis, ziekenhuis of mantelzorg buiten gebied - Overige groepen vallen onder zelfredzaamheid (stimuleren en faciliteren)

Waterbedrijf Bevolkingszorg

- Maatregel afhankelijk van tijd, dag/nacht, seizoen, meteorologisch. Verder afhankelijk van aanvoer van afvalwater

Waterschap GHOR Bevolkingszorg GGD

- Maatregel afhankelijk van tijd, dag/nacht, seizoen, meteorologisch. Verder afhankelijk van aanvoer van afvalwater

Waterschap GHOR Bevolkingszorg GGD

Zorginstelling GHOR Bevolkingszorg GGD

34-63

VERVOLG TABEL 3: KNELPUNTEN - uitval elektriciteit 8 uur en langer (aanvullend op tabel 1 en 2) # Knelpunt Maatregel Uitvoerder In geval van hevige regenval 5 Sneller rioolwateroverstorten op oppervlaktewater en wateroverlast vanuit oppervlaktewater mogelijk (bij hevige regenval of langdurige periode van veel neerslag) Dit kan in het landelijk gebied mogelijk enige schade voor de landbouw en verspreide woningen en gebouwen tot gevolg hebben. In geval van zomerse/winterse omstandigheden 6 (Pluim)vee sterfte als gevolg van uitval airconditioning/verwarming

- Riool overstorten: beperken / isoleren / per as afvoeren - Maatregel afhankelijk van tijd, dag/nacht, seizoen, meteorologisch

Bevolkingszorg Waterschap

Overleg over maatregelen met ZLTO, eventueel overbrengen van de dieren

NVWA / ZLTO

AANDACHTSPUNTEN - 8 uur en langer # Aandachtspunt Maatregel 7

Tekort brandstof voor hulpvoertuigen

Brandstofplan opzetten (tip: wijs een tankstation aan voor de hulpdiensten en plaats daar een NSA) -Siemens belt met GMK indien het meerdere storingen zijn - Bij 24 uur en langer, afspraken maken met objecten hoe zij incidenten melden

OBMS blijft nog 24 uur doormelden naar GMK wel komt er al storing bij Siemens binnen Herstel stroomvoorziening 9 Afstemmen volgorde aanschakelen gemeentelijke rioolgemalen en de rioolwaterzuiveringsinstallaties van het waterschap om riool overstorten te voorkomen.

Uitvoerder Multidisciplinair Defensie GMK Brandweer

Bevolkingszorg Waterschap

35-63

5.6

Checklist uitval elektriciteit bestuurlijke aandachtspunten Voor taken en verantwoordelijkheden zie bestuurlijke netwerkkaart 14 elektriciteit en gas. Bestuurlijke coördinatie door het BT (GBT of (I)RBT) en Besluitvorming door het BT bij bestuurlijke dilemma’s: - Onduidelijkheid over prognose hersteltijd - Eventuele prioritering van noodstroomaggregaten / afschakelen gebieden - Economische belangen - Beperkte communicatiemogelijkheden - Beperkte hulpverleningscapaciteit - Verdeling van schaarste - Maatschappelijke onrust - Mogelijke slachtoffers - Irritaties, schrijnende gevallen TABEL 4: KNELPUNTEN BESTUURLIJK ELEKTRICITEIT # Knelpunt Maatregel

Uitvoerder

Uitnodigen liaison netbeheerder in BT

Bevolkingszorg

- NCV in werking stellen en - Eventueel meldpunt inrichten in afstemming met ROT

Bevolkingszorg

- Opstellen communicatieplan - Afstemming voorlichting met ROT en liaison netbeheerder - Voorlichting (informatie en tips) via (voorbereide) flyers (omdat mensen geen tv, internet en vaak ook geen radioontvangst hebben) - Inschakelen NKC - Overweeg de inzet voor DRCO (zendamateurs) die de verbindingen vanuit het getroffen gebied naar de buitenwereld in stand brengen.

BT (besluitvorming)

Eén of meerdere gemeenten zonder elektriciteit en/of gas Problemen in de bereikbaarheid

Vragen bij bevolking

Uitval van telecommunicatie etc.

BT (besluitvorming)

36-63

VERVOLG TABEL 4: KNELPUNTEN BESTUURLIJK ELEKTRICITEIT # Knelpunt Maatregel

Uitvoerder

Tekort aan benodigde noodaggregaten. De voorwaarden dat in de afschakel- en herstelplannen de volgende prioriteitsvolgorde is opgenomen bepalen dat deze volgorde in geval van storingen of dreigende storingen wordt gehanteerd voor zover dat technisch mogelijk is Prioritering 4 Economisch Zaken : 1. openbare orde en veiligheid, volksgezondheid; 2. kritische processen industrie, nuts- en basisvoorzieningen; 3. overige industrie, openbare gebouwen, bedrijven en consumenten.

Besluitvorming over verdeling prioriteiten met betrekking tot de aansluitingen op de noodelektriciteitvoorziening bijvoorbeeld: 1.1 Gevoelige gebieden voor openbare orde (stadskernen c.q. binnenstad). 1.2 Kwetsbare verbruikers (bejaardenhuizen, ziekenhuizen). 1.3 Openbaar nut (winkelcentra, openbaar bestuur, rioolgemalen). 2.1 Kwetsbare industrie met koeling 2.2 Industrie en bedrijven (met hoge NGEwaarde). 2.3 Industrie en bedrijven. 3.1 Woningbouw. 3.2 Platteland

> 8 uur en groot gebied: Mogelijke problemen in beschikbare brandstof voor noodaggregaten

Besluitvorming over verdeling

Bevolkingszorg

> 8 uur: Schaarsteproblematiek 1. Drinkwater en sanitair water in hoogbouw 2. Voedsel 3. Brandstof noodaggregaten > 24 uur Problemen met drinkwater in flatgebouwen

- Inschatting over mate van zelfredzaamheid bevolking - Besluitvorming over verdeling schaarste

BT (besluitvorming) Bevolkingszorg

- Besluitvorming over mate van zelfredzaamheid bevolking - optie: distributie drinkwater - indien nodig: nooddrinkwater. Contact met drinkwaterbedrijf - Besluitvorming over mate van zelfredzaamheid bevolking - Contact met drinkwaterbedrijf - Overleg met waterschap - Eventueel liaison waterschap uitnodigen

Bevolkingszorg

Check bij uitvaartverzorgers

Bevolkingszorg

- Extra vuilnisophaal

Bevolkingszorg

Eventueel uitvaardigen van een noodbevel

Bevolkingszorg Politie

> 24 uur Problemen met sanitair water in flatgebouwen

> 8 uur Uitval gemeentelijke rioolsystemen: afvalwater en riool wordt niet meer weggepompt. Mogelijke overstort op straat. > 24 uur Problemen met koeling in mortuaria. Uitstel crematies niet langer mogelijk > 24 uur Mensen, winkels en restaurants hebben bedorven etenswaren

> 24 uur Mogelijke plunderingen in winkel-, en uitgaansgebieden

(De voorwaarden Prioritering Economisch Zaken bepalen dat deze volgorde in geval van storingen of dreigende storingen wordt gehanteerd voor zover dat technisch mogelijk is.)

Bevolkingszorg

Bevolkingszorg Waterschap

Regeling van de minister van Economische Zaken van 9 januari 2005, nr. WJZ 5001015, houdende regels inzake tariefstructuren en voorwaarden voor elektriciteit (Regeling inzake tariefstructuren en voorwaarden elektriciteit), artikel 22 http://bit.ly/2aZ2smS

37-63

VERVOLG TABEL 4: KNELPUNTEN BESTUURLIJK ELEKTRICITEIT # Knelpunt Maatregel

Uitvoerder

Bevolkingszorg

> 48 uur Problemen bij winkels (pinbetaling, beveiliging, bevoorrading, bedorven waar): tekorten in voedselvoorziening

- Zelfredzaamheid bevolking - Aandacht voor kwetsbare groepen

Herstel elektriciteit 16 Afstemmen volgorde aanschakelen gemeentelijke rioolgemalen en het rioolwaterzuiveringsinstallatie van het waterschap om riooloverstorten te voor komen

Bevolkingszorg

38-63

Uitval gas

6.1

Incidentenmatrix

Incidentenmatrix uitval gas

reguliere (storings) organisatie ENDURIS

(bron: onderdelen zijn afgeleid van het calamiteitenplan Enduris voor gas) organisatie Incident type Gas Scenario 1 Kleine Storing gas verwachting < 2 uur. storing  Individuele aansluiting en korter dan 24 uur.  Geen opschaling: afhandeling storingsorganisatie. 2 Storing Storing gas verwachting < 8 uur.  Tot 50 klanten en korter dan 24 uur.  Geen opschaling: afhandeling storingsorganisatie.

Crisisorganisaties: ENDURIS, GASUNIE In samenwerking met de publiek en private partners

3 ernstige storing

4 calamiteit

5 Ramp/crisis

Gaslucht - Scenario Geringe gaslucht bij individuele klant

 

Gaslucht in woningen / gebouwen of buiten op straat. Kleine materiële schade.

Storing gas, verwachting < 8 uur. Vanwege situatie zijn opschaling (o.a. GRIP), omgevingsmanagement, multidisciplinaire afstemming en bestuurlijke besluitvorming/coördinatie gewenst.  Tot 50 aansluitingen en langer dan 24 uur, tot 200  Brand of explosie gastransportleiding. aansluitingen en korter dan 1 dag.  Gaslucht in rioolstelsel of woningen /  Een storing waarbij een ernstig gevaar voor de naaste gebouwen waarbij gevaar voor brand of omgeving ontstaat. explosie aanwezig is.  Een storing waardoor een groot gebied, zonder gas komt  Vergiftiging of verstikking van kortstondiof dreigt zonder gas te komen. ge aard.  Defect aan leiding, gasontvangstation of aansluiting.  Verstoring OOV en/of volksgezondheid. Storing gas in één of meerdere gemeenten, verwachting > 8 uur. Vanwege situatie zijn opschaling (o.a. GRIP), omgevingsmanagement, multidisciplinaire afstemming en bestuurlijke besluitvorming/coördinatie gewenst.  Tot 200 aansluitingen langer dan 24 uur, meer dan 200  Zware materiële schade. aansluitingen korter dan 24 uur.  Brand, explosie of vergiftiging met ernstig gewonden of dodelijk ongeval.  Een storing met deel van de provincie zonder gas komt.  Uitval van een leiding, M&R station of gasontvangstation.  Verstoring OOV en/of volksgezondheid Storing gas regionaal danwel landelijk Extreme calamiteit  Meer dan 200 aansluitingen en langer dan 24 uur.

