Programmabegroting 2025-2028
Tekst van het document
Programmabegroting 2025-2028
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................... 3 Voorwoord ............................................................................................................................. 4 Begroting in één oogopslag ................................................................................................... 7 Algemeen .............................................................................................................................. 8 Programma's ....................................................................................................................... 15 Programma Leefbaarheid ................................................................................................. 15 Programma Aantrekkelijke stad........................................................................................ 27 Programma Sociale samenhang ...................................................................................... 37 Programma Bestuur ......................................................................................................... 55 Overhead .........................................................................................................................
59 Algemene dekkingsmiddelen............................................................................................ 61 Verplichte beleidsindicatoren............................................................................................ 63 Paragrafen .......................................................................................................................... 66 Paragraaf lokale heffingen ............................................................................................... 66 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................... 75 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 85 Paragraaf financiering ...................................................................................................... 88 Paragraaf bedrijfsvoering ................................................................................................. 93 Paragraaf grondbeleid ...................................................................................................... 96 Paragraaf verbonden partijen ......................................................................................... 106 Paragraaf wet open overheid .........................................................................................
123 Majeure projecten .......................................................................................................... 124 Wind in de Zeilen ........................................................................................................... 131 Reserves en voorzieningen ............................................................................................ 133 Taakstellingen ................................................................................................................ 148 Financiële begroting .......................................................................................................... 151 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ............................................................ 151 Financiële positie ........................................................................................................... 154
3
Voorwoord Voor u ligt de programmabegroting 2025. Hierin staan alle begrote uitgaven en inkomsten van de gemeente Vlissingen. De omvang van de begroting is € 313 miljoen. Financieel Dankzij grote inspanningen in de afgelopen jaren kunnen we nu eindelijk een sluitende begroting presenteren. Dat wil zeggen dat we de komende jaren niet meer geld uitgeven dan er binnenkomt. Dit is een belangrijke stap om afronding van de artikel 12 status te bewerkstelligen waar we sinds 2015 in verkeren. We hebben de afgelopen periode lastige keuzes moeten maken om te komen tot deze sluitende begroting. Zo gaan we ons extra inspannen om de stijging van de kosten van de jeugdhulp af te vlakken. Ditzelfde geldt ook voor werk en inkomen. Ook verhogen we de toeristenbelasting en passen we het investeringsniveau aan. Of Vlissingen hiermee ook definitief uit de artikel 12 status komt is een vraag die de komende periode in overleg met de artikel 12 inspecteur en de gemeenteraad besproken zal worden. Uiteindelijk neemt de fondsbeheerder, namens de ministeries van Binnenlandse Zaken en Financiën, hierover een besluit. Wij zullen daarbij nadrukkelijk naar het meerjarenperspectief kijken want ondanks het feit dat we nu een sluitende programmabegroting laten zien, is het een grote uitdaging om ook op lange termijn te groeien naar een financieel stabiele gemeente.
Uiteraard speelt ook mee dat we nog steeds een negatieve algemene reserve hebben. Om ons weerstandsvermogen op peil te krijgen zal deze moeten toegroeien naar een voldoende positief saldo. Met de artikel 12 inspecteur gaan we in gesprek over het saneren van de algemene reserve en het op peil brengen van ons weerstandsvermogen. Speerpunten In deze programmabegroting werken we verder aan de speerpunten van het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Samen kunnen we meer!’. We zijn inmiddels over de helft van de coalitieperiode heen en daarmee is het belangrijk om koers te blijven houden onder steeds wisselende omstandigheden. Zo heeft de gemeenteraad deze zomer besloten om de inkomensgrens voor armoedebeleid op te trekken van 110 naar 120 procent. Waardoor dus meer inwoners een beroep kunnen doen op allerlei regelingen voor armoedebestrijding. Onder andere deze intensivering werken we in deze programmabegroting verder uit. Op de verschillende beleidsterreinen werken we aan het waarmaken van onze ambities. We zetten in op het vergroten van de leefbaarheid met verschillende programma’s en acties op het gebied van verkeer, duurzaamheid, circulariteit en veiligheid.
Ten aanzien van veiligheid voeren we bijvoorbeeld acties uit op het gebied van criminaliteit en ondermijning in de havens en ten aanzien van duurzaamheid werken we met verschillende maatregelen toe naar een groenere en gezondere leefomgeving. Sociaal domein Voor voldoende positief financieel perspectief voor de gemeente zijn met name in het sociaal domein door middel van het investeringsfonds belangrijke acties in gang gezet met meerjaren ambities gericht op 2028. De druk op deze ambities is groot. Dat wordt veroorzaakt door een grote zorgvraag bij de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, maar vooral het zorgdomein jeugd laat al jaren een zorgwekkende groei zien. Dit geldt zowel voor de prijsontwikkeling als de groei in het volume van jeugdigen waarvoor een beroep wordt gedaan op de Jeugdwet terwijl de financiering van de rijksoverheid achterblijft. Tot slot Ondanks dat Vlissingen financieel nog altijd in een lastige positie verkeert, zien we de toekomst met vertrouwen tegemoet. Iedereen ziet dat er veel gebeurt in Vlissingen, OostSouburg, Ritthem en het havengebied. Graag danken wij onze medewerkers en iedereen die een bijdrage levert aan de gemeente Vlissingen in welke vorm dan ook. College van burgemeester en wethouders, oktober 2024
4
Leeswijzer Digitale presentatie Een belangrijke wijziging voor de planning en control cyclus van de gemeente Vlissingen is dat we in 2024 zijn overgegaan naar een nieuwe rapportagetool met meer digitale (presentatie) mogelijkheden. Uitgangspunt hierbij is dat voortaan de digitale presentatie van de begroting de basis vormt en dat de vormgeving van de begroting daarop is afgestemd. Deze digitale versie is te vinden op: https://vlissingen.begrotingsapp.nl/ Begrijpbare begroting De gemeenteraad wil graag de kwaliteit van de planning en control documenten van de gemeente Vlissingen verbeteren. Zij wil naar behapbare en leesbare documenten die het bestuur helpen zich op hoofdlijnen te richten en die begrijpelijk zijn voor gebruikers van deze documenten. Deze, in 2023 afgesproken presentatiewijze, is onder begeleiding van de argumentenfabriek tot stand gekomen. Het resultaat hiervan is inmiddels zichtbaar in de wijze waarop de programma’s leefbaarheid en bestuur zijn gepresenteerd. Deze manier van rapporteren zal de komende jaren worden uitgebreid naar de gehele begroting en verder worden geoptimaliseerd. Hierbij moet u denken aan minder tekst en/of meer ondersteuning door visualisaties. Niet alle taakvelden komen terug aangezien de focus ligt op speerpunten en het bereiken van maatschappelijke effecten. Daarnaast hebben we niet per thema aangegeven wat de lasten en baten zijn.
De afzonderlijke lasten en baten van de taakvelden hebben we in het overzicht 'Wat mag het kosten?' per programma opgenomen. In het hoofdstuk Financiële begroting hebben we de financiële overzichten per taakveld van alle programma's in een overzicht opgenomen. In het onderdeel 'Wat is de mate van invloed van de gemeente op het bereiken van de doelen voor dit thema?' geven we met een cijfer een score aan wat de mate van invloed is. Dit doen wij via een vijfpuntsschaal waarbij 1= zeer kleine invloed en 5= zeer grote invloed. Indeling van de Programmabegroting Algemeen: Hier gaan we in op de financiële positie van de gemeente Vlissingen. Programma's: In deze hoofdstukken nemen we de beleidsbegroting op. De programmabegroting bestaat uit 4 inhoudelijke programma's, te weten Leefbaarheid, Aantrekkelijke Stad, Sociale Samenhang en Bestuur. Daarnaast zijn er de verplichte overzichten voor de Algemene Dekkingsmiddelen en Overhead. Als laatste wordt een overzicht met de verplichte beleidsindicatoren gegeven. Paragrafen: Hierin staan de verplichte paragrafen op basis van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) en lichten wij een aantal onderwerpen nader toe, te weten: •
Lokale heffingen
•
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
•
Onderhoud kapitaalgoederen
•
Financiering
•
Bedrijfsvoering
•
Grondbeleid
•
Verbonden partijen
•
Wet open overheid
•
Majeure projecten
•
Wind in de Zeilen
5
•
Reserves en voorzieningen
•
Taakstellingen
Financiële begroting: Hier staat de toelichting op het overzicht van de baten en lasten en de financiële positie van de gemeente Vlissingen. Wijziging BBV Met ingang van begrotingsjaar 2025 zijn de taakvelden op het gebied van Wmo en jeugd herzien. Dit leidt ertoe dat een aantal taakvelden in programma Sociale Samenhang vanaf 2025 geen cijfers meer bevatten. Die hebben we in deze begroting overgebracht naar de nieuwe taakvelden. Financieel Startpunt van de begroting is de op 3 juli 2024 vastgestelde kadernota. De begrotingswijzigingen die daarna zijn vastgesteld hebben we meegenomen tot en met september 2024.
6
Begroting in één oogopslag
7
Algemeen 2.1 Financiële Positie Analyse van kadernota naar begroting Hieronder treft u een tabel aan met de analyse van de kadernota 2025 naar de programmabegroting 2025 en meerjarenramingen 2026-2028. Dit is een analyse op hoofdlijnen van de mutaties die na het opstellen van de kadernota 2025 zijn gemaakt. We hebben een splitsing gemaakt in de mutaties na de kadernota 2025 en de extra inspanningen van het college ten behoeve van het exit artikel 12-proces. Zoals u ziet gaan we van een niet sluitende kadernota naar een sluitende begroting. Hier liggen een aantal oorzaken aan ten grondslag. Zo was ten tijde van het opstellen van de kadernota het financieel perspectief veel minder dan het nu is. Ook de mei- en septembercirculaires van het gemeentefonds dragen positief bij aan het saldo. Daarnaast hebben we scherpe keuzes moeten maken door bijstellingen in de budgetten van de jeugdhulp, de Wmo en hebben we het investeringsniveau opnieuw bijgesteld. De extra inspanningen die we daar bovenop hebben gedaan leiden tot een meerjarig sluitende begroting. Financiële analyse (bedragen x € 1.000) (- is nadeel)
2025
2026
2027
2028
Stand begrotingssaldo kadernota 2025 (= vertrekpunt)
-5.068
-9.645
-8.333
-8.956
1. Bijstelling budget jeugdhulp
1.057
1.922
1.279
1.985
2. Bijstelling begroting Wmo
2.121
1.902
1.335
422
3. Doorbelasting en overhead
1.348
1.651
1.788
1.739
Mutaties na de kadernota 2025:
4. Rente
16
-146
-525
-1.007
5. Herijking investeringsprogramma
423
2.037
1.261
734
6. Meicirculaire 2024
-81
280
519
266
7. Septembercirculaire 2024
1.259
879
530
-13
8. Diverse budgetbijstellingen
90
-418
-237
-132
9. Ophogen grens minimabeleid
-870
-870
-870
-870
-406
-120
516
815
150
150
150
1.829
1.859
1.859
Extra inspanningen college t.b.v. exit artikel 12-proces: 10. Toeristenbelasting 11. Bezuiniging VZG richtlijn GR'en 12. Rekening houden met OZB opbrengst JCV
779
13. Stopzetten storting eigen bijdrage in algemene reserve 14. Bijstelling jeugdprognose
250
750
1.250
15. Aanpassen investeringsniveau
100
200
300
400
16. Begrotingsanalyse 2e fase
300
400
500
600
5.357
9.946
9.155
8.977
290
300
822
21
Totaal mutaties na kadernota 2025 TOTAAL BEGROTINGSSALDO
1. Bijstelling budget jeugdhulp In de programmabegroting 2025 actualiseren we de budgetten op jeugdhulp. De mutaties op het budget jeugdhulp zijn te verdelen in ontwikkelingen na besluitvorming kadernota 2025 en voortschrijdend inzicht.
8
Toelichting budget jeugdhulp (bedragen x € 1.000) (- is nadeel)
2025
2026
2027
2028
207
204
214
435
1.600
1.635
1.635
1.804
1.849
2.070
0
-500
-400
-300
Ontwikkelingen na besluitvorming kadernota 2025: Taakmutatie meicirculaire 2024 Compensatie rijkskorting hervormingsagenda jeugd meicirculaire 2024
1.611
Verwachte compensatie rijkskorting hervormingsagenda jeugd Totaal mutaties ontwikkelingen
1.818
Voortschrijdend inzicht: Later te realiseren taakstelling
-800
Pilot Jeugd Diverse technische aanpassingen jeugdbudgetten
39
618
-170
215
Totaal mutaties voortschrijdend inzicht
-761
118
-570
-85
Totaal bijstelling budget jeugdhulp
1.057
1.922
1.279
1.985
Toelichting: Ontwikkelingen na besluitvorming kadernota 2025: •
Indexeringen waarmee in kadernota rekening is gehouden worden nu gecompenseerd met de meicirculaire 2024.
•
Compensatie in meicirculaire 2024 voor nog niet door Rijk ingevulde korting hervormingsagenda jeugd.
•
Verwachte compensatie voor nog niet door Rijk ingevulde korting hervormingsagenda jeugd, dit conform de begrotingsrichtlijnen van de provinciaal toezichthouder.
Voortschrijdend inzicht: •
Taakstelling 2025 jeugdhulp is opgenomen in de begroting 2024. Verwachting is dat taakstelling vanaf 2026 wordt gerealiseerd.
•
Structurele opname van investeringskosten pilot jeugd.
2. Bijstelling begroting Wmo In de programmabegroting 2025 actualiseren we de Wmo begroting. Bij het opstellen van de kadernota was de Wmo begroting nog een PM post. Hoewel er de nodige onzekerheden blijven, hebben we nu meer inzicht. De totale ruimte op de Wmo budgetten ziet er voor de komende jaren als volgt uit: Bijstelling begroting Wmo (bedragen x € 1.000) (- is nadeel)
2025
2026
2027
1. Wmo lumpsum Aanvullende Zorg
2.553
2.203
1.536
559
2. Wmo PGB's
-605
-641
-686
-745
3. Wmo Maatwerkvoorzieningen
273
281
281
274
4. Wmo Pilot voorzorg wachtlijsten
-100
-100
-100
-100
0
-109
-246
-417
2.121
1.634
785
-429
268
550
851
1.902
1.335
422
5. Wmo Voorzieningen/ hulpmiddelen Subtotaal 6. Septembercirculaire Wmo index Totaal bijstelling begroting Wmo
2.121
9
2028
(1) Lagere lasten Wmo aanvullende zorg Voor 2025 en verder hanteren we de prijsindexaties die we contractueel hebben afgesproken. Daarnaast houden we rekening met een stijging van de klantaantallen op basis van Wmo-voorspelmodel van de VNG. Deze indexaties zijn hoger dan in onze huidige budgetten is opgenomen. Daarom wordt het gepresenteerde voordelige saldo na begrotingsjaar 2025 met het jaar kleiner. (2) Hogere lasten Wmo Pgb’s De Pgb’s (Persoonsgebonden budget) waren in de huidige situatie alleen incidenteel bijgeraamd voor 2022, 2023 en 2024. We ramen deze nu structureel door op het huidige niveau. (3) Lagere lasten Wmo maatwerk voorzieningen Na 2022 zijn deze voorzieningen verder afgenomen. Het betreft o.a. maatwerk ontzorgen inclusief medische adviezen, kortdurend verblijf en individuele begeleiding landelijk. (4) Hogere lasten voor dekking pilot voorzorg wachtlijsten € 100.000 De Pilot Voorzorg Wachtlijsten (Ergotherapeut) ramen we voor het jaar 2025 op € 100.000, conform collegebesluit 19 maart 2024, en daarna structureel. Op basis van de succesvolle ervaringen uit de eerste pilot in 2023 gaan we ervan uit dat we de inzet van de ergotherapeut continueren vanaf 2026 en opnemen in de reguliere werkwijze na afloop van de pilotfase.
(5) Hogere lasten Wmo-vervoer, woonvoorzieningen en hulpmiddelen Voor 2025 en verder houden we de volume-indexaties aan uit het Wmo-voorspelmodel. Daarnaast hebben we de contractuele prijsindexaties toegepast, voor zover deze bekend zijn. (6) Septembercirculaire Wmo index demografie In de toekomst wordt een nader te bepalen deel van de Wmo niet langer via het Gemeentefonds uitgekeerd, maar via een aparte financiering. Hierbij wordt nog een passende geobjectiveerde indexering onderzocht die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Vooruitlopend op de uitwerking is voor 2026 tot 2029 een oplopend bedrag gereserveerd voor een aanvullende indexering. In de septembercirculaire 2024 zijn deze middelen toegevoegd aan het cluster Individuele voorzieningen Wmo, zodat gemeenten hiermee rekening kunnen houden in hun meerjarenbegroting. 3. Doorbelasting en overhead Geraamde doorbelasting uren op projecten. Doordat we meer personeel inzetten op investeringswerken en werk voor grondexploitaties komen deze kosten ten laste van de projecten zoals bijvoorbeeld Kenniswerf of Scheldekwartier en ontstaat er een voordeel op de reguliere exploitatie. 4.
