Inkomend - SCW - Ongevraagd advies Beleidsregels Energietoeslag

Pagina 1 van 5

Aan: Gemeenteraad Vlissingen, College van B&W Vlissingen. Betreft: Ongevraagd advies Sociale Cliëntenraad Walcheren - Beleidsregels Energietoeslag Walcheren, 29 april 2022

Geachte lezer,

Het college stelt de Beleidsregel Energietoeslag vast. De SCW heeft dan adviesbevoegdheid. Helaas heeft het college de SCW niet betrokken bij en ook niet geïnformeerd over de beleidsregel. Het is natuurlijk belangrijk dat deze regeling snel tot stand komt. We hadden echter snel kunnen reageren want het gaat in feite om modelbeleidsregels waarbij niet zo heel veel afwegingen te maken zijn. Inmiddels hebben we de beleidsregels gelezen. Tot onze grote schrik zien we dat gemeente Vlissingen besloten heeft af te wijken van de door het ministerie beoogde inkomensgrens. Vlissingen heeft die grens vastgesteld op 110% van de bijstandsnorm (110% van het wettelijk sociaal minimum). Wij lezen in de toelichting van de beleidsregel: “Hierbij is, in aansluiting op de aanbevelingen vanuit het Rijk, gekozen voor een inkomensgrens van 110% van de toepasselijke bijstandsnorm.” Dat is naar onze mening een onjuiste interpretatie van de aanbevelingen vanuit het Rijk. De gemeente heeft weliswaar beleidsvrijheid. Maar het ministerie beveelt 120% van het wettelijk sociaal minimum aan als inkomensgrens voor de Energietoeslag.

Pagina 2 van 5

Uit de Memorie van Toelichting bij het Wetsvoorstel aangaande de Energietoeslag: “De gemeentelijke beleidsvrijheid betekent onvermijdelijk dat er verschillen tussen gemeenten in de uitvoering zullen ontstaan. De regering hecht eraan dat het wetsvoorstel zoveel mogelijk uniform wordt uitgevoerd, ook gezien de landelijke aard van de huidige energieproblematiek. Om die reden zal het kabinet samen met de VNG en Divosa een uniforme uitvoering zoveel mogelijk bevorderen door het opstellen van (niet-bindende) richtlijnen ten aanzien van de doelgroep en het uit te keren bedrag. Met deze richtlijnen wil de regering bevorderen dat in ieder geval huishoudens met een inkomen tot circa 120% van het sociaal minimum in aanmerking komen voor de eenmalige energietoeslag, waarbij het richtbedrag voor de hoogte van de toe te kennen eenmalige energietoeslag - op grond van het verwachte aantal van circa 800.000 toekenningen en de budgettaire randvoorwaarden - wordt gesteld op 200 euro (*noot SCW) per huishouden” Uit de handreiking van Divosa: “2 Doelgroep, inkomensgrens en hoogte 2.1 (...) 2.2 Inkomensgrens De energietoeslag is bedoeld voor alleenstaanden en gezinnen met een laag inkomen, dat wil zeggen een inkomen op of net boven het sociaal minimum. De gemeente heeft de bevoegdheid om zelf invulling te geven aan wat onder een laag inkomen wordt verstaan en hoe dit inkomen wordt getoetst.

Aanbevolen wordt om hiervoor aan te sluiten bij het lokale minimabeleid. Als voor (het merendeel van) de minimaregelingen in de gemeente de inkomensgrens van 120% van de bijstandsnorm geldt, dan geeft de richtlijn aan ook voor de energietoeslag een inkomensgrens van 120% te hanteren. Een inkomensgrens lager dan 120% van het sociaal minimum hanteren is niet wenselijk.”

(Noot SCW *)Kamerbrief 29-3-2022 Aanvullende informatieverzoeken voor tweede termijn debat koopkracht en energieprijzen: “Het kabinet heeft daarom aangekondigd het richtbedrag voor de energietoeslag te verhogen naar 800 euro per huishouden en om middelen voor energiebesparende maatregelen naar voren te halen” Het Ministerie en de handreiking Divosa geven dus nadrukkelijk aan dat de Energietoeslag bedoeld is voor huishoudens met een inkomen tot 120% van het wettelijk sociaal minimum. Het budget voor deze toeslag wordt aan gemeenten verstrekt door het Rijk. Dit budget is zeer recent (deze week nog) met 175 miljoen euro verhoogd. Juist om bij

Pagina 3 van 5

gemeenten eventueel voorbehoud en terughoudendheid weg te nemen. (NOS: De minister wil voorkomen dat de regeling, die de effecten van de sterk gestegen energieprijzen voor lage inkomens moet verzachten, niet goed wordt uitgevoerd. Ze heeft signalen gekregen dat een aantal gemeenten ervoor kiest om de doelgroep te verkleinen of een lager bedrag uit te keren.)