 Extreme calamiteit, nationale opschaling  Verstoring OOV en/of volksgezondheid

39-63

6.2

Scenariokaart uitval gas

SCENARIOKAART: UITVAL GAS Gebeurtenis Bestrijding / Bijstand

Risico’s / veiligheid

Oorzaken

Effecten/gevolgen

Bevolking Omgeving/milieu Alertering & crisiscommunicatie

Informeren & adviseren

Logistiek

Uitval gas  Heeft regio voldoende middelen om inzet zelf te kunnen?  Specialisten van milieudiensten / organisaties?  LET OP: voor af- en aanschakelen afnemers is geen prioriteitsvolgorde voorgeschreven en is ook niet altijd mogelijk  Verstoring van vitale producten en diensten  Maatschappelijke ontwrichting  Continuïteit van de invulling van functies crisisstructuur door vastgesteld aflossingsplan  Effectgebied wordt bepaald door de uitval.  Effecten op omgeving afhankelijk van de fase waarin de uitval zich bevindt.  Continuïteit organisatie hulpverleningsdiensten Natuurlijke oorzaken - Als gevolg van weersomstandigheden.

Incident of technische storing: - Storing in het besturingssysteem; - Beschadiging van de onderdelen van het transport- of distributienet; - Incident of storing in een gasontvangststation; Menselijke fouten: - Activiteiten door derden (graafwerken, bouwwerken); - Werkzaamheden aan componenten van de infrastructuur; - Overige; Slijtage: - Mechanische breuk door constructie- of materiaalfouten - Bedrijfsfouten (te hoge druk of slecht functioneren apparatuur) - Inwendige of uitwendige corrosie (veroudering netwerk) Opzettelijke oorzaak: - Verstoring door bijvoorbeeld terrorisme - Handeling aan het besturingssysteem, - Aan gasontvangststation, dus sabotage  Bij een gasstoring kan de vraag naar elektriciteit door elektrische bijverwarming bij lage buitentemperatuur toenemen. Dit kan leidden tot uitval van elektriciteit, CV installatie, verwarming (zowel bij gas als elektriciteit) Daartegenover daling van elektriciteit a.g.v. uitval cv-ketels.  Ongemak en bij lange uitval voor sommige groepen verhoogde hulpvraag  Bij langdurige uitval van het gasnet in een vorstperiode kunnen de CV- en waterinstallaties stuk vriezen  Ongemak en bij lange uitval voor sommige groepen verhoogde hulpvraag. Kans op letsel of verhoogd sterftecijfer bij met name de kwetsbare groepen  Overbelasting callcenter met vragen vanuit de bevolking  Inventariseer slachtoffers, niet zelfredzamen & getroffenen.

 Neem maatregelen in relatie tot kwetsbare objecten en de verwachte tijdsduur.  Overweeg gebruik WAS, NL-alert, Omroep Zeeland (rampenzender).  Uitvoeren omgevingsanalyse (t.b.v. strategie crisiscommunicatie)  Inzet crisiscommunicatie naar omgeving (hulpverleners (=intern), publiek,media), via onder meer zeelandveilig.nl en twitter  Stem inhoud communicatie af met het bedrijf en andere relevante partijen.  Bevoegd gezag (lokaal, nationaal, provinciaal (RUD/PROV/GEM).  LOCC / NCC, GMK VRMWB en GMK VRR / HC 100 Buurland België.  Zorginstellingen (ziekenhuizen, verpleeghuizen etc.).  Bedrijven/CET/ RWS / WS/ DEF/ OM / ZSP.  Vitale bedrijven w.o. industriële bedrijven/ nutsbedrijven (gas, elektra, water).  Naast eten en drinken in storingsgebied, eventueel kachels en dekens bewoners.

40-63

6.3

Checklist uitval gas TABEL 1: KNELPUNTEN - UITVAL GAS # Knelpunt Algemeen grootschalige uitval gas 1 Nationaal - onderbreking levering gas en/of - schaarste aan gas (in de EU)

Regionaal Onderbreking levering gas

Onderbreking levering gas

Mogelijke overbelasting meldkamer

Vragen bevolking, bedrijven, zorginstellingen

Continuïteit van de invulling van functies in de crisisstructuur

winter 7

Geen centrale verwarming of (warm) water meer beschikbaar: pomp centrale verwarmingsinstallaties functioneert niet meer. Risico voor spoorsector(verwarmen rails) Problemen bij kwetsbare groepen (binnen zorginstellingen)

Maatregel

Uitvoerder

- eigen maatregelen netbeheerder - maatregelen minEZ jegens sector - interventie Europese Commissie t.a.v. maatregelen door minEZ - maatregelen t.a.v. gevolgen van een onderbreking -gehele aanpak van de gasstoring -het staken van de gastoevoer -het controleren van de huisaansluitingen -borging informatievoorziening in gebied en communicatierichting de bewoners -in kaart brengen van de kwetsbare objecten

-Inroepen extra personeel -Veel berichten op twitter dat het beter is alleen bij levensbedreigende situaties 112 te bellen. - Anticiperen op communicatie - Communicatieadviseur Veiligheidsregio (operationele voorlichting hulpdiensten en effectgebied) - Inschakelen pagina 199 teletekst Omroep Zeeland via CaCo - Communicatieadviseur ROT neemt contact voor de afstemming en afspraken over de woordvoering met voorlichter: Politie, netbeheerder en Gemeente. Multidisciplinair aflossingsplan vaststellen (resources)

crisisorganisatie Netbeheerder

crisisorganisatie veiligheidsregio GMK

Netbeheerder Bevolkingszorg

Multidisciplinair

Extra rekening houden met kwetsbare groepen/personen: - extra dekens - mogelijke evacuatie/opvang van deze mensen

GHOR Bevolkingszorg Politie

1. Inventarisatie kwetsbare personen / groepen / instellingen binnen het gebied conform witte kaart 2. Contact opnemen met: - Ziekenhuizen - Verpleegtehuizen - Verzorgingstehuizen 3. Navragen bij zorginstellingen: -Huidige situatie - Noodaggregaat aanwezig - Werking noodaggregaat - Diesel voor hoeveel uren - Catering / maaltijdvoorziening - Andere problemen 4. Acties: - Informeren huisartsenposten - Inzet extra ambulances en/of extra standplaats via hoofd MKA/RAVInformatie over opslagcondities medicijnen

Zorginstelling GHOR GHOR

GHOR

41-63

VERVOLG TABEL 1: KNELPUNTEN - UITVAL GAS # Knelpunt Maatregel 12

Industrie 14

Evenementen - Evenementen gaande? - Geplande evenementen?

-Zijn er bepaalde vitale diensten waarvan de continuïteit direct afhankelijk is van de gasvoorziening? - Problemen bij industrie - noodstops procesinstallaties - gelijktijdigheid gebeurtenissen - niet functioneren technische veiligheid voorzieningen (industrieterreinen) - mogelijk ontsnappen gassen

Landelijk gebied 15 Problemen met airconditioning/verwarming stallen Problemen in boerderijen met legbatterijkippen 16

Gevolgen voor voorzieningen in vakantieparken en campings

Uitvoerder

5. Indien opvang op ander locatie vereist is (langere termijn): - Vervoerscapaciteit bedlegerige/rolstoel - Medische begeleiding tijdens transport - Specifieke opvang voor zieken / ouderen - Verstrekken van (tekort aan) medicijnen - Afweging psychos. hulp in opvangcentrum -Mogelijk bijstandsverzoek aan Defensie - Analyse gevolgen storing voor evenement - Gevolgen voor openbare orde - Evenement afgelasten door Burgemeester

Zorginstelling GHOR GGD

Inventarisatie continuïteit gasvoorziening Kan bedrijf nog meldingen verrichten? Inzet Brandweer WVD Monitoren problemen Verrichten metingen Processen afbouwen/ doorstart niet meer mogelijk

Brandweer

Verantwoording bedrijven zelf

Bedrijven

- deels eigen verantwoordelijkheid vakantieparken en campings zelf - check bij vakantie/campings aantal aanwezigen en of er plannen zijn tot evacuatie

Bedrijven

Politie bevolkingszorg

Bedrijven zelf

Gemeente

42-63

6.4

Checklist uitval gas bestuurlijke aandachtspunten Voor taken en verantwoordelijkheden zie bestuurlijke netwerkkaart 14 elektriciteit en gas. Bestuurlijke coördinatie door het BT (GBT of (I)RBT) en Besluitvorming door het BT bij bestuurlijke dilemma’s: -

Onduidelijkheid over prognose hersteltijd Eventuele prioritering afschakelen gebieden: afschakelen is niet altijd mogelijk. altijd iom netbeheerder doen. Economische belangen Beperkte communicatiemogelijkheden Beperkte hulpverleningscapaciteit Verdeling van schaarste Maatschappelijke onrust Mogelijke slachtoffers Irritaties, schrijnende gevallen

TABEL 2: AANDACHTSPUNTEN BESTUURLIJK GAS # Knelpunt Maatregel

Uitvoerder

Eén of meerdere gemeenten zonder gas

Bevolkingszorg

Vragen bij bevolking

3 4

Overlappende of conflicterende maatregelen getroffen gemeenten Maatschappelijke onrust