Rente De stijging van de rentelasten wordt veroorzaakt door onder anderen het uitkeren van de reserve beschermd wonen in 2025, jaarlijkse uitgaven van reserves, uitgaven van de reeds ontvangen SPUK-gelden en besteding inzet van WIZ gelden voor kenniswerf 5 welke in het verleden zijn ontvangen. 5. Herijking investeringsprogramma In de kadernota 2025 hebben we aangegeven dat we een oplopende investeringsopgave hebben. Dit wordt veroorzaakt doordat we jaarlijkse nieuwe investeringen opnemen en doordat de uitvoering van lopende investeringen om diverse redenen vertraagt. In aanloop naar deze begroting is de herijking verder uitgewerkt en aangepast. Daarnaast hadden we in de kadernota 2025 abusievelijk de kapitaallasten van de parkeergarage machinefabriek niet lasten neutraal opgenomen, dat corrigeren we.
10
6. Meicirculaire 2024 In deze programmabegroting hebben we de financiële effecten van de meicirculaire 2024 verwerkt. In onderstaand overzicht zijn de mutaties uit de meicirculaire 2024 opgenomen. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij naar het online document van de meicirculaire 2024. Meicirculaire 2024 (bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
182.379
176.305
180.670
184.628
2.931
6.528
6.322
4.442
185.310
182.833
186.992
189.070
Meicirculaire 2024 (exclusief taakmutaties, integratie- en doeluitkeringen)
-2.652
1.666
1.664
5.571
Reeds opgenomen in kadernota 2025
-2.571
-214
-490
3.670
-81
1.880
2.154
1.901
1.600
1.635
1.635
280
519
266
A. Begroting 2024 o.b.v. decembercirculaire 2023 B. Mutaties meicirculaire 2024 Begroting 2025 o.b.v. meicirculaire 2024 (A+B) Mutaties voor de begroting 2025:
Totaal AF: Stelpost jeugd (is reeds opgenomen in budget jeugdhulp, zie toel. bij 1) Totaal mutaties meicirculaire 2024 voor de begroting 2025
-81
7. Septembercirculaire 2024 In deze programmabegroting hebben we de financiële effecten van de septembercirculaire 2024 verwerkt. In onderstaand overzicht zijn de mutaties uit de septembercirculaire 2024 opgenomen. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij naar het online document van de septembercirculaire 2024. September 2024 (bedragen x € 1.000)
2025
A. Begroting 2024 o.b.v. meicirculaire 2024
185.310
B. Mutaties septembercirculaire 2024
1.752
Begroting 2025 o.b.v. septembercirculaire 2024 (A+B)
187.062
2026
2027
2028
182.833 186.992 189.070 1.695
1.466
1.207
184.528 188.458 190.277
Mutaties voor de begroting 2025: septembercirculaire 2024 (exclusief taakmutaties, integratie- en doeluitkeringen)
1.259
1.147
1.081
838
AF: Stelpost Wmo (is reeds opgenomen in budget Wmo, zie toel. bij 2)
0
-268
-551
-851
Totaal mutaties septembercirculaire 2024 voor de begroting 2025
1.259
879
530
-13
8. Diverse budgetbijstellingen We hebben diverse budgetten geactualiseerd. Per saldo ontstaat hiervoor in 2025 een voordeel en vanaf 2026 een nadeel. De grootste onderdelen hiervan betreffen: •
We stellen de begroting 2025 van de gemeenschappelijke regelingen GGD en OLAZ.
•
In 2025 organiseren wij een ontmoetingsdag/vergadering van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG).
•
De uitbetaling van de eindafrekening over 2023 van Zwembad de Vrijburg ontvangen we in 2025.
11
•
De raad heeft op 27 juni 2024 het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) kades vastgesteld. Vanaf 2027 valt € 235.000 structureel vrij van het begrote onderhoudsbudget.
9. Ophogen grens minimabeleid De gemeenteraad heeft op 3 juli 2024 de kadernota 2025 geamendeerd vastgesteld. Met dit besluit is de opdracht gegeven om de toegang tot de minimaregelingen te verruimen voor huishoudens met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. De kosten voor dit besluit bedragen naar verwachting maximaal € 870.000 per jaar. 10. Toeristenbelasting In de raming hielden we rekening met het gereedkomen van enkele grotere verblijfsaccommodaties. Deze accommodaties zijn nog niet gerealiseerd waardoor de opbrengst achterblijft in 2025. De opbrengst hiervan verwachten we pas vanaf 2027. In 2025 verhogen we het tarief naar € 2,50 per overnachting. In de jaren daarna verhogen we tot en met 2028 ieder jaar het tarief met € 0,25. Daarnaast houden we bovenop dit tarief rekening met inflatie van 3,9%. 11. Bezuiniging o.b.v. VZG richtlijn GR'en Jaarlijks passen we onze bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen op basis van de VZG richtlijn. Deze richtlijn voorziet in een inflatiecorrectie en de mogelijkheid om een bezuiniging op te leggen. Het opleggen van een bezuiniging op basis van de VZG richtlijn is afhankelijk van de ontwikkeling van de algemene uitkering. Omdat de algemene uitkering als gevolg van het "ravijnjaar" in 2026 flink afneemt is het voornemen van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten om voor 2026 een bezuiniging op te nemen in de VZG richtlijn.
We vinden het verantwoord om hierop te anticiperen. 12. OZB opbrengst JCV Wij verwachten vanaf 2028 de eerste OZB in rekening te kunnen brengen voor het JCV (Justitieel Complex Vlissingen). Vanaf dat jaar nemen we een structurele meeropbrengst hiervoor op in onze begroting. 13. Vervallen storting eigen bijdrage Vanwege onze artikel 12 status dragen we jaarlijks € 1,8 miljoen bij aan de sanering van onze algemene reserve. We willen graag de artikel 12 status verlaten. In 2025 voegen we de bijdrage voor een laatste keer toe aan onze algemene reserve ter versterking van ons weerstandsvermogen. Vanaf 2026 gebruiken we de bijdrage om een sluitende meerjarenbegroting te hebben. 14. Bijstelling jeugdprognose De PM posten uit de kadernota 2025 voor jeugd (ondersteuningsteam optimalisatie processen jeugd en aanbesteding jeugdhulp) hebben we in de begroting 2025-2028 vertaald naar een inspanningsverplichting van € 250.000 in 2026, € 750.000 in 2027 en vanaf 2028 structureel € 1.250.000. 15. Aanpassen investeringsniveau In de begroting 2024 hebben we opgenomen dat ook na herijking van de investeringen we ervan uitgaan dat 80% tijdig wordt gerealiseerd. We passen dit aan naar 75%. Daarnaast komen we met kaders om voor de toekomst te komen tot een nog realistischer investeringsplanning. 16.
Begrotingsanalyse 2e fase Om te komen tot een nog realistischer begroting voeren we een begrotingsanalyse uit. Aanleiding hiervoor zijn de jaarlijkse overschotten bij de jaarrekening en het onderzoek naar de exit artikel 12 status. De uitvoering van de begrotingsanalyse vergt een langere
12
doorlooptijd dan vooraf gedacht. Om die redenen hebben we dit opgesplitst in twee fasen. Het resultaat van de 1e fase van de begrotingsanalyse is verwerkt in de kadernota 2025. De 2e fase van de begrotingsanalyse is nog niet afgerond maar we vinden het verantwoord om hier op de uitkomsten vooruit te lopen. De begrotingsanalyse verwachten we eind 2024 af te ronden.
