Inkomend - Zeeuwland - Jaarverslag 2023

2 Bestuurlijk verslag

42

In 2023 keurde de RvC vier investeringsbesluiten goed. Deze bestonden uit 16 appartementen in Koudekerke, 21 grondgebonden levensloopwoningen in Burgh-Haamstede, 24 grondgebonden levensloopwoningen in Renesse en 15 grondgebonden levensloopwoningen in Meliskerke (10) en Aagtekerke (5). Daarnaast heeft de raad goedkeuring gegeven aan het verhogen van de investering van een investeringsbesluit uit 2021 voor de realisatie van Mdina in Zierikzee. Na de aankondiging van het vertrek van Marco van der Wel in het voorjaar van 2023 heeft de focus van de raad voornamelijk gelegen op het aantrekken van een interim bestuurder en een definitieve invulling van de vacature directeur-bestuurder. Hierbij is het consultancy bureau Whyz ingeschakeld. De profielschets is samen met Whyz, het MT, de OR en de Stichting Huurdersorganisatie Zeeuwland (SHZ) tot stand gekomen. Bij het selectieproces is er ook gebruik gemaakt van een benoemingsadviescommissie met twee leden van de OR, één MT lid, de HRM-adviseur en een lid van de SHZ. Eind 2023 hebben de sollicitatiegesprekken plaatsgevonden waarbij er helaas nog geen geschikte kandidaat is gevonden. Begin 2024 wordt het selectieproces weer verder opgepakt.

Bestuursverslag en volkshuisvestingsverslag Op 23 mei 2023 heeft de RvC het bestuursverslag en het volkshuisvestingsverslag 2022 besproken met de bestuurder waarna er over is gegaan tot vaststelling. De raad heeft geconstateerd dat het verslag een volledig beeld geeft van zaken die voor het toezicht van belang zijn.

Klachtenbehandeling Zeeuwland hanteert een procedure voor de afhandeling van klachten van huurders. De RvC wordt drie keer per jaar via de managementrapportage door de bestuurder geïnformeerd over het aantal en de aard van de klachten die door de Regionale Klachtencommissie Zuid West zijn behandeld. De bestuurder brengt jaarlijks verslag uit aan de RvC over de werkzaamheden van de externe Regionale Klachtencommissie Zuid West. De klachtenprocedure en het reglement van de klachtencommissie zijn beschikbaar via de website www.zeeuwland.nl. In de managementrapportage wordt de raad ook geïnformeerd over de klachten die bij de organisatie binnenkomen, gericht zijn aan het management en gaan over de uitvoering van de dienstverlening en/of de toepassing van het beleid van Zeeuwland. De raad vindt de aard van de klachten en de wijze waarop Zeeuwland deze afhandelt een belangrijk signaal en wil daar graag inzage in hebben.

Visitatie In 2023 heeft de vierjaarlijkse visitatie plaatsgevonden over de jaren 20192022. Een visitatie is een belangrijk instrument om het maatschappelijk presteren van corporaties te beoordelen en te verbeteren. De visitatie is uitgevoerd door Ecorys. De RvC is trots op het resultaat van de visitatie. Zeeuwland scoort een ‘zeer goed’ op maatschappelijke waarde, een ‘naar behoren’ op maatschappelijke verankering, een ‘goed’ op besturing en een ‘goed’ op maatschappelijke capaciteit. De raad stelt vast dat de verbeterpunten die uit de visitatie komen door de

bestuurder worden opgepakt. De verbeterpunten waren: • besteed aan alle bewonerscommissies evenveel aandacht en zorg dat ze allemaal dezelfde mogelijkheid tot contact met Zeeuwland ervaren. • Breid de visie op de belanghebbenden uit met het beoogd resultaat van nog uit te bouwen samenwerkingen. • Zeeuwland kan de dynamiek in de ondernemingsstrategie nog meer communiceren naar haar samenwerkingspartners. • De cultuur van feedback geven kan nog laagdrempeliger en het creëren van een imago als aantrekkelijke werkgever wordt steeds belangrijker.

Toezicht op risicobeheersing In 2023 heeft de RvC drie keer een risicorapportage ontvangen met de belangrijkste risico’s en de bijbehorende beheersmaatregelen, waarover met de bestuurder is gesproken. De raad vindt dat zij zo adequate informatie krijgt over de belangrijkste risico’s en dat de wijze waarop de bestuurder de risico’s beheerst past bij de risicobereidheid. De raad heeft waar nodig verdieping gevraagd aan de bestuurder over de risico’s, bijvoorbeeld het risico op brand en de gevolgen van huurders die weigeren om rookmelders te laten monteren. De auditcommissie heeft daarnaast nog extra stilgestaan bij frauderisico’s aan de hand van de bevindingen van de concerncontroller bij de toetsing aan de handreiking frauderisicobeheersing van de NBA. Een belangrijk aandachtspunt was het ontbreken van een frauderesponsplan. Dit is vervolgens nog in het verslagjaar direct ingevoerd als onderdeel van de nieuwe Meldregeling.

Opdrachtgeverschap externe accountant De externe accountant, Deloitte, beleeft zijn eerste controlejaar bij Zeeuwland. De vorige externe accountant, EY, had na het verslagjaar 2022 de maximale opdrachtduur van 10 jaar volgens de Governancecode Woningcorporaties bereikt. De overdracht tussen beide externe accountants is goed verlopen. Deloitte is benoemd voor de duur van vier verslagjaren onder voorbehoud van een positieve jaarlijkse evaluatie. De eerste evaluatie zal plaatsvinden na afronding van het verslagjaar 2023.

Verslag vanuit werkgeversrol Invulling werkgeversrol voor bestuur De RvC is verantwoordelijk voor een goed bestuur en heeft om die reden de mogelijkheid om de bestuurder te benoemen, schorsen, ontslaan en het functioneren van de bestuurder te beoordelen. De raad heeft een selectieen remuneratiecommissie ingesteld. Deze commissie is onder meer belast met de voorbereiding van de selectie en benoeming van de leden van de RvC en bestuurder, het beloningsbeleid en de beoordeling van de bestuurder. In 2023 is de commissie twee keer bij elkaar gekomen voor overleg naast regelmatige afstemming via de e-mail en telefonisch. De commissie heeft de zelfevaluatie van de RvC georganiseerd en voorbereid. Deze evaluatie heeft in januari 2024 plaatsgevonden met een externe begeleider. Het jaargesprek met de interim bestuurder waarin zijn functioneren tot op dat moment is geëvalueerd, heeft plaatsgevonden op 30 januari 2024. In 2023 zijn er drie verschillende procedures doorlopen waarbij de remuneratiecommissie de uitvoerende rol had. Allereerst is er een nieuwe commissaris geworven op voordracht van de huurders die per 1 januari 2024 is

2 Bestuurlijk verslag

43

gestart. Als tweede is er een interim bestuurder geworven en benoemd om de vacature die is ontstaan door het vertrek van Marco van der Wel tijdelijk in te vullen. De derde procedure betreft de werving en selectie voor de definitieve invulling van de vacature van directeur-bestuurder.

Topstructuur en benoeming Het bestuur van Zeeuwland bestond tot 31 augustus 2023 uit één directeur-bestuurder, zijnde een man. Marco van der Wel was voor de tweede achtereenvolgende keer benoemd voor een periode van 4 jaar, van 1 januari 2021 tot 1 januari 2025. Marco van der Wel is echter per 31 augustus 2023 op eigen verzoek uit dienst getreden en heeft de functie van bestuurder aanvaard bij onze collega organisatie Beveland Wonen. Als gevolg van dit vertrek heeft Zeeuwland per 1 september 2023 de heer Chris Theuws als directeur-bestuurder aangesteld voor de periode die nodig is om een definitieve kandidaat te werven, selecteren en benoemen voor deze functie. De autoriteit wonen heeft voor de tijdelijke aanstelling van de heer Chris Theuws een positieve zienswijze afgegeven, vooralsnog voor de periode van 1 jaar.

Beoordelingskader en beoordeling De RvC heeft dit jaar een gesprek met de interim bestuurder gevoerd om terug te kijken op zijn functioneren van 1 september tot eind 2023. De voorzitter van de remuneratiecommissie heeft ter voorbereiding met verschillende medewerkers, leden van het MT, de OR en de SHZ gesproken. Tijdens deze gesprekken hoorde zij alleen maar positieve geluiden. Ook Chris Theuws geeft aan zijn werkzaamheden bij Zeeuwland als erg positief te ervaren. Zowel de remuneratiecommissie, de rest van de raad en Chris Theuws kijken positief naar een voortzetting van de werkrelatie totdat er een definitieve invulling aan de vacature wordt gegeven.

Beloningskader en beloning De RvC heeft in 2017 een besluit genomen over de bezoldigingsklasse van Zeeuwland voor de Wet Normering Topinkomens na een voorstel hierover van de selectie- en remuneratiecommissie. De bezoldigingsklasse F, met een bezoldigingsmaximum van € 187.000 voor 2023, is van toepassing voor Zeeuwland op basis van het aantal verhuureenheden en de omvang van de gemeenten. In het beloningskader is geen sprake van een variabel salaris. De directeur-bestuurder neemt deel aan de bij Zeeuwland geldende en voor hem van toepassing zijnde Flexpensioenregeling van de Stichting Pensioenfonds voor de Woningcorporaties (SPW). De verdeling van de pensioenpremie tussen Zeeuwland en de directeur-bestuurder is gelijk aan de premieverdeling van werknemers op wie de cao-woondiensten van toepassing is. Daarnaast heeft Zeeuwland een auto ter beschikking gesteld. Met de interim bestuurder is een andersoortige bezoldiging afgesproken die past binnen de WNT. In januari 2023 is het salaris verhoogd met 2,9%, zijnde de indexering van de WNT-bezoldigingsmaxima. Over 2023 hebben de bestuurders de volgende beloning (opgesteld volgens de Wet Normering Topinkomens) ontvangen:

Naam

Functie

Beloning plus belastbare onkostenvergoeding

Beloningen betaalbaar op termijn

Totaal*

Marco van der Wel

Bestuurder

€ 110.392

€ 14.104

€ 124.496

Chris Theuws

Bestuurder

€ 86.400

€ 86.400

* zie voor een toelichting op de beloning de jaarrekening onder de toelichting op de winst-en-verliesrekening.

Permanente educatie In de Governancecode Woningcorporaties is opgenomen dat bestuurders van woningcorporaties in drie jaar tijd 108 PE-punten dienen te behalen. Dit is gebaseerd op 108 studiebelastingsuren, zoals vastgesteld door de geaccrediteerde opleidingsaanbieder. In 2022 heeft het bestuur het volgende aantal PE-punten behaald: Naam

Behaalde PE-punten in 2021

Behaalde PE-punten in 2022

Minimaal te behalen PE-punten in 2023

Behaalde PE-punten in 2023

Marco van der Wel

33

46

29

38

Chris Theuws

33

52

23

25

Nevenfuncties De bestuurder Marco van der Wel vervulde in 2023 de volgende nevenfuncties: • Voorzitter Staverdens Genootschap • Vicevoorzitter raad van toezicht Albero scholen • Buschauffeur AMZ Borssele Namens of vanuit Zeeuwland tot 1 september 2023: • Voorzitter Stichting de Weverij • Voorzitter bestuur Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland • Lid algemene raad Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland • Lid algemeen bestuur Zuidwestwonen De bestuurder Chris Theuws vervulde in 2023 de volgende nevenfunctie vanaf 1 september 2023: • Lid algemene raad Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland

Organisatie, cultuur en integriteit De raad hecht aan een integere en open cultuur binnen Zeeuwland, waarbinnen ruimte is voor reflectie en tegenspraak. De integriteitscode Samen werken aan integriteit en de Meldregeling zijn hiervoor de basis. De bestuurder en de leden van de RvC hebben daarbij een voorbeeldfunctie in hun gedrag en de cultuur die wordt uitgedragen. Wij zijn ons daarvan bewust en spreken elkaar daarop aan. Raad en bestuur gunnen elkaar voldoende ruimte en vrijheid om kritisch, onafhankelijk en open met elkaar samen te werken, met als doel te komen tot gezamenlijke opvattingen.

2 Bestuurlijk verslag

44

Van alle medewerkers van de organisatie wordt verwacht dat zij een bijdrage leveren aan de gewenste organisatiecultuur. De raad ziet erop toe dat de bestuurder zich hiervoor voldoende inspant en laat de bestuurder periodiek verantwoording afleggen over gerichte activiteiten op dit vlak en eventuele geconstateerde afwijkingen van het gewenste gedrag. Dit doet de bestuurder in de managementrapportage die de raad drie keer per jaar ontvangt. De raad constateert dat integriteitsvraagstukken nadrukkelijk op de agenda’s van de afdelingen blijven staan.

zorgvuldig overleg met alle direct en indirect betrokkenen tot stand gekomen. De van kracht zijnde wet- en regelgeving en de reglementen, zoals vastgesteld door de RvC, na overleg en met instemming van de SHZ, zijn gerespecteerd.

Om een beeld te kunnen vormen van de organisatiecultuur heeft de raad niet alleen contact met de bestuurder maar ook één keer per jaar met de ondernemingsraad. Daarbij ontmoet de raad ook de managers en medewerkers tijdens vergaderingen, bijeenkomsten en de jaarlijkse themamiddag.

Er is gekozen om de vacature openbaar te werven. De vacature is op de website van Zeeuwland gepubliceerd en opengesteld via een regionaal dagblad, diverse websites en diverse sociale media.

Verslag vanuit klankbordfunctie

De raad hecht grote waarde aan de rol van klankbord voor de bestuurder. Voor de leden betekent dit dat zij over de juiste kwaliteiten, kennis en netwerk beschikken om deze rol in te kunnen vullen. In iedere vergadering wordt aan de hand van de actualiteiten gesproken over gesignaleerde tendensen in de omgeving waarin Zeeuwland opereert. Met de bestuurder wordt van gedachten gewisseld over zijn opvattingen daarover. De raad staat de bestuurder bij met alternatieve beschouwingen en nieuwe invalshoeken die een bijdrage leveren aan uiteindelijk te maken keuzes en te nemen besluiten door de bestuurder.

Over de RvC Samenstelling Op 1 april 2023 is dhr. Van Heukelom om gezondheidsredenen gestopt als voorzitter en RvC-lid. Hij is overleden op 14 april 2023. Vanaf 1 april wordt de rol van voorzitter ingevuld door mw. Traas. De raad bestond in 2023 uit vier leden, per 1 januari 2024 is een vijfde lid gestart.

Benoeming Als gevolg van het bereiken van de maximale zittingsduur van George van Heukelom zou zijn benoeming per 31 december 2023 eindigen. In verband met zijn ziekte heeft George van Heukelom ervoor gekozen om eerder, per 31 maart 2023, zijn functie als voorzitter van de raad naast zich neer te leggen. Coby Traas heeft George van Heukelom per 1 april 2023 opgevolgd als voorzitter. De raad heeft ervoor gekozen om niet eerder dan 1 januari 2024 een nieuw lid van de raad te benoemen. Voor de opvolging is de selectie- en remuneratiecommissie, die onder meer is ingesteld om de raad te adviseren over de werving en selectie, medio 2023 gestart met de voorbereiding van de wervings- en selectieprocedure. George van Heukelom was benoemd op voordracht van de huurdersorganisatie. De leden van de RvC hebben in overleg met de bestuursleden van de SHZ besloten om gezamenlijk op te trekken in de procedure waarbij de voorzitter van de SHZ de overige bestuursleden vertegenwoordigd. Er is gekozen om een extern bureau in te huren voor de procedure. Met het wervings- en selectiebureau zijn er duidelijke afspraken gemaakt over verantwoordelijkheden, bevoegdheden en de procedure. Dit is in

De profielschets is geëvalueerd en gewijzigd naar de huidige situatie, visie en programma’s van Zeeuwland waarbij het maatschappelijke belang duidelijk naar voren kwam.

Het wervings- en selectiebureau heeft de voorselectie gedaan waardoor er een longlist van 9 kandidaten overbleef. Met deze kandidaten is diepgaand gesproken door het bureau. In deze fase van het traject heeft een eerste screening van de kandidaten plaatsgevonden naar de uitgangspunten van de Woningwet ten aanzien van geschiktheid, betrouwbaarheid, onafhankelijkheid, onverenigbare functies en naar de onverenigbaarheden vanuit de statutaire vereisten. Na toelichting op alle kandidaten is, in overleg met de gehele raad en de voorzitter van de SHZ, een shortlist gemaakt van 4 kandidaten. Zij zijn uitgenodigd voor een persoonlijke kennismaking met de raad, voorzitter SHZ, bestuurssecretaris en directeur-bestuurder. Tijdens de selectiegesprekken is er gebruik gemaakt van vooraf afgestemde onderwerpen en vragen. Hierdoor zijn de kandidaten objectief beoordeeld conform het vastgestelde functieprofiel en de gewenste competenties. Over de keuze voor Marianne van den Hoek-Huijbregts is unaniem consensus bereikt door de gehele raad en de voorzitter van de SHZ. Vervolgens is een aanvraag zienswijze geschiktheid en betrouwbaarheid bij de Autoriteit woningcorporaties ingediend. Na een positieve uitkomst is Marianne van den Hoek-Huijbregts per 1 januari 2024 benoemd tot commissaris op voordracht van de huurders. Zij zal de maatschappelijke zetel bekleden.

Profielschetsen De raad werkt met een profielschets voor de gewenste deskundigheid en achtergrond van de leden van de RvC, gerelateerd aan het aantal leden van de raad, de samenstelling en de activiteiten. Hierin is onder andere opgenomen dat alle leden van de raad aan een aantal algemene functie-eisen dienen te voldoen. Daarnaast is opgenomen dat in de raad diverse specifieke deskundigheden aanwezig moeten zijn om het brede spectrum van de woningcorporatie te kunnen overzien. De profielschets is gepubliceerd op de website van Zeeuwland. De profielschets en de hierin opgenomen competenties, deskundigheden en ervaringen zijn goed uitgebalanceerd en mede gebaseerd op de door de Vereniging Toezichthouders Woningcorporaties (VTW) opgestelde criteria voor goed intern toezicht. Verderop in deze paragraaf is in een schema weergegeven aan welk profiel de betreffende commissarissen in het verslagjaar voldoen. De RvC bestaat eind 2023 uit vier leden, waarvan één commissaris is benoemd op voordracht van de huurdersorganisatie.

2 Bestuurlijk verslag

45

Schema samenstelling en rooster van aftreden De RvC is als volgt samengesteld: Naam

Geboortejaar

Deskundigheidsgebied

Beroep/nevenfuncties

Mw. J.A. Traas (Coby)

1959

Zorg, welzijn, maatschappij, sociaal domein, regionale binding, samenleving

• • • •

1965

Juridische zaken, HR, organisatiekunde en governance

• Zelfstandig ondernemer organisatieadvies en interim-

Financiën en control

• Manager Risk & Control bij Stichting Woonstad Rotterdam

Voorzitter RvC vanaf 01-04-2023

Mw. M.L. de Goederen (Mijke) Vicevoorzitter RvC Voorzitter selectie- en remuneratiecommissie Dhr. S. de Zeeuw (Stefan)

1981

Bestuurder Zorggroep Ter Weel Voorzitter Netwerk Zorg Lid adviesraad Zorgnetwerk Nederland Ambassadeur Zeeland Taskforce Wonen en Zorg

management

• Diverse bezwaren commissies • Lid bestuur VVE Mondragon

(tot 1 februari 2023)

• Concerncontroller bij Stichting Trivire (vanaf 1 februari 2023) • Lid raad van commissarissen Woningbouwvereniging

Lid RvC Voorzitter auditcommissie

Heerjansdam

• Lid financiële commissie VTW • Kerndocent bij Hogeschool Rotterdam Business School Dhr. R.A.M.M. Gradus (Robèrt)

1963

Lid RvC Lid auditcommissie

Dhr. G.R.J. van Heukelom (George) †

1949

Voorzitter RvC t/m 31-03-2023

Mw. A.A.C.M. van den HoekHuijbregts (Marianne) Lid RvC Maatschappelijke zetel

1972

Volkshuisvesting, vastgoed, ICT, duurzaamheid, wijkontwikkeling

• Eigenaar Farcha B.V. • Vicevoorzitter raad van toezicht zorginstelling ORO • Voorzitter raad van commissarissen Woningstichting de

Werkgeverszaken / personeel, bestuurlijk, overheid, krimp, leefbaarheid, zorg

• Eigenaar Van Heukelom Management B.V. • Ouderling / preses Gereformeerde Gemeente in Nederland te

Zaligheden

• Lid raad van commissarissen Tiwos • Lid raad van commissarissen HW Wonen • Lid Raad van Toezicht Woningstichting Helpt Elkander

Nieuwerkerk

• • • •

Mede-eigenaar Landbouwbedrijf C. van den Hoek CV Eigenaar Mariant Lid Raad van Beheer Royal Cosun Lid Cliëntenraad Prinses Máxima Centrum voor Kinderoncologie

2 Bestuurlijk verslag

46

De leden van de RvC zijn benoemd voor een periode van vier jaar. Herbenoeming is mogelijk, zolang de totale zittingsduur binnen de acht jaar blijft. Het rooster van aftreden ziet er als volgt uit: Naam

Datum benoeming

Datum herbenoeming

Einde huidige zittingstermijn

Mijke de Goederen

18-09-2018

18-09-2022

17-09-2026

Stefan de Zeeuw

18-09-2018

18-09-2022

17-09-2026

Coby Traas

01-01-2021

31-12-2024 (herbenoembaar)

Robèrt Gradus

01-01-2021

31-12-2024 (herbenoembaar)

George van Heukelom

18-01-2016

Marianne van den Hoek-Huijbregts

01-01-2024

18-01-2020

17-01-2024, afgetreden 31-03-2023 31-12-2027 (hernoembaar)

Mevrouw Traas en mevrouw van den Hoek-Huijbregts zijn benoemd op voordracht van de huurdersorganisatie.

uitgenodigd om zich tot de RvC te wenden als daartoe aanleiding is. De contactgegevens van de RvC staan op de website van Zeeuwland.

De raad bestaat met ingang van 1 januari 2023 uit drie vrouwen en twee mannen. De RvC streeft naar een zo goed mogelijke invulling van de gewenste deskundigheid en achtergrond van de leden volgens de profielschets. Een functie wordt ingevuld door de meest geschikte kandidaat, beoordeelt op onder andere: competenties, kennis, ervaring, geslacht, passend in totale team, verankering in de lokale gemeenschap, etc.

Meldingsplicht

Functioneren Integriteit en onafhankelijkheid Commissarissen melden een (mogelijk) tegenstrijdig belang direct aan de voorzitter van de RvC en aan de overige leden van de raad. In 2023 is geen sprake geweest van (transacties met) tegenstrijdige belangen waarbij leden van de RvC en/of de bestuurder betrokken waren. In 2023 is er vanuit de VTW een handreiking opnieuw beoordelen van vastgoedbezit gepubliceerd. Binnen de raad is hier uitgebreid over gesproken. Hieruit is geconcludeerd door de raad dat er geen bezit is dat conflicteert met de doelstellingen en activiteiten van Zeeuwland. De raad is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, de bestuurder en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen functioneren en hun taak naar behoren kunnen vervullen. De leden van de raad hebben geen nevenfuncties die tegenstrijdig zijn met het belang van Zeeuwland. Vanuit de aard van haar werkzaamheden onderhoudt Zeeuwland zakelijke relaties met een groot aantal partijen in de omgeving. De RvC is zich bewust van potentieel tegenstrijdige belangen die zich als gevolg van nevenfuncties kunnen voordoen. Op het moment dat een tegenstrijdig belang zich voordoet, neemt het betreffende lid niet deel aan de beraadslaging en stemming.

Aanspreekbaarheid De RvC hecht grote waarde aan zijn aanspreekbaarheid. Eenieder is

Er hebben zich in 2023 geen zaken voorgedaan die vallen onder de meldingsplicht voor de raden van commissarissen aan de Autoriteit woningcorporaties, zoals vastgelegd in de Woningwet.

Informatievoorziening De RvC heeft met de bestuurder afspraken gemaakt over de informatievoorziening. De raad ziet erop toe dat de ontvangen informatie de relevante aspecten laat zien op financieel, volkshuisvestelijk, maatschappelijk en organisatorisch gebied en op het gebied van de dienstverlening aan de huurders van Zeeuwland. Om zijn taken goed te kunnen vervullen, heeft de raad zich in het verslagjaar mondeling en schriftelijk door de bestuurder laten informeren over de volgende specifieke onderwerpen: • Zeeuwland 75 jaar • Tijdelijke huisvesting • Woondeal • Resultaten medewerkersonderzoek 2023 • Eenmalige huurverlaging • Advies eenmalige uitkering juli 2023 Aedes • Vertrek Marco van der Wel • Eerste bevindingen Chris Theuws • CAO-onderhandelingen • Samenwerkingsverband BWZ • Aquathermie Zierikzee • 150 woningen Zierikzee en Scharendijke De raad laat zich ook informeren door relevante stakeholders binnen en buiten de organisatie. De RvC zorgt er voor dat zelfstandig informatie wordt ingewonnen over de gang van zaken bij Zeeuwland. Zo zijn er gesprekken met de ondernemingsraad, de SHZ en de externe accountant. De RvC ervaart de contacten met de SHZ en de ondernemingsraad als zeer belangrijk, omdat daarmee vanuit verschillende perspectieven informatie wordt verkregen over het functioneren van Zeeuwland. Wanneer agendapunten

2 Bestuurlijk verslag

47

daar aanleiding toe geven, schuiven management en medewerkers van Zeeuwland aan bij een deel van de vergadering van de RvC. Ook organiseert de raad jaarlijks een werkbezoek samen met medewerkers.

2.

De raad is van mening dat de planning- en controlcyclus van Zeeuwland goed functioneert en toereikende informatie genereert voor de toezichthoudende taak van de commissarissen. De ambities die in de ondernemingsstrategie zijn verwoord komen terug in het jaarlijkse activiteitenplan door middel van goed meetbare prestatie-indicatoren en er wordt bijgestuurd als daar aanleiding toe is. Hierover krijgt de raad drie keer per jaar informatie in de vorm van de managementrapportage.

Voorafgaand aan de zelfevaluatiebijeenkomst heeft elke commissaris een tweetal vragenlijsten ingevuld. Op basis hiervan zijn individuele assessmentrapporten opgesteld waarin zowel het persoonlijke repertoire als het functionele repertoire, samenhangend in beeld zijn gebracht. Deze individuele rapporten zijn met elk RvC lid afzonderlijk besproken. Ook is er ter voorbereiding op de bijeenkomst door een extern bureau een Teamprofiel opgesteld.

Themamiddag

Beide thema’s zijn uitgebreid besproken waarbij de uitkomsten op het tweede thema mee worden genomen in de procedure voor de definitieve invulling van de vacature directeur-bestuurder.

Op 12 september 2023 heeft de raad een themamiddag georganiseerd met de interim bestuurder, de bestuurssecretaris, de manager strategie en middelen, de beleidsadviseur en een projectleider. De themamiddag stond in het teken van het proces rondom participatie bij sloop- en nieuwbouw of renovatietrajecten. Hierbij werden naast een presentatie over gebiedsteams binnen Zeeuwland ook meerdere locaties bezocht. Naast de ontmoeting met een huurder die binnenkort gaat verhuizen is er ook een onlangs opgeleverde woning bezocht waarbij de huurder vertelde hoe zij dit had ervaren.

Permanente educatie De RvC stelt zich tot doel zich voortdurend te blijven ontwikkelen. Dit betekent dat zowel de RvC in zijn geheel, als de individuele commissarissen ruimte voor training en opleiding wordt geboden om het toezichthouden op een adequaat niveau te houden. In het verband van Zuidwest Samen worden voor commissarissen jaarlijks bijeenkomsten georganiseerd ten behoeve van permanente educatie. Daarnaast worden er vanuit de samenwerking BWZ thema-bijeenkomsten georganiseerd.

Lidmaatschappen De leden van de RvC zijn lid van de Vereniging Toezichthouders Woningcorporaties (VTW).

Alle leden van de RvC voldoen aan het Reglement Permanente Educatie van de VTW. In het volgende overzicht zijn de behaalde punten per commissaris vermeld. PE punten vanuit het jaar 2022 zijn toegelicht in het jaarverslag van 2022.

Zelfevaluatie In het eerste kwartaal van 2024 heeft een zelfevaluatie onder externe begeleiding van Dorothé Lamers plaatsgevonden over het jaar 2023. De volgende thema’s stonden hierbij centraal: 1. Het inzichtelijk maken van de kernkwaliteiten van het team, het potentieel en de valkuilen en het gezamenlijk bepalen wat verdere ontwikkeling en versterking vraagt; het met elkaar een scherper beeld krijgen van de onderlinge dynamiek en de wijze waarop de leden elkaar kunnen aanvullen en versterken. Naam

Het met elkaar bepalen hoe de samenwerkingsrelatie met de bestuurder vorm krijgt, waarbij gekeken wordt naar de beïnvloedingsstijlen van het team.

PE-norm 2023

PE-behaald 2023

Overschot / tekort 2022

Voldaan

Overschot / tekort 2023

Stefan de Zeeuw

5

28

+5

Ja

+5

Mijke de Goederen

5

2

+5

Ja

+2

Robèrt Gradus

5

19

+5

Ja

+5

Coby Traas

5

5

+5

Ja

+5

2 Bestuurlijk verslag

48

Vergoeding

De vergoeding van de RvC is gekoppeld aan de zwaarte van de functie van de afzonderlijke leden van de RvC en houdt daarbij rekening met maatschappelijke waarden en normen. De vergoeding voor zowel de voorzitter als de leden van de RvC is vastgesteld op een vast percentage van 85% van het maximale bedrag dat de beroepsvereniging VTW heeft vastgesteld en dat een (lager) afgeleide is van de WNT-regeling (‘Beroepsregel honorering commissarissen’ uit 2017). Door het hanteren van een vast percentage zal de vergoeding op een objectieve wijze jaarlijks worden aangepast conform de ontwikkelingen van de VTW-regeling. Eens in de drie jaar wordt dit door de RvC geëvalueerd. In 2022 is het bezoldigingsbeleid geëvalueerd en ongewijzigd gebleven. De vergoeding is niet gekoppeld aan de prestaties van Zeeuwland. Dit is een voorwaarde om het onafhankelijk functioneren van de RvC te waarborgen.

De leden van de RvC ontvangen geen vaste onkostenvergoeding. Naast de vergoeding stelt Zeeuwland middelen ter beschikking voor activiteiten op het gebied van professionalisering en deskundigheidsbevordering (permanente educatie), evaluatie en onbelaste kosten die de individuele commissaris maakt uit hoofde van zijn/haar functie bij Zeeuwland. Ten slotte is er een vergoeding voor reiskosten die gelijk is aan de vergoeding die de cao toekent aan medewerkers. De corporatie voldoet ook de kosten voor de aansprakelijkheids- en rechtsbijstandsverzekering die zij heeft afgesloten voor de commissarissen in verband met het uitoefenen van de functie. Over 2023 hebben de commissarissen de volgende vergoeding (opgesteld volgens het bezoldigingsbeleid en de Wet Normering Topinkomens) ontvangen:

Naam

Functie

Vergoeding

Belaste deel reiskosten

Totale vergoeding

Coby Traas

Lid tot 01-04-2023 Voorzitter vanaf 01-042023

€ 17.506

€ 85

€ 17.591

Mijke de Goederen

Lid

€ 12.716

€ 52

€ 12.768

Stefan de Zeeuw

Lid

€ 12.716

€ 108

€ 12.824

Robèrt Gradus

Lid

€ 12.716

€ 496

€ 13.212

George van Heukelom

Voorzitter t/m 31-03-2023

€ 4.703

0

€ 4.703

Naast de bezoldiging is er voor de bestuurder en leden van de raad een aansprakelijkheidsverzekering afgesloten.

2 Bestuurlijk verslag

49

Vergaderingen, overig

De belangrijkste besluiten die de RvC in 2023 heeft genomen en de belangrijkste onderwerpen die zijn besproken tijdens de vergaderingen zijn in de volgende tabel opgenomen:

Vergader- en besluitenschema De RvC is in het afgelopen jaar zeven maal bijeen geweest voor een reguliere of ingelaste vergadering. Bij zes vergaderingen heeft een vooroverleg plaatsgevonden waar alleen de commissarissen aan deelnemen. Datum

Overleg

Onderwerp

Mededeling

17 januari

Reguliere vergadering

Actualiseren profielschets

Bespreking

Vorming- en trainingsbehoefte RvC Beoordeling bestuurder

Bespreking n.a.v. voorbereiding door selectie- en remuneratiecommissie

Selectieprocedure nieuw RvC lid

Bespreking

Concept jaarverslag RvC 2022

Bespreking

Visitatie

Bespreking

Honorering RvC 2023

Vastgesteld

Beoordeling bestuurder

Bespreking

Investeringsvoorstel Kerkstraat Koudekerke

Goedgekeurd

Investeringsvoorstel uitbreidingsnieuwbouw Burgh-Haamstede

Goedgekeurd

Investeringsvoorstel uitbreidingsnieuwbouw Renesse

Goedgekeurd

Terugkoppeling accenten begroting n.a.v. de Strategiedag

Bespreking

Managementrapportage 2022-3 en projectenrapportage

Bespreking

Risicomanagementrapportage

Bespreking

Procedure invulling vacature RvC

Bespreking

Jaarverslag 2022 Stichting Zeeuwland inclusief bestuursverslag, volkshuisvestingsverslag en jaarrekening

Vastgesteld

Jaarrekening 2022 Stichting De Weverij en De Weverij C.V.

Goedgekeurd na een positief advies van de auditcommissie

Accountantsverklaring en controleverklaring

Bespreking

Gesprek met EY buiten aanwezigheid bestuur

Bespreking

Procedure (interim) bestuurder

Bespreking

Bestuursmandaat

Bespreken

21 maart

23 mei

Reguliere vergadering

Reguliere vergadering

2 Bestuurlijk verslag

50

Datum

Overleg

Onderwerp

Mededeling

3 juli

Reguliere vergadering

Managementrapportage 1e periode 2023 en projectenrapportage

Bespreking

Risicorapportage

Bespreking

Risicomanagementbeleid

Goedgekeurd

Risicobereidheid Zeeuwland

Goedgekeurd

Financiële uitgangspunten begroting 2024 en meerjarenbegroting 2024-2033

Goedgekeurd na positief advies van de auditcommissie

Biedingen 2024 gemeente Veere, Vlissingen en SchouwenDuiveland

Goedgekeurd

Investeringsvoorstel Meliskerke/Aagtekerke

Goedgekeurd

Bestuursmandaat

Vastgesteld

Benoeming interim bestuurder

Vastgesteld

Benoeming lid RvC

Voorgenomen besluit

Profielschets, beoordelingskader bestuurder, procedure invulling directeur-bestuurder, beloningspakket en arbeidsvoorwaarde

Vastgesteld

Themamiddag: Participatie sloop en nieuwbouw

Voorlichting en bespreking op locaties projecten

Managementrapportage 2e periode 2023 en projectenrapportage

Bespreking

Risicorapportage

Bespreking

Investeringsvoorstel 21 woningen Burgh-Haamstede

Goedgekeurd

Proces zelfevaluatie met externe deskundige

Bespreking

Vastgoedbezit RvC, DB en medewerkers

Bespreking

Begroting 2024, inclusief financiële meerjarenbegroting 2024-2033 en treasuryjaarplan 2024

Goedgekeurd na positief advies auditcommissie

Managementletter 2023 externe accountant

Bespreking

Jaarplan controller 2024

Goedgekeurd

Projectbesluit M.A. van de Puttestraat/Molenweg, OostSouburg

Goedgekeurd

Benoeming taxateur marktwaardering BOG/MOG/ZOG verslagjaar 2023

Besloten

Meldregeling

Goedgekeurd

12 september

24 oktober

29 november

Reguliere vergadering en themamiddag

Reguliere vergadering

Reguliere vergadering

2 Bestuurlijk verslag

51

Overleg met huurdersorganisatie SHZ De raad overlegt jaarlijks met de SHZ over de samenwerking tussen de SHZ en de bestuurder van Zeeuwland. De gesprekken verlopen in een constructieve sfeer waarbij ruimte is om diverse onderwerpen te bespreken. Dit verslagjaar heeft het overleg plaatsgevonden op 24 oktober waarbij er een presentatie is gegeven over het thema doorstroming, gevolgd door een discussie over dit onderwerp. Jaarlijks is er ook ruimte voor een informele ontmoeting tijdens de bewonerscommissiedag. Deze is in 2023 bezocht op 12 mei door een aantal leden van de RvC.

Overleg OR De RvC heeft op 21 maart 2023 het jaarlijks overleg gehad met de ondernemingsraad zonder aanwezigheid van de bestuurder. In het overleg is onder andere gesproken over de vacature binnen de RvC, waar je werkt beleid, toekomstvisie Zeeuwland, economische ontwikkelingen en organisatieontwikkelingen. Zowel de RvC als de ondernemingsraad ervaren dit jaarlijkse overleg als positief.

2 Bestuurlijk verslag

52

2.5 Verbindingen Samenwerking met externe partijen maakt het soms noodzakelijk activiteiten onder te brengen in dochterondernemingen. De verbindingen die Zeeuwland is aangegaan voldoen aan de relevante wet- en regelgeving en dragen bij aan de doelstellingen en ambities van Zeeuwland.

De Weverij

Het belang van Zeeuwland in C.V. de Weverij is 35,5%. Ter versterking van de culturele functie van de locatie rondom de Nieuwe Kerk in Zierikzee is in 2010 besloten te investeren in een podiumvoorziening aan het Kerkhof 3 in Zierikzee. Samen met stichting Renesse heeft Zeeuwland hiervoor stichting De Weverij opgericht. Stichting De Weverij heeft als doel het bevorderen van culturele, educatieve, muzikale en sportieve activiteiten in de gemeente Schouwen- Duiveland. Stichting De Weverij is de beherend vennoot van De Weverij C.V. De exploitatie vindt plaats binnen De Weverij C.V. Zeeuwland en stichting Renesse zijn de stille vennoten binnen de C.V. De stille vennoten hebben beiden een belang van 35,5% in de C.V. De beherend vennoot Stichting De Weverij heeft een belang van 29%.

Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland

Zeeuwland is ten behoeve van de exploitatie van woonwagen(standplaatsen) aangesloten bij stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland. Op basis van het aantal verhuureenheden heeft Zeeuwland in 2023 een belang van 7,2% in de stichting. Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland is een organisatie met als doel het verhuren, beheren en exploiteren van huurwoonwagens en standplaatsen in Zuidwest-Nederland. Hieronder kan verstaan worden het bieden van kwalitatief verantwoorde huisvesting aan woonwagenbewoners binnen het werkgebied, waarbij de bevordering van de integratie en normalisatie van de doelgroep en hun huisvesting in het maatschappelijke verkeer voorop staat. Door veranderingen in wet- en regelgeving (in casus de uitspraken van het College voor de Rechten van de Mens en de wijziging van artikel 1 van de Woningwet) waarbij zowel de standplaats als de woonwagen als erkende woonvormen zijn vermeld, heeft de stichting haar volkshuisvestelijke visie geactualiseerd. Hieruit blijkt dat er vraag is naar nieuwe standplaatsen in de regio. Op verzoek van de stichting heeft een advocatenkantoor advies uitgebracht waarin verschillende scenario’s zijn uitgewerkt met betrekking tot toekomstige investeringen in nieuwe standplaatsen en woonwagens.

Er is door de stichting gekozen voor het scenario waarbij de investering voor de uitbreiding voor rekening komt van de corporatie in wiens gebied de uitbreiding plaatsvindt. Het beheer van de uitbreidingen wordt gedaan door de stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland.

Coöperatie Smart Finance BA (beperkte aansprakelijkheid)

Zeeuwland neemt met een aantal andere corporaties deel in Coöperatie Smart Finance BA, in verband met de deelname aan Starters Renteregeling. Coöperatie Smart Finance BA is 100% eigenaar van Social Finance N.V. Coöperatie Smart Finance heeft ten gunste van Social Finance N.V. een instandhoudingsverklaring afgegeven. De aansprakelijkheid voor de deelnemers is beperkt tot de bijdrage die gerelateerd is aan de woningen die voor de betreffende deelnemer door Social Finance zijn gefinancierd. Vanaf 1 juli 2016 is de aanbieding van woningen met de Starters Renteregeling, als gevolg van dalende interesse in het product, door Social Finance gestopt.

Lopende overeenkomsten worden wel nog door Social Finance behandeld. Ultimo 2023 zijn er nog vier woningen met een lopende Starters Renteregeling die eerder door Zeeuwland zijn verkocht.

Zuidwestwonen (kosten voor gemene rekening)

Op 28 maart 2019 heeft Zeeuwland een overeenkomst gesloten met zeven Zeeuwse en West-Brabantse woningcorporaties. Samen vormen deze corporaties Zuidwest Wonen. De samenwerking is aangegaan om de bemiddeling van vrijkomende woonruimten en garages in het werkgebied van de deelnemende corporaties zo efficiënt en effectief mogelijk te laten verlopen. De opbrengsten en kosten die zijn gemoeid met het beheer van de werkorganisatie van Zuidwestwonen worden onder de deelnemende corporaties verdeeld op basis van een vooraf overeengekomen verdeelsleutel.

Samenwerkingsverband Zuidwest Samen

Zeeuwland werkt intensief samen met andere corporaties in het samenwerkingsverband Zuidwest Samen. De samenwerking is georganiseerd op verschillende onderdelen en thema’s, zoals woonruimtebemiddeling (Zuidwestwonen), inkoop, ICT, verzekeringen, HRM (Zuidwestsamen Werkt) en Permanente Educatie (PE).

Samenwerking BWZ

Zeeuwland werkt met Beveland Wonen en Woongoed Middelburg samen in de samenwerking BWZ. Dit heeft geleid tot een aantal onderwerpen en projecten die door regiegroepen worden uitgewerkt. De stuurgroep BWZ heeft in 2022 besloten om jaarlijks een budget van € 70.000 op te nemen per corporatie om de activiteiten van de regiegroepen financieel mogelijk te maken.

2.6 Managen van risico’s

Zeeuwland heeft te maken met een veelheid aan onzekere gebeurtenissen (zowel intern als extern) die van invloed zijn op het al dan niet realiseren van haar doelstellingen. Het lopen van risico is onlosmakelijk verbonden met het ondernemen van activiteiten. Zonder het nemen van risico’s zal Zeeuwland haar doelstellingen niet kunnen realiseren. Met risicomanagement willen we deze risico’s zodanig beheersen dat deze binnen onze risicobereidheid vallen. Daarmee hebben we meer zekerheid dat we onze doelen behalen en waarborgen we de financiële stabiliteit en de bescherming van onze reputatie. Risicomanagement is daarmee een belangrijk instrument voor sturing en beheersing. Risicomanagement maakt dan ook deel uit van onze besluitvorming en is geïntegreerd in onze bedrijfsprocessen.

Risicocultuur

Zeeuwland ziet risicomanagement als een continu proces, waarbij de dialoog over doelen in combinatie met risico’s zorgt voor het houden van een actueel beeld van de risico’s. Om de dialoog niet beperkt te houden tot het managementteam werken we met risico-eigenaren. De risico-eigenaren zijn verantwoordelijk voor het risico en rapporteren hierover. Eigenlijk vinden we dat iedereen die werkt bij Zeeuwland een risico-eigenaar is. Want, bij iedere activiteit die we doen, komen we risico’s tegen en maken we afwegingen. We vinden het hierbij belangrijk dat medewerkers zich bewust zijn van de risico’s en dat zij ook zonder angst kunnen praten

2 Bestuurlijk verslag

53

over opgetreden risico’s. Kortom een positieve risicocultuur.

Soorten risico’s

Zeeuwland ziet zich geconfronteerd met verschillende typen risico’s. Per type hanteren we een specifieke beheersing. • Te accepteren risico’s; kennen externe bronnen en ontstaan daarmee buiten de invloedsfeer van Zeeuwland. De impact is nog laag en de mate van beïnvloedbaarheid vanuit Zeeuwland is beperkt. Beheersing van de risico’s richt zich op het volgen van de ontwikkelingen in het risico, zodat we tijdig weten of dit risico een grotere impact gaat krijgen. • Externe risico’s; kennen externe bronnen en ontstaan daarmee buiten de invloedssfeer van Zeeuwland. De impact is hoog en de mate van beïnvloedbaarheid vanuit Zeeuwland is beperkt. Beheersing op de oorzaken is niet mogelijk. Zeeuwland richt zich vooral op de beheersing van de gevolgen. We volgen de ontwikkelingen binnen deze risico’s en houden waar nodig buffers aan en bespreken alvast waar we onze aanpassingen in de strategie of organisatie kunnen maken als een verandering een feit is. • Strategische risico’s; hebben te maken met onzekerheid bij het maken van keuzes door Zeeuwland om haar doelstellingen te behalen. De beïnvloedbaarheid is groot en de impact van deze risico’s is hoog. Beheersing van deze risico’s doen we door de kans te verkleinen dat het mis gaat en de impact te beperken. Deze risico’s wegen we mee bij besluitvorming en maken hier gebruik van scenario’s.

• Te voorkomen risico’s; deze risico’s komen vaak voor in de operationele processen en zijn goed beheersbaar. We kunnen hier geen strategisch voordeel behalen. Deze risico’s moeten gewoon beheerst worden, maar wel tegen acceptabele kosten. Dit doen we door opstellen, onderhouden en optimaliseren van de werkprocessen.

Risicobereidheid

Op alle andere doelstellingen zijn we bereid om meer risico te lopen en beperken we de impact. De risicobereidheid behelst dat de risico’s die in de oranje of rode zone zitten door grote kans en/of grote impact zodanig worden beheerst dat ze de realisatie van de organisatiedoelstellingen niet in gevaar kunnen brengen. We reduceren ook de kans om verrast te worden door onvoorziene omstandigheden. Gemiddeld genomen hebben we een neutrale (modaal) risicofilosofie, we wegen risico’s en kansen tegen elkaar af, en nemen dan een besluit.

Risico’s en onzekerheden in het verslagjaar die een belangrijke impact hebben gehad

In 2023 zijn een tweetal risico’s in beweging geweest als gevolg van de Nationale Prestatieafspraken en de Zeeuwse woondeal. Dit gaat om het risico ‘het lukt niet om prestatieafspraken te maken die aansluiten bij onze strategie’ en het risico ‘we hebben de verkeerde woningen in de toekomst’. Door frequent overleg kunnen we samen met de gemeenten kijken naar wat nodig is en welke bijdrage Zeeuwland daaraan kan leveren. We hebben altijd een duurzaam verdienmodel gehad en dit stelt ons nu in staat om eenmalig een extra investeringsopgave aan te kunnen. Als gevolg van de verkiezingen en de kabinetsformatie hebben we het risico ‘politieke onvoorspelbaarheid’ toegevoegd. De betaalbaarheid van het wonen staat onder druk en de politiek heeft te kampen met begrotingstekorten, waardoor al snel naar de corporatiesector gekeken wordt voor huurverlagingen. Als dit zich weer voordoet neemt dit een grote hap uit onze investeringscapaciteit en raakt dit de haalbaarheid van de nieuwbouw- en verduurzamingsplannen. Het risico ‘kosten van vreemd vermogen stijgen’ was in 2022 al ingetreden en in 2023 is de stijgende rente een alsmaar grotere druk op de financiële ruimte van woningcorporaties.

Zeeuwland heeft maatschappelijke doelstellingen en is niet bereid een hoog risico te lopen om een hoog rendement te halen. Het rendement dient de continuïteit van Zeeuwland en behoeft slechts geoptimaliseerd te worden om de maatschappelijke taak zo goed mogelijk te kunnen doen. We bezien risico’s in relatie tot onze doelstellingen. De risicobereidheid is geformuleerd door bestuurder en raad van commissarissen. Onze belangrijkste strategische kwantitatieve signaalwaarde is onze visie op een duurzaam verdienmodel en de minimale eisen die we daaraan stellen met het compartimentenmodel. Met behulp van scenario analyses bepalen we of we met ons gevoerde beleid voldoende financiële buffer hebben om de externe risico’s (inflatie, stijgende rente etc.) te kunnen opvangen. We zijn avers van risico’s op het gebied van de financiële continuïteit, we zullen dus de risico’s die die doelstelling bedreigen zoveel als mogelijk afdekken. Dit wordt ook sterk ingegeven door de van toepassing zijnde wetgeving en de (strikte) interpretatie van de wetgeving door de toezichthouder(s). Omdat Zeeuwland ook in de verre toekomst nog een corporatie wil zijn die kwalitatief goede huurwoningen voor de doelgroep kan realiseren voor een betaalbare huurprijs streven we naar een duurzaam verdienmodel.

2 Bestuurlijk verslag

54

Voornaamste risico’s en onzekerheden

Onze risico-eigenaren beheren eind 2023 samen actief 24 risico’s. In 2023 is iedere vier maanden gerapporteerd over de voortgang van de toprisico’s. Geïdentificeerde risico’s worden gewogen op kans, financiële impact of op de impact op het imago van Zeeuwland. We gaan uit van onderstaande kans- en impactschalen: Klasse

Kans

Gevolg Financieel*

Gevolg Reputatie

0 NVT

risico is er niet meer

geen financiële schade

geen schade

1 ZEER KLEIN

eens in de 10 jaar

< € 10.000

één stakeholder

2 KLEIN

eens in de 5-10 jaar

10.000 < € < 100.000

lokale reikwijdte (plaatselijke)

3 AANNEMELIJK / GEMIDDELD

eens in de 2-5 jaar

100.000 < € < 500.000

regionale reikwijdte

4 GROOT

eens in de 1-2 jaar

500.000 < € < 1.000.000

provinciale reikwijdte

5 ZEER GROOT

> 1 keer per jaar

> € 1.000.000

landelijke reikwijdte

* Gevolg financieel wordt bepaald op basis van een 10-jaars begrotingsperspectief.

In de volgende tabel staan onze toprisico’s van 2023. Per toprisico is de impact en kans weergegeven, met de beheersmaatregelen die genomen zijn. De gepresenteerde kans en impact zijn inclusief de genomen beheersmaatregelen (het netto-risico). Risico

Impact

Kans

Maatregelen

We kunnen onze geplande projecten niet meer uitvoeren (door stijgende marktprijzen en flora en fauna).

Groot (financieel)

Groot

• Visie op duurzaam verdienmodel en compartimentenmodel • Continu analyseren en bespreken van de voorgestelde

Raakt ambitie: voldoende betaalbare woningen

Groot (imago)

prijswijzigingen

• Risico’s stikstof en flora en fauna tijdig inzichtelijk brengen in projectfasen

• Een SMP (Soortenmanagementplan) implementeren en • • • •

Extreme weersomstandigheden (door opwarming van de aarde)

Zeer groot (financieel)

Raakt ambities: duurzaam en kwalitatief goed wonen en goede organisatie

Gemiddeld (reputatie)

Politieke onvoorspelbaarheid (door kabinetsformatie en opportunisme)

Zeer groot (financieel

Raakt ambitie: voldoende betaalbare woningen en duurzaam en kwalitatief goed wonen

Klein (reputatie)

Kosten van vreemd vermogen stijgen (door stijgende rente)

Groot (financieel)

Raakt ambitie: goede organisatie

Gemiddeld (reputatie)

Aannemelijk

projectleiders hierin trainen Passende vorm van aanbesteden Innovaties onderzoeken Markt volgen Raamovereenkomsten

• Verzekeren bezit tegen schade • In projecten voorsorteren op veranderende weersomstandigheden

• Programma duurzame kernen Aannemelijk

• Scenario-analyse meerjarenbegroting (waken voor

Aannemelijk

• Periodiek opstellen en actualiseren van een meerjaren

wendbaarheid)

treasuryplanning

• Scenario-analyse meerjarenbegroting • Bespreken marktrente ontwikkelingen in treasurycommissies

2 Bestuurlijk verslag

55

Risico

Impact

Kans

Maatregelen

De overheid stelt de duurzaamheidseisen bij (nog scherper voor corporaties door eigen doelen overheid of Europese doelstellingen)

Groot (financieel)

Aannemelijk

• Uitvoeren duurzaamheidsbeleidsplan • Toetsen van de maatregelen aan de minimale isolatie eis

Raakt ambitie: duurzaam en kwalitatief goed wonen

Gemiddeld (reputatie)

We worden gehackt

Gemiddeld (financieel)

Raakt ambitie: goede organisatie

Groot (reputatie)

Het lukt niet om prestatieafspraken te maken die aansluiten bij onze strategie

Gemiddeld (financieel)

Raakt ambities: maatschappelijke verbinder, voldoende betaalbare woningen, duurzaam en kwalitatief goed wonen

Gemiddeld (reputatie)

Huurdersvertegenwoordiging sluit onvoldoende aan bij de achterban (door onvoldoende contacten met huurders)

Zeer klein (financieel)

Raakt ambitie: maatschappelijke verbinder

Gemiddeld (reputatie)

van een woning

• Pilot isolatiestandaard • Kernsessies vastgoedstrategie

Aannemelijk

• • • • •

Aannemelijk

• Periodiek bestuurlijk overleg met de drie gemeenten • Samenwerkingsovereenkomsten

Aannemelijk

• Organiseren van bijeenkomsten in verschillende kernen • • • • •

In het netwerk onvoldoende effectief kunnen samenwerken

Gemiddeld (financieel)

Raakt ambitie: maatschappelijke verbinder

Klein (reputatie)

Geen liquiditeiten beschikbaar, geen externe lening kunnen aantrekken

Groot (financieel)

Raakt ambitie: goede organisatie

Gemiddeld (reputatie)

Klein

Continuïteitsplan / calamiteitenplan Taskforce informatiebeveiliging Bewustwordingsprogramma intensiveren 24/7 monitoring op ongebruikelijke transacties Diverse technische maatregelen

door de SHZ SHZ bezoekt jaarlijks alle bewonerscommissies Samenwerkingsovereenkomst jaarlijks evalueren Opmaken van een activiteitenplan en begroting Leden van de SHZ nemen deel aan klankbordgroepen waar gewenst SHZ voorzien van kennis en ondersteuning waar nodig

• Periodiek afstemmingsoverleg partners, waar mogelijk in de samenwerking

• Bij wijzigingen in de eigen organisatie goede overdracht en kennismaking

Klein

• Opstellen en actualiseren liquiditeitsplanning • Zorgen voor een kredietlijn (roll-over lening)

2 Bestuurlijk verslag

56

Scenario analyse

Jaarlijks bij het opstellen van de financiële meerjarenprognose voeren we een scenario analyse uit. Bij de begroting 2024-2033 zijn de volgende scenario’s (individueel) doorgerekend: • een hogere rente (+1%); • vrijstelling Vpb-plicht corporaties; • onderhoud +10% • halvering verkopen; • marktindex naar 0 De scenario analyse wijst uit dat het scenario van 1% hogere rente ervoor zorgt dat een ICR van 1,4 niet meer gehaald wordt vanaf 2032. De loan-to-value blijft in alle scenario’s voldoen aan maximaal 85%. Het compartimentenmodel, wat Zeeuwland gebruikt om te beoordelen of we binnen de financiële kaders van ons duurzaam verdienmodel blijven, laat bij de scenario’s zien dat het tekort fors toeneemt bij een stijgende rente, een stijging van het onderhoud met 10% en als de verkopen maar voor 50% gerealiseerd worden. Met het tekort wordt hier bedoeld dat de leningenportefeuille meer toeneemt dan kan binnen een duurzaam verdienmodel. Dit wordt veroorzaakt door een hogere nieuwbouwopgave vanuit de woondeal. Zelfs in het scenario dat de Vpb-plicht voor corporaties zou worden afgeschaft laat het compartimentenmodel nog een tekort zien.

Relevante wijzigingen in wet- en regelgeving worden actief, minimaal drie keer per jaar, onder de aandacht gebracht bij de verantwoordelijke medewerkers en de managers. Hiervoor gebruiken we een overzicht dat periodiek beschikbaar wordt gesteld binnen de BWZ samenwerking. De risico-eigenaren zijn ook een belangrijk onderdeel van de tijdige signalering van wijzigingen in de wet- en regelgeving. Zij overleggen drie keer per jaar met elkaar en signaleren en borgen samen wijzigingen met een hoog risico.

Frauderisicoanalyse

We hebben een frauderisicoanalyse die jaarlijks geactualiseerd wordt met het management en besproken met de auditcommissie. De risico’s zijn voorzien van beheersmaatregelen. De concerncontroller heeft de frauderisicobeheersing binnen Zeeuwland beoordeeld aan de hand van de NBA handreiking frauderisicobeheersing. De aanbevelingen zijn gepresenteerd aan het bestuur en de auditcommissie.

De scenario’s stijgende rente en onderhoudsstijging zouden ertoe leiden dat vanaf 2028 onrendabele investeringen, zoals de duurzaamheidsinvesteringen, betaald moeten worden met externe financiering. Mogelijkheden om bij te sturen zijn er de komende jaren, die hebben wel direct impact op de realisatie van de nieuwbouwopgave of duurzaamheidsdoelstellingen.

Operationele risicobeheersing

Risico’s in de operationele processen kunnen we goed voorkomen door processen hierop in te richten. We hebben voor ieder proces een proceseigenaar, die is verantwoordelijk voor de juiste inrichting, bewaking van de juiste uitvoering en verbetering. Ook hebben veel processen een verbeterteam waarin met de procesverbeteraar actief gewerkt wordt aan verbeteringen op basis van gerealiseerde resultaten. Het verbeterteam wordt ingezet bij bijvoorbeeld digitalisering van een proces of analyse en verbetering van de klanttevredenheid.

Compliance

Woningcorporaties kennen een sterke afhankelijkheid van wet- en regelgeving. Deze wet- en regelgeving is divers van aard, complex en aan verandering onderhevig. Vanuit de compliance functie ligt de focus op naleving van deze wet- en regelgeving. Het compliance risico maakt expliciet onderdeel uit van het risicomanagementbeleid. Elke manager is verantwoordelijk voor het reageren op de compliance risico’s in zijn resultaatgebieden, dit is onderdeel van het afdelingsoverleg.

2 Bestuurlijk verslag

57

2.7 Financiële continuïteit Het verslagjaar 2023 is afgesloten met een voordelig resultaat van € 6,8 miljoen na belastingen. Over 2022 was het resultaat € 6,5 miljoen voordelig. Omschrijving

Zeeuwland heeft de tot haar beschikking staande middelen uitsluitend besteed in het belang van de volkshuisvesting en aan de prestatievelden zoals genoemd in de Woningwet en het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting (Btiv). In de volgende tabel zijn de baten en lasten op hoofdniveau samengevat (bedragen x € 1.000). Jaarrekening 2023

Jaarrekening 2022

Netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille

18.960

18.604

Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille

1.658

1.053

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille

-3.066

-3.327

0

0

Overige organisatiekosten

-1.470

-942

Leefbaarheid

-787

-698

Bedrijfsresultaat

15.295

14.690

Saldo financiële baten en lasten

-5.312

-4.082

Resultaat voor belastingen

9.983

10.608

0

6

Belastingen

-3.180

-4.108

Resultaat na belastingen

6.803

6.506

Netto resultaat overige activiteiten

Resultaat deelnemingen

In de resultaten is een aantal bijzondere posten opgenomen die per jaar aanzienlijk kunnen verschillen. In het volgende overzicht is uitgegaan van het resultaat na belastingen. Dit resultaat wordt voor drie bijzondere

Omschrijving

posten geschoond, waardoor een betere vergelijking gemaakt kan worden met het resultaat van het voorgaande jaar (bedragen x € 1.000).

Jaarrekening 2023

Jaarrekening 2022

Resultaat na belastingen

6.803

6.506

1. Af: Resultaat op verkoop woningen

-1.658

-1.053

2. Bij: Waardeveranderingen vastgoedportefeuille

3.066

3.327

3. Bij: Belastingen

3.180

4.108

Resultaat geschoond voor waardeveranderingen in vastgoedportefeuille, resultaat op verkoop en belastingen.

11.391

12.888

2 Bestuurlijk verslag

58

Analyse van de resultatenrekening op hoofdlijnen

In verslagjaar 2023 zijn de resultaten opgenomen op basis van de zogenaamde functionele kostenindeling. Lasten worden hierbij geclassificeerd op basis van hun functie als onderdeel van de kostprijs van een bepaalde functie. Voor zover niet rechtstreeks toe te rekenen worden organisatorische kosten verdeeld door middel van een kostenverdeelstaat. De door Zeeuwland gehanteerde kostenverdeling is in de jaarrekening 2023 op enkele onderdelen aangepast aan de actuele situatie. Dit heeft te maken met werkzaamheden die veranderen, nieuwe functies of functies die anders zijn ingevuld etc. De verdeling sluit na deze aanpassingen aan bij de actuele situatie.

Netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille Het netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille valt € 0,3 miljoen hoger uit dan in 2022.

• De huuropbrengsten vallen € 0,6 miljoen hoger uit. De huurverlaging voor 1.572 huishoudens met een laag inkomen leverde over de maanden juli t/m december € 0,5 miljoen minder huur op. De huurverhoging van 2,6% voor de overige woningen en 4,4% voor bedrijfsruimten leverde per saldo over de maanden juli t/m december € 0,4 miljoen meer huur op. De harmonisatie bij nieuwe verhuringen levert per saldo € 0,4 miljoen meer huur op. Opgeleverde nieuwbouw (van Hertsbekestraat in Bruinisse) levert circa € 0,1 miljoen meer huur op. Ook de leegstand draagt bij aan een positieve ontwikkeling doordat het bedrag in 2023 € 0,2 miljoen lager uitvalt dan in 2022. • De lasten van verhuur- en beheeractiviteiten vallen € 0,1 miljoen hoger uit. De stijging wordt veroorzaakt door een hogere toerekening van organisatiekosten aan de verhuur- en beheeractiviteiten. De organisatiekosten stijgen voornamelijk als gevolg van toegenomen prijzen (inflatie). • De onderhoudslasten vallen € 2,2 miljoen hoger uit. De lasten voor planmatig onderhoud vallen € 1,6 miljoen hoger uit dan in 2022, voornamelijk als gevolg van een hoger aantal woningen dat is onderhouden en een prijsverhoging van circa 12% op de kosten als gevolg van gestegen prijzen. Het mutatieonderhoud valt € 0,1 miljoen hoger uit en het reparatie-onderhoud valt € 0,2 miljoen hoger uit, beide voornamelijk als gevolg van gestegen prijzen.

De toegerekende organisatiekosten vallen € 0,3 miljoen hoger uit in verband met toegenomen organisatiekosten en (kleine) aanpassingen in de kostenverdeelstaat. • De overige directe operationele lasten exploitatie bezit vallen € 2,0 miljoen lager uit. De lagere lasten hebben voornamelijk te maken met het vervallen van de verhuurderheffing in 2023. Hierdoor ontstaat een voordeel ten opzichte van 2022 van € 1,9 miljoen. De posten lokale belastingen en verzekeringen vallen samen € 0,1 miljoen hoger uit. Vanaf 2023 worden er conform voorschrift SBR Wonen geen kosten meer toegerekend aan overige directe operationele lasten bezit, dit levert een voordeel op van € 0,2 miljoen ten opzichte van 2022.

Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille Het netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille valt € 0,6

miljoen hoger uit dan in de jaarrekening 2022. Er zijn 31 woningen verkocht in 2023 (inclusief 6 doorverkoop VOV) ten opzichte van 22 in 2022 (inclusief 2 doorverkoop VOV). De gemiddelde verkoopopbrengst viel hoger uit (€ 233.000 in 2023, ten opzichte van € 216.000 in 2022), de gemiddelde marktwaarde (lees boekwaarde) van de verkochte woningen viel echter ook hoger uit (€ 162.742 in 2023 ten opzichte van € 146.818 in 2022).

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille De waardeverandering van de vastgoedportefeuille bedraagt in 2023 € 3,1 miljoen nadelig ten opzichte van een waardeverandering van € 3,3 miljoen nadelig in de jaarrekening 2022, een voordelig verschil van € 0,2 miljoen. • In 2023 is de waarde van het vastgoed in exploitatie (commercieel en sociaal) met in totaal € 3,4 miljoen toegenomen, terwijl de waarde van het vastgoed in exploitatie in 2022 met € 0,6 miljoen was afgenomen, de stijging in 2023 was dus € 4,0 miljoen hoger. Dit verschil wordt vooral veroorzaakt door de parameters in de “basis” marktwaardering. Deze zijn door Zeeuwland slechts beperkt beïnvloedbaar. Het gaat dan voornamelijk om mutatie van WOZ-waarden, aanpassingen van de disconteringsvoet, mutaties in objectgegevens en methodische wijzigingen in het handboek. • In 2023 hebben er desinvesteringen plaatsgevonden (sloop) van woningen voor in totaal € 2,2 miljoen, terwijl de desinvesteringen in 2022 € 1,5 miljoen bedroegen, dit is een verschil van € 0,7 miljoen nadelig. • De onrendabele investeringen in verschillende nieuwbouwprojecten en bestaand bezit zijn in 2023 € 4,1 miljoen en bedroegen in 2022 € 1,6 miljoen, een verschil van € 2,5 miljoen nadelig.

• De veranderingen in de waarde van woningen die zijn verkocht met de Koopgarant formule bedragen in 2023 € 0,2 miljoen nadelig en in 2022 € 0,4 miljoen voordelig, een verschil van € 0,6 miljoen nadelig.

Overige organisatiekosten De overige organisatiekosten zijn € 0,5 miljoen hoger dan in 2022. • De obligoheffing die wordt geïnd door het WSW ter aanvulling van het risicokapitaal viel in 2023 € 0,3 hoger uit dan in 2022. De toerekening van organisatiekosten valt € 0,2 miljoen hoger uit dan in 2022 als gevolg van de algemene kostenstijging.

Leefbaarheid De kosten voor leefbaarheid vallen € 0,1 miljoen hoger uit. Er worden veel leefbaarheidsprojecten uitgevoerd. Vooral energievoorlichting en groenprojecten zijn geïntensiveerd.

Saldo financiële baten en lasten De financiële lasten vallen in 2023 € 1,2 miljoen hoger uit dan in 2022. De belangrijkste oorzaak van de hogere lasten betreft de mutatie op de vorderingen van woningen verkocht onder voorwaarden (kopen naar wens). Deze waardeverandering valt in 2023 € 1,0 miljoen nadeliger uit dan in 2022 door de ontwikkeling van verkoopprijzen van woningen in Zeeland (-1% in 2023 en 13% in 2022). De rente die we betalen op leningen stijgt met € 0,2 miljoen ten opzichte van 2022.