Uitnodigen liaison netbeheerder in BT. Bij voorkeur al in het ROT, daar nog meer expertise - Opstellen communicatieplan - Afstemming voorlichting met ROT en liaison netbeheerder - Voorlichting (informatie en tips) - Inschakelen NKC Coördinatie - Monitoren of dit tot problemen leidt - Communicatie

Bewoner(s) niet thuis

Opstellen noodverordening om bij woning(en) naar binnen te gaan als de bewoners niet thuis zijn

BT (besluitvorming)

43-63

deze pagina is bewust leeg gelaten

44-63

Uitval drinkwater Drinkwater is belangrijk voor de volksgezondheid en onze maatschappij. Verstoring van de drinkwatervoorziening kent twee scenario’s: door uitval van de drinkwaterlevering en door besmetting van de drinkwatervoorziening. Als de drinkwatervoorziening uitvalt dan kan dit tot ontwrichting of zelfs stilstand van het dagelijkse leven leiden, zeker in combinatie met uitval van andere nutsvoorzieningen als elektriciteit of gas. Drinkwaterbedrijf Evides en Brabant Water controleert dagelijks de kwaliteit van het drinkwater. Evides en Brabant Water zijn wettelijk verplicht tot het leveren van drinkwater van goede kwaliteit. De drinkwaterbedrijven zijn wettelijk verplicht noodstroom en 10 dagen dieselvoorraad te hebben. Als de normale drinkwatervoorziening uitvalt, moet een nooddrinkwatervoorziening worden opgestart.

7.1

Incidentenmatrix uitval drinkwater Incidentenmatrix Brabant Water Omvang → Verwachte tijdsduur ↓ < 4 uur

< 50 aansluitingen

>4 uur < 12 uur

Storing

>12 uur en < 24 uur

Storing

Ernstige Storing (OT-BW)

>24 uur

Storing

Ernstige Storing (OT-BW)

Storing

[1]

> 50 en < 2000 aansluitingen Storing

[2]

> 2000 aansluitingen Omvangrijke Storing [3] (OT-BW) Omvangrijke Storing (OT-BW) Omvangrijke Storing (OT-BW) Calamiteit [4] (BT-BW)

Incidentenmatrix Evides Evides kent geen incidentenmatrix. Dit hangt naast de tijdsduur en de omvang van het getroffen gebied ook af van het tijdstip van de dag (‘s nachts is veel minder impact dan overdag) of er kwetsbare afnemers betrokken (waaronder ziekenhuizen, dialysecentra), of er bepaalde industrie in de problemen komt of er misschien (ergens anders) veel wateroverlast is door de lekkage enz. Dit wordt door de betrokken collega’s ingeschat op impact en zo wordt bepaalt in hoeverre wordt opgeschaald.

[1]

Er wordt vanuit Brabant Water een storingsmonteur gealarmeerd. Naast een storingsmonteur wordt er eventueel intern opgeschaald in mensen en middelen, niet in coördinatieniveau. [3] Bij oranje, een ernstige of omvangrijke storing, wordt het Operationeel Team van Brabant Water gealarmeerd. [4] Bij rood, een calamiteit, wordt het Beleidsteam van Brabant Water gealarmeerd. [2]

45-63

7.2

Scenariokaart uitval drinkwater

SCENARIOKAART: UITVAL DRINKWATER Gebeurtenis Bestrijding / Bijstand

Risico’s / veiligheid

Oorzaken

Effecten/gevolgen

Bevolking Omgeving/milieu Alertering & crisiscommunicatie

Informeren & adviseren

Logistiek Basistaken netbeheerder drinkwater crisisbeheersing

Uitval drinkwater  Heeft regio voldoende middelen om inzet zelf te kunnen?  Specialisten van milieudiensten / organisaties?  Verstoring van vitale producten en diensten  Maatschappelijke ontwrichting  Continuïteit van de invulling van functies in de crisisstructuur door een vastgesteld aflossingsplan  Effectgebied wordt bepaald door de uitval.  Effecten op omgeving afhankelijk van de fase waarin de uitval zich bevindt.  Continuïteit organisatie hulpverleningsdiensten  Tijdstip van uitval is bepalend Technische mankementen;  Slijtage, ouderdom, materiaalzwakte Menselijk handelen;  Graafschades, verkeerde beslissingen Ketenafhankelijkheid;  Uitval elektriciteit, ICT, aanvoer chemicaliën, afvoer restproducten Omgevingsfactoren;  Gas- of rookwolk, bodemvervuiling, productielocatie onbereikbaar Terrorisme;  Dreiging, aanslag, cyberincident Natuur(rampen);  Overstroming, pandemie, extreem weer  Ongemak en bij lange uitval voor sommige groepen verhoogde hulpvraag  Ongemak en bij lange uitval voor sommige groepen verhoogde hulpvraag  Overbelasting callcenter met vragen vanuit de bevolking  Wateroverlast door grote lekkage  Verminderde hygiëne door gebrek aan water  Inventariseer slachtoffers, niet zelfredzamen & getroffenen.  Neem maatregelen in relatie tot kwetsbare objecten en de verwachte tijdsduur.

 Overweeg gebruik WAS, NL-alert, Omroep Zeeland (rampenzender).  Uitvoeren omgevingsanalyse (t.b.v. strategie crisiscommunicatie)  Inzet crisiscommunicatie naar omgeving (hulpverleners (=intern), publiek,media), via onder meer zeelandveilig.nl en twitter  Stem inhoud communicatie af met het bedrijf en andere relevante partijen.  Bevoegd gezag (lokaal, nationaal, provinciaal (RUD/PROV/GEM).  LOCC / NCC.  GMK VRMWB en GMK VRR / HC 100 Buurland België.  Zorginstellingen (ziekenhuizen, verpleeghuizen etc.).  Bedrijven/CET/ RWS / WS/ DEF/ OM / ZSP.  Vitale bedrijven w.o. industriële bedrijven/ nutsbedrijven (gas, elektra).  Verstrekken van drinkwater in storingsgebied,  Continuïteit: het zo lang mogelijk de openbare voorziening in stand houden.  Nooddrinkwatervoorziening, d.w.z. maatregelen buiten (een deel van) de normale processen.  Levering van noodwater, niet-drinkbaar water voor sanitaire en hygiënische doeleinden.  Omschakelen/repareren

46-63

7.3

Checklist uitval drinkwater TABEL 1: KNELPUNTEN - UITVAL DRINKWATER # Knelpunt Maatregel Algemeen grootschalige uitval drinkwater 1 1-Indien naar het oordeel van de inspecteur sprake is van gevaar voor de volksgezondheid; 2-Bij buitengewone omstandigheden, in het belang van de veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening (vormvrij) 2 Nooddrinkwater

Noodwater

Nooddrinkwater

Noodwater Onderbreking levering drinkwater

7 8

Onderbreking levering Mogelijke overbelasting meldkamer

Vragen bevolking, bedrijven, zorginstellingen

Continuïteit crisisorganisatie

Uitvoerder

Ad 1. Beperkende maatregelen inzake levering en gebruik (sturing inspecteur (in eerste instantie IenM) (art. 52/53); Ad 2. Sturing door minister IenM (alle maatregelen die hij redelijkerwijs nodig acht) (art. 54)

IenM

-beschikbaar stellen van nooddrinkwater op door de gemeenten aan te wijzen distributiepunten (Op elk distributiepunt wordt, zolang als nodig is, door het waterbedrijf een hoeveelheid nooddrinkwater beschikbaar gesteld dat voldoende is voor maximaal 2.500 personen) -indien mogelijk kwetsbare afnemers van extra nooddrinkwater voorzien inspanningsverplichting om indien mogelijk en verantwoord noodwater te leveren via bestaand leidingnet Er is een onderscheid tussen uitval levering/onvoldoende kwaliteit < 24 uur en > 24 uur. Indien het drinkwater naar verwachting > 24 niet voldoet aan gestelde kwantiteitseisen en/of kwaliteitseisen moet wettelijk gezien nooddrinkwater worden ingezet. -aanwijzen en beschikbaar stellen van distributiepunten -vaststellen kwetsbare afnemers -voorlichting aan de bevolking -rantsoenering onder de bevolking - evt. aanvragen (militaire) bijstand -handhaven openbare orde bij de distributiepunten voorlichting aan de bevolking -gehele aanpak van de drinkwaterstoring -het controleren van de huisaansluitingen -borging informatievoorziening in gebied en communicatierichting de bewoners -in kaart brengen van de kwetsbare objecten Inroepen extra personeel Veel berichten op twitter dat het beter is alleen bij levensbedreigende situaties 112 te bellen.

- Anticiperen op communicatie - Communicatieadviseur Veiligheidsregio (operationele voorlichting hulpdiensten en effectgebied) - Inschakelen pagina 199 teletekst Omroep Zeeland via CaCo - Communicatieadviseur ROT neemt contact voor de afstemming en afspraken over de woordvoering met voorlichter: Politie, netbeheerder en Gemeente. Multidisciplinair aflossingsplan vaststellen (resources)

netbeheerder

Bevolkingszorg

Politie Bevolkingszorg crisisorganisatie netbeheerder

crisisorganisatie VR GMK

Netbeheerder Bevolkingszorg

Multidisciplinair

47-63

VERVOLG TABEL 1: KNELPUNTEN - UITVAL DRINKWATER # Knelpunt Maatregel Geen drinkwater meer beschikbaar

Uitvoerder

Extra rekening houden met kwetsbare groepen/personen: - drinkwater verstrekken - mogelijke evacuatie/opvang van deze mensen 1. Inventarisatie kwetsbare personen / groepen / instellingen binnen het gebied conform witte kaart 2. Contact opnemen met: - Ziekenhuizen - Verpleegtehuizen - Verzorgingstehuizen 3. Navragen bij zorginstellingen: -Huidige situatie - Catering / maaltijdvoorziening - Andere problemen 4. Acties: - Informeren huisartsenposten - Inzet extra ambulances en/of extra standplaats via hoofd MKA/RAV 5. Indien opvang op ander locatie vereist is (langere termijn): - Vervoerscapaciteit bedlegerigen/ rolstoelvervoer - Medische begeleiding tijdens transport - Specifieke opvang voor zieken / ouderen - Verstrekken van (tekort aan) medicijnen - Afweging tot psychosociale hulp in opvangcentrum Noot: mogelijk bijstandsverzoek aan DEF Gevoelige afnemers als ziekenhuizen, nierdialysecentra en thuisdialysepatiënten. Dit betreft voor het gehele voorzieningsgebied van Evides circa 25 telefoontjes. Het waarschuwen van ziekenhuizen en nierdialysecentra zal bij een groot effectgebied via de regionale meldkamers van de veiligheidsregio’s verlopen. - Analyse gevolgen storing voor evenement - Gevolgen voor openbare orde - Evenement afgelasten door Burgemeester

GHOR Bevolkingszorg Politie GGD

Problemen met industriële bedrijven; - noodstops procesinstallaties - gelijktijdigheid gebeurtenissen - niet functioneren technische veiligheid voorzieningen (industrieterreinen) - mogelijk ontsnappen gassen

1. Inzet Brandweer WVD 2. Monitoren problemen 3. Verrichten metingen 4. Processen afbouwen/ doorstart niet meer mogelijk

Brandweer

Onvoldoende drinkwater Gevolgen voor voorzieningen in vakantieparken en campings

Verantwoording bedrijven zelf - deels eigen verantwoordelijkheid vakantieparken en campings zelf - check bij vakantie/campings aantal aanwezigen en of er evacuatieplannen zijn

Problemen bij kwetsbare groepen (binnen zorginstellingen)

Waarschuwen gevoelige afnemers als ziekenhuizen, nierdialysecentra en thuisdialysepatiënten

Evenementen - Zijn er evenementen gaande? - Zijn er evenementen gepland?

Zorginstelling GHOR GGD GHOR GGD

GHOR GGD

GHOR

Zorginstelling GHOR

Netbeheerder GHOR GMK

Politie bevolkingszorg

Industrie

Bedrijven zelf

Landelijk gebied Bedrijven Bedrijven Gemeente

48-63

7.4

Checklist uitval drinkwater bestuurlijke aandachtspunten TABEL 2: AANDACHTSPUNTEN BESTUURLIJK UITVAL DRINKWATER # Knelpunt Maatregel

Uitvoerder

Eén of meerdere gemeenten zonder drinkwater

Uitnodigen liaison netbeheerder in BT

Bevolkingszorg

Vragen bij bevolking

- Opstellen communicatieplan - Afstemming voorlichting met ROT en liaison netbeheerder - Voorlichting (informatie en tips) - Inschakelen NKC

BT (besluitvorming)

Overlappende of conflicterende maatregelen getroffen gemeenten Maatschappelijke onrust

Coördinatie

- Monitoren of dit tot problemen leidt - Communicatie

49-63

deze pagina is bewust leeg gelaten

50-63

Crisiscommunicatie

8.1

Inleiding De maatschappij is gewend aan de beschikbaarheid van elektriciteit, gas en water. Het is daarom aan burgers zelf, de overheid, instellingen en bedrijven om zich voor te bereiden op de uitval van nutsvoorzieningen. Dit vereist een risicobewustzijn van burgers. De overheid kan dit risicobewustzijn bevorderen door te communiceren over de kans dat de energie uitvalt en de gevolgen die dat voor de maatschappij kan hebben. Ook op het moment dat de energie is uitgevallen, verdient communicatie door de overheid veel aandacht. Vooral de manier hoe te communiceren zonder stroom is een thema waarbij moet worden stil gestaan. In onderstaand schema worden de bijzonderheden van crisiscommunicatie bij uitval weergegeven: Aandachtspunt Voorzien in de maatschappelijke informatiebehoefte o.a. op basis van omgevingsanalyses

Afstemming communicatie met hulpdiensten en liaisons in het ROT Afstemming communicatie met netbeheerder

Informatieproduct - Pers- en publieksbericht voor beschikbare communicatiemiddelen; - Publieksvoorlichting op locatie (informatie/opvangcentra, gemeenteloket etc.). - Input voor handelingsperspectief, concrete aanbevelingen.

Uitvoerder - Netbeheerder - Bevolkingszorg

- Uniforme informatieproducten communicatie.

- Bevolkingszorg - Netbeheerder

Communicatiepartners bij uitval nutsvoorzieningen zijn: - Gemeenten in het getroffen gebied - Hulpverleningsdiensten (politie, brandweer, GHOR, meldkamer) - Maatschappelijke instellingen (zorginstellingen, scholen etc.) - Netbeheerders - Waterschap - Rijkswaterstaat - Industrie - Openbaar Vervoer - Nationale overheid - Nutsbedrijven zelf; Enduris/Evides etc.. Bij grootschalige uitval van een nutsvoorziening ligt de incidentcommunicatie bij het nutsbedrijf. De impact communicatie wordt onder verantwoordelijkheid van de burgemeester, door bevolkingszorg uitgevoerd. Middelen Ten tijde van een crisis kunnen verschillende middelen worden ingezet. Een knelpunt is dat veel van deze middelen niet voorhanden zijn. Communicatiemiddelen kunnen namelijk al binnen twee uur uitvallen. Het is daarom van belang om niet alleen snel en actief te communiceren, maar ook alternatieve middelen te gebruiken. Denk hierbij aan: - NL-Alert (voor het deel dat nog mobiel bereik heeft) DEFINITIEF ibpGUN -aan deze versie kunnen geen rechten ontleend wordenIncidentbestrijdingsplan Grootschalige Uitval Nutsvoorzieningen Veiligheidsregio Zeeland – v1.0 - 13 december 2016 crisismanagement@vrzeeland.nl

51-63

Bewonersbrieven/flyers (indien deze meteen wordt verspreid) Geluidswagens (alleen als ze langzaam rijden en een goed volume/bereik hebben) Tekstwagen / tekstborden (beschikbaar via Rijkswaterstaat) Meld/infopunten Regionale omroepen (radio/tv) Publieksinformatie callcentrum (van gemeente of landelijk) Kranten

Boodschap De boodschap bij met name uitval nutsvoorzieningen is gericht op schadebeperking en informatievoorziening. Naarmate de uitval langer duurt speelt betekenisgeving een belangrijke rol omdat de maatschappelijke impact groter wordt. Bij het formuleren van boodschappen moet rekening worden gehouden met de volgende punten: - Heb nadrukkelijk oog voor onderscheid tussen uitgesproken verwachting en eventuele garanties. Netbeheerders spreken in het algemeen van verwachtingen. Zorgvuldige communicatie hieromtrent is een vereiste. - Heb voldoende aandacht voor minder zelfredzamen, zoals minder validen. Neem in de berichtgeving het verzoek op dat er ook bij de buren gekeken wordt. - Communiceer duidelijk de verantwoordelijkheden van hulpverleningsdiensten, gemeenten, bedrijfsleven en de burger. Met name voor de laatste twee punten geldt dat de veiligheidsregio hier ook in de koude fase aandacht aan moet besteden (risicocommunicatie). Ten behoeve van de warme fase is een algemene boodschap uitgewerkt en is een aantal aandachtspunten beschreven: BOODSCHAP: (gebied) is (datum + tijd) getroffen door een storing. De oorzaak is (oorzaak benoemen). (Netbeheerder) is bezig om het probleem te verhelpen (verwachtte eindtijd). Volg de ontwikkelingen via sociale media en site van de netbeheerder.

De boodschap kan worden aangevuld met de volgende schade beperkende informatie:  Bel niet onnodig om overbelasting van het netwerk te voorkomen.  Als u buren (of familie en vrienden in het getroffen gebied) heeft die extra zorg nodig hebben, kijk dan of u hen kunt helpen.  Risico’s: gebruik gaskachels of noodstroomaggregaten in combinatie met afgesloten ruimten en de kans op koolmonoxidevergiftiging, gezondheidsrisico’s bij o.a. negatieve riool overstort in woning, overbelasting van de meldkamer, extreem weer.  Indien er meldpunten zijn ingericht, dan graag vermelden. Aandachtspunten voor bestuurlijke afwegingen: -Verwachte hersteltijd - Eventuele prioritering van noodstroomaggregaten - Mogelijke slachtoffers, schrijnende gevallen - Maatschappelijke onrust, irritaties - Verdelen van schaarste - Tekort aan hulpverleningscapaciteit Veel gestelde vragen over het incident zelf worden opgesteld door de netbeheerder. Bevolkingszorg kan hiernaar verwijzen.

52-63

Nafase (nazorg en herstel) De procesverantwoordelijkheid voor de nafase ligt bij Bevolkingszorg. Zij draagt in de operationele fase zorg voor een inventarisatie van zaken die van belang zijn voor de nafase. De Algemeen Commandant Bevolkingszorg stemt deze inventarisatie af met de betrokken crisispartners (al dan niet in de laatste ROT-vergadering), de netbeheerder en met het hoofd Nafase van de getroffen gemeente(n). Afhankelijk van de omvang en impact wordt een “plan van aanpak nafase” (of een beperkte invulling daarvan) opgesteld. Indien er is opgeschaald naar een GBT of RBT dan vindt afstemming met deze gremia plaats over de invulling van de nafase. Na overdracht en afschaling is de gemeente (of zijn gemeenten) procesverantwoordelijk voor de uitvoering van de nafase. Indien noodzakelijk komen verschillende gespecialiseerde bedrijven voor herstelwerkzaamheden. De regionale crisisorganisatie zal worden beëindigd en lopende processen kunnen door belanghebbende actoren in een ad hoc op te richten projectorganisatie worden ondergebracht en gecoördineerd. In de nafase gaat het over talrijke herstel- en nazorgactiviteiten die een korte looptijd van dagen of weken dan wel een lange looptijd van maanden of jaren kunnen hebben.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11944245/1