2.2 Plan van aanpak sociaal domein Samenvatting tekort sociaal domein In het jaar 2025 gaan we verder met de uitvoering van het plan van aanpak artikel 12vervolgtraject sociaal domein. We hebben op basis van het inspectierapport 2021-2022 voor de jaren 2021 en 2022 aanvullende uitkeringen ontvangen van in totaal ca. € 5 miljoen. De artikel 12-inspecteur stelt voor de jaren 2023 en 2024 weer een inspectierapport op dat we eind 2024 verwachten te ontvangen. Met ingang van 1 januari 2023 is het artikel 12-onderzoek verbreed. Tot en met 2022 was het onderzoek gericht op alleen het sociaal domein. Dit is verbreed naar de gehele begroting en daarmee ook het klassiek domein. Dit betekent dat alle financiële intensiveringen vanaf 1 januari 2023 zijn onderworpen aan de O&O-toets (Onontkoombaar en Onuitstelbaar) van de inspecteur. In het kader van het Artikel 12-proces heeft de inspecteur in het Inspectierapport 2021-2022 een aantal(vervolg-)opdrachten geformuleerd voor de periode 2023 en 2024. Deze opdrachten omvatten een aantal structurele ingrepen (hefbomen) en een reeks van projectmatige quick wins, een en ander onder meer opgenomen in het zogenaamde investeringsfonds sociaal domein. De samenstelling en prioritering van de opdrachten is dynamisch. Dat wil zeggen dat er opdrachten na afronding uit weg kunnen vallen en onderweg ook opdrachten aan toe kunnen worden gevoegd.
Hier ligt ook een verbinding met de ambitie om op korte termijn te komen tot een afronding van de artikel 12-status. In onderstaande tabel is uiteengezet hoe het tekort op het sociaal domein is opgebouwd. Hieruit blijkt dat we als gemeente Vlissingen fors tekort komen op het sociaal domein. Opbouw van het tekort sociaal domein (bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
Taakvelden sociaal domein (excl. taakveld 7.1 volksgezondheid).
-135.679
-136.179
-137.370
-142.115
Overhead Gemeentefonds (septembercirculaire 2024) Totaal tekorten op sociaal domein
-6.672
-6.327
-6.634
-6.802
134.081
131.281
133.665
136.083
-8.270
-11.225
-10.339
-12.834
2.3 Voortgang saneringsbegroting In het kader van artikel 12 van de Financiële Verhoudingswet hebben we een beschikking van 19 december 2019 met het besluit over de aanvullende uitkeringen 2019 t/m 2029 aan Vlissingen. Dit besluit bevat ook een saneringsbegroting voor de algemene reserve. Onderstaande tabel geeft inzicht in hoeverre de realisatie van deze saneringsbegroting op schema ligt.
13
Voortgang saneringsbegroting (bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
Algemene reserve o.b.v. jaarrekening 2023 en onttrekking in 2024 *
-40.054
-33.752
-24.661
-17.360
-9.538
Begrotingssaldo
-2.470
290
301
822
21
Jaarlijkse bijdrage artikel 12
8.772
8.801
7.000
7.000
4.805
Totaal
-33.752
-24.661
-17.360
-9.538
-4.713
Algemene reserve conform beschikking artikel 12 rapport 2017/2018
-49.398
-37.667
-25.554
-13.287
-2.918
Verschil algemene reserve t.o.v. saneringsbegroting
15.646
13.006
8.194
3.749
-1.795
* In de 2e bestuursrapportage 2024 wordt voorgesteld € 5 miljoen vanuit de reserve sociaal domein te onttrekken en toe te voegen aan de algemene reserve. Ten tijde van het opstellen van de begroting 2025 was de 2e bestuursrapportage nog niet vastgesteld. Daarom is deze mutatie nog niet opgenomen.
De jaarlijkse bijdrage artikel 12 bestaat uit een jaarlijks bedrag van € 7 miljoen t/m 2027 en € 4,8 miljoen in 2028 van de fondsbeheerders en een eigen bijdrage van € 1,7 miljoen (met jaarlijkse indexatie van 1,6%). Een positief jaarrekeningresultaat moet overigens worden gebruikt voor de sanering van de algemene reserve. Vanaf 2026 hebben wij in deze begroting onze eigen bijdrage gebruikt om tot een sluitend meerjarenperspectief te komen. De artikel 12-inspecteur voert in 2023 en 2024 een actualisatie-onderzoek uit. Dit onderzoek gaat onder andere in op de hoogte van de te saneren algemene reserve, de benodigde hoogte van de OZB, de hoogte van eigen bijdrage aan de algemene reserve en de hoogte van de aanvullende uitkering.
14
Programma's Programma Leefbaarheid Programmadoel Leefbaarheid We willen dat iedereen in Vlissingen kan meedoen in de samenleving. We willen een leefbare stad, dorp, buurt of straat, waarin het prettig wonen, leren, werken of ontspannen is. Daarom zijn in deze begroting dit onze belangrijkste doelen voor het programma Leefbaarheid: •
Openbare Orde en Veiligheid: We zetten bij voorkeur preventief en zoveel mogelijk Zeeuws breed in op het voorkomen van overlast, dragen zorg voor de veiligheid en we pakken (ondermijnende) criminaliteit aan.
•
Verkeer en vervoer: We willen ons veilig kunnen verplaatsen door de gemeente, zetten in op duurzame vormen van vervoer, met goede verbindingen voor fietser en voetganger en minder parkeren in het centrum voor een gezondere, groene leefomgeving.
•
Circulair: We zetten in op een circulaire samenleving. We stimuleren inwoners om hun huishoudelijk afval zoveel mogelijk te scheiden. Bedrijven en organisatie stimuleren we om het bedrijfsafval te verminderen. Circulair bouwen en (daardoor) minder verspilling wordt de norm.
•
Duurzaamheid: We bepalen samen de doelen voor klimaat, energie en milieu en leggen deze vast in het Programma toekomstbestendige leefomgeving
1.1 Openbare orde en veiligheid Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen voor het thema Openbare orde en veiligheid? •
Uit cijfers en input van professionals concluderen we dat de overlast van mensen met "onbegrepen" gedrag toeneemt en dat de complexiteit en de impact van de overlast toeneemt.
•
De gemiddelde leeftijd van bij jeugdoverlast betrokken jongeren is lager (tussen de 12-15 jaar) dan voorheen.
•
Meer jongeren dan voorheen bezitten wapens (vooral steekwapens) Ook zijn ze vaker dan voorheen betrokken bij criminele handelingen.
•
Overheden in Zeeland werken samen om hun besturen en organisaties weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit.
Wat zijn de belangrijkste beleidsdoelen voor het thema Openbare orde en veiligheid? •
De aanpak van zorg en veiligheid, in het bijzonder de aanpak van personen met "onbegrepen" gedrag, kenmerkt zich door een casuïstische aanpak. Dit betekent dat veel partners uit de zorg- en veiligheidsdomeinen bij elkaar zitten om een specifieke casus te bespreken. Vanuit de oplossingen uit specifieke casussen moeten we komen tot meer algemeen toepasbare oplossingen die mogelijk al in preventieve zin kunnen leiden tot een daling van het aantal meldingen. Naast deze specifieke aanpak bespreken we ook integraal de lijst met personen met "onbegrepen" gedrag binnen een gemeente. Dit heeft als doel om een duidelijk beeld te hebben en te houden over de aard en omvang van de problematiek.
15
•
De aanpak van jeugd en veiligheid in preventieve zin moet altijd zijn dat de boodschap een actueel probleem raakt en dat we de doelgroep ook daadwerkelijk bereiken met onze boodschap. Dit alles vanuit een Zeeuwse gemeentelijke aanpak.
•
Bij de aanpak van jeugd en veiligheid in repressieve zin zoeken we samenwerking tussen zorg en veiligheid en de (ambulante) hulpverlening om het overlastgevende gedrag te stoppen en een barrière op te werpen voor het verder afglijden in de criminaliteit. We streven naar een integrale persoonsgerichte aanpak gericht op het oplossen van de problemen voor de individuele jongere.
•
Het doel is om te komen tot een Zeeuwse aanpak op ondermijning. Zeeland is kwetsbaar in de beperkte beschikbaarheid van mensen in de uitvoering in relatie tot het grote gebied waar Zeeland voor verantwoordelijk is. Binnen een Zeeuwse samenwerking bundelen we de krachten en zetten we onze kennis en capaciteit gerichter in op een aantal fenomenen.
Wat zijn de indicatoren bij de beleidsdoelen voor het thema Openbare orde en veiligheid? •
Een zichtbaar ingezette daling van het aantal overlastmeldingen van mensen met "onbegrepen" gedrag.
•
Een zichtbaar ingezette daling van het aantal jeugdoverlastmeldingen.
•
Een stijging van het aantal integraal opgepakte ondermijningszaken.
