Raad - Presentatie raadsinfobijeenkomst regiovisie Jeugd 19-04-2023

Regiovisie jeugdhulp 2023-2028 Interactieve bijeenkomst raden en adviesraden 19 april 2023

Programma bijeenkomst regiovisie19-4-2023 19.30 Welkom door wethouder Ruissen 19.40 Achtergrond, doel en belangrijkste opgaven regiovisie jeugd 2023-2028 20.00 Gesprek in kleine groepen: Ronde 1 - Versterken voorliggend veld, regionaal of lokaal organiseren? - Normaliseren: hoe denkt u over afbakening jeugdhulp? 20.20 PAUZE VAN 10 MINUTEN 20.30 Ronde 2 - Thuis-nabij zorg organiseren, wat zijn grenzen in Zeeland? - Solidariteitsprincipe voor hoog-complexe jeugdzorg 20.50 Vervolgproces en afsluiting

Welkom • Welkom door wethouder René Ruissen vicevoorzitter van de bestuurscommissie inkoop jeugdhulp Zeeland en portefeuillehoudersoverleg jeugd

Waarom een regiovisie jeugdhulp? • Gemeenten hebben de Resolutie Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) aangenomen, daarin zijn afspraken gemaakt • Deze afspraken worden vastgelegd in de Regiovisie Jeugdhulp: 1. 2. 3. 4. 5.

De gewenste inhoudelijke ontwikkeling van het zorglandschap De beschikbaarheid en transformatie van specialistische functies Verbinding van de lokale toegang aan de gecontracteerde hulp De niet-vrijblijvende governance met één aanspreekpunt Sturing en bekostiging: • Hoe en voor welke functies is (boven)regionale samenwerking noodzakelijk • Beperking administratieve lasten • Zorgvuldigheidseisen inkoop en reële tarieven

Bouwstenen om te komen tot de regiovisie • Integratie van de Hervormingsagenda jeugd in de regiovisie • Uitkomsten onderzoek naar het jeugdhulplandschap. Vraagstelling: In hoeverre is het huidige aanbod aan jeugdhulp passend, dekkend en samenhangend?

• Sterkte – Zwakte analyse van het huidige jeugdhulplandschap • Evaluatie en herijking van de visie en uitgangspunten • Evaluatie van de huidige transformatieagenda 2018-2022 en de actielijnen • Verdiepingsgesprekken met diverse stakeholders • Uitkomsten gezamenlijk Rekenkamerrapport Intervence

Noodzaak hervorming jeugdzorg & het stelsel Trends • Van 1 op 27 jeugdigen in 2000, 1 op 10 in 2015 naar 1 op 7,5 nu; • Stijging 21% van het aantal jongeren met jeugdzorg tussen 2015 en 2022; • Stijging gemiddelde trajectduur 28% bij jeugdhulp zonder verblijf en met 46% bij jeugdhulp met verblijf; • Sinds 2015 zijn er landelijk 1500 nieuwe jeugdhulpaanbieders bijgekomen, tegelijkertijd schort het aan passende en beschikbare zorg voor de meest kwetsbare kinderen • De kosten zijn gestegen met 50% (1,9 mld), ook door administratieve lasten Op dezelfde voet doorgaan met hoe we de jeugdhulp nu georganiseerd hebben, betekent dat we vastlopen.

Opgaven hervormingsagenda (HVA) 1. Afbakenen en verduidelijken wat jeugdzorg is 2. Stevige lokale teams en toegang, met steviger verbinding aan aanpalende domeinen 3. Terugdringen residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk jeughulp 4. Kwaliteitsverbetering en blijvend leren 5. Regionale en landelijke inkoop en organisatie van de specialistische zorg 6. Verbeteren inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring

Nog discussie over 1. Reikwijdte: • Afbakening van de reikwijdte van de jeugdhulpplicht - aanpassing jeugdwet en bijbehorende regelgeving en AMvB • Gericht op jeugdigen en gezinnen die het meest kwetsbaar zijn of in de meest kwetsbare situaties • Maatschappelijk debat over normaliseren en eigen verantwoordelijkheid

2. Meerjarig financieel kader • Onderscheid zorgvormen landelijk vs regionaal in te kopen en wie is waarvan • Afspraken over een eenduidig te hanteren financieel kader met een besparingsopgave van 1 mrd vanaf 2027 • Inrichten deskundigencommissie en monitor Hervormingsagenda • Afspraken over een afwijkende uitgavenontwikkeling

Implementatie Hervormingsagenda De opgaven vereisen: • Anders denken en anders doen: de jeugdigen en hun gezin en naasten nog meer centraal zetten in alles wat we doen • Versterken relaties met andere domeinen als onderwijs, volwassenenzorg en bestaanszekerheid • Een stevigere regionale governancestructuur met duidelijke definiëring van rollen, taken en onderlinge verhoudingen • Aanpassing van wet- en regelgeving

Aanpassing wet- en regelgeving • Wetsvoorstel ‘wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’, er moet nog duidelijkheid komen over: • Verplichte regionale samenwerking bij inkoop en organisatie van bepaalde vormen van specialistische jeugdhulp • Het vaststellen van een passende regio indeling aan de hand van objectieve criteria • Het vaststellen van zorgvormen die gemeenten in regionaal verband moeten inkopen

• Wetsvoorstel aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) • Aanpassing Jeugdwet en bijbehorende regelgeving • Afbakening van de reikwijdte van de jeugdhulpplicht • Verplichting tot overleg tussen gemeenten en samenwerkingspartners over de visie op pedagogische basis, gerichte preventie en de inrichting van vrij toegankelijke voorzieningen

