Raad - voorbereiding 2 maart Beeldvormende Bijeenkomst Evenementen - evaluatie evenementenbeleid

Gemeente Vlissingen

Evaluatie Evenementenbeleid Vlissingen

16 juni 2022 Referentie: 2145

1

INHOUD

1. Inleiding en uitvraag ..............................

3

2. Conclusies huidige evenementenbeleid Vlissingen

4

3. Evenementenstad Vlissingen ...............

8

4. Evenementenaanbod Vlissingen ........... 4.1 Evenementen en spreiding .................. 4.2 Evenementengenres ............................ 4.3 Jongerenevenementen ........................ 4.4 Evenementenlocaties .......................... 4.5 Beeldbepalende evenementen ............

11 11 11 12 13 14

5. De evenementensector in Nederland .... 5.1 De gevolgen van Covid-19 ................... 5.2 Regio profiteert meer .......................... 5.3 Verdeling van de schaarste .................. 5.4 Duurzame evenementen .....................

16 16 18 19 19

6. Benchmark............................................. 6.1 Uitkomsten benchmark algemeen ...... 6.2 Uitkomsten Den Helder ....................... 6.3 Uitkomsten Middelburg....................... 6.4 Uitkomsten Goes .................................

20 20 22 23 24

7. Rol gemeente Vlissingen ....................... 7.1 Corona-aanpak gemeente ................... 7.2 Integraal evenementenbeleid.............. 7.3 Doelstellingen evenementenbeleid ..... 7.4 Aanmelden evenementen en evenementenvergunningen 7.5 Ondersteuning evenementen (zoals evenementenloket) 7.6 Samenwerking& afstemming in de stad 7.7 Pro actief evenementen aantrekken en inspelen op kansen

25 25 26 28 30 30 31 32

2

7.8 Subsidie-aanpak Vlissingen ................. 7.9 Regionale samenwerking .................... 7.10 Duurzaamheid....................................

32 34 34

8. Mening inwoners Vlissingen .................. 8.1 Bewoners enquête ...............................

36 36

Bijlagen ...................................................... Bijlage 1: Overzicht gesprekspartners ....... Bijlage 2: Definities Respons .....................

40 42 43

Over Respons ............................................. Over Lex Kruijver ....................................... Over Eduard Pieter Oud.............................

44 44 44

3

1. Inleiding en uitvraag Evenementen zijn belangrijk voor Vlissingen. Ook de gemeente erkent dat. Zij ziet graag dat Vlissingen bekend staat als dé evenementenstad van Zeeland en omstreken. “Behoud van de festivals, evenementen en cultuur zijn belangrijk voor de aantrekkelijkheid van onze gemeente”, zo staat in het vorige coalitieakkoord 2018 – 2022. In de afgelopen periode heeft Vlissingen een nieuwe toekomstvisie 2040 ontwikkeld. Deze vormde de basis voor een nieuw citymarketing- en toerismebeleid. In het verlengde is er behoefte aan een nieuw evenementenbeleid dat aansluit op de ambities van de gemeente én de ontwikkelingen in de stad. Specialist Respons is gevraagd een evaluatie uit te voeren van het huidige evenementenbeleid. De uitkomsten kunnen gebruikt worden als onderlegger voor een nieuwe, breed gedragen meerjarige evenementenvisie. Belangrijke onderdelen in de aanpak zijn gesprekken met stakeholders en een online enquête onder bewoners. Voor het onderzoek zijn 17 gesprekken gevoerd met evenementenorganisatoren, vertegenwoordigers van onder andere culturele instellingen, horeca en bedrijven en met betrokken functionarissen bij de gemeente. Een overzicht van gesprekspartners is opgenomen in bijlage 1. Daarnaast is een online onderzoek onder bewoners gehouden, die bijna 290 bruikbare enquêtes heeft opgeleverd.

De resultaten hiervan zijn apart in het rapport opgenomen (zie hoofdstuk 8). Covid-19 In 2020 werd de wereld geconfronteerd met het Covid-19 virus. Ook in Nederland heeft de pandemie een enorme impact, zeker voor de evenementensector. Zo waren er in 2020 en 2021 nauwelijks evenementen. Corona heeft ook gevolgen voor de uitvoering van het evenementenbeleid in Vlissingen. Gesprekken en de enquêtes om tot dit beleidsstuk te komen vonden plaats begin 2022 dus tijdens de pandemie. Dit heeft beperkt invloed op onze uitkomsten.

4

2. Conclusies huidige evenementenbeleid Vlissingen Op basis van het onderzoek zijn wij op hoofdlijnen tot de volgende bevindingen gekomen. Vlissingen Evenementenstad Vlissingen heeft niet de naam als evenementen- en festivalstad zoals het die graag zou willen. Op basis van cijfers (aantal evenementen, bezoekaantal en evenementensubsidies) doet Vlissingen het wel beter dan de naaste concurrenten Middelburg en Goes, maar qua bekendheid en bovenregionale aantrekkingskracht hebben de evenementen in Vlissingen aan belang ingeboet. Door de forse bezuinigingen die de gemeente Vlissingen vanaf 2016 heeft doorgevoerd, is het evenementenimago van Vlissingen afgenomen. Evenementen zijn wel belangrijk voor het imago van Vlissingen, vindt een overgrote meerderheid van de inwoners. Daarbij zijn Vlissingers enthousiaste evenementen- en festivalbezoekers. Ruim 80% van de respondenten bezoekt 3 tot 5 evenementen in Vlissingen per jaar.

“ Vlissingen is een stad voor buitenevenementen, zoals Operadagen in Rotterdam. Toegankelijk en op mooie locaties“ Evenementenaanbod Vlissingen kent een aantal prachtige parels, zoals het Bevrijdingsfestival Zeeland, Film by the Sea en Festival Onderstroom. Maar over het hele spectrum is het evenementenaanbod weinig divers en niet onderscheidend genoeg. Het is al jaren hetzelfde, er zit weinig vernieuwing in. Muziek en (beeldende) kunstfestivals worden het meeste gemist in Vlissingen, vinden zowel stakeholders als inwoners. Er zijn ook te weinig evenementen in Vlissingen vindt de meerderheid van de geïnterviewde stakeholders en ongeveer de helft van de inwoners. Vooral in het voorjaar en in de winter is het aanbod te beperkt.

5

Bevrijdingsfestival, Rescue Vlissingen en Film by the Sea worden door stakeholders het vaakst genoemd als beeldbepalende evenementen voor Vlissingen met een aantrekkingskracht op bezoekers van buiten. Deze festivals zijn ook het meest bekend bij inwoners. Van dit lijstje scoren alleen Rescue Vlissingen en Film by the Sea een aanzienlijk percentage bovenregionale bezoekers. Er zijn weinig evenementen voor jongeren in de leeftijdsgroep 15 – 25 jaar, zo blijkt uit de cijfers. Stakeholders en inwoners onderschrijven deze constatering. In de benchmark gemeenten Goes, Middelburg en Den Helder staan meer jongerenevenementen op de kalender. Stakeholder en inwoners van Vlissingen vinden ook dat er te weinig evenementen voor jongeren zijn. De meeste evenementen in Vlissingen worden bezocht door de leeftijdsgroep 40+. Er is in Vlissingen maar beperkt sprake van spreiding van evenementen over meerdere locaties. De meeste grotere evenementen vinden plaats op het Bellamypark, de boulevard en het strand. Een ruime binnenlocatie voor evenementen die voor spreiding naar de wintermaanden kan zorgen ontbreekt momenteel.

“Jongeren en studenten zijn nodig voor de mix in de stad dus verdienen aandacht ook tegen de vergrijzing” Rol van de gemeente Vlissingen In Vlissingen is geen sprake van integraal evenementenbeleid. In diverse beleidsdocumenten wordt het belang van evenementen en van Vlissingen als evenementenstad onderstreept, maar doelstellingen en ambities zijn onvoldoende op elkaar afgestemd. Het is moeilijk om vast te stellen of en in welke mate de doelstellingen van de gemeente op het evenementenbeleid zijn behaald. De doelen zijn niet meetbaar (SMART) geformuleerd, er is vanuit de gemeente geen onderzoek naar gedaan en er

6

is onvoldoende geëvalueerd. Stakeholders beoordelen de gemeentelijke prestaties op de meeste doelstellingen als ondermaats. Waar doelen wel zijn behaald, kan de rol van de gemeente daarin niet worden geduid. Over de (ambtelijke) ondersteuning van evenementen is het oordeel dat de gemeente welwillend is maar dat het slagkracht tekort komt . Daarnaast is professionalisering (en digitalisering) nodig voor het proces van het aanmelden van evenementen en het aanvragen van een vergunning. Een gemeente als Goes is op dit vlak al een paar stappen verder dan Vlissingen.

“Er is de laatste jaren alleen maar bezuinigd op cultuur en evenementen, terwijl in alle gemeentelijke visies te lezen is hoe belangrijk evenementen zijn voor de stad” Evenementenorganisatoren worden onvoldoende betrokken bij de uitvoering van het beleid. Er is geen organisatorenplatform en de gemeente onderneemt te weinig initiatieven om organisatoren actief te betrekken en onderling te verbinden. Daar ontbreekt ook de capaciteit voor bij de gemeente. In de periode 2015-2019 daalde de jaarlijkse financiële ondersteuning van evenementen van ca € 450.000 naar ca €211.000 (€ 4,76 per inwoner). Per hoofd van de bevolking geven de benchmarkgemeenten Den Helder en Goes meer uit dan Vlissingen. Buiten de gemeentelijke ondersteuning is er weinig ondersteuning vanuit de provincie en het rijk. In de meerjarige landelijke en regionale culturele subsidieregelingen scoort Vlissingen lager dan Middelburg maar net iets beter dan Goes. De benchmark-gemeenten Den Helder, Goes en Middelburg bieden de lokale evenementensector en inwoners daarnaast extra ondersteuning. Dat gebeurt doordat externe (citymarketing)organisaties zelf organiseren en beeldbepalende

7

evenementen in de gemeente ondersteunen. Daardoor programmeren zij actiever dan Vlissingen. De huidige subsidie-aanpak is niet transparant en de interne afstemming tussen de gemeentelijke beleidsvelden ontbreekt. Criteria voor Top-evenementen zijn niet scherp en worden niet jaarlijks toegepast. Doordat steeds dezelfde evenementen financieel worden ondersteund, wordt vernieuwing en innovatie afgeremd. De gemeente is niet daadkrachtig bij het verzilveren van kansen en het pro-actief naar Vlissingen halen van passende evenementen. Dat is de mening van stakeholders, maar blijkt ook uit de cijfers. De gemeente wordt op dit vlak een gebrek aan visie verweten, maar er zijn ook onvoldoende middelen (capaciteit en geld). De gemeente Vlissingen heeft te weinig stappen gezet op het gebied van duurzaamheid. Er is geen actief beleid en organisatoren worden onvoldoende gestimuleerd om evenementen duurzamer te organiseren. Mede door corona heeft dit onderwerp te weinig aandacht gekregen in het beleid. Er is onvoldoende samenwerking en afstemming op Walchers en Zeeuws niveau. Dat is wel een doelstelling van het evenementenbeleid. Mede hierdoor vinden er te vaak grote evenementen op hetzelfde moment plaats. Samenwerking is ook nodig om tot een complementair en jaarrond aanbod te komen in de regio.

“Gemeente zou zich meer moeten opstellen als partner en minder handelen vanuit wantrouwen”

8

3. Evenementenstad Vlissingen Op de website van de gemeente staat: “Vlissingen is een echte festival- en evenementenstad. Het hele jaar door worden er kleine en grote evenementen georganiseerd, zowel in de binnenstad als daarbuiten. Theater, muziek, dans, sport, markten, cultuur en kunst op een unieke plek aan zee. Vlissingen heeft het!” Volgens het cultuurbeleid 2010-2014 dragen grote aansprekende festivals zoals Film by the Sea, het Bevrijdingsfestival en Festival Onderstroom positief bij aan het imago van Vlissingen als festivalstad. Ook het vorige college van Vlissingen erkende het belang van evenementen: “Behoud van de festivals, evenementen en cultuur zijn belangrijk voor de aantrekkelijkheid van onze gemeente”, zo stond opgenomen in het coalitieakkoord 2018-2022. Maar is Vlissingen (nog) wel een echte evenementen- of festivalstad zoals de gemeente dat graag ziet? Uit onze gesprekken met verschillende vertegenwoordigers uit Vlissingen halen we een beeld van een stad die vroeger bekend stond als echte evenementenstad maar inmiddels is ingehaald door andere Zeeuwse gemeenten zoals Goes en Middelburg. Of dat werkelijk zo is blijkt uit de cijfers uit 2019 (pre-corona): Tabel 1 Kerncijfers evenementen Walcherse gemeenten1

Aantal evenementen2

Bezoekaantallen per jaar3

Bekendste evenementen4

Vlissingen

20

360.000

Film by the Sea, Bevrijdingsfestival, Onderstroom

Goes

28

196.000

Kinderstad Goes, Modelbouwshow, Kingsnight, Dancetour

Middelburg

20

210.000

Zeeland Nazomerfestival, City of Dance, Stadsfeesten Middelburg

9

1 cijfers pre-corona (2019) 2 evenementen die voldoen aan de criteria van Respons, zie bijlage 2 3 opgave organisatoren/gemeenten 4 naar eigen inzicht Respons

Afgaand op het aantal evenementen en de bezoekaantallen, zijn Goes en Middelburg Vlissingen niet voorbij gestreefd. Goes heeft weliswaar gemiddeld genomen meer evenementen, maar dat komt vooral door de aanwezigheid van de Zeelandhallen. In de openbare ruimte blijft het evenementenaanbod van Goes wat achter bij Vlissingen en Middelburg. In het Cultuursector Merkenonderzoek 2021 van Hendrik Beerda Brand Consultancy staan Concert at Sea (3) en Film by the Sea (6) in de Top 10 bekendste cultuurmerken. Zeeland Nazomerfestival en Vestrock Hulst staan er net buiten. Het Bevrijdingsfestival, Onderstroom en Festival Zeeuws-Vlaanderen staan lager geklasseerd. De gesproken stakeholders geven aan dat de Vlissingse evenementen op kwaliteit en naamsbekendheid zijn ingehaald door onder andere Zeeland Nazomer Festival, Concert at Sea en Festival Zeeuws-Vlaanderen. Het Straatfestival (Onderstroom) was vroeger een fenomeen, maar stelt door bezuinigingen weinig meer voor. De opening van Film by the Sea trok voorheen klinkende namen, tegenwoordig niet meer. Volgens de stakeholders speelt de wet van de remmende voorsprong Vlissingen parten. De forse bezuinigingen die de gemeente Vlissingen vanaf 2016 heeft doorgevoerd, worden door de stakeholders meerdere malen genoemd als oorzaak van het verliezen van het evenementenimago. Dit wordt onderschreven door cijfers.

In de periode 2015-2019 daalde de jaarlijkse financiële gemeentelijke ondersteuning van evenementen van ca € 450.000 naar ca €215.000. Dat bedrag wordt grotendeels (90%) verdeeld onder 3 evenementen (Bevrijdingsfestival, Onderstroom en Film by the Sea). Daar staat tegenover dat de gemeentelijke kosten voor schoonmaak en

10

faciliteiten bij diverse evenementen vanaf 2016 niet altijd meer wordt doorbelast aan organisatoren.

11

4. Evenementenaanbod Vlissingen Bij het beoordelen van het evenementenaanbod is gebruik gemaakt van cijfers uit de database van Respons, aangevuld met gegevens van organisatoren en de gemeente Vlissingen. Daarnaast is de input uit de gesprekken met de stakeholders verwerkt. De mening van de inwoners over het evenementenaanbod staat apart vermeld in hoofdstuk 8. 4.1 Evenementen en spreiding Vrijwel alle gesprekspartners vinden dat er te weinig evenementen in Vlissingen zijn, vooral buiten het zomerseizoen. Na Film by the Sea (september) kent de periode oktober t/m maart alleen de StrandCross (eind oktober) en de intocht van Sinterklaas (medio november). Daarna komt de stad op evenementengebied pas in april weer tot leven met de Paasmarkt en Koningsdag. Overigens is een (goed) gevulde winterkalender in veel gemeenten (zonder grote binnenlocatie) een uitdaging. Maar er zijn zeker goede voorbeelden waar investeren in winterevenementen goed heeft uitgepakt, zoals het Dickens Festijn in Deventer, Kerst in Oud Kampen en de Dordtse Kerstmarkt. Volgens de geïnterviewde stakeholders zit de kracht van het Vlissingse aanbod vooral in kwaliteiten van individuele organisaties en uitstraling van evenementen zoals Film by the Sea, Bevrijdingsfestival, Onderstroom, Zeeland Beach Classics en Rescue Vlissingen.

Uit cijfers in de Vlissingse cultuurnota 2012-2016 blijkt dat Onderstroom, Bevrijdingsfestival en Film by the Sea de best bezochte culturele festivals onder Vlissingers zelf zijn. 4.2 Evenementengenres Stakeholders vinden het evenementenaanbod in totaliteit te weinig divers en niet onderscheidend genoeg. Zo vinden ze dat er teveel (commerciële) markten en braderieën zijn. Kijkend naar de kalender 2015 – 2019 heeft men hier wel een punt. Het aandeel markten/braderieën op de evenementenkalender van Vlissingen is

12

hoog, vooral op de boulevard. Op de vraag wat men mist in Vlissingen worden kunst & cultuurevenementen het meest genoemd. Daarbij benadrukken de stakeholders dat Vlissingen niet méér van hetzelfde moet krijgen. Het aanbod is de laatste jaren al te weinig vernieuwend. Men mist vooral festivals op het gebied van theater, klassieke muziek en beeldende kunst. En dat dan vooral in combinatie met bijzondere locaties in de openbare ruimte. Evenementen kunnen meer dan nu bijdragen aan de kernkwaliteiten (strand, maritiem en ruimte) van Vlissingen. Volgens een meerderheid van de gesprekspartners worden deze kwaliteiten te weinig onderstreept met evenementen. Vlissingen kent verder nauwelijks zakelijke evenementen. Met uitzondering van de Kenniswerf zijn er bijna geen geschikte accommodaties voor, aldus de gesprekspartners. 4.3 Jongerenevenementen Uit de interviews komt naar voren dat er nauwelijks aanbod voor jongeren in de leeftijdsgroep 15 – 25 jaar is. Ook op dit punt onderschrijven de cijfers de constateringen van de stakeholders. Buiten de Groove to Chill-feesten (een relatief klein festival) en de studentenfestivals van de Hogeschool Zeeland (HZ) zijn er nauwelijks evenementen die zich specifiek op jongeren richten.

Weliswaar blijkt dat het Bevrijdingsfestival Zeeland, de zomerkermis en de MotorStrandCross ook door veel jongeren worden bezocht, maar deze evenementen richten zich op een breder publiek. Omdat ook het culturele (podium)aanbod voor jongeren beperkt is, is het karige evenementenaanbod voor de doelgroep 15-25 jaar aandachtspunt. Zeker met het oog op de ontwikkelingen in de stad de komende jaren (als het Scheldekwartier). Met de eventuele sluiting van poppodium De Piek zijn evenementen en festivals nog belangrijker voor deze doelgroep. Uit een analyse van bezoekers van evenementen in Vlissingen blijkt dat de leeftijdsgroep 40+ de grootste groep is. Dit komt overeen met het beeld dat de gesprekspartners hebben.

13

Gemiddeld bezoekaantal (2015-2019)

Leeftijdsindicatie/ doelgroep

70.000

Breed, waaronder ook jongeren

Bevrijdingsfestival Zeeland

40.000

Breed, waaronder ook veel jongeren

Rescue Vlissingen

70.000

40% is 50+, veel 35-50 jaar

Film by the Sea

44.000

75% is 50+

Midzomernachtmarkt Vlissingen

35.000

Breed, veel toeristen

Festival Onderstroom

30.000

Vooral 40+

MotorStrandCross Vlissingen

12.000

60% is 18-35

Cuisine Machine

12.000

65% is 35-65

Vlissingen Zingt!

10.000

Breed, wat ouder publiek, waaronder toeristen

Vintage Vlissingen

10.000

Vooral 45+

Zeeland Beach Classics

9.000

Breed, wat ouder publiek, waaronder toeristen

Groove to Chill Festival

2.500

70% is 18-35

Tabel 2

Evenementen naar doelgroep Kermis Vlissingen

Bron: diverse onderzoeken en schattingen organisatoren, bewerking Respons

4.4 Evenementenlocaties De spreiding van evenementen over de verschillende locaties in Vlissingen is te eenzijdig, blijkt uit de interviews. Vooral op het Bellamypark, op de boulevard en op het strand vinden veel en vaak evenementen plaats. De cijfers 2015-2019

14

onderstrepen dit. Andere (evenementen)locaties in de openbare ruimte (zoals Scheldekwartier en stationsgebied) worden nauwelijks benut. Maar hier liggen wel kansen, mede met het oog op de ontwikkeling/uitbreiding van het centrumgebied richting Scheldekwartier en stationsgebied. Met het wegvallen van de Timmerfabriek verdwijnt een binnenlocatie van enige omvang. Dat is mede een oorzaak voor het gebrek aan (winter)evenementen, volgens stakeholders. Het inrichten van de Machinefabriek als nieuwe evenementenlocatie zien de stakeholders als een belangrijke kans voor Vlissingen. 4.5 Beeldbepalende evenementen In de gesprekken met de stakeholders werden Bevrijdingsfestival, Rescue Vlissingen en Film by the Sea het vaakst genoemd als beeldbepalende evenementen van Vlissingen met een aantrekkingskracht op bezoekers van buiten. Cijfers tonen dat Rescue Vlissingen, Film by the Sea, Festival Onderstroom en MotorStrandCross Vlissingen het hoogst scoren als het gaat om het percentage bovenregionale bezoekers. Overigens bevinden zich ook dagjesmensen in deze categorie die vaak niet speciaal voor een evenement naar Vlissingen zijn gekomen. Cijfers over economische en maatschappelijke spin-off van evenementen voor Vlissingen ontbreken. Hoewel dit wel als actiepunt in het beleid is opgenomen, wordt daar geen onderzoek naar gedaan. Sommige organisatoren doen incidenteel zelf onderzoek.

Dat leidt tot onderstaande cijfers over de aantrekkingskracht van evenementen op bezoekers van buiten Vlissingen.

15

Gemeentelijk = gemeente Vlissingen Regionaal = Walcheren + rest Zeeland Bovenregionaal = rest Nederland (buiten Zeeland)

16

5. De evenementensector in Nederland De afgelopen tien jaar (2010 – 2019) is de totale evenementenmarkt gegroeid naar een omvang van € 7,4 miljard en ruim 100.000 banen. Publieksevenementen maken ongeveer 30% uit van de totale evenementensector.

5.1 De gevolgen van Covid-19 De branche van publieksevenementen stond er ultimo 2019 goed voor met uitstekende vooruitzichten.

17

Zie bijlage 2 voor definities en afbakening van de in dit rapport gepubliceerde cijfers over de evenementensector.