Wat zijn de belangrijkste activiteiten van de gemeente? •
Wij werken aan een Zeeuwse preventie-agenda, gericht op het bereiken van de jongeren.
•
Wij werken aan een stevige overlegstructuur met de relevante zorg- en veiligheidspartners. Deze richt zich op het vroegtijdig signaleren van overlastlocaties en overlastgevende jongeren/groepen. Daarnaast richten we ons op een oplossingsgerichte persoonsgerichte aanpak met gezamenlijke doelstellingen, prioriteiten en monitoring van de resultaten.
•
Wij brengen overlastlocaties en overlastgevende jongeren in kaart.
•
Wij gaan het aanbod jeugdwerk en sportactiviteiten uitbreiden.
•
Wij bieden trainingen aan havenmedewerkers aan om hen weerbaar te maken tegen druk van criminelen.
•
Wij gaan een gemeentelijk haventeam inzetten in de havens van Zeeland en WestBrabant om de bestuurlijke aanpak in de haven te versterken.
•
Wij zetten in op preventie en vroegsignalering van personen met "onbegrepen" gedrag.
•
Wij voeren een pilot uit om te inventariseren op welke wijze een Bestuurlijk Interventieteam Ondermijning in Zeeland de gemeenten kan helpen aan slagkracht en continuïteit in de aanpak van ondermijnende criminaliteit.
•
Wij werken aan een betere gemeentelijke en integrale informatiepositie in de aanpak van ondermijning.
•
We zetten actief in op de aanpak en preventie van jeugdcriminaliteit door/met de inzet van de Preventie met Gezag gelden.
•
We werken integraal samen aan de integriteit en veiligheid van onze zeehavens binnen het meerjarenprogramma van de Mainportaanpak Zeeland-West Brabant.
16
Wat is de mate van invloed van de gemeente op het bereiken van de doelen voor dit thema? •
In de komende beleidsperiode (2023-2026) een zichtbaar ingezette daling van het aantal overlastmeldingen van mensen met "onbegrepen" gedrag. Beperkt (2): Gemeente fungeert als regievoerder, afhankelijk van externe partijen: Politie- en justitieketen, sociaal domein
•
In de komende beleidsperiode (2023-2026) een zichtbaar ingezette daling van het aantal jeugdoverlastmeldingen Beperkt (2): Gemeente fungeert als regievoerder, afhankelijk van externe partijen: Politie- en justitieketen, jeugdzorg en aanverwante ketenpartners, scholen
•
Een stijging van het aantal integraal opgepakte ondermijningszaken. Beperkt (2): Gemeente fungeert als regievoerder, afhankelijk van externe partijen: Politie- en justitieketen en aanverwante partners in de aanpak van ondermijning.
Welke verbonden partijen zijn betrokken bij het thema Openbare orde en veiligheid? •
North Sea Port
•
Veiligheidsregio Zeeland
•
Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland (RUD)
•
Stadsgewestelijke brandweer (SGB)
•
Buurtbedrijf B.V.
•
Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) (excl. jeugdhulp)
1.2 Verkeer en vervoer Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen voor het thema Verkeer en Vervoer? •
Hoewel de stijging minder wordt, groeit het aantal elektrische voertuigen. Dit vraagt om robuuste laadinfrastructuur.
•
De provincie Zeeland introduceert een andere vorm van openbaar vervoer volgens de Regionale Mobiliteitstrategie.
•
Snelle fietsen en andere lichte motorvoertuigen (zoals fatbikes) zorgen voor meer snelheid op fietspaden.
•
Mobiliteitsarmoede neemt steeds meer toe door oplopende kosten voor vervoer. Een laagdrempelig verkeer- en vervoerssysteem, met veel verschillende vervoerskeuzen, is nodig.
•
Klimaatadaptatie en het verzwaren van het elektriciteitsnet vraagt om meer ruimte in de openbare ruimte. Dit gaat vaak ten koste van ruimte voor verkeer.
•
Deelmobiliteit (zoals deelfietsen, deelauto’s of deelscooters) is een opkomende trend met kansen en aandachtspunten.
Wat zijn de belangrijkste beleidsdoelen voor het thema Verkeer en Vervoer? •
We verlagen op een aantal wegen de snelheid van 50 km/uur naar 30 km/uur en we streven naar minder parkeerplaatsen in het centrum ten behoeve van een natuurlijkere, groenere, klimaatbestendigere en gezondere leefomgeving.
•
We zijn vlot bereikbaar van buitenaf per auto door een goede doorstroming over de A58, Sloeweg en Bossenburghweg. We kunnen vlot naar buiten met de fiets en zijn goed verbonden binnen Vlissingen door een sternet van hoogwaardige fietsroutes. We genieten van laagdrempelige en toegankelijke openbaar vervoerverbindingen en 17
stappen vlot over naar andere vervoersmiddelen bij mobiliteitshubs. Hiermee zijn we fysiek en inclusief verbonden en is vervoer voor iedereen toegankelijk. •
We maken duurzame vervoerskeuzen aantrekkelijk met deelvervoer (deelfietsen en deelauto's) en elektrische laadpalen. Hiermee zijn we duurzaam verbonden en stimuleren we duurzaam vervoer.
•
We stimuleren een sociale en gezonde leefomgeving door lagere gereden snelheden, minder blik op straat en meer ruimte voor comfortabel lopen en fietsen, groen en de beeldkwaliteit.
Wat zijn de indicatoren bij de beleidsdoelen voor het thema Verkeer en Vervoer? •
Percentage van kilometers wegen waar men 50 km/u mag rijden.
•
Aantal parkeerplaatsen dat is omgevormd naar groen.
•
Aantal minuten dat men kwijt is om op de fiets van Paauwenburg en Souburg-Noord tot het centrum te komen (wijken met grootste afstand tot centrum, daarmee maatgevend i.r.t. fietsnetwerk).
•
Aantal minuten dat men kwijt is om per auto vanuit de Bloemenbuurt op de A58 te komen.
•
Fijnmazigheid van opstappunten voor openbaar vervoer.
•
Aantal laadpalen in de gemeente.
Wat zijn de belangrijkste activiteiten van de gemeente? •
Programma Mobiliteit en Parkeerbeleidsplan uitwerken.
•
Verkeerskundige advisering bij herinrichtingsprojecten.
•
Samenwerkingen met provincie en omliggende wegbeheerders over regionale uitdagingen (Sloeweg, Regionale Mobiliteitstrategie, busconcessie, wegwerkzaamheden, etc.).
•
Uitvoeren van beleidsambities.
Wat is de mate van invloed van de gemeente op het bereiken van de doelen voor dit thema? •
We waarderen een aantal 50 km/uur-wegen af naar 30 km/uur. Groot (4): Gemeente besluit over wegencategoriseringsplan.
•
We streven naar minder parkeerplaatsen in het centrum. Groot (4): Deze beleidsvisie is reeds vastgesteld door de gemeenteraad in de Omgevingsvisie.
•
We zijn vlot bereikbaar van buitenaf per auto. Redelijk (3): Gemeente zit aan de knoppen als het gaat om kleinere maatregelen. Het grootste obstakel, de kanaal- en spoorkruising Sloeweg, zal met hulp van provincie, ministerie en overige stakeholders moeten worden gerealiseerd.
•
We kunnen vlot naar buiten met de fiets en we zijn goed verbonden binnen Vlissingen door een sternet van hoogwaardige fietsroutes. Groot (4): Gemeente besluit over hoofdfietsroutenetwerk en kan hoogwaardige fietsroutes inrichten met werk-met-werk.
•
We genieten van laagdrempelige en toegankelijke openbaar vervoerverbindingen en we stappen vlot over naar andere vervoersmiddelen bij mobiliteitshubs. Redelijk (3): Gemeente is voor wat betreft openbaar vervoer afhankelijk van provinciaal beleid.
18
•
We maken duurzame vervoerskeuzen aantrekkelijk met deelvervoer (deelfietsen en deelauto's) en elektrische laadpalen. Groot (4): Gemeente kan marktpartijen toelaten of stimuleren om deelvervoer of laadinfrastructuur aan te bieden of gemeente kan hier zelfs zelf een grote rol in gaan spelen door het zelf aan te bieden.
Welke verbonden partijen zijn betrokken bij het thema Verkeer en Vervoer? •
n.v.t.
