Inkomend - Vrienden van Stichting Oorlogsjaren in Vlissingen Nieuwsbrief nr. 3

In memoriam 8 oktober 2025 overleed Jaap Ventevogel, mede-oprichter en oud-voorzitter van onze stichting. Het werk zit erop Jaap. Anderen nemen het nu over. Je was onlosmakelijk verbonden met onze stichting. Bij de Roll of Honour staat : "Elke naam is een schreeuw om vrede”, voor jou was dit een oproep om te blijven herdenken en, keer op keer, lessen te trekken uit de geschiedenis, ook als de laatste getuigen zijn weggevallen. Een missie die wij met volle inzet zullen blijven uitvoeren. Frontstad Vlissingen met haar geschiedenis, was je lief en je inzet kende geen grenzen. We zullen je missen. Rust zacht. Stichting Oorlogsjaren in Vlissingen Bestuur, vrijwilligers, ambassadeurs en adviseurs

Beste lezer, Op de laatste dag van september hebben de Vrienden een bezoek gebracht aan het Memorial 40-45 Kapelle en het Franse Ereveld. In het museum luisterde het kleine gezelschap aandachtig naar gids Christiaan, die uitgebreid vertelde over het belang van het Franse leger in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na de pauze volgde de rondleiding over het ereveld, en die was heel indrukwekkend. Voor het enorme namenmonument hebben we stilgestaan bij hen die voor onze vrijheid zijn gevallen en zijn er namens de Vrienden ook bloemen gelegd. Op het ereveld was er nog extra aandacht voor de twee dertigers Daniel Robert Poisson en Marcel Blaizot, die beiden op 17 mei 1940 in Oost-Souburg sneuvelden. Ze kregen toen eerst ter plaatse een tijdelijk graf en ruim een jaar later volgde een herbegrafenis op de algemene begraafplaats. Blaizots’ stoffelijk overschot werd op 2 september 1949 herbegraven op het ereveld. Poisson kreeg een herbegrafenis in zijn thuisland, net als zijn hoogste baas, generaal DesLaurens. Hij stierf op 17 mei 1940 terwijl hij rugdekking gaf aan zijn manschappen. Een dag later werd hij begraven op de Vlissingse Noorderbegraafplaats en op 1 augustus 1949 overgebracht naar het Franse Villers-sur-Mer. Aan de Oude Veerhavenweg, bij het monument dat ons blijvend herinnert aan DesLaurens, eindigde onze middagexcursie.

De inundatie van Walcheren: Deze oktobermaand gaan onze gedachten wat vaker uit naar de gebeurtenissen die plaatsvonden in oktober 1944, namelijk het bombarderen van de dijken in Westkapelle, Vlissingen, Ritthem en Veere. Nadat duizenden bommen honderden meters aan zeeweringen hadden verwoest, overspoelde het zoute water de eens zo vruchtbare akkers. Het kolkende water nam alles mee wat het onderweg tegenkwam en liet een spoor van dood en verwoesting achter zich. Van ‘Walchers tuin’ was niets meer over.

De Sottegemstraat en omgeving te Vlissingen, gezien vanaf het dak van ziekenhuis Bethesda na de inundatie van oktober 1944. (Zeeuws Archief, Foto Dert, nr 11777)

Veel ontheemden vertrokken noodgedwongen naar de hoger gelegen delen van Walcheren, die nog wel droog waren. Daar moesten ze in overvolle huizen, boerderijen en kerken afwachten welk onheil er nog meer op hen afkwam. Sommige inwoners kozen er juist voor om ten koste van alles in hun eigen woning te blijven. Met wat overgebleven huisraad veranderde ze kleine slaapkamertjes in primitieve woonvertrekken. In beide gevallen werd het dagelijks leven voor langere tijd beïnvloed door het ritme van eb en vloed. De bombardementen die tussen 3 en 24 oktober plaatsvonden waren de opmars naar iets veel groters, de bevrijding van Walcheren. Maar voor het zover was zouden er eerst nog hevige gevechten plaatsvinden. Via de Westerschelde en de Noordzee kwamen de geallieerden op 1 november 1944 in Vlissingen en

Westkapelle aan land. Na drie dagen van zware strijd was Vlissingen eindelijk weer een vrije stad. Op 8 november werden de laatste dorpen op Walcheren door de geallieerden bevrijd.

Vriendenlezing: ‘Hoe houden wij het nog vredig’ Donderdag 23 oktober – Cinecity Vlissingen - aanvang 19:30 uur Wij zijn bijzonder trots om aan u te laten weten dat de jaarlijkse Vriendenlezing dit jaar wordt gegeven door prof. dr. Barbara Oomen. Zij studeerde rechten en politicologie (cum laude) aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde (cum laude) aan de Universiteit van Leiden. Momenteel is ze hoogleraar Sociologie van de Mensenrechten aan de Universiteit van Utrecht. Sinds 2018 is Oomen bestuurslid bij de Roosevelt Stichting. Deze stichting zet zich in voor de Vier Vrijheden van president Franklin Delano Roosevelt. In zijn State of the Union van 6 januari 1941 deed Roosevelt een oproep voor een menswaardige wereld. Oomen heeft een indrukwekkende staat van dienst onder andere als voormalig lid van de adviesraad van het College voor de Rechten van de Mens, de Staatscommissie Grondwet, Dean van de Roosevelt University en voormalig voorzitter van het College van Bestuur van de HZ University of Applied Sciences. Door haar expertise op het gebied van mensenrechten en mensenrechteneducatie geeft zij inspirerende lezingen en zet ons aan het denken wat wij als burgers zelf moeten doen voor onze vrijheid. De lezing is gratis bij te wonen en begint om 19:30 uur met een inloop vanaf 19:00 uur. U kunt zich aanmelden via: oorlogsjarenvlissingen@gmail.com

Koopvaardijherdenking Zaterdag 25 oktober - Boulevard Evertsen - aanvang 10:30 uur Ook in 2025 organiseert Stichting Oorlogsjaren in Vlissingen weer de Koopvaardijherdenking. Deze herdenking wordt elk jaar gehouden bij het Koopvaardijmonument. Dit opvallende monument ter hoogte van het Nollehoofd is gemaakt door de in de oorlog naar Amerika gevluchte beeldhouwer Wessel Couzijn. Zijn ontwerp was in eerste instantie bedoeld als Nationaal Koopvaardijmonument, maar de gemeente Rotterdam koos voor het 45 meter hoge ontwerp ‘De Boeg’. Het beeld van Couzijn doet denken aan water en wolken. De drie staven zijn masten die de lucht in steken, maar ook wegzinken in de golven.

Het koopvaardijmonument in 1983. (Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr 16767) Door de aanwezigheid van verschillende (landelijke-) organisaties en onze Belgische zuiderburen kunnen we inmiddels spreken van een internationale herdenking. Tijdens de ceremonie staan we stil bij de dood van de circa 3500 opvarenden van de koopvaardijschepen en andere zeelieden, zoals vissers. Er zijn gastsprekers en het Scheldeloodsenkoor zingt zeemansliederen. Kransleggingen zijn er bij het koopvaardijmonument en vanaf een Loodstender op de Westerschelde. U bent van harte welkom om bij de herdenking aanwezig te zijn.

Herdenking bevrijding van Vlissingen en de Slag om de Schelde Zaterdag 25 oktober - Uncle Beach - aanvang 14:00 uur Op dezelfde dag als de Koopvaardijherdenking herdenkt de gemeente Vlissingen de bevrijding van Vlissingen en de Slag om de Schelde. De gemeente doet dit op een voor Vlissingen zeer betekenisvolle locatie die bekendstaat onder de naam Uncle Beach. Uncle Beach is de codenaam die in november 1944 gebruikt is bij de geallieerde landing in Vlissingen. Naast diverse toespraken en het leggen van kransen, worden ook de namen voorgelezen van de gesneuvelde militairen. Het volledige programma is terug te lezen op: Herdenking bevrijding van Vlissingen en de Slag om de Schelde 25 oktober 2025 | Gemeente Vlissingen

Landing van de geallieerden in de Oosterhaven (Slikhaven) op 1 november 1944, met op de achtergrond de Oranjemolen. (ZA, Fotocollectie Vlissingen, nr 14344)

Bevrijdingsloop Vlissingen Zondag 2 november - Uncle Beach - vanaf 12:00 uur De 80-jarige viering van onze bevrijding in november 2024 werd afgesloten met de eerste editie van de Bevrijdingsloop. Dit was zo’n succes dat we besloten hebben om deze opnieuw te organiseren. Afhankelijk van het verloop van de tweede editie willen we kijken of de Bevrijdingsloop een vaste plek kan krijgen op onze herdenkingsagenda en de Zeeuwse hardloopkalender. Dit doen we in samenwerking met de bekende en ervaren sporters Sven Vermeulen en Durby Meijboom. Om onze 81-jarige vrijheid te vieren passeren de deelnemers tijdens de wandeltocht en de verschillende hardloopwedstrijden, markante punten uit die geschiedenis. Zo proberen wij ook kinderen in de leeftijd tot 12 jaar kennis te laten maken met de betekenis van Uncle Beach. De aanwezigheid en de openingswoorden van de plaatsvervangend commandant van de commando’s uit Roosendaal geeft aan dat ook bij defensie deze historische plek van betekenis is. Burgemeester Bas van den Tillaar en gedeputeerde JoAnnes de Bat zullen na afloop de prijzen uitreiken. Loopt u ook mee? Bevrijdingsloop 81 jaar vrijheid | Facebook Speeltuin Scheldekwartier verleent net als vorig jaar opnieuw haar medewerking. De hospitaalbunker in Dishoek zal deze editie niet te bezoeken zijn, omdat dan bovenop het duin de herdenking wordt gehouden

voor de gevallenen van het 47e commando. Door de grote weerstand bij de bevrijding van Walcheren sneuvelden in de duinen van Dishoek en Valkenisse veel mariniers. Bij de herdenking zullen ook Engelse genodigden en nabestaanden van de Royal Marines aanwezig zijn. De ceremonie begint om 13:00 uur en duurt ongeveer 25 minuten. De wandelaars die om 12:00 uur starten bij Uncle Beach zullen het monument voor de gevallenen omstreeks het tijdstip van de herdenking passeren.

Enthousiaste kinderen poseren met hun medaille voor het Landingsmonument op Uncle Beach, na afloop van de Kidsrun (foto: John Meijboom)

Het Landingsmonument is gemaakt door beeldhouwer Titus Leeser en onthuld op 31 mei 1952. (Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr. 37474)

Wordt verwacht: Lichtjesavond: Woensdag 24 december – Noorderbegraafplaats Vlissingen - aanvang 17:30 uur (tijdstip is onder voorbehoud)

Lichtjesavond is een bijzondere traditie die in Nederland zijn oorsprong vond op de Canadese begraafplaats in Holten. Het is een speciaal eerbetoon aan de gesneuvelde militairen die ver van huis liggen begraven. Bij het vallen van de avond komen wij samen in de aula van de Noorderbegraafplaats in Vlissingen. Vervolgens zijn er toespraken en daarna lopen we gezamenlijk naar de oorlogsgraven. Daar wordt door de adoptanten van de oorlogsgraven en andere belangstellenden bij elk oorlogsgraf een kaars geplaatst. Ook klinkt de Last Post en is er een minuut stilte.

(foto: Bianca van Duin)

Lezing Vliegveldgeschiedenis Zeeland tot 1945 Dinsdag 20 januari 2026 om 15:00 uur woensdag 21 januari 2026 om 19:00 uur. Locatie: Filmzaal zorgcentrum Scheldehof - Peperdijk 263 in Vlissingen Stichting Oorlogsjaren in Vlissingen organiseert in samenwerking met Stichting Wings to Victory tweemaal een boeiende lezing. De presentatie is in handen van vliegenier Martien van Dijk, tevens bestuurslid van Wings to Victory. Hij zal onder andere verhalen vertellen over de piloten die boven Zeeland hebben gevochten en de vele vliegtuigcrashes tijdens de oorlog.