Maar corona zette een dikke streep door de evenementenjaren 2020 en 2021. De omzetderving bij publieksevenementen kwam in twee jaar tijd uit op het bijna onvoorstelbare bedrag van € 3,9 miljard. Toch is de verwachting dat de sector in 2024/2025 weer terug is op het hoge niveau van vlak voor corona (2019). Het is wel de vraag of capaciteitsproblemen bij bedrijven in de keten (toeleveranciers en organisatoren) dan zijn opgelost. Daarover komen verschillende signalen uit de sector. Zo is de situatie ten aanzien van het tekort aan beveiligers zorgwekkend, met een groeiend aantal afgelastingen als gevolg. De sector kampt ook met een groot tekort aan vrijwilligers. Corona heeft een grote bres geslagen in het vrijwilligers-arsenaal dat de sector niet op korte termijn oplost. Fors meer publieksevenementen Pre-corona groeide de publieksevenementenmarkt in tien jaar tijd met 30%. Festivals (+62%) en grote (>3.000 bez.) concerten zelfs met 100%. Dat laatste is grotendeels veroorzaakt door de komst van de Ziggo Dome in Amsterdam. De concertmarkt is verrijkt met nieuwe accommodaties in Den Bosch (MAINStage), Rotterdam (RTM Stage) en Breda (Breepark).

18

Het aantal muziekfestivals (vooral dance en pop) nam in de periode 2015 tot en met 2019 met 44% toe, festivalbezoek groeide met bijna 30%. Festivalgenres als theater (+22%) en foodtruck-/eten&drinken (+40%) namen in de periode 2015 – 2019 eveneens fors toe. Op het gebied van sport zagen we in de jaren voor covid-19 een toename in sportevenementen waar mensen zelf aan deelnemen. Daar profiteren bijvoorbeeld hardloop- en wandelevenementen, toerfietsen en obstacleruns in het hele land van. Ook strand- en straatsporten (waaronder de zogenaamde urbansports-events) namen in populariteit toe. 5.2 Regio profiteert meer In de periode 2015 – 2019 zien wij verder het ‘uitwaaier’-effect van randstedelijke evenementenorganisatoren. Concepten als Rrrollend, TREK, TAPT, Moutbierfestival, en Kingsland hebben zich inmiddels als een olievlek over het land verspreid. En met het oog op beperkingen voor evenementen in de metropoolregio

19

Amsterdam, wijken festivalconcepten als Day at the Park (Rotterdam), By the Creek (Vianen) en Awakenings (Hilvarenbeek) steeds vaker uit naar andere regio’s. 5.3 Verdeling van de schaarste Nu er (voorlopig) geen beperkende (corona)maatregelen vanuit de overheid zijn, komen pre-corona problemen terug. De verdeling van de schaarse ruimte is daar één van. Ook de druk op de evenementenkalenders neemt weer toe. Door toenemende regeldruk en stedelijke verdichting worden de mogelijkheden voor evenementen verder beperkt. Landelijk komen er steeds meer signalen dat de verdeling van de schaarse ruimte een steeds grotere impact heeft op de gemeentelijke capaciteit én die van hulpdiensten. De consequentie is capaciteitsuitbreiding bij evenementen-afdelingen van gemeenten en/of overheveling van de evenementendesk naar externe (citymarketing)organisaties. Ook bij de afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) wordt steeds meer menskracht voor evenementen ingezet. 5.4 Duurzame evenementen Een ander fenomeen dat in de jaren voor corona een steeds meer aandacht bij evenementen kreeg is duurzaamheid. Eisen en ook maatschappelijke druk ten aanzien van onder andere geluidshinder, bereikbaarheid/mobiliteit, plastic-gebruik, dieselaggregaten en zwerfafval trekken een zware wissel op de evenementensector. Het wordt voor organisatoren steeds moeilijker om er financieel uit te komen.

Postcorona komt het onderwerp duurzaamheid weer snel op de agenda. Dat is lastig voor een sector die te maken heeft met de loodzware gevolgen van de coronacrisis. Ook gaat het steeds vaker over sociale duurzaamheid. Evenementenorganisatoren moeten vaker en intensiever met de omgeving (bewoners en ondernemers) communiceren.

20

6. Benchmark Om de ontwikkelingen in Vlissingen op evenementengebied in perspectief te plaatsen, kijken wij naar de situatie in een aantal andere gemeenten. We vergelijken met Goes en Middelburg, twee andere grotere gemeenten in de omgeving en met Den Helder. Deze stad is iets groter dan Vlissingen, maar heeft een vergelijkbaar profiel met een ligging aan de kust. Tabel 3 benchmark gemeenten (2019, precorona)

Inwoners1

Aantal Bezoekaantallen Subsidies4 Subsidie evenementen2 (in milj.)3 (in milj €) per inwoner

Den Helder

56.296

25

300.000

€ 330.0005 € 5,86

Goes

28.398

28

196.000

€ 165.000 € 5,81

Vlissingen

44.360

20

360.000

€ 211.000 € 4,76

Middelburg

48.822

20

210.000

€ 154.500 € 3,16

1 inwoners per 1-1-2020 2 evenementen die voldoen aan criteria Respons, zie bijlage 2 3 opgave organisatoren en gemeente 4 opgave gemeente, bewerking Respons 5 inclusief € 150.000 vanuit het Ondernemersfonds

6.1 Uitkomsten benchmark algemeen • •

Aantal evenementen in Vlissingen is vergelijkbaar met de benchmarkgemeenten. Door toedoen van enkele grote festivals zoals Bevrijdingsfestival, de kermis, Rescue Vlissingen en Festival Onderstroom trekt Vlissingen gemiddeld meer bezoekers dan de benchmark-gemeenten.

21

•

•

•

• • •

•

Met festivals als Kingsnight, Dancetour en City of Dance programmeren Goes en Middelburg meer voor jongeren, dan Vlissingen. Ook in Den Helder staan meer jongerenevenementen op de kalender. Van de benchmark-gemeenten heeft alleen Middelburg (met het Zeeland Nazomerfestival) een festival in de meerjarige regeling van het rijk (Fonds Podiumkunsten 2021-2024). Vestrock in Hulst is het enige andere Zeeuwse evenement in die rijksregeling. In de provinciale meerjarige regeling cultuurarrangementen (ter versterking van het Zeeuwse culturele basisaanbod) is Vlissingen alleen met Onderstroom vertegenwoordigd. Goes heeft geen festivals in die regeling, Middelburg heeft er vier. De evenementensubsidies zijn in Vlissingen in de periode 2015-2019 gedaald van ruim 4,5 ton in 2015 naar iets meer dan 2 ton in 2019. De evenementensubsidie per inwoner van Vlissingen ligt nu net onder het niveau van de gemiddelde G50-gemeente in 2019 (€ 4,81). De evenementensubsidie per inwoner is in Den Helder (€ 5,86) en Goes (€ 5,81) hoger dan in Vlissingen (€ 4,76). Middelburg zit daar met € 3,16 ruim onder. Den Helder, Goes en Middelburg doen echter meer dan alleen subsidies verstrekken. Zo zijn in deze gemeenten publiek-private instanties actief in het organiseren en/of ondersteunen van evenementen. In Den Helder loopt een aanzienlijk deel van de evenementenondersteuning via het ondernemersfonds.

22

6.2 Uitkomsten Den Helder In de Evenementenvisie staat: “evenementen dragen bij aan de leefbaarheid in wijken en het geluk van inwoners. Ze zorgen voor verbinding en versterken de onderlinge band tussen bewoners. De aanwezigheid van evenementen en cultuur in het algemeen heeft een belangrijk effect op het imago en de aantrekkingskracht van de stad. Bezoekers van evenementen geven in Den Helder geld uit en voegen dus koopkracht toe.” De gemeente Den Helder heeft samen met Citymarketing Den Helder het citymarketingbeleid ontwikkeld. ‘Stoer’ en ‘Maritiem’ zijn de kernwaarden van Den Helder en evenementen worden langs die meetlat beoordeeld. Evenementen als de Maritieme Week (met activiteiten rond de Marinedagen), Helder Licht (dat zich vooral op de oude Willemswerf afspeelt) en natuurlijk Sail Den Helder versterken het gewenste imago van de marinestad. Speerpunten in de evenementenvisie Den Helder zijn: • Gedragen door de bevolking • Gericht op lokale bevolking en (in de zomer) toeristen • Bijdrage leveren aan de economische speerpunten van de gemeente (o.a. energietransitie en duurzaamheid). Den Helder geeft jaarlijks ca € 130.000 aan ruim 20 verschillende evenementen. Evenementen die het DNA van de stad versterken krijgen extra punten bij de subsidiebeoordeling.