1.3 Circulair Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen voor het thema Circulair Een circulaire economie is gericht op het langer in de productieketen houden van grondstoffen, met als doel een optimaal gebruik en hergebruik van grondstoffen, dus met de hoogste waarde voor de economie en de minste schade voor het milieu. Het circulaire beleid is momenteel in ontwikkeling en wordt in 2025 aangeboden aan de raad. Onderstaande ontwikkelingen hebben vooral te maken met huishoudelijk afval. •
Afvalverwerkers stellen hogere kwaliteitseisen aan herbruikbare afvalstromen die gemeenten leveren vanuit het huishoudelijk afval;
•
Zeeuwse milieustraten worden toekomstbestendig gemaakt. Hierbij ligt niet alleen de focus op recycling maar ook op reparatie en hergebruik;
Wat zijn de belangrijkste beleidsdoelen voor het thema Circulair? In 2040 heeft Vlissingen (uit de Omgevingsvisie) een nagenoeg circulaire samenleving doordat: •
een inwoner van Vlissingen in 2050 geen huishoudelijk restafval meer heeft. Tussentijdse doelstellingen hiervoor zijn: o
een inwoner op korte termijn maximaal 100 kg huishoudelijk restafval per jaar heeft;
o
65 procent van al ons huishoudelijk afval wordt in 2035 gerecycled.
•
we de bewustwording bij de consument vergroten om voedselverspilling te verminderen en producten zoals elektronica, textiel en meubels zo lang mogelijk hun waarde te laten behouden.
•
de gemeentelijke organisatie in gebruik en inkoop volledig circulair is en haar consumptie met minstens 20% vermindert.
•
wij ondernemers en organisaties stimuleren om grondstoffen en het aantal kilo's bedrijfsafval te verminderen.
•
in 2040 circulair bouwen in Vlissingen de norm is: ontwerp, bouw, renovatie en sloop gebeuren vanuit de circulariteitsgedachte.
Wat zijn de indicatoren bij de beleidsdoelen voor het thema Circulair? •
Aantal kilo restafval per inwoner per jaar
19
•
Recyclingspercentage 47,7% (Dit is het percentage van het ingezamelde afval dat daadwerkelijk wordt gerecycled)
Wat zijn de belangrijkste activiteiten om de beleidsdoelen voor het thema circulair te bereiken en wat is de mate van invloed van de gemeente? Wat zijn de belangrijkste activiteiten van de gemeente? •
Ontwikkelen en vaststellen gemeentelijk (beleids)programma (werktitel: Toekomstbestendige Leefomgeving) met als onderdeel circulaire economie (College besluit).
•
Ontwikkelen en vaststellen beleidsplan Circulaire Economie Zeeuwse Gemeenten (Raadsbesluit).
•
Invoeren van een nieuw afvalinzamelsysteem waarbij inwoners meer service wordt geboden om afval te scheiden.
•
Aanpassen van milieustraten (locaties waar inwoners grof huishoudelijk afval kunnen inleveren) zodat deze alleen toegankelijk zijn voor Zeeuwse inwoners.
•
Onderzoeken van de mogelijkheden voor het oprichten van circulaire ambachtscentra.
Wat is de mate van invloed van de gemeente op het bereiken van de doelen voor dit thema? •
Inwoners van Vlissingen hebben in 2050 geen huishoudelijk restafval meer. Redelijk (3-4): Gemeente bepaalt inzamelsysteem, verwerkers bepalen o.a. kwaliteitseisen afvalstromen, afhankelijk van Europese en landelijk beleid + regelgeving.
•
Bewustwording bij de consument vergroten. Zeer beperkt/ beperkt (1-2): Gemeente kan via communicatie campagnes bewustwording creëren, afhankelijk van producent en consument.
•
De gemeentelijke organisatie is in gebruik en inkoop volledig circulair en haar consumptie is met minstens 20% vermindert. Redelijk (4): Gemeente kan zelf kaders stellen in haar inkoop beleid.
•
Wij stimuleren ondernemers en organisaties om grondstoffen en het aantal kilo's bedrijfsafval te verminderen. Zeer beperkt/ beperkt (1-2): Gemeente heeft geen taak bij het inzamelen van bedrijfsafval en besloot in 2024 haar inzameling van bedrijfsafval af te bouwen, gemeente kan ondernemers stimuleren via subsidies en bewustwording creëren via communicatie campagnes bewustwording creëren, afhankelijk van producent en consument.
•
In 2040 is circulair bouwen in Vlissingen de norm. Beperkt (2): Gemeente kan kaders stellen via beeld-kwaliteitsplan en omgevingsplan.
20
Welke verbonden partijen zijn betrokken bij het thema Circulair? Gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland - GR. O.L.A.Z. Welke beleidskaders zijn er? •
Grondstoffenbeleid 2020-2024
•
Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening Vlissingen 2022
1.4 Duurzaamheid Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen voor het thema Duurzaamheid in 2025? •
Netcongestie belemmert de verdere elektrificatie die nodig is om bedrijven, woningen en andere gebouwen van het aardgas af te krijgen.
•
Om de samenwerking op energietransitie te bevorderen gaan de Zeeuwse gemeenten nauwer met elkaar samenwerken.
•
Door klimaatverandering hebben we in toenemende mate last van hittestress, wateroverlast en behoefte aan vergroening van de stad en klimaatbestendig bouwen.
•
Door stijgende energieprijzen worden inwoners die energiearmoede ervaren ondersteund met kleine energiebesparende maatregelen.
•
In het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet is afgesproken dat Nederland meet inzet op kernenergie, we de uitfasering van gasgestookte cv-installaties schrappen en het stoppen met de salderingsregeling.
Wat zijn de belangrijkste beleidsdoelen voor het thema Duurzaamheid? •
Op dit thema moeten de beleidsdoelen nog worden geformuleerd en kunnen dus nog niet hier worden opgenomen. In 2025 stelt het college het Programma toekomstbestendige leefomgeving vast na consultatie van de gemeenteraad en beginnen we met de uitvoering. In dit programma worden de belangrijkste beleidsdoelen voor klimaatadaptatie, energietransitie, milieu en circulaire economie opgenomen.
Wat zijn de indicatoren bij de beleidsdoelen voor het thema Duurzaamheid? •
In het Programma toekomstbestendige leefomgeving worden de indicatoren per beleidsdoel vastgesteld.
Wat zijn de belangrijkste activiteiten van de gemeente? De gemeente gaat het Programma toekomstbestendige leefomgeving uitwerken en vaststellen. Hieronder vallen onder andere: •
Uitvoeren van de Nationaal Isolatie Programma’s;
•
Vergroenen van schoolpleinen en openbare buitenruimte;
•
Verduurzamen van maatschappelijk vastgoedgebouwen zoals de gebouwen van de gemeente zelf;
•
Verduurzamen van bedrijventerreinen en werken aan oplossingen netcongestie, bijvoorbeeld door het stimuleren van energiehubs;
•
Uitwerken van de transitievisie warmte;
•
Door verbetering van de samenwerking van de Zeeuwse gemeenten ten aanzien van de energietransitie, is de uitvoering van beleidsmaatregelen efficiënter en doelgerichter. 21
Wat is de mate van invloed van de gemeente op het bereiken van de doelen voor dit thema? •
Het vaststellen van het Programma toekomstbestendige leefomgeving Groot (5): Gemeente stelt zelf het beleid op en vast.
Welke verbonden partijen zijn betrokken bij het thema Duurzaamheid? •
n.v.t.
22
1.5 Wat mag het kosten? Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000)
Jaarrekening
Programma totalen
2023
2024
2025
2026
2027
2028
LASTEN
44.301
49.251
50.131
51.938
53.455
55.259
BATEN
24.033
25.284
23.864
24.927
25.368
26.634
Saldo voor bestemming
20.269
23.967
26.267
27.011
28.087
28.625
468
493
514
535
-33
-33
-33
-33
Programmabegroting
Mutatie reserves Toevoeging reserve transitievisie Toevoeging reserve degeneratievergoeding glasvezel
487
Toevoeging reserve kapitaallasten programma 1
48 1.000
Toevoeging reserve visserijkade
366
Toevoeging reserve aanloopverliezen pg Machinefabr.
