Raad - Presentatie Walchers Raadsoverleg Afval

Afval in Veere

Laatste 3 jaar: • Opzetten van Diftar voor laagbouw (rolcontainers) • Invoeren Pers containers voor PMD • Pilots uitvoeren voor hoogbouw en parken (Rest verzamel containers) • Invoering van Diftar voor laagbouw per 1-1-2022 • Evaluatie Diftar en zoeken naar verbeteringen • Onderzoek PMD vervuiling • Op korte termijn starten van voorlichting Campagnes Nedvang voor verbeteren PMD

Resultaten Diftar 2022 Laagbouw/rolcontainers

6000 4000

4693

4719

Restafval 2022 (ton) 4633 4817 4750

2957

600

200

0 2019

2020 jaar

2021

2022

276

321

351

382

430

0 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Container aanbiedingen

20,00

AProcentuele waarde

2018

658

400

2000

2017

PMD 2022 verpakkingen (ton)

800

15,00 10,00

5,00 0,00 1

3

5

7

9 11 13 15 17 19 21 23 25

Aantal aanbiedingen

Rest Afval analyse in Veere Gewichtspercentages

Bebouwde kom

Gemeente Veere

Vakantieparken

gft-afval

33,5

33,7

59,7

papier en karton

6,9

6,8

4,1

hygiënisch papier

13,7

13,3

7,4

drankkartons

1,1

1,1

1,1

kunststoffen

9,2

9,3

9,9

glas

2,0

2,0

6,2

metalen

3,0

3,1

2,5

textiel

4,9

5,1

3,6

puin en keramiek

2,0

2,0

0,01

hout

2,6

2,9

0,1

klein chemisch afval

0,2

0,2

0,6

elektrische apparaten

0,3

0,3

0,52

overig afval

20,5

20,3

4,3

Totalen

100

100

100

Uitdagingen voor komende jaren: -

Er zit nog veel GFT in rest afval Opzetten Diftar voor Verzamelcontainers PMD vervuiling Luierafval vs recycling Textiel inzameling

- Meer nadruk gaan leggen op de kwaliteit van de recycle grondstof stromen

Einde presentatie

PMD vervuiling

Uit onderzoek blijkt dat: - Het aanleveren van PMD in mini(rol)containers kwantitatief het hoogste scoort; - Inzameling in doorzichtige zakken Kwalitatie het hoogste scoort; - Inzameling op breng locaties als verzamelcontainers zowel kwalitatief als kwantitatief het minste scoort. - Om schakelen is een lange termijn traject a.g.v. investeringen. - Inzamel methodes zijn deels ook omgevings gebonden

Afval in Middelburg

7 juni 2023

Achtergrondinformatie De landelijke doelen zijn: • 2020: 100 kilo restafval • 2020-2025: 100 kilo restafval én focus op kwaliteit • 2050: Nederland Circulair: zo veel mogelijk recycling

Samen hebben we een uitdaging!

9

2021 start Diftar

10

Resultaten VANG 2021-2022 HOEVEELHEDEN RESTAFVAL KILOGRAM/INWONER/JAAR

215 198

195

185

178

122

2016

2017

2018

2019

2020

2021

115

+ grofvuil en verbouwingsrestafval van de milieustraten In 2021 was dit voor Middelburg 26 kilogram per inwoner. In 2022 was dit circa 24 kilogram.

2022

11

Resultaten grondstoffen HOEVEELHEDEN GROENTE-, FRUIT-, TUINAFVAL EN ETENSRESTEN KILOGRAM/INWONER/JAAR

119 107

103 85

86

87

91 75 49

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

43

potentie in potentie in potentie in restafval restafval restafval gemiddeld 2020 gemiddeld 2021 gemiddeld 2022

12

Resultaten grondstoffen

HOEVEELHEDEN OUD PAPIER EN KARTON KILOGRAM/INWONER/JAAR

45 40

45

40

44 39

40

14

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

potentie in restafval gemiddeld 2020

9

10

potentie in restafval gemiddeld 2021

potentie in restafval gemiddeld 2022

13

Resultaten grondstoffen HOEVEELHEDEN GLAS KILOGRAM/INWONER/JAAR

19,6

2016

19,8

2017

20,3

2018

22,1

22,7

22,0

19,8

2019

2020

2021

2022

3,6

3,66

3,6

potentie in restafval gemiddeld 2020

potentie in restafval gemiddeld 2021

potentie in restafval gemiddeld 2022

14

Resultaten grondstoffen HOEVEELHEDEN PLASTIC EN METALEN VERPAKKINGEN, DRANK- EN ZUIVELPAKKEN (PMD) KILOGRAM/INWONER/JAAR

26

26

25

19 12

13

16

13

12

8

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

potentie in restafval gemiddeld 2020

potentie in restafval gemiddeld 2021

potentie in restafval gemiddeld 2022

15

Dalende afvalstoffenheffing vastrecht variabel tarief 2021-2023 zelfde

Maar aanbiedingen restafval moeten wel de kosten blijven dekken! 16

Mogelijkheden • Bewustwording verder vergroten (communicatie en participatie) • Vergroten service op grondstoffen (onder andere meer GF zuilen) • Minder frequent restafval inzamelen • Omgekeerd inzamelen 17

Om even te benoemen Gedaan • Persende prullenbakken Binnenstad/ overlast meeuwen • Compensatie luiers (tot moment hergebruik wegwerpluiers) Actueel • Onderzoek vervuiling pmd • Toekomst inzameling oud papier/ karton • Registratie milieustraten 2023 (ZRD) Toekomst • Onderzoek toekomstbestendige milieustraat (OLAZ) 18

Huishoudelijk afval- Vlissingen 7 juni 2023

Grondstoffenbeleid 2020-2024Doelstelling 28 mei 2020 stemde raad in met de doelstelling: • Gemiddeld 100 kilo restafval per inwoner per jaar

Gemiddeld aantal kilo's restafval per inwoner per jaar- Vlissingen 400 350 300 250 200 150 100 50 0

344

302

268 100

Grondstoffenbeleid = Basis op orde • Uitbreiding gft-voorziening • Containers alleen toegankelijk gemaakt voor inwoners • Afvalcampagnebewustwording • Uitbreiden ondergrondse containers • Actualisatie Afvalstoffenverordening

Uitbreiden GFT-voorziening • Veel gft-afval in restafval, omdat  Nog niet alle huishoudens beschikten over een gftvoorziening • Alle huishoudens laagbouw beschikken over gftvoorziening (13.000) • Gft-voorziening hoogbouw (9.000)- alleen binnenstad

2022

62 kg gft-afval p.p.p.j

89 kg gft-afval in restafval p.p.p.j.

Containers alleen toegankelijk voor inwoners • Advies afvalproeven • Voorbereidingen om gefaseerd verzamelcontainers voor resten gft-afval alleen toegankelijk te maken voor inwoners • Toename bijplaatsingen specifieke locaties binnenstad1200000 1000000

Kilo's huishoudelijk restafval

800000 600000 400000

200000 0 2020 restafval

2021 restafval JAN

FEB

2022 restafval MRT

2023 restafval

Communicatie • Basisinformatie is op orde • Informatie op voorzieningen • Afvalcoach • Campagne (Afval apart? Gewoon doen!) • Restafval verminderen • Door beter afval te scheiden • Verminderen bijplaatsingen/ zwerfafval

Komende periode… • Afronding gft-hoogbouw • Uitrol nieuw inzamelsysteem • Aanpak bijplaatsingen • Ontwikkelen grondstoffenbeleid 20252030 • Milieustraat

Gefaseerd nieuw inzamelsysteem: Laag frequent/ omgekeerd inzamelen Restafval

Bio-afval

PMD

Laagbouw met vrij achterom (niet in het buitengebied)

Max. 300 meter (Fase 2: 2x per week)

1x per 2 wkn

1x per 2 wkn

Per wijk clusteren

Buitengebied

1x per 4 wkn

1x per 2 wkn

1x per 2 wkn

Per wijk clusteren

Hoogbouw en laagbouw zonder vrij achterom

Max. 300 meter (Fase 2: 2x per week)

Dichtbij

Dichtbij

Per wijk clusteren

* Dit is in grote lijnen er zitten nuances in. O.a. opk wordt ook deel huis-aan-huis opgehaald

Overige herbruikbare afvalstromen

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Van afval naar grondstoffen in Zeeland Paul Marinissen, directeur ZRD Woensdag 7 juni 2023 Walchers Raadsoverleg

27

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

In het kort iets over OLAZ en de ZRD

28

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

De Zeeuwse Reinigingsdienst b.v.

De ZRD is opgericht in 2002 als publiek private samenwerking: • 99% aandelen bij Delta N.V. • 1% prioriteitsaandeel bij de 13 Zeeuwse gemeenten via de gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) Daarna door Delta ondergebracht bij Indaver Nederland b.v. Sinds 2016 weer 100% in eigendom van de Zeeuwse gemeenten (via OLAZ) bij verkoop van Indaver aan Katoennatie. ZRD is nu dus een ‘overheids b.v.’ met de voordelen van een op afstand geplaatst gezamenlijk bedrijf, maar wel onder regie van de Zeeuwse gemeenten.

www.olazzeeland.nl 29

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Wat doet de Zeeuwse Reinigingsdienst b.v. • Inzameling van alle huishoudelijk afval in: Hulst, Sluis, Veere, Noord-Beveland, Kapelle, Reimerswaal en Tholen. Totaal bij ca. 72.000 huishoudens. • Flessenglas- en textielinzameling bij 11 gemeenten in Zeeland • Machinaal vegen in: Kapelle, Hulst, Sluis en Noord-Beveland. • Financiële administratie voor de GR OLAZ (begroting/jaarrekening/facturatie/etc.). • Adviseur voor OLAZ / contractenbeheersing. • Beheer en exploitatie 13 milieustraten: – 102.500 ton in 2022 – Scheiding in 29/30 fracties • Op- en overslag van Oud Papier/Karton (OPK) en plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankenkartons (PMD) bij ZRD in Goes en Terneuzen. 30

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

ZRD in mensen & middelen

Bij de ZRD werken nu 104 vaste medewerkers. Daarnaast ca. 15 uitzendkrachten. De ZRD beschikt over: • 15 (zijladende) vuilniswagens, waarvan 2 met 2 compartimenten • 5 (achterladende) vuilniswagens • 3 kraan auto’s (voor glas en ondergronds) • 2 bakwagens met laadklep (container reparatie, onderhoud en grof huishoudelijk inzameling) • 1 veegmachine (80 km/u) •

13 milieustraten (in iedere gemeente 1)

31

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

ZRD locaties

32

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Huishoudelijk Afval - Contracten in Zeeland » Contracten voor verwerking van afval via de samenwerking Zeeuwse gemeenten » Vanaf 2018 per deelstroom apart Europees aanbesteed -> marktwerking: - Restafval naar verbranding AVR (Rozenburg 51%)/PreZero (Roosendaal 49%). - Groente-, Fruit- en Tuinafval (GFT) naar compostering Indaver Nieuwdorp. Compost wordt afgezet in de Zeeuwse landbouw. - Oud papier/karton naar Kempenaars Recycling in Roosendaal voor sortering/verwerking -> wereldmarkt voor nieuw papier en karton. - Plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blik) en drankenkartons (PMD). via Nedvang B.V. naar Alba in Marl (Duitsland) voor sortering/vermarkting -> Europese markt. - Flessenglas naar Maltha (Renewi) in Heijningen voor verwerking -> Nederlandse glasfabrikanten maken er nieuw flessenglas van. - op- en overslag via ZRD (Goes en Terneuzen) en Indaver (Nieuwdorp) 33

Zeeuwse ReinigingsDienst

Presentatie 7 juni 2023

34

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Samenstelling huishoudelijk afval in Zeeland

afvalsoort gewichts % volume % Elektronica 1 Puin 3 1 Hout 3 1 Luiers 10 7 Textiel 4 2 Glas 4 1 Metalen 6 1 Drankenkartons 2 4 Kunststof 13 60 Papier en karton 9 8 GFT 36 10 Restafval 9 5 100% 100% ca. 80 % is potentieel recyclebaar -> 200 kg - 80% = 40 kg 35

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Bronscheiding of nascheiding Bronscheiding = door inwoners zelf thuis gescheiden en opgehaald of weggebracht. Van oorsprong voor Glas, Oud Papier/Karton, GFT en nu ook voor PMD. Voor restafval: » DIFTAR (= Gedifferentieerde tarieven voor afvalinzameling) = betalen voor restafval gebaseerd op volume/frequentie. » Laag-frequent inzamelen (bijv. restafval éénmaal per 4 of 6 weken). » Omgekeerd inzamelen = ophalen waardevolle materialen, wegbrengen restafval. Nascheiding = door een technische installatie bij een verwerker achteraf scheiden: » Technisch goed realiseerbaar, maar voorlopig alleen geschikt voor PMD. » In sommige gemeenten als onwenselijk beoordeeld i.v.m.: - Bewustwording (“zit er zoveel plastic in ons afval?”). - Reeds gestarte trajecten/investeringen in bronscheiding. - Focus op slechts één deelstroom van het huishoudelijk afval (PMD). 36

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Systemen in Zeeland Iedere gemeente(raad) bepaalt zelf haar keuze. Gevolg –> verschillen in Zeeland: » Bronscheiding via DIFTAR (op volume/frequentie) in Kapelle (2016) SchouwenDuiveland (2018), Goes (2019), Middelburg (2021), Veere (2022), Reimerswaal (2023) en Tholen vanaf 2024. » Bronscheiding via Laag-frequent inzamelen in Tholen (2017), Hulst (2018) en Sluis (2021). » Bronscheiding via omgekeerd inzamelen in Vlissingen (2023). » Nascheiding van PMD (2020) in Borsele, Noord-Beveland en Terneuzen. » Stapeling van maatregelen bij bronscheiding is mogelijk (zoals op Tholen), waardoor één systeem in Zeeland op termijn wellicht in beeld komt. » Flankerend beleid met 100-100-100 campagnes in o.a. Kapelle, Tholen, Hulst, Goes en Reimerswaal.

37

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Resultaten VANG doelstellingen in Zeeland over 2019-2022

38

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Wat moet er nog gebeuren?

» Niks doen is geen optie -> grondstoffen schaarste, milieu (CO2), stijgende kosten. » Alle Zeeuwse gemeenten moesten voor 1-1-2022 besluiten hoe zij verder wilden gaan met hun brandbaar restafval (en pilot nascheiding PMD) vanwege contractverlenging tot 2028. » Voor alle gemeenten geldt dat focus nodig is op betere scheiding van GFT(e), oud papier/karton (invoering containers?), glas, textiel en milieustraatstromen. » Oplossing/maatwerk voor gescheiden inzameling en verwerking van luiers/incontinentie materialen is wenselijk en in aantocht. » Verdergaande scheiding van grondstoffen op de Zeeuwse milieustraten (o.a. vloerbedekking, C-hout, PVC, bouw-EPS). » Verder uitsorteren van grof huishoudelijk restafval en verbouwingsrestafval. » Mogelijkheden voor Circulaire Ambachtscentra / samenwerking met kringloopwinkels en repaircafé’s/demontage, de “Milieustraat van de toekomst”

39

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Mogelijkheden voor (betere) afvalscheiding » Meer en betere communicatie en voorlichting (gericht op preventie, recycling en hergebruik) – vooral etensresten/voedselverspilling als aandachtspunt, inzet van bijv. afvalcoaches, afvalapp, scheidingswijzer, 100-100-100 campagne. » Preventie zoals bijv. “Ja-ja” sticker ter voorkoming van Oud Papier of projecten met wasbare luiers. » Extra service op bijv. GFT (extra container, keukenemmertjes, wekelijks inzamelen, bladkorven, GF in de hoogbouw, etc.), Oud papier/karton (container aan huis), luierinzameling apart. » Stapeling van prikkels op service en/of prijs, dus bijvoorbeeld een combinatie van DIFTAR en Laag frequent inzamelen of andersom. » Handhaving – voorbeeld projecten in Borsele/Tilburg » Alles gericht op ketensluiting en focus op kwaliteit van monostromen.

40

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

ZRD milieustraten

41

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Toekomst van Milieustraten in Zeeland Onderzoek ingenieursbureau Royal Haskoning/DHV in 2020: » Op grond van wetgeving steeds meer grondstofstromen apart -> betere mogelijkheden voor recycling -> uitdagingen voor o.a. vloerbedekking, C-hout en verdere uitsplitsing van stromen zoals bijv. bouw-EPS en PVC. » Milieustraten in Zeeland zijn fysiek te beperkt (te krap). » 2x zoveel afval per inwoner als in de rest van Nederland – bedrijven/toeristen/niet-inwoners. » Veel minder personeel dan in de rest van Nederland. » Lage kosten: in 2022 slechts EUR 20,93/inwoner/jaar. Besluiten OLAZ: » Invoering toegangscontrolesysteem (slagbomen/pasje/QRcode) vooralsnog zonder beperkingen (afvalstoffenheffing plichtig) » Besluit over eventuele beperkingen is later aan de politiek! » Voorstel over mogelijke regionalisering/samenvoeging van milieustraten (na raadpleging van alle gemeenten) – Noord-Beveland is voor het openhouden van de eigen milieustraat. » Haalbaarheidsonderzoek ‘Circulair Ambachtscentrum De Bevelanden’ als voorloper voor 3 Circulaire Ambachtscentra in Zeeland (Walcheren, Zeeuws-Vlaanderen). 42

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Circulair Ambachtscentrum ofwel ‘Milieustraat van de Toekomst’ In een Circulair Ambachtscentrum komen een aantal zaken samen:

43

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Circulair Ambachtscentrum

44

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Stand van zaken uitvoering Circulair Ambachtscentrum Op weg naar Circulaire Ambachtscentra ‘natuurlijke’ momenten benutten: • In Goes moet de milieustraat op verzoek van de gemeente worden verplaatst naar een nieuwe locatie. • De gemeente Goes wil medewerking verlenen om op het nog te ontwikkelen duurzame bedrijventerrein plan Deltaweg een Circulair Ambachtscentrum De Bevelanden tot ontwikkeling te brengen. • ZRD heeft de RWS ‘prijsvraag Circulaire Ambachtscentra 2021’ gewonnen voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie. • Onderzoeken of samenvoeging met andere milieustraten haalbaar/wenselijk is. • Ook in andere regio’s (Walcheren, Zeeuws-Vlaanderen) mogelijkheden onderzoeken en de ervaringen van De Bevelanden benutten. •

Aandacht voor samenwerking (doorgeleiding van goederen) tussen milieustraten (satelliet vestigingen) door bijvoorbeeld plaatsing van Kringloopcontainer(s).

•

Aandacht voor maatregelen in gemeenten waar een zelfstandige milieustraat mogelijk zou verdwijnen door samenvoeging. 45

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Circulair Ambachtscentrum

46

Presentatie 7 juni 2023

Zeeuwse ReinigingsDienst

Vragen ? 47

Zeeuwse ReinigingsDienst

48