• Wetsvoorstel ‘Integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders’

Belangrijkste ontwikkelpunten in Zeeland • Zorglandschap Zeeland is kwetsbaar door de geografische ligging • Er ontbreekt aanbod • Verbeteren doorgaande lijn en continuïteit van het aanbod • Het ontbreekt aan regie • Er is geen eenduidige visie • Onvoldoende participatie, de stem van cliënten ontbreekt • Te weinig tijd voor analyse en leren, kennisuitwisseling

Onze visie • We gaan uit van een inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen; • We realiseren goede, tijdige en passende hulp en ondersteuning, die zoveel mogelijk met het eigen netwerk en binnen de eigen omgeving plaats vindt; • Hulp en ondersteuning is gericht op het versterken en in standhouden van een sterk eigen sociaal systeem en dat duurzame zelfredzaamheid bevordert; • Ieder kind is veilig en kan zich ontwikkelen; • Wij werken integraal en hebben oog voor alle betrokkenen die hieraan bijdragen.

De opgaven • Jeugdigen en ouders met opvoed- en opgroeivragen moeten op een

laagdrempelige manier terecht kunnen, dichtbij in de stad of het dorp • De jeugdhulpplicht richt zich op jeugdigen en gezinnen in de meest kwetsbare situaties. Hiervoor is passende jeugdhulp beschikbaar. • Jeugdigen en ouders in meest kwetsbare situaties zijn in beeld en kunnen rekenen op een meer integrale aanpak voor hun (vaak complexe) problematiek. Dit vraagt om stevige verbindingen van de jeugdhulp met onder andere het onderwijs, volwassenenzorg en vraagstukken rond bestaanszekerheid.

INHOUDELIJK KADER REGOVISIE 2023-2028 • Zo thuis nabij mogelijk • Laagdrempelige hulp dichtbij huis • Kinderen groeien zoveel mogelijk op in een gezin • Afbouw JeugdzorgPlus, transformatie residentiële zorg, ontwikkeling nieuwe vormen gezins-, pleeg- en ambulante zorg

• Sterke lokale teams • • •

Versterken vakmanschap Onderwijs, volwassenenzorg, bestaanszekerheid en Jeugdhulp verbonden Preventie en vroegsignalering

• Kind en gezin veilig • Ieder kind en gezin veilig • Jeugdigen worden voorbereid op de toekomst

INRICHTINGSKADER 2023-2028 • Harmonisatie werkwijzen in Zeeland • Terugbrengen administratieve lasten en bureaucratie door harmonisatie processen

• Sturing, inkoop, bekostiging • Bepalen wat lokaal, regionaal of bovenregionaal/landelijk • Sturingsvisie en bekostigingsmodel bepalen

• Governance • De governance staat ten dienste van de jeugdige en het gezin • 1 bestuurlijk aanspreekpunt in de regio • Samenhang, duidelijke rol- en taakverdeling tussen gemeenten, inkooporganisatie en zorgaanbieders • Leren en verbeteren door monitoring en analyse

Het (financiële) kader • De uitvoering van de regiovisie vraagt om het maken van bewuste keuzes, anders bepaalt schaarste waar er gaten vallen, met het risico dat jeugdigen tussen wal en schip vallen. • De keuzes richten zich op: • Het beschikbaar gestelde budget minus de bezuinigingsopgave vanuit de hervormingsagenda • De (schaarste aan) inzet van mensen • Het organiserend vermogen van de sector (lokaal vs regionaal)

Gesprek over te maken keuzen Gesprek in kleinere groepen via Break-out Rooms

Gespreksronde 1, 20.00 tot 20.20 uur 1. Het versterken van het voorliggend veld met laagdrempelige en vrij toegankelijke voorzieningen is een lokale aangelegenheid. Of vraagt dit om een meer regionale aanpak? 2. De jeugdhulpplicht moet worden afgebakend en toegespitst op de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen. Er moet een brede maatschappelijke discussie worden gevoerd over normaliseren (van opgroeien/opvoeden). Wat is ‘normaal’ en dus de eigen verantwoordelijkheid van ouders/gezinnen in het omgaan met (opgroei- en opvoed)problemen?

Pauze, 20.20 tot 20.30 uur

Gespreksronde 2, 20.30 tot 20.50 uur 3. We organiseren de jeugdhulp dichtbij het kind en het gezin. In Zeeland is dit echter een uitdaging vanwege onder andere de geografische ligging. Waar liggen grenzen, bijvoorbeeld als het gaat om specialistische jeugdhulp of verblijfszorg (gezinshuizen, residentiële zorg, JeugdzorgPlus)? In welke mate mogen betaalbaarheid en arbeidsmarkt hierbij een rol spelen? 4. Landelijk wordt gesproken over het (weer) invoeren van een solidariteitsprincipe voor hoog-complexe en dure zorg voor de meest kwetsbare jeugdigen. Hoe denkt u daarover?

Terugkoppeling en vervolg

Vervolg • De presentatie en een samenvatting op hoofdlijn van de gesprekken in de groepjes worden opgestuurd • De opgehaalde input wordt meegenomen in de tot stand koming van de regiovisie • Besluitvormingsproces is gericht op september 2023 in de gemeenteraden • Daarna wordt een uitvoeringsagenda opgesteld die in diverse ontwikkellijnen en/of werkgroepen in de komende jaren wordt uitgevoerd

Bedankt voor uw input!