440 4.400
Onttrekking reserve visserijkade
-4
Onttrekking reserve kapitaallasten programma 1 Onttrekking reserve degeneratievergoeding glasvezel
-39
Onttrekking reserve bomruimingen Saldo na bestemming
21.079
LASTEN
2023
0.63 Parkeerbelasting 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
-10
-10
-10
-10
-10
29.845
26.691
27.460
28.558
29.116
2024
2025
2026
2027
2028
391
443
488
481
486
503
3.775
4.007
4.206
4.370
4.541
4.718
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.984
1.802
2.165
2.168
2.204
2.290
2.1 Verkeer en vervoer
10.492
11.313
11.855
12.130
12.925
13.672
2.2 Parkeren
1.294
1.213
1.446
2.274
2.152
1.997
1
31
32
32
33
34
2.4 Economische havens en waterwegen
1.010
883
952
1.007
951
999
4.2 Onderwijshuisvesting
4.814
5.039
5.026
5.240
5.812
5.953
5.2 Sportaccommodaties
2.714
2.893
3.204
3.330
3.355
3.713
5.7 Openb groen en (openl) recreatie
4.141
4.361
4.548
4.618
4.741
4.831
7.2 Riolering
4.917
5.185
5.771
6.135
6.413
6.727
7.3 Afval
5.808
5.592
5.555
5.927
6.148
6.110
7.4 Milieubeheer
2.343
5.895
4.128
3.449
2.893
2.893
617
593,547
754
778
802
820
44.301
49.251
50.131
51.938
53.455
55.259
BATEN
2023
2024
2025
2026
2027
2028
0.63 Parkeerbelasting
2.277
2.465
2.539
2.613
2.715
2.820
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
1.088
2.3 Recreatieve havens
7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten
1.2 Openbare orde en veiligheid
132
8
8
8
9
9
1.425
320
265
272
281
290
2.2 Parkeren
723
776
846
1.627
1.673
1.738
2.3 Recreatieve havens
44
64
29
28
29
30
2.4 Economische havens en waterwegen
470
466
549
576
600
623
4.2 Onderwijshuisvesting
333
654
467
483
501
520
5.2 Sportaccommodaties
1.060
849
879
978
1.013
1.043
2.1 Verkeer en vervoer
5.7 Openb groen en (openl) recreatie
306
341
349
358
368
379
7.2 Riolering
6.561
6.813
7.348
7.697
8.056
8.656
7.3 Afval
8.593
8.392
8.428
8.871
9.284
9.650
7.4 Milieubeheer
474
3.505
1.492
727
126
132
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
546
631
666
689
716
744
24.033
25.284
23.864
24.927
25.368
26.634
Totaal baten
23
1.6 Investeringen Onderstaand is een overzicht opgenomen van de investeringen behorende bij dit programma. De investeringsbedragen in 2025 (nr. 1 t/m 17) worden toegelicht. INVESTERINGSPLAN Investeringen (bedragen x € 1.000)
Totaal
2025
2026
2027
2028
1 Verbeteren binnenklimaat Graaf Jan v Nassauschool
1.120
1.120
0
0
0
2 Nieuwbouw kindcentrum Scheldekwartier
11.520
6.000
5.520
0
0
3 Inbreng vervanging tennispark sportpark Bonedijke
1.200
1.200
0
0
0
4 Parkeergarage Machinefabriek
14.700
14.700
0
0
0
5 Vervanging voor LED armaturen: de masten
1.200
400
400
400
0
6 Vervanging voor LED armaturen: LED
1.500
500
500
500
0
7 Rehabilitatie wegen
5.671
700
1.657
8 Rehabilitatie kades k3 t/m k6
6.010
870
5.140
0
0
9 Herinrichting Vlissingsestraat
2.400
250
1.250
900
0
10 Riolering VGRP
18.430
5.559
4.043
11 Investering groen
1.657 1.657
4.328 4.500
3.300
1.300
1.100
900
0
12 Ombouw mobiliteitsnetwerk
50
50
0
0
0
13 Ombouw VRI's naar I VRI's
50
50
0
0
0
14 Ondergrondse opslag
520
130
130
130
130
2.621
355
510
1.068
688
795
795
15 Materieel 16 Herinrichting Walstraat-Noord 17 Hout- en Albionkade
236
236
18 Gymzalen De Wielingen (Scheldemond)
3.240
0
290
2.950
0
19 Sportzaal Machinefabriek
1.850
0
1.850
0
0
20 Nieuwbouw sporthal Weyevliet
5.700
0
2.000
3.700
0
380
0
380
0
0
1.200
0
0
23 Nieuwbouw acc. locatie speeltuin Scheldekwartier
300
0
300
0
0
24 Investeringen begraafplaatsen
175
0
175
0
0
25 Zonnepanelen Machinefabriek
1.300
0
1.300
0
0
0
pm
pm
pm
pm
21 Uitvoeringskosten verkeershinder Badhuisstraat 22 Kindcentrum Paauwenburg L.de Coligny/ Theo Thijssen (SHP 2020-2039)
26 Broedplaats Machinefabriek Totaal investeringsplan
85.468
0 1.200
34.215 26.545 16.533 8.175
1. Verbeteren binnenklimaat Graaf jan v Nassauschool In samenspraak met de schoolbesturen hebben we een nieuw strategisch huisvestingsplan (SHP) voor de periode 2020-2039 opgesteld. Voor de Graaf Jan van Nassauschool is hierin voor de middellange termijn voorzien om te investeren in klimaatverbetering (2025). Met deze investering willen wij het binnenklimaat laten voldoen aan de geldende eisen. 2. Nieuwbouw kindcentrum Scheldekwartier Het doel van de investering is nieuwbouw van het nieuwe kindcentrum Scheldekwartier ter vervanging van drie bestaande scholen (De Branding, Ichtus en Frans Naerebout). In 2024/2025 worden de voorbereidingen voor de realisatie getroffen. In de tweede helft van 2025 wordt beoogd aan te vangen met de realisatie. 3. Inbreng Vervanging tennispark sportpark Bonedijke Voor 2024 wordt de inbreiding van een vervangend tennispark voor de Vlissingse tennisverenigingen voorzien op het sportpark Bonedijke. De voorbereiding van de inbreiding is gestart in 2024 en de aanleg van een kunstgrasveld op Bonedijke is vervroegd naar 2024 om in 2025 te kunnen starten met de inbreiding van het tennispark. Hierbij wordt uitgegaan van een tennispark met 8 tennisbanen en 4 padelbanen. 24
4. Parkeergarage Machinefabriek Voor de ontwikkelingen op het Scheldekwartier wordt een parkeergarage gerealiseerd met 600 tot 650 parkeerplaatsen in de Machinefabriek. Deze parkeerplaatsen zijn vooral nodig voor de nieuw te bouwen woningen rondom het Dok, nieuwe functies in de Machinefabriek – zoals de sportzaal en mogelijke culturele functies-, en vanwege het verval van bestaande parkeerplaatsen. De kosten voor de parkeergarage zijn - conform BBV - geen onderdeel van de grondexploitatie Scheldekwartier. 5. Vervanging voor LED armaturen: de masten De vervanging van de masten gaat tegelijkertijd met de vervanging van LED armaturen en zal planmatig worden uitgevoerd over de periode 2024-2027. Masten van 40 jaar of ouder worden vervangen. 6. Vervanging voor LED armaturen: LED De vervanging van de armaturen naar LED verlichting zal een aanzienlijke besparing opleveren in energiekosten. Hoe eerder de armaturen in LED zijn uitgevoerd des te beter. Er is een sterke behoefte om de LED armaturen eerder te implementeren indien de aannemer daar ruimte voor heeft. 7. Rehabilitatie wegen We werken momenteel aan 21 integrale projecten. In deze projecten wordt samen met riool, groen en afval de openbare ruimte toekomstbestendig ingericht. In 2025 is er sprake van lager bedrag aan investeringen omdat er ook gebruik gemaakt wordt van de gelden beschikbaar uit artikel 12-voorzieningen. 8.
Rehabilitatie kades k3 t/m k6 In het kader van het artikel 12-traject heeft de inspecteur toestemming gegeven investeringen te doen voor vervanging (rehabilitatie) van onze kapitaalgoederen. Er is een investeringsplanning gemaakt waarbij een deel van de investering kan worden gedekt uit de Reserve Visserijkade en voor wat betreft de eigen bijdrage van de gemeente uit het krediet Natte Infrastructuur. 9. Herinrichting Vlissingsestraat In het coalitieakkoord hebben we aangegeven de verkeerssituatie in de Vlissingsestraat te onderzoeken. De herinrichting wordt in 2024 voorbereid en er is een bedrag van € 45.000 aan voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Daarnaast is voor € 143.801 aan subsidies beschikbaar voor dit project. De herinrichting Vlissingsestraat zal gefaseerd worden uitgevoerd van 2025-2027. 10. Riolering VGRP Deze investering voor riool wordt in 2025 benut voor o.a. projecten als Bloemenbuurt fase 1a en 1b, Wielingenlaan, Van Dishoeckstraat / Glacisstraat, Westerzicht, Paauwenburg NO en Marnixplein. Een groeiend deel van de kosten wordt direct ten laste van de tariefegalisatievoorziening Verbreed Gemeentelijk Rioolplan (VGRP) gebracht. 11.
Investering groen We willen meer groen in de stad bij herinrichting van de openbare ruimte via Toekomstbestendige Openbare Ruimte (TOR) projecten, dit om bio-diversiteit te vergroten, hittestress te verminderen door grijs te vervangen met groen daar waar het kan en klimaatadaptieve oplossingen toe te passen door groen toe te voegen. Voor 2025 is het volledige bedrag van € 1.300.000 gepland voor vergroening in TOR-projecten. 12. Ombouw mobiliteitsnetwerk We willen een gezondere leefomgeving. Hierbij hoort ook een nieuw mobiliteitsnetwerk met Hubs, opstappunten en deelmobiliteit. De komende jaren werken we provinciaal toe naar dit 25
netwerk. Zo realiseren we locaties voor het plaatsen van deelfietsen en het parkeren van deelauto's. In 2025 vraagt dit nog om een investering. 13. Ombouw VRI's naar I VRI's We maken de verkeerslichten slimmer. We doen dit voor een betere doorstroming voor de fiets en op bepaalde wegen ook voor de auto. De I verkeersinstallaties (I vri's) hebben vele voordelen ten opzichte van de huidige verouderde installaties. 14. Ondergrondse opslag De investering in de ondergrondse opslag betreft het vervangen van afgeschreven ondergrondse afvalinzamelcontainers. De investering benutten wij ook voor de aankoop van de extra ondergrondse containers die nodig zijn om de, door de raad vastgestelde, uitbreiding van dit netwerk van ondergrondse afvalinzameling te realiseren. 15. Materieel De aanschaf van materieel betreft de vervanging van voertuigen (kleinere vrachtwagens) bij Stadsbeheer. 16. Herinrichting Walstraat-Noord In een uitvoerig participatieproces is een voorlopig ontwerp tot stand gekomen. Na de financiële toetsing van de VO-kostenraming blijkt het beschikbare budget niet toereikend. Om de herinrichting Walstraat-noord te kunnen realiseren is een aanvullend krediet nodig. Wij verwachten dat de uitvoering van de werkzaamheden rond de zomer 2025 kunnen starten en in het voorjaar 2026 te kunnen afronden. 17. Hout- en Albionkade Diverse aanpassingen en aanvullingen (o.a.
bolders en walstroomvoorziening) om meer flexibele en extra afmeermogelijkheden aan Hout- en Albionkade mogelijk te maken.
26
Programma Aantrekkelijke stad Programmadoel Aantrekkelijke stad Het programma Aantrekkelijke Stad gaat over wonen, werken, ondernemen, recreëren en studeren in de gemeente Vlissingen. Met als basis het coalitieakkoord ‘Samen kunnen we meer!’ (2022 - 2026) en voor de lange termijn de strategische visie 2040 'Blik op de toekomst' werken we aan het beter in balans brengen van het ondernemers- , woon- en leefklimaat en het toeristisch verblijfsklimaat in de gemeente Vlissingen. We geven ondernemers de ruimte om duurzaam te ondernemen en faciliteren de bedrijfsvestigingen en/of uitbreidingen. Dit doen we mede door de inzet van Zeeuwse innovatie-subsidieprogramma’s. Met geld van Wind in de zeilen zetten we in op een versnelling van de verdere, economische (campus) ontwikkeling van de Kenniswerf, als hotspot voor delta innovatie (gericht op de thema’s water, energie en voedsel). Dit doen we samen met het hoger- en middelbaar onderwijscluster en met incubator Dockwize. Vlissingen draagt haar steentje bij aan grensoverstijgende samenwerking in het North Sea Port District. We zetten met de projecten uit de Regiodeal North Sea Port District aanvullend in op een gezonde, groene leefomgeving, die aantrekkelijk is voor talent om zich te vestigen. We houden de ontwikkeling van landelijke energieprojecten in het havengebied goed bij, want de ruimte daar kan maar één keer worden benut.
We vergroten de diversiteit van het woningaanbod in Vlissingen. Dit is al zichtbaar in de nieuwe wijken Scheldekwartier, Claverveld en Souburg-Noord. Zo is het voor een bredere groep mensen uit de verschillende sociaaleconomische doelgroepen aantrekkelijk om in Vlissingen te komen wonen. Daarmee brengen we de sociaaleconomische structuur van onze gemeente beter in balans. Vlissingen werkt aan een betere huisvesting van arbeidsmigranten. Hoe beter deze nodige arbeidskracht zich thuis voelt, des te langer hij in Vlissingen en omgeving werkt en woont. Daarnaast bieden wij – binnen onze mogelijkheden - onderdak aan vluchtelingen. Cultuur en evenementen zijn belangrijk voor het imago van de stad. We werken aan de clustering en samenwerking van de culturele instellingen in de Machinefabriek op het Scheldekwartier. Een stad trekt aan als er - bij voorkeur het gehele jaar - het nodige te beleven en te doen is. We actualiseren het evenementenbeleid met bijbehorende uitvoeringsagenda in relatie tot de Evenementenvisie Vlissingen. Een aantrekkelijk cultureel klimaat is bevorderlijk voor het vestigingsklimaat van studenten, bedrijven en inwoners. Het bindt hen in positieve zin aan de stad en draagt ook bij aan structuurverbetering.
Citymarketing helpt met een modern informatieplatform en een uitagenda om Vlissingen bekender te maken bij de doelgroepen, die wij willen aantrekken (jongeren en jong volwassenen). Speerpunten 2025 •
We verwerven gronden op de Kenniswerf en starten met de transformatie van het bedrijventerrein tot campus.
•
We vullen het citymarketing platform met betekenisvolle informatie rondom de citymarketing-thema's (wonen, werken, recreëren en studeren) om Vlissingen te promoten
•
We stellen het Masterplan Stationsgebied Vlissingen vast.
•
We leveren een cultuurnota op.
27
2.1 Economische promotie Wat willen we bereiken? Impact en het bereik van evenementen vergroten zodat dit bijdraagt aan een levendige en aantrekkelijke stad. Wat gaan we daarvoor doen? Evenement campagnes In 2025 ondersteunt Citymarketing Vlissingen organisatoren van beeldbepalende evenementen en kleinschaligere activiteiten die onze doelgroepen bereiken of dit potentieel hebben. Deze ondersteuning omvat: •
Doelgroepcampagnes: We zetten campagnes op die gericht zijn op het aantrekken van de gewenste citymarketing doelgroepen in aanloop naar het evenement.
•
Advertentiebudget: We stellen financiële middelen beschikbaar voor advertentiecampagnes om de zichtbaarheid van het evenement te vergroten.
•
Kennisdeling: We bieden expertise en begeleiding op het gebied van online marketing, waaronder het opzetten van campagnes."
Wat willen we bereiken? In balans brengen van de bevolkingssamenstelling, onder meer door imago versterking. Wat gaan we daarvoor doen? Ontwikkeling van citymarketing website Het doel van de citymarketing website van Vlissingen is om de stad te positioneren als een aantrekkelijke plek om te wonen, werken, studeren en bezoeken, met een specifieke focus op delta innovatie en de thema's water, energie, voedsel, veiligheid en maritiem. Ontwikkeling van de Uitagenda Het doel van de Uitagenda in de citymarketing website is om inwoners, studenten, ondernemers en bezoekers van Vlissingen op de hoogte te houden van alle evenementen, activiteiten en bezienswaardigheden die in en rondom Vlissingen plaatsvinden. Ontwikkeling Vlissingen kalender We ontwikkelen een kalender (jaarrond) ter ondersteuning van de uitagenda van Vlissingen en laten hiermee zien wat er rondom de evenementen 'nog meer' te doen is in de stad. Deze zogenaamde content-kalender bestaat o.a. uit (achtergrond)verhalen van de organisaties, artiesten en verhalen van Vlissingers uit de stad. Wat willen we bereiken? Versterking van de stedelijke economie, onder meer door imago versterking.