Ten behoeve van de beoordeling van aanvragen is er een interne ambtelijke commissie en een externe commissie (Adviesraad Citymarketing). Den Helder Marketing ondersteunt de lokale evenementensector met onder meer marketing- en sponsoringadviezen. Den Helder Marketing organiseert zelf het (winter)lichtfestival ‘Helder Licht’. Hiervoor krijgt het apart budget van de gemeente (ca € 50.000).

23

Naast de evenementensubsidiepot en de activiteiten van Citymarketing Den Helder, kent Den Helder een ondernemersfonds dat onder andere evenementen ondersteunt. Organisatoren kunnen geld krijgen van de gemeente én het fonds. Het ondernemingsfonds kan jaarlijks € 150.000 uitgeven aan de ondersteuning (of eigen organisatie) van evenementen. 6.3 Uitkomsten Middelburg Middelburg heeft de volgende doelstellingen in haar evenementenbeleid geformuleerd: • Versterking van de levendigheid van de binnenstad, in de eerste plaats voor de lokale bevolking; • Het verbeteren van het imago van Middelburg; • Het verbeteren van de uitstraling naar andere sectoren (horeca, detailhandel, historisch erfgoed enz.); • Verlengen van de verblijfsduur van de bezoeker en (dus) het verhogen van de bestedingen in de stad. Belangrijke evenementen met regionale (Walcherse) uitstraling zijn volgens de gemeente de kermis, N8vdN8 en Zeeland Nazomer Festival. FACADE, dat eens in de 5 jaar plaatsvindt, heeft een bovenregionale uitstraling. Middelburg heeft momenteel geen citymarketingbeleid waardoor er geen basis is voor imago versterkende evenementen. Jaarlijks is er € 150.000 tot € 160.000 subsidie beschikbaar voor circa 15 evenementen. Naast de gemeente is ook de Stichting Evenementen Middelburg actief. De stichting organiseert zelf enkele evenementen en ondersteunt andere.

In de loop van de tijd is de stichting uitgegroeid tot een belangrijke gesprekspartner van zowel de gemeente als de Verenigde Ondernemers Middelburg / Middelburgse Bedrijven Club, alsmede diverse andere organisaties die belangrijk zijn bij evenementen.

24

6.4 Uitkomsten Goes De gemeente Goes kent geen inhoudelijk evenementenbeleid. Evenementen zijn ondergebracht bij Goes Marketing, die de volgende citymarketingdoelstellingen aan evenementen koppelt: • evenementen dragen bij aan de leefbaarheid, waardoor de stad aantrekkelijk is en blijft om te wonen • ze vergroten de naamsbekendheid van Goes • trekken bezoekers aan die aankopen doen én kennismaken met de kwaliteiten van Goes. Stichting Goes Marketing organiseert ieder jaar een aantal evenementen in eigen beheer, waaronder Goes Kinderstad, Goes Modestad en de Kerstmarkt. Vooral bij de eigen evenementen van Goes Marketing staan de citymarketingdoelstellingen centraal. Daarnaast organiseren anderen tal van grote en kleine evenementen die bijdragen aan de levendigheid van Goes. Om deze initiatieven te stimuleren en een steuntje in de rug te geven, kunnen organisatoren een financiële bijdrage aanvragen bij Goes Marketing. Goes Marketing richt zich daarbij vooral op nieuwe evenementen die het aanbod verbreden. Naast de € 65.000 die de gemeente Goes zelf jaarlijks aan evenementensubsidies uitgeeft, geeft het Goes Marketing € 100.000 voor de organisatie van haar eigen evenementen en ondersteuning van initiatieven van anderen.

25

7. Rol gemeente Vlissingen We toetsten de beleidsspeerpunten uit de evenementennota aan de hand van de gesprekken met stakeholders en informatie van de gemeente zelf. Elementen die we bekeken zijn: -

Corona aanpak gemeente Integrale aanpak (afstemming met andere beleidsvelden) Doelstellingen evenementenbeleid Ondersteuning evenementen (onder andere evenementenloket) Pro actief evenementen aantrekken en inspelen op kansen Verbinden van partijen (zoals organisatoren, instellingen/verenigingen, bedrijven en inwoners) Evenementensubsidies Regionale samenwerking Uitvoeringsregels Duurzaamheid

7.1 Corona-aanpak gemeente Net als alle andere Nederlandse gemeenten, kreeg Vlissingen te maken met landelijke beperkingen door de coronapandemie. Stakeholders reageren gemengd als het gaat om de opstelling van de gemeente tijdens corona. De meesten vinden de gemeente wat voorzichtig en vooral handhavingsgericht bij het volgen van de regels vanuit het Rijk. Men ervaart een starre en veilige houding vooral bij de bestuurders. Er wordt ambtelijk meer begrip voor de situatie tijdens corona gezien.

26

7.2 Integraal evenementenbeleid Om een beeld te krijgen van integraliteit, bekijken wij de verbinding van het evenementenbeleid met andere relevante gemeentelijke beleidsvelden zoals cultuur, citymarketing, sport en toerisme. Evenementenbeleid 2013-2016: er is behoefte aan een beleidskader waarin alle onderdelen van een evenement samenkomen. Het gaat om een integrale visie op de steeds meer in elkaar overlopende sectoren als cultuur, retail, horeca, toerisme en evenementen. Vlissingen wil, binnen de vastgestelde financiële kaders, dé evenementen- en festivalstad van Zeeland zijn. Er wordt gestreefd naar aantrekkelijke, veilige en voor een breed publiek toegankelijke evenementen die passen bij het imago van Vlissingen als Stad aan Zee. Zo wordt het profiel van Vlissingen als festival- en evenementenstad voor de toekomst behouden en mogelijk versterkt. Het coalitieakkoord 2018 – 2022 sloot aan op het evenementenbeleid ten aanzien van het behoud van de huidige evenementen en festivals. De ambitie om de evenementen- en festivalstad van Zeeland te zijn stond niet in het collegeakkoord. Het college legde de focus op het belang van popmuziek voor Vlissingen, waar in het evenementenbeleid niet over wordt gesproken. In de cultuurnota 2012 – 2016 wordt Vlissingen cultureel gepositioneerd als festivalstad, zoals in het evenementenbeleid.

Volgens de nota levert deze positionering een positieve bijdrage aan het imago van Vlissingen en bovendien zijn festivals economisch belangrijk. De positionering als festivalstad zorgt bovendien voor een duidelijk profiel van Vlissingen in de regio en in Zeeland. De cultuurnota formuleert de volgende hoofddoelstelling: “de gemeente Vlissingen staat binnen en buiten Zeeland bekend als de festivalstad van Zeeland”. Daarvoor is het actief uitdragen van het imago “festivalstad” een belangrijke voorwaarde. Begrippen als ondersteuning imago en economische spin-off worden in het evenementenbeleid

27

wel genoemd, bovenstaande (expliciete) cultuurbeleidsdoelstelling staat er niet in vermeld. Het sportbeleid van Vlissingen ondersteunt topsportevenementen die een bijdrage leveren aan de breedtesport in Vlissingen. Zo krijgt Zeeland Beach Classics een bijdrage van de gemeente om bijvoorbeeld scholen en verenigingen te laten sporten tijdens het evenement. Pre-corona werden twee tot drie sportevenementen door de gemeente ondersteund. In het evenementenbeleid staat deze doelstelling van het sportbeleid niet. Met de Boulevard Visie als beleidskader is er vanaf 2013 ingezet op het stimuleren van activiteiten en evenementen op het Badstrand. Zo organiseerde Film by the Sea samen met strandpaviljoen Pier 7 een openluchtvoorstelling op het strand. Sinds 2017 worden beachsportactiviteiten als Zeeland Beach Classics georganiseerd. Er wordt ingespeeld op de unieke kwaliteiten van boulevard en strand. Meer dan voorheen wordt ingezet op een divers aanbod: gedurende het hele jaar en voor verschillende doelgroepen. Focus ligt op sport/spel, vermaak, maritiem en cultuur. Kijkend naar de feitelijke evenementeninvulling van strand en boulevard, kan worden geconcludeerd dat Vlissingen op dit punt nog stappen moet zetten. In de Boulevard Visie wordt belang gehecht aan een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid. Dat aspect staat ook benoemd in het evenementenbeleid.

De Nota Evenementenbeleid beschrijft dat evenementen beter moeten bijdragen aan de citymarketingambities van Vlissingen. Het DNA wordt omschreven aan de hand van de aspecten kleurrijk, Stad aan Zee en multicultureel. Deze worden meegewogen in de jaarlijkse beoordeling van de Vlissingse Topevenementen. In de cultuurnota staan echter andere imago-aspecten: ‘maritiem, kleurrijk, ongepolijst’. In 2020 zijn de ‘oude’ kernwaarden tegen het licht gehouden. Na interviews met stakeholders werden Maritiem en Stoer als belangrijkste DNA waarden benoemd. Het is onduidelijk of deze DNA-waarden een rol spelen bij de toekenning van bijdragen aan de Topevenementen.

28

7.3 Doelstellingen evenementenbeleid Vlissingen wil dus, binnen de financiële kaders, dé evenementen- en festivalstad van Zeeland zijn. De rol van de gemeente is om te faciliteren, ondersteunen, regisseren en stimuleren. Doelstellingen die daarbij horen zijn volgens het huidige beleid: a) het bevorderen van de kwaliteit van evenementen; b) verbetering van het imago (DNA) van de gemeente; c) verbetering van stadspromotie en citymarketing; d) toename van het herhalingsbezoek aan de stad; e) toename van de bestedingen (economische spin-off); f) verlenging van de verblijfsduur in de stad; g) vergroting van de rol van het bedrijfsleven bij evenementen; h) afstemming en ordening op Vlissingse en zo mogelijk op Walcherse en Zeeuwse schaal; i) openbare orde en veiligheid: het beperken van de overlast en het bevorderen van de veiligheid van het evenement. j) bijdragen aan de leefbaarheid en levendigheid van de gemeente. k) duidelijke spelregels voor de facilitaire ondersteuning van de gemeente; l) (de)reguleren van evenementenvergunningen; m) eenduidigheid bij de afhandeling van evenementenaanvragen; De doelstellingen zijn niet concreet meetbaar (‘SMART’). Er is er sowieso geen onderzoek uitgevoerd en dus kan er niet gemeten worden. Om toch een beeld te krijgen hoe de gemeente op bovenstaande doelen heeft gepresteerd, zijn ze in de gesprekken voorgelegd aan de stakeholders.

Van het totaal aantal doelen zijn volgens de stakeholders in de afgelopen jaren het minste bereikt (in willekeurige volgorde): • Bevorderen van de kwaliteit van evenementen • Verbeteren stadspromotie en citymarketing • Verlenging van de verblijfsduur • Vergroting rol van het bedrijfsleven bij evenementen

29

• • •

Toename van herhalingsbezoek aan de stad Regionale afstemming op Walcherse en Zeeuwse schaal Aanmeld- en vergunningaanvraagprocedure evenementen

Mede door de bezuinigingen is het de gemeente niet gelukt om de kwaliteit van de evenementen te verbeteren. Kwaliteit staat bovendien nergens goed gedefinieerd. De relatie tussen evenementen en stadspromotie/citymarketing is onderbelicht gebleven. Sail de Ruyter is na 2013 gestopt en kort daarna verdween ook Vlissingen Maritiem. Evenementen als Bevrijdingsfestival Zeeland en Rescue Vlissingen dragen wel bij aan het imago, maar de samenhang met het totale aanbod ontbreekt. Het effect van evenementen op herhalingsbezoek lijkt laag, zeker in vergelijking met Middelburg en Goes, maar harde cijfers ontbreken. Er zijn wel stappen gezet op een aantal onderdelen maar stakeholders kunnen niet duiden of dit het gevolg is van gemeentelijk beleid. Positief is men (in willekeurige volgorde) over: • • • •

afstemming en ordening op Vlissingse schaal bijdragen aan de levendigheid van de gemeente balans in de stad (leefbaarheid, beperken overlast, bevorderen veiligheid) toename van de bestedingen (economische spin-off);

Op economische doelen is een goede score behaald en evenementen dragen bij aan de levendigheid van Vlissingen. ‘Er is ook weinig anders te doen in de stad”, aldus meerdere stakeholders. De balans in de stad is overwegend goed, de gemeente handhaaft goed op overlast. Een aantal gesprekspartners geeft aan dat mensen vaker last hebben van kleinere evenementen en spontane activiteiten die door de weeks plaatsvinden. Over de andere doelen waren de meningen van de stakeholders verdeeld.

30

7.4 Aanmelden evenementen en evenementenvergunningen Onze gesprekspartners zijn kritisch op het proces van aanmelden en vergunningaanvragen. In tegenstelling tot veel andere gemeenten, is dat proces in Vlissingen niet geautomatiseerd. Het is bovendien omslachtig, niet transparant, klantonvriendelijk en duurt veel te lang. Externen maar ook gesprekspartners bij de gemeente zelf vinden dat er een digitaal platform moet komen. Er kan dan ook onderscheid worden gemaakt tussen het aanmelden van een evenement en een volledige (vergunnings)aanvraag. De klantreis voor organisatoren omvat nu ruim 50 stappen en tussentijds stoppen kan niet. Ieder jaar moet alles geheel opnieuw worden ingevuld, ook bij aanvragen die feitelijk een kopie zijn van een jaar eerder. In Vlissingen moeten alle evenementen zich voor 1 november aangemeld hebben, zodat de concept evenementenkalender kan worden opgesteld. Een aantal gesprekspartners vindt dat dit alleen voor grotere evenementen zou moeten gelden (zogenaamde C-evenementen). Kleinere evenementen zouden ook later dan 1 november moeten kunnen aanmelden. 7.5 Ondersteuning evenementen (zoals evenementenloket) Voor het ordenen en afstemmen van het evenementenaanbod, werkt Vlissingen met een één-loket aanpak (via de evenementencoördinator) en één evenementenkalender. De constructie werkt naar tevredenheid, organisatoren weten goed bij wie ze moeten zijn.

Uit de gesprekken met organisatoren blijkt echter wel dat de meerderheid vindt dat de gemeente op het gebied van evenementenondersteuning slagkracht en kennis te kort komt. De landelijke trend dat het opstellen van de conceptkalender (en daarbij verdeling van schaarste in tijd en ruimte) steeds meer ambtelijke tijd en capaciteit in beslag neemt, speelt ook in Vlissingen. Zo is er meer overleg nodig tussen de gemeentelijke diensten, politie en hulpdiensten. Dat komt enerzijds doordat meer organisatoren in dezelfde periode op schaarse locaties evenementen willen organiseren (zoals Bellamypark, boulevard, strand), maar ook

31

door de bestuurlijke wenselijkheid van bepaalde (imagoversterkende) evenementen.

Het huidige evenementenbeleid beschrijft het instellen van een ‘evenementencommissie’ binnen de gemeentelijke organisatie. Doel is de onderlinge samenwerkingen van de afdelingen te bevorderen (integrale aanpak) en de dienstverlening richting organisatoren te verbeteren. Daarnaast wordt een klankbordgroep van organisatoren opgezet om signalen uit de markt te krijgen. Zowel de bovengenoemde evenementencommissie als de klankbordgroep van organisatoren zijn er in de afgelopen beleidsperiode niet gekomen. Dat is mede te wijten aan corona. 7.6 Samenwerking& afstemming in de stad Organisatoren worden onvoldoende gehoord en betrokken bij de uitvoering van het evenementenbeleid, blijkt uit de gesprekken. Zo is de klankbordgroep (zie boven) er niet gekomen. Een aantal organisatoren merkt een gebrek aan vertrouwen tussen gemeente en organisatoren, waardoor de gemeente geen meerjarig commitment afgeeft. Uit de gesprekken blijkt verder dat organisatoren die de weg binnen de gemeente weten, positiever zijn dan andere en nieuwe partijen. Ondanks dat deze in de beleidsnota is aangekondigd, ontbreekt een evenementenplatform of een andere vorm van structureel overleg met organisatoren. In veel gemeenten is dit wel geregeld.

Er worden meerdere zaken besproken, zoals bijvoorbeeld het delen van elkaars infrastructuur (podium, toiletunits, tijdelijke fietsenstalling, etc.) en programmatische samenwerking. Corona is er mede de oorzaak van dat dit platform er nog niet is, de gemeente werkt nu aan de opzet ervan. Het verbinden van partijen door de gemeente Vlissingen, waaronder het vergroten van de rol van het bedrijfsleven (doelstelling evenementenbeleid), komt voor stakeholders onvoldoende uit de verf. Vanuit de binnenstadondernemers wordt wel actiever de verbinding met evenementenorganisatoren gezocht maar daar heeft de gemeente geen rol in. De gemeente moet op bestuurlijk en ambtelijk niveau - als

32

‘evenementenstad’ - een actievere rol spelen in het verbinden van partijen, aldus de stakeholders. 7.7 Pro actief evenementen aantrekken en inspelen op kansen In het huidige beleid staat het pro actief aantrekken van evenementen die het DNA van Vlissingen versterken expliciet benoemd. Per jaar moeten er maximaal 3 van deze evenementen worden benaderd en liefst ook plaatsvinden. De eerder genoemde evenementencommissie van de gemeente moet een actieve rol spelen in dit proces. In 2020 zou een etappe van de meerdaagse wielerkoers Binck Bank Tour (inmiddels Benelux Tour) in Vlissingen plaatsvinden, maar door corona kwam dit er niet van. Hoe dit evenement het DNA van Vlissingen versterkt is niet duidelijk. Ook is niet bekend of het evenement vanuit deze beleidsdoelstelling naar Vlissingen is gehaald. Pre-corona zijn er op deze beleidsdoelstelling geen resultaten behaald. Stakeholders zien dat de gemeente niet daadkrachtig optreedt als er zich kansen voordoen. Er is onvoldoende acquisitie-slagkracht bij de gemeente (geen capaciteit en geen geld). Het extra budget van € 100.000 voor themajaren zoals 1572/Geboorte van Nederland biedt mogelijkheden maar is eigenlijk te weinig om echt iets groots te ondersteunen. 7.8 Subsidie-aanpak Vlissingen Ondanks de uitgangspunten van het evenementenbeleid is van een integrale gemeentelijke aanpak op evenementensubsidiegebied geen sprake.

Vrijwel alle stakeholders vinden de subsidieaanpak van de gemeente niet transparant. Zij zien graag duidelijke criteria. Bovendien heeft het huidige systeem een remmend effect op vernieuwing en innovatie. Er is weliswaar een aanjaagfonds voor nieuwe initiatieven, maar het budget is beperkt en een aanvraag doen lastig.

33

Het evenementenbeleid onderscheidt vanuit subsidieoverwegingen twee categorieën: ‘Top evenementen’ en overige evenementen. Top evenementen passen in het gemeentelijk beleid én bij de stad. De overige evenementen verbinden bewoners en dragen bij aan een gevarieerd aanbod. Het college stelt jaarlijks maximaal 10 Top evenementen vast die moeten voldoen aan (een aantal van) deze criteria: evenement trekt meer dan 5.000 bezoekers/deelnemers. bezoekers aan en organisatoren van het evenement zorgen voor economische spin-off bij een groot aantal lokale en regionale bedrijven. evenement is maritiem of kleurrijk of past bij Vlissingen, Stad aan Zee. evenement draagt bij aan het behoud van cultureel erfgoed in de gemeente. evenement heeft flinke uitstraling (in de (social) media) buiten de gemeente en levert een forse, positieve bijdrage aan het imago van de stad. In de praktijk zijn het echter ieder jaar dezelfde 10 Top evenementen. Of ze aan bovenstaande criteria voldoen is onduidelijk. Er wordt door de gemeente niet geëvalueerd en van onderzoek is nauwelijks sprake. Top evenementen krijgen in beginsel geen directe financiële bijdrage maar hoeven gemeentelijke kosten zoals dranghekken en terreinschoonmaak niet te betalen. In de praktijk blijkt echter dat ook diverse andere (overige) evenementen niet hoeven te betalen voor facilitaire ondersteuning van de gemeente.

Overigens is dat volgens die organisatoren ook hard nodig, anders komen ze financieel niet uit. Duidelijke spelregels voor facilitaire ondersteuning door de gemeente zijn er wel. Ze staan keurig in het evenementenbeleid beschreven, maar ze worden niet consequent toegepast. Buiten het evenementenbeleid om, worden vanuit het cultuurbeleid het Bevrijdingsfestival Zeeland, Festival Onderstroom en Film by the Sea jaarlijks financieel ondersteund. Het is onduidelijk op welke criteria deze keuze is gebaseerd. Het Bevrijdingsfestival en Film by the Sea staan in het evenementenbeleid ook aangemerkt als ‘Top evenement’, Festival Onderstroom echter niet.

34

7.9 Regionale samenwerking Afstemming en ordening op Walcherse en Zeeuwse schaal is een doelstelling in het evenementenbeleid, maar wordt niet uitgewerkt. In het cultuurbeleid staat dat het profiel van festivalstad voor een duidelijke positie van Vlissingen in de regio en in Zeeland zorgt. Hoe die duidelijke positie moet worden bereikt, is niet beschreven. Ook staat er dat er samen wordt gewerkt met de andere Walcherse gemeenten om te komen tot een complementair aanbod in de regio. Er is weliswaar overleg met de andere Zeeuwse gemeenten maar dat gaat niet over afstemming van het evenementenaanbod. Vanuit de veiligheidsregio is die afstemming er wel, maar dat dient een ander doel. Ook stakeholders vinden dat er van afstemming op Walchers en Zeeuws niveau niet of nauwelijks sprake is. Er wordt op dezelfde momenten teveel van hetzelfde georganiseerd. Er is te weinig afstemming met de andere gemeenten over grote evenementen zodat die vaak tegelijk plaatsvinden. Men is van mening dat er op profilering en de ambitie voor een jaarrond evenementenprogramma regionale stappen gezet moeten worden. 7.10 Duurzaamheid Op het gebied van duurzaamheid & evenementen is de laatste jaren heel veel veranderd. Duurzaamheid bij evenementen kent meerdere invalshoeken en wordt meestal geassocieerd met milieu(technische) aspecten zoals (zwerf)afval, geluidsoverlast en verkeershinder.

Maar er is ook sociale duurzaamheid zoals het rekening houden met de omgeving en bewoners en inclusiviteit. Het huidige evenementenbeleid is reactief ten aanzien van ‘milieu’ duurzaamheid. In de uitvoeringsregels zijn bepalingen opgenomen ten aanzien van: • gebruik van glas en blik (waar wel/niet toegestaan) • verwijzing naar milieuwetgeving en Flora en Faunawet • milieuschade door afval voorkomen • (voorkomen van) wildplassen

35

• •

geluidshinder/-normen bereikbaar zijn voor omwonenden en ondernemers

Vrijwel alle gesprekspartners vinden de stappen van de gemeente op duurzaamheidsgebied onvoldoende. Er wordt geen actief beleid op gevoerd. Het wordt vanuit de gemeente niet gestimuleerd en op dit vlak is er geen overleg met de organisatoren. Dat komt overigens ook door de evenementenluwe coronaperiode. Meerdere gesprekspartners vinden het belangrijk dat de gemeente hierin stappen zet. Vlissingen zou – als evenementenstad – voorop moeten lopen. Denk aan energie (via vaste stroompunten op evenemententerreinen) uit wind. Evenementen kunnen daardoor bijdragen aan een betere (zakelijke of innovatieve) profilering van Vlissingen. Organisatoren kunnen zelf ook meer doen op duurzaamheidsgebied zoals met biologisch afbreekbare bekers, afvalscheiding en het gebruik van duurzame producten.

36

8. Mening inwoners Vlissingen Evenementen verhogen de leefbaarheid en levendigheid van de stad, zo beredeneert de gemeente. In het huidige evenementenbeleid is de zorg voor een goede balans in de stad een belangrijk thema. Volgens de gesprekspartners treedt de gemeente goed op om overlast voor bewoners (en ondernemers) te beperken. Daarnaast wordt er jaarlijks een evaluatiebijeenkomst georganiseerd. Daar komen over het algemeen maar weinig mensen. De intentie is er dus wel bij de gemeente, maar het is te weinig actief. Bewoners (en ondernemers) voelen zich niet echt betrokken bij het beleid. Het blijkt ook in andere gemeenten lastig om bewoners te betrekken. Het gaat al snel over de overlast van evenementen, zeker bij inwoners van de binnenstad. 8.1 Bewoners enquête Inwoners van Vlissingen kregen de gelegenheid om input te leveren voor deze evaluatie van het evenementenbeleid. Er is een enquête opgesteld die via de website en social mediakanalen van INVlissingen.nl is gecommuniceerd. Er kwamen bijna 300 bruikbare enquêtes binnen. Daarmee geven de resultaten vooral een indicatie hoe bewoners denken over (het) evenementen(beleid) van de gemeente Vlissingen.

37

Ruim 80% van de respondenten bezoekt 3 tot 5 evenementen in Vlissingen per jaar. Een derde bezoekt 5 tot 10 evenementen. Net als bij de stakeholders vindt iets meer dan de helft van de inwoners dat er te weinig evenementen zijn. Maar bijna net zoveel inwoners zijn tevreden met het huidige aantal. Bewoners zijn op dit punt dus minder stellig dan de stakeholders die het aanbod vrijwel unaniem te laag vinden. De respondenten vinden dat er in het voorjaar nog wel wat evenementen bij kunnen maar zien in de zomermaanden minder noodzaak. Muziek- en culturele festivals zijn het populairst onder de inwoners. Maar ook traditionele evenementen zoals de intocht van Sinterklaas, Koningsdag en de kermis bezoekt men graag. De kalender wordt voor hen bij voorkeur uitgebreid met muziek- en culturele festivals. Op de vraag welke nu ontbrekende evenementen men het liefst in Vlissingen ziet, worden Sail de Ruyter en Colours by the Sea, twee verdwenen evenementen, het meest genoemd. Bijna de helft van de respondenten vindt dat er te weinig evenementen voor jongeren zijn. Een kwart vindt het aanbod voor jongeren wel prima en nog eens een kwart heeft er geen mening over. Ruim 90% van de respondenten vindt dat evenementen goed zijn voor het imago van Vlissingen. Een nog hoger percentage (bijna 95%) is van mening dat de evenementen bijdragen aan de levendigheid van de stad.

Een grote meerderheid denkt ook dat ze goed zijn voor de lokale economie en voor extra bestedingen in Vlissingen zorgen. Ruim 80% ziet evenementen als middel om de aantrekkingskracht van Vlissingen als plek om te wonen te vergroten. Slechts een vijfde van de respondenten ziet dat evenementen overlast veroorzaakt en nog eens een vijfde ondervindt enige overlast. 60% vindt dat evenementen geen overlast veroorzaken. Uit de enquête blijkt dat het Bevrijdingsfestival Zeeland het bekendste en meest aanbevolen evenement van Vlissingen is. Rescue Vlissingen, Film by the Sea en Onderstroom hebben ook in beide lijstjes een top 5 notering. In de top 5 meest aanbevolen staat ook Cuisine Machine dat een aantal keer in en rond de Lasloods plaatsvond. De respondenten vinden Bevrijdingsfestival Zeeland het best passen bij Vlissingen. Rescue Vlissingen en Film by the Sea worden daarna genoemd.

38

De respondenten zijn vooral van mening dat er nog voldoende capaciteit is voor (meer) evenementen op het Bellamypark, de boulevard en op het strand. Top 5 bekendste evenementen 1

Bevrijdingsfestival Zeeland

2

Kermis Vlissingen

3

Rescue Vlissingen

4

Film by the Sea

5

Onderstroom

Top 5 meest aanbevolen evenementen 1

Bevrijdingsfestival Zeeland

2

Rescue Vlissingen

3

Film by the Sea

4

Cuisine Machine

5

Onderstroom

39

////////

40

Bijlagen

41

42

Bijlage 1: Overzicht gesprekspartners Gesprekspartners externen Organisatie Cultuurwerf Stichting Film by the Sea Stichting Rescue Vlissingen De Lasloods / Cuisine Machine / Groove to Chill Boulevard Experience / EK Beachvolleybal/ Zeeland Beach Classics Summer Festival Public Safety Company Vlissingse Ondernemers Centrale (VOC) MuZEEum Hogeschool Zeeland Rabobank Walcheren Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Vlissingen/De Concurrent

Naam Pieter Ventevogel Jan Doense Dennis Castel Louk Peperkamp Sander van Buren Reza Geleedzt Marit Elders Jolanda van Boven Onno Bakker HZ Cult, Kevin van Gorkom Jules van Leiden Frans Meijer

Gesprekspartners gemeente Vlissingen Afdeling/functie Afdeling Cultuur Wethouder 2018-2022 Hoofd handhaving Praktische zaken Afdeling vergunningen

Naam Gerard de Rijke Sem Stroosnijder Willem Alewijnse William Marinissen Frieda Paap

Citymarketing Evenementencoördinator

Richard Stomp Timo Francke

Gesprekspartners benchmarksteden Organisatie Citymarketing Den Helder (directeur) Gemeente Middelburg (EZ) Gemeente Goes (binnenstadmanager)

Naam Anke de Vries Jack Dooms Carolien Eijkelenboom

43

Bijlage 2: Definities Respons

44

Over Respons Respons is een onderzoek- en adviesbureau gevestigd in Amsterdam en gespecialiseerd in evenementen, toerisme en citymarketing. We verzamelen al jarenlang evenementendata die we onderzoeken, verrijken en analyseren. Uitkomsten publiceren we in onafhankelijke rapportages (monitoren) die maatgevend zijn in de sector. Daarnaast zijn de data beschikbaar voor afnemers die er naar behoefte informatie uit kunnen halen. Verder voeren we (maatwerk) expertise en onderzoeksopdrachten uit in onze specialismen evenementen, toerisme en citymarketing. Voorbeelden zijn benchmarks, quick scans, beleidsontwikkeling, gebiedsmarketing, evenementpositionering, management & organisatie vraagstukken en interim management. Ons bureau kent een brede en trouwe klantenkring met o.a. overheden, eventorganisatoren, marketing organisaties, evenementlocaties, branche organisaties en onderwijsinstellingen.

Over Lex Kruijver Lex Kruijver is oprichter en partner van Respons. Hij geldt als autoriteit op het gebied van evenementen. Daarnaast is het een ervaren specialist citymarketing. Hij werkt ruim 25 jaar als adviseur op deze vakgebieden en is inhoudelijk verantwoordelijk voor de diverse onafhankelijke Respons onderzoeken (monitoren) voor de evenementenbranche. Hij voert opdrachten uit als kwartiermakerschap, organisatorisch advies en (praktische) promotieen marketing-opdrachten. Hij geeft regelmatig presentaties.

Over Eduard Pieter Oud Eduard Pieter Oud is partner bij Respons en een zeer ervaren specialist in toerisme, cityhospitality, destinatie- en citymarketing. Hij werkte ruim 25 jaar in managementfuncties bij VVV’s, Destinatie- en Citymarketing organisaties. Hij was 15 jaar actief in Noord-Holland en 10 jaar zakelijk directeur in Amsterdam voor eerst het Toerisme en Congresbureau en later Amsterdam Marketing. Hij voert opdrachten uit als interim management, organisatie- en strategisch advies, samenwerkings- of fusietrajecten en wordt regelmatig gevraagd input te leveren of presentaties te geven.