Inkomend - Provincie Zeeland - Presentatie Wooncongres Collectief Bouwen en Wonen

Kansen met collectieven Zeeuws Wooncongres Hans Vos, Expertteam Woningbouw / RVO 12 februari 2026

Expertteam Woningbouw

Hans Vos Lid Expertteam Woningbouw

Ervaringsdeskundige,

Zelfstandig adviseur

41 woningen Rotterdam

§ Kort voorstellen § Wat is collectief bouwen & wonen § Hoe werkt het? § Ervaringen elders § Aanbod RVO

Definitie ›

Gaat om particulieren die

›

vrijwillig verenigd,

›

voor eigen rekening en risico,

›

zonder winstoogmerk,

›

woningen laten ontwerpen en realiseren,

›

om daar zelf in te gaan wonen.

3

Bouw- en woonvormen

4

Collectief bouwen & wonen en beleidsdoelen Mes snijdt aan veel kanten

›

Jongeren behouden voor het dorp

›

Langer zelfstandig wonen, zorg nabij

›

Doorstroming stimuleren

›

Betaalbare duurzame en toekomstbestendige woningen

›

Bouwen aan gemeenschappen

5

Collectief bouwen, waarom niet? Mensen die zelf invloed willen uitoefenen ›

Op hun eigen woning,

›

Op de grootste uitgave die ze doen,

›

Op de gemeenschap waar ze bij willen horen.

›

Is dat een raar idee?

›

Bouwen aan gemeenschappen

›

Daar ben je voor als overheid

grond

De basis

groep

gemeenschap

geld

gemeente

7

Hoe werkt dat? ›

Start met initiatief

›

Locatie nodig: kavel, leegkomend gebouw

›

Vanuit groep

›

Voorwaarden en spelregels

›

Of vanuit dorp of gemeente

›

Deelnemen = commitment

8

Tijd ›

Locatie met voorwaarden

›

Procesbegeleider

›

Proces met spelregels

›

Architect, bouwer

›

Vereniging als ontwikkelend vehikel

›

Overeenkomsten, vergunning, financiering

1 tot 2 jaar ontwikkelen

1 jaar bouwen

9

Geld Budget vaststellen

startkosten

Ontwerp- en advieskosten

Grondkosten

plankosten 1-2 jaar

Bouwsom in termijnen

hypotheek

eigen geld, ± 10-25k p woning 10

Handreiking Collectief bouwen & wonen ›

Algemeen introducerend deel

›

Vier thematische verdiepingen – Woonvormen & definities – Doelen & beleid – Selectie & verkoop – Kwaliteit & haalbaