Preadvies commissie Ruimte d.d. 12-01-2022 inzake brief Blackbird Advoca..

-1-

MEMO AAN

: Leden van de commissie Ruimte

Afdeling

:

VAN

:

Afdeling

:

Betreft

:

DATUM: 11-01-2023

Preadvies commissie Ruimte d.d. 12-01-2023 inzake brief Blackbird Advocatuur

Aanleiding Blackbird Advocatuur heeft per brief van 12 december 2022, namens en in opdracht van AVV Beheer B.V. en de heer A.M.P. van Velzen (hierna: partijen), aan de gemeenteraad verzocht het op 18 oktober 2022 door de raad vastgestelde voorbereidingsbesluit, dat betrekking heeft op het “Arsenaalcomplex”, in te trekken of te wijzigen. De verzoeken tot wijziging zijn de volgende: - dat de uitzondering op het verbod uit onderdeel 2 van dat besluit niet beperkt zal zijn tot maaltijdverstrekkende horeca uit categorie 1c, maar óók logiesverstrekkende horeca toestaat als gebruikswijziging, - subsidiair: dat de (uitoefening van de) bevoegdheid tot afwijking bij omgevingsvergunning uit onderdeel 3 niet afhankelijk wordt gesteld van de vaststelling van de visie voor het Arsenaalgebied (of van enige andere omstandigheid of ontwikkeling). Commissie Ruimte 12 januari De brief van Blackbird Advocatuur is op 17 december 2022 via de vrijdagzending toegestuurd aan de raadsleden en is openbaar raadpleegbaar via het raadsinformatiesysteem. De POV heeft gebruik gemaakt van het agenderingsrecht, zodat de brief op 12 januari 2023 geagendeerd is in de commissie Ruimte. De raadsgriffier heeft op 20 december 2022 aan enkele collegeleden gemeld dat enkele fractievoorzitters voorstander zijn van een preadvies van het college op de betreffende brief.

Het college is niet verplicht om opvolging te geven aan een dergelijk verzoek en er zijn ook geen protocollen voor hoe hiermee om te gaan. Het is dan ook een afweging aan het college hoe om te gaan met het verzoek voor het toesturen van een preadvies. Met het oog op transparantie en op een efficiënte behandeling van dit onderwerp tijdens de commissie Ruimte, is het college echter van mening dat het in voorliggend geval wenselijk is om een dergelijk preadvies op te stellen en beschikbaar te stellen aan de leden van de commissie Ruimte. Verder heeft de POV aangegeven dat de geschetste gang van zaken in de brief van Blackbird Advocatuur een ander licht werpt op deze zaak. Met ‘deze zaak’ wordt vermoedelijk gedoeld op het voorbereidingsbesluit en het daaraan ten grondslag liggende raadsvoorstel. Om inzichtelijk te maken of er sprake is van wezenlijk nieuwe of andere inzichten in de brief van Blackbird Advocatuur t.o.v. eerder gedeelde informatie vanuit het college aan de raadsleden, is de inhoud van de brief vergeleken met: het raadsvoorstel (2179713 / 2179714) m.b.t. het voorbereidingsbesluit; de beantwoording van schriftelijke vragen (Q&A) van de POV over het raadsvoorstel; de mondelinge toelichting namens het college tijdens de commissie Ruimte d.d. 6 oktober 2022 en de besluitenraad d.d. 18 oktober 2022 over het raadsvoorstel; de raadsinformatiebrief (1158038 / 1158931) d.d.

11 december 2019 ‘Wettelijke beoordeling van de waterkeringen en visie Arsenaalgebied’;

-2-

visie

de raadsinformatiebrief (2101181 / 2101182) d.d. 20-04-2022 ‘voortgang opstellen gebiedsvisie Arsenaalgebied’; de raadsinformatiebrief (1158038 / 1188056) d.d. 09-05-2022 ‘Participatieproces Arsenaalgebied’;

Geconcludeerd kan worden dat de informatie in de brief van Blackbird Advocatuur geen wezenlijk nieuwe of andere informatie bevat dan de informatie die eerder gedeeld is met de gemeenteraad. Er is dan ook geen reden om het verzoek voor het intrekken of wijzigen van het voorbereidingsbesluit in te willigen, aangezien de raad reeds over alle relevante informatie beschikte tijdens de besluitvorming over het voorbereidingsbesluit Arsenaalcomplex. Hieronder is de inhoud van de brief van Blackbird Advocatuur integraal overgenomen en puntsgewijs van een reactie voorzien, waaruit dit blijkt. Brief van Blackbird Advocatuur Inhoud brief: “In het voorbereidingsbesluit is bepaald dat het verboden is het bestaand feitelijk gebruik van gronden en bouwwerken te wijzigen in een ander gebruik (waaronder wijziging in omvang of intensiteit) met uitzondering van de functies “cultuur en ontspanning”, “horeca categorie 1a”, “horeca categorie 1b”, “horeca categorie 2” en “horeca categorie 1c, voor zover het maaltijdverstekkende horeca betreft”. Voorts is bepaald dat het college van B&W een omgevingsvergunning kan verlenen ten behoeve van een afwijking van dit verbod, mits de in ontwikkeling zijnde visie voor het Arsenaalgebied op dat moment is vastgesteld en het initiatief niet in strijd is met zowel die visie als het in voorbereiding zijnde bestemmingsplan.” Reactie college: Dat is correct.

Dit komt overeen met de inhoud van het raadsvoorstel / voorbereidingsbesluit. Inhoud brief “Geschiedenis Cliënten hebben de eigendom van meerdere onroerende zaken in het Arsenaalcomplex. Sinds zéér geruime tijd, te weten sinds 2018, zijn cliënten met uw gemeente en andere stakeholders in gesprek over de (her)ontwikkeling van het Arsenaalcomplex in het algemeen en de onroerende zaken van cliënten, het Arsenaaltheater en het Arsenaalgebouw, twee monumentale panden die cliënten wensen te revitaliseren en (laten) exploiteren, in het bijzonder. Cliënten hebben actief deelgenomen aan informatie-, inspiratie-, werk- en schetssessies met de gemeente en/of het door de gemeente ingeschakelde stedenbouwkundig adviesbureau. De door cliënten tijdens de diverse (ook met de monumentencommissie gevoerde) overleggen ontvouwde plannen hebben steeds op instemmend enthousiasme kunnen rekenen.” Reactie college: Wij kunnen bevestigen dat de betreffende partijen actief en constructief hebben deelgenomen aan het participatieproces. Zo is de aanvraag omgevingsvergunning voor een hotel in het Arsenaalgebouw door de architect van de initiatiefnemer toegelicht aan de stakeholders. Het vooroverlegplan voor de invulling van het Arsenaaltheater is niet toegelicht aan de stakeholders.

Een vooroverlegplan heeft een vertrouwelijke status, zodat het niet mogelijk is om zonder toestemming van de initiatiefnemer hierover te communiceren. Inhoud brief “Reeds voordat cliënten betrokken raakten was uw gemeente, in ieder geval vanaf 2010, in gesprek met een of meer belanghebbende partijen in het Arsenaalgebied, teneinde tot een (stedenbouwkundige) visie op de invulling van het Arsenaalgebied te komen. Tijdens een bijeenkomst op 6 december 2018 is door de betrokken wethouder concreet toegezegd een proces op te zullen tuigen voor een “visiegroep”, waarbij alle stakeholders betrokken zouden

-3-

zijn en die gericht zou zijn op het gezamenlijk bepalen van de visie voor het Arsenaalgebied. Nadat het traject in 2019 en de eerste helft van 2020 heeft stilgelegen, hebben cliënten in de periode september 2020 tot en met juli 2021 deelgenomen aan ten minste 9 visiebijeenkomsten. Hierop volgden opnieuw 8 maanden radiostilte, waarvan de reden voor cliënten onduidelijk was. Na een nieuwe sessie op 24 maart 2022 veronderstelden cliënten dat de visie voor het Arsenaalgebied inmiddels (nagenoeg) gereed was.” Reactie college: Mede als gevolg van corona heeft het participatieproces langer geduurd dan eerder was voorzien. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd door middel van de eerder genoemde raadsinformatiebrief van 20 april 2022 met kenmerk 2101181 / 2101182. Verder heeft het meer tijd gekost dan eerder ingeschat om de opgehaalde informatie uit de schetssessies te verwerken tot een concept-gebiedsvisie. In het raadsvoorstel m.b.t. het voorbereidingsbesluit en in de beantwoording van de schriftelijke vragen (Q&A) van de POV over het raadsvoorstel, is de gemeenteraad hierover geïnformeerd. Inhoud brief “Gelet op het bovenstaande waren cliënten zeer onaangenaam verrast door het op 18 oktober 2022 genomen voorbereidingsbesluit, te meer nu aan cliënten was gevraagd te wachten met het indienen van een omgevingsvergunning voor de renovatie en herontwikkeling van het Arsenaaltheater.

Cliënten waren niet op de hoogte van het op handen zijnde voorbereidingsbesluit en de gevolgen daarvan voor het beoogde gebruik van het Arsenaaltheater.” Reactie college: Het is correct dat partijen niet vooraf zijn geïnformeerd over het raadsvoorstel m.b.t. het vaststellen van het voorbereidingsbesluit. Tijdens de geheime commissie Ruimte van 6 oktober 2022 en de geheime raadsvergadering van 18 oktober 2022 is daar uitvoerig over gesproken met de commissie- en raadsleden. Zoals bekend is gekozen voor geheime behandeling om te voorkomen dat ondernemers voorafgaand aan de inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit een aanvraag omgevingsvergunning in zouden dienen. Verder zijn partijen niet expliciet gevraagd om te wachten met het indienen van een omgevingsvergunning voor de renovatie en herontwikkeling van het Arsenaaltheater. Zoals in het raadsvoorstel is aangegeven, hebben partijen aangegeven zich te conformeren aan het visieproces. Daar zijn ondernemers gedurende de planvorming op gewezen. Impliciet houdt dit in dat ondernemers geen aanvraag in zullen dienen gedurende het visieproces.

Het gegeven dat partijen Blackbird Advocaten opdracht hebben gegeven om de gemeenteraad te verzoeken het voorbereidingsbesluit in te trekken of te wijzigen, duidt erop dat partijen het visieproces niet lijken te willen respecteren en voorafgaand aan de vaststelling van een visie door de gemeenteraad een aanvraag omgevingsvergunning in te willen dienen (voor het Arsenaaltheater). Zodoende kan geconcludeerd worden dat het zinvol is geweest om een voorbereidingsbesluit vast te stellen. Inhoud brief “Op de reeds op 21 september 2021 ingediende aanvraag voor een omgevingsvergunning ten behoeve van het Arsenaalgebouw heeft het voorbereidingsbesluit overigens geen negatieve invloed; daarover zullen cliënten het college van B&W afzonderlijk aanschrijven.” Reactie college: Het is correct dat het voorbereidingsbesluit niet van invloed is op de reeds ontvangen aanvraag omgevingsvergunning voor de realisatie van een hotel in het Arsenaalgebouw (Arsenaalplein 7), aangezien de aanvraag eerder is ingediend dan dat het voorbereidingsbesluit van kracht is geworden. Dit is aangegeven in het raadsvoorstel.

-4-

Inhoud brief “Gevolgen voorbereidingsbesluit Cliënten stellen zich op het standpunt dat het voorbereidingsbesluit hun belangen onevenredig schaadt. Horeca van categorie 1c is in het thans vigerende bestemmingsplan beschreven als maaltijdverstrekkende én logiesverstrekkende horeca. In het voorbereidingsbesluit is slechts maaltijdverstrekking als onderdeel van horeca categorie 1c uitgezonderd van het verbod, zodat wijziging van het gebruik in logiesverstrekkende horeca (zoals bijvoorbeeld een hotel) niet mogelijk is. Voor dit onderscheid bestaat geen valide reden vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening, te meer nu het gebruik van het Arsenaaltheater ten behoeve van een logiesfunctie door het thans nog geldende bestemmingsplan uitdrukkelijk wordt toegestaan. Op dit punt levert het voorbereidingsbesluit dus een ontoelaatbare belemmering van het rechtstreeks toegelaten gebruik én een onevenredige benadeling van cliënten op.” Reactie college: Zoals in het raadsvoorstel is aangegeven, hebben partijen aangegeven zich te conformeren aan het visieproces. Dit houdt onder meer in dat zij een actieve bijdrage leveren aan het visieproces en dat zij dit proces niet zullen verstoren door gedurende dit proces een aanvraag omgevingsvergunning in te dienen.

Het voorbereidingsbesluit borgt dat het visieproces niet verstoord kan worden, maar leidt niet tot een (onevenredige) benadeling van partijen, aangezien zij aan hebben gegeven zich te conformeren aan het visieproces. Verder heeft een voorbereidingsbesluit tot doel om bouw- en gebruiksmogelijkheden die het bestemmingsplan biedt in te perken. Ook dat is uitvoerig toegelicht in het raadsvoorstel. Inhoud brief “Cliënten merken voorts op dat de bevoegdheid van het college van B&W tot het verlenen van een omgevingsvergunning om af te wijken van het ‘gebruiksverbod’ ten onrechte afhankelijk is gesteld van de vaststelling van “de in ontwikkeling zijnde visie voor het Arsenaalgebied”. Vaststelling van die visie is immers een onzekere toekomstige omstandigheid waarop cliënten (en derden) geen invloed hebben, in de zin dat zij die vaststelling van dit beleidsdocument kunnen bespoedigen of afdwingen. Zodoende bestaat de – gelet op de voorgeschiedenis niet onaannemelijke – kans dat er geen visie wordt vastgesteld vóór de terinzagelegging van een ontwerpbestemmingsplan, zodat de bevoegdheid van het college van B&W tot vergunningverlening wordt uitgehold en de mogelijkheden tot afwijkend gebruik tot nihil worden teruggebracht.” Reactie college: De conceptvisie is inmiddels opgeleverd door Buro MA.AN en toegelicht aan de stakeholders, waaronder de betreffende partijen.

De planning voorziet erin dat de gebiedsvisie in de eerste helft van 2023 ter besluitvorming wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Dit komt overeen met de planning die opgenomen is in het raadsvoorstel. Er is geen reden om aan te nemen dat deze planning niet gehaald wordt. Inhoud brief “Bovendien wordt door een dergelijke visie alleen de gemeente zelf gebonden bij het nemen van daarop volgende ruimtelijke besluiten, zodat hieruit ook geen rechtstreeks werkende rechten (of verplichtingen) voor cliënten voortvloeien. De ‘voorwaardelijke’ bevoegdheid van het college van B&W zoals hiervoor besproken is derhalve in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel.” Reactie college: Met een voorbereidingsbesluit biedt de wet de mogelijkheid aan de gemeente om ongewenste bouwontwikkelingen of gebruikswijzigingen te voorkomen. Op basis van een voorbereidingsbesluit kunnen ontwikkelingen die in strijd zijn met het ruimtelijk beleid c.q. het in voorbereiding zijnde bestemmingsplan, worden aangehouden. Aangezien het toekomstige ruimtelijk beleid afhankelijk is van de inhoud van de vast te stellen gebiedsvisie voor het

-5-

Arsenaalgebied door de gemeenteraad, is het niet mogelijk om de aanhoudingsplicht eerder te doorbreken dan dat de gebiedsvisie is vastgesteld en de aanhoudingsplicht hiervan afhankelijk te stellen. Een dergelijke voorwaarde is dan ook niet in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel, maar een logisch gevolg van de te doorlopen stappen. Dit is toegelicht in het raadsvoorstel. Inhoud brief “Ten slotte wijzen cliënten op het volgende. Weliswaar is, alle inspanningen ten spijt, tot op heden nog altijd geen specifieke gebiedsvisie voor het Arsenaalgebied vastgesteld, maar in juli 2021 is wel de Toekomstvisie 2040 vastgesteld. Daarin is onder meer het volgende opgenomen: - “De historische binnenstad is een levendig centrum met een maritieme uitstraling, voor kleinschalig winkelen, (zakelijke) dienstverlening en horeca” (p. 10) - “Vlissingen staat daarbij in 2040 op de kaart als dé bruisende zeestad van Zeeland. Een luxe badplaats met een bedrijvige haven én een levendige binnenstad. Hotels, horeca, wellness en evenementen trekken de kwaliteitszoeker” (p.

23) Het initiatief van cliënten om te komen tot renovatie en herontwikkeling van het Arsenaaltheater past in ieder geval in de ambities uit de Toekomstvisie 2040, hetgeen reden te meer geeft om dat initiatief te faciliteren, althans om geen besluiten te nemen die dat initiatief frustreren.” Reactie college: Het voorbereidingsbesluit frustreert de herontwikkeling van het Arsenaaltheater niet, aangezien partijen aan hebben gegeven zich te conformeren aan het visieproces en partijen dientengevolge hebben aangegeven geen aanvraag in te zullen dienen vooruitlopend op de vaststelling van de gebiedsvisie. Verder is bij de opstelling van de concept-gebiedsvisie de Toekomstvisie 2040 betrokken. Dit is benoemd in het raadsvoorstel.

Inhoud brief “Wijziging voorbereidingsbesluit Wijziging van het voorbereidingsbesluit, in de zin dat ook logiesverstrekkende horeca van categorie 1c wordt uitgezonderd van het verbod, zou de nodige ruimte kunnen bieden voor de gewenste herontwikkeling van het Arsenaaltheater tot een hotel, terwijl daardoor niet het gevaar ontstaat dat het gebied als geheel en de gronden onder en rond het Arsenaaltheater in het bijzonder minder geschikt wordt/worden voor de verwezenlijking van een daaraan bij het plan te geven bestemming.” Reactie college: Het is te voorbarig om te kunnen concluderen of ontwikkeling van het Arsenaaltheater tot een hotel er niet toe leidt dat het gebied als geheel en de gronden rond het Arsenaaltheater minder geschikt wordt/worden voor de verwezenlijking van een daaraan bij het plan te geven bestemming. Het is uiteindelijk een afweging aan de gemeenteraad om dit te bepalen bij de besluitvorming over de gebiedsvisie. Dit is aangegeven in het raadsvoorstel. Inhoud brief “Verzoek Uw raad heeft, nu zij op grond van art. 3.7 Wro bevoegd is een voorbereidingsbesluit te nemen, ook de (inherente) bevoegdheid een dergelijk voorbereidingsbesluit in te trekken of te wijzigen. Cliënten verzoeken u, onder verwijzing naar het bovenstaande, tot wijziging van het voorbereidingsbesluit d.d.

18 oktober 2022 met kenmerk 2179713 / 2179714 over te gaan, in dier voege dat: - de uitzondering op het verbod uit onderdeel 2 van dat besluit niet beperkt zal zijn tot maaltijdverstrekkende horeca uit categorie 1c, maar óók logiesverstrekkende horeca toestaat als gebruikswijziging,

-6-

- subsidiair: dat de (uitoefening van de) bevoegdheid tot afwijking bij omgevingsvergunning uit onderdeel 3 niet afhankelijk wordt gesteld van de vaststelling van de visie voor het Arsenaalgebied (of van enige andere omstandigheid of ontwikkeling).” Conclusie college: Gezien de bovenstaande reacties van het college, zijn er geen nieuwe feiten of omstandigheden aan het licht gekomen in de brief van Blackbird Advocatuur die zouden moeten leiden tot een heroverweging van het raadsbesluit tot vaststelling van het voorbereidingsbesluit Arsenaalcomplex.

-7-

BIJLAGEN

-8-

Bijlage 1: Raadsvoorstel (2179713 / 2179714) m.b.t. het voorbereidingsbesluit Arsenaalcomplex

-9-

Bijlage 2: Beantwoording van schriftelijke vragen (Q&A) van de POV over het raadsvoorstel voorbereidingsbesluit Arsenaalcomplex

-10-

Bijlage 3: Raadsinformatiebrief (1158038 / 1158931) d.d. 11 december 2019 ‘Wettelijke beoordeling van de waterkeringen en visie Arsenaalgebied’

-11-

Bijlage 4: Raadsinformatiebrief (2101181 / 2101182) d.d. 20-04-2022 ‘voortgang opstellen gebiedsvisie Arsenaalgebied’

-12-

Bijlage 5: Raadsinformatiebrief (1158038 / 1188056) d.d. 09-05-2022 ‘Participatieproces visie Arsenaalgebied’

-13-

Bijlage 6: Raadsinformatiebrief (2156377 / 2209647) d.d. 15-11-2022 ‘Werkwijze Rekenkamer Vlissingen’ met bijlage ‘bestuurlijke wederhoorreactie’