Gezien de zorgwekkende ontwikkelingen (die geen gemeentegrenzen kennen) op het gebied van de energieprijzen en inflatie ligt het ons inziens eerder voor de hand dat gemeenten de inkomensgrens verder verhogen dan dat zij onder de landelijke norm gaan zitten.

Advies: De SCW adviseert gemeente Vlissingen dringend om de inkomensgrens naar in ieder geval 120% van het wettelijk sociaal minimum te brengen. (130% van de bijstandsnorm heeft onze voorkeur. Dan komen meer werkende armen en AOW’ers met een klein pensioen in aanmerking.) Het is niet de tijd om terughoudend te zijn met het verstrekken van de Energietoeslag. Daarbij; als er schulden binnen de door het ministerie beoogde doelgroep ontstaan zullen die de gemeente waarschijnlijk meer gaan kosten dan een conform de richtlijnen verstrekte Energietoeslag.

De SCW adviseert verder:

1-Het aanvragen van de Energietoeslag mogelijk te maken tot in ieder geval 31 december 2022. Keuze college: 30 november 2022 omdat, zo stelt het college in de toelichting, de toeslag in 2022 uitgekeerd moet worden. Het gaat daarbij, zoals wij begrijpen, niet om een bindend voorschrift. Zolang de aanvraag in 2022 wordt ingediend, kan de toeslag ons inziens ook begin 2023 uitgekeerd worden. Den Haag, Rotterdam, Lopik, Houten, Nieuwegein, IJsselstein, verschillende Friese gemeenten, kiezen bijvoorbeeld wél voor de einddatum 31 december 2022. -Het is belangrijk mensen ruim te tijd te geven om een aanvraag in te dienen. Juist omdat er zolang onduidelijkheid heeft bestaan over de exacte reikwijdte van de regeling.

Pagina 4 van 5

-Het hele jaar 2022 een aanvraag mogen indienen is duidelijker en makkelijker te communiceren.

Tot slot: Energietoeslag en kwijtschelding Sabewa. Het is belangrijk dat mensen niet, door een (tijdelijk) hoger banksaldo als gevolg van de energietoeslag, de mogelijkheid tot kwijtschelding kwijtraken. De SCW heeft daarover contact gezocht met Sabewa. Sabewa heeft laten weten in 2022 de energietoeslag niet in aanmerking te nemen. Voor het jaar 2023 is er echter nog geen duidelijkheid. Mocht iemand begin 2023 de energietoeslag ontvangen, dan zou dat kunnen betekenen dat diegene geen kwijtschelding krijgt. De toeslag gaat dan naar de Gemeentelijke belastingen en de Waterschapsbelasting. Dat kan óók gebeuren wanneer iemand de in 2022 ontvangen toeslag opzij zet. Het wordt mensen aangeraden de toeslag apart te zetten om bijvoorbeeld een hoge jaarnota in 2023 op te kunnen vangen. Wij dringen er daarom bij de gemeente op aan om met Sabewa in gesprek te gaan over deze situatie. En voor het jaar 2023 goede afspraken te maken over het niet in aanmerking nemen van de energietoeslag bij de beoordeling van het recht op kwijtschelding.

Namens Sociale Cliëntenraad Walcheren, Met vriendelijke groet, Marischka Duinkerken, Marina Goudjalova, Ada Visschers s.c.walcheren@zeelandnet.nl

De Sociale Cliëntenraad Walcheren komt op voor de belangen van cliënten* van Orionis Walcheren. De SCW biedt hulp, informatie en advies aan cliënten. De SCW overlegt met en adviseert gevraagd en ongevraagd aan:

o

Orionis Walcheren over Werk & Inkomen, Participatiewet en de dienstverlening.

Pagina 5 van 5 o o

Colleges en de gemeenteraden van Middelburg, Veere en Vlissingen over het onderliggende sociale beleid en het armoedebeleid. Vanuit het perspectief van cliënten en op basis van kennis van zaken.

*Inwoners van Walcheren met een uitkering of voorziening vanuit de Participatiewet, de Ioaw, de Ioaz, of de Bbz, Anw, Nuggers en andere inwoners van Walcheren die in aanmerking komen voor een voorziening vanuit het armoedebeleid van de Walcherse gemeenten.