Inkomend - VZG - Appeltjes van Oranje 2024

Nalaten

Appeltjes van Oranje 2024 Eenzaamheid verminder je samen!

De Appeltjes van Oranje van het Oranje Fonds Iedereen doet ertoe. Daarom zetten wij ons, samen met sociaal initiatief­ nemers, in voor een samenleving waarin we zorgen voor elkaar, mensen gelijke kansen hebben en ze zich verbonden voelen met anderen in de buurt. Jaarlijks reiken we de Appeltjes van Oranje uit, dé prijs voor initiatieven die ertoe doen. Met deze prijs bekronen en belonen we drie initiatieven die zich binnen ons werkterrein – het sociale domein – inzetten voor een inclusieve, betrokken samenleving. Initiatieven die uniek, creatief en betekenisvol zijn en al minstens twee jaar actief. Met hun mooie resultaten inspireren ze anderen.

Thema 2024: Eenzaamheid verminder je samen! ‘Wat breng jij in om eenzaamheid te verminderen?’ Dit jaar draait het om initiatieven waarbij mensen (deelnemers en vrijwilligers) actief inbreng hebben in het verloop van de interventie. Eenzaamheid is een gevoel van gemis, van het ontbreken van contacten, dat iedereen wel kent en iedereen kan overkomen. Bijna 30% van de volwassenen voelt zich wel eens eenzaam en 10% van de volwassenen voelt zich sterk eenzaam.

4

Wat betekent een Appeltje van Oranje precies? In de eerste plaats waardering voor het werk en de inzet van de winnende organisaties. Daarnaast is het bedoeld om anderen te inspireren. We vragen de drie winnaars als ‘ambassadeur’ op te treden en andere organisaties te helpen soortgelijke initiatieven op te zetten. De prijs, voor elk van de drie winnaars, bestaat uit een bronzen beeldje dat is ontworpen en gemaakt door Prinses Beatrix en een geldbedrag van € 25.000. Het geld kan vrij worden besteed binnen de doelstelling van het winnende initiatief. Ieder jaar reikt Koningin Máxima de drie Appeltjes van Oranje uit op Paleis Noordeinde. In lustrumjaren over­ handigt Koning Willem-Alexander de prijs.

Er zijn verschillende soorten eenzaamheid, die vragen om een verschillende aanpak. • Bij sociale eenzaamheid gaat het vooral om het ontbreken van contacten met mensen waarmee je iets kunt ondernemen zoals vrienden, kennissen of collega’s. • Emotionele eenzaamheid ervaar je als iemand een hechte, intieme band mist met één andere persoon, meestal de levenspartner. Die persoon heeft dan weinig betekenisvolle contacten. • Existentiële eenzaamheid ervaren mensen als ze hun bestaan zinloos vinden, van weinig betekenis. Eenzaamheid gaat vaak gepaard met een gemis aan zingeving. Een gevoel dat je er niet toe doet. Succesvolle aanpakken helpen mensen om in beweging te komen en om weer eigen regie te krijgen en een betekenisvol leven te leiden.

5

Binnen dit thema voor de Appeltjes van Oranje 2024 zoeken we daarom naar projecten die mensen die eenzaamheid ervaren succesvol weten te activeren en mobiliseren. Dit kan zowel vanuit een rol als vrijwilliger zijn of een deelnemer die bijvoorbeeld actief wordt in de planning en uitvoering van de activiteiten. Want als je je inzet voor een ander, dòet dat ook iets met jou zelf. We denken bijvoorbeeld aan projecten waarbij weinig verschil is tussen vrijwilligers ‘die aandacht geven’ en deelnemers ‘die aandacht zoeken’. Zo’n aanpak doet recht aan de behoefte van mensen om samen te komen, elkaar te zien en gelijkwaardig te zijn. Mensen worden aan­ gesproken op hun kracht en niet op hun eenzaamheid. 6

De nadruk ligt meer op samen een betekenisvolle activiteit organiseren zodat mensen zich minder eenzaam voelen. Of om bijvoorbeeld een relatie op te bouwen waarbij betekenisvolle gesprekken kunnen worden gevoerd. Aanpakken kunnen zich richten op sociale, emotionele en existentiële eenzaamheid. Wat in dit geval extra belangrijk wordt, is in hoeverre mensen (zowel deelnemers als betrokken vrijwilligers) daadwerkelijk betrokken worden bij de opzet van het project, de planning van de activiteiten en de invulling daarvan. En op welke manier.

We gaan daarom op zoek naar projecten waar expliciet wordt gekeken op welke wijze mensen actief inbreng hebben in het verloop van de aanpak. Want ertoe doen, dòet iets met je! Voorbeelden van kanshebbers • Een ontmoetingsruimte waarbij de deelnemers zèlf actief betrokken zijn in het vormgeven en uitvoeren van de activiteiten, zoals een gesprek over wat hun leven zin geeft. • Een project dat jongeren en ouderen langdurig verbindt en hen van elkaar laat leren, zoals bijv. een groep geschiedenisstudenten die gesprekken voert met ouderen. Beiden delen hun kennis over de geschiedenis en beiden voelen zich minder eenzaam. • Initiatieven waar gekeken wordt naar de kracht van deelnemers (niet de kwetsbaarheid) en zij gestimuleerd worden deze in te zetten binnen het project of de organisatie, met als doel het oplossen van eenzaamheid. Wat kun je nog wel als je uit een ander land hier bent gekomen en de taal en cultuur nog niet goed begrijpt? • Initiatieven die mensen ondersteunen om hun ervaringsdeskundig­ heid in te zetten, bijvoorbeeld een maatjesproject voor mensen die net hun partner zijn verloren en zich eenzaam voelen – als je jouw eigen ervaring kan delen, geeft dat steun aan de ander maar helpt het jezelf ook.

7

Criteria initiatieven Om in aanmerking te komen voor een Appeltje van Oranje 2024 voldoet het initiatief aan de volgende voorwaarden:

8

• Het project heeft als doelstelling dat eenzaamheid wordt verminderd. Dat kan sociale, emotionele of existentiële eenzaamheid zijn. Dit betekent dat: a. je goed kunt verwoorden hoe jullie activiteiten een bijdrage leveren aan het verminderen van eenzaamheid. b. je kunt laten zien dat je echt mensen bereikt die eenzaam zijn. • Binnen jouw project en/of organisatie is de doelgroep actief betrokken bij de planning en/of uitvoering. Dit gaat verder dan enkel raadplegen. • Het project gaat uit van de kracht van de deelnemer – wat kan hij of zij betekenen?

Hier letten we speciaal op • Of het project mensen bereikt die zich vaker eenzaam voelen. De meeste organisaties of projecten richten zich niet op één specifieke groep mensen, daar zijn we ons van bewust. We weten echter dat mensen in een bepaalde levensfase (net zelfstandig gaan wonen, na een scheiding, net met pensioen) of met een lager opleidingsniveau, met een diverse seksuele oriëntatie of met een migratieachtergrond zich vaker dan gemiddeld eenzaam voelen. Daarom richten wij ons – waar mogelijk – op projecten die zich richten op deze mensen. • Of er bij het project voornamelijk vrijwilligers actief zijn, die helpen bij diverse activiteiten. • Het project en/of de organisatie heeft een aantoonbaar draagvlak. Hiermee bedoelen we dat er aantoonbaar behoefte is en er goed wordt samengewerkt met andere stakeholders. • Het project is inspirerend en anderen kunnen ervan leren.

9

10

Criteria organisaties • Het betreft een initiatief met een rechtsvorm, zoals een stichting, vereniging of coöperatie. • De organisatie is al minimaal 2 jaar actief en organiseert activiteiten gedurende het gehele jaar. Organisaties die eenmalige, jaarlijks terugkerende activiteiten organiseren, passen niet binnen de criteria. • De organisatie is actief in Nederland of in het Caribisch deel van het Koninkrijk. • De organisatie is financieel gezond en kan ook zonder de prijs voortbestaan. • De organisatie heeft nog nooit een Appeltje van Oranje gewonnen. Een initiatief dat eerder heeft meegedaan met het selectieproces voor een eerdere editie van de Appeltjes van Oranje kan zich wel opnieuw aanmelden als het voldoet aan de huidige richtlijnen. • De organisatie heeft een sociaal-maatschappelijke doelstelling.

Selectieproces In oktober 2024 ontvangen drie sociale initiatieven het Appeltje van Oranje. De selectieprocedure ziet er als volgt uit: • De eerste selectie door het Oranje Fonds vindt plaats op basis van het inschrijvingsformulier en organisatiedocumenten (statuten, jaarrekening, etc.). Daarbij letten we op bovenstaande criteria, maar ook op diversiteit in de geselecteerde initiatieven (geografisch, soort organisatie, doelgroepen en aanpak). Uit alle inzendingen selecteren we maximaal 40 initiatieven in Nederland en maximaal 10 uit de Cariben. • Deze 50 kanshebbers nemen deel aan de online Stemtiendaagse van 22-31 mei 2024. Zo krijgen zij een podium en de aandacht die ze verdienen. Het initiatief met het hoogste aantal stemmen sleept de eerste van de 10 nominatieplaatsen in de wacht. • Aansluitend pitchen alle 50 kanshebbers voor elkaar en de jury op 8 juni tijdens de Appeltjes van Oranje Pitchdag. • De jury kiest deze dag de overige 9 genomineerden en zo zijn de 10 genomineerden bekend: in principe 8 uit Nederland en 2 van de Cariben. De punten uit de stemtiendaagse tellen niet mee bij de pitchdag. De jury hanteert bij de selectie eerdergenoemde criteria. • De jury selecteert drie winnaars. De beslissing wordt door het bestuur van het Oranje Fonds officieel bekrachtigd. • Alle drie de winnaars ontvangen een geldbedrag van € 25.000 en een bronzen Appeltje van Oranje.

11

Aanmelden Aanmelden Meer informatie

15 januari t/m 23 februari 2024 www.oranjefonds.nl/appeltjes

Uiteraard kun je andere organisaties wijzen op de Appeltjes van Oranje. Graag zelfs! Zij moeten zich wel zélf aanmelden.

Vragen? 12

Neem dan contact op met Marinka Peerdemann via appeltjesvanoranje@oranjefonds.nl.

14

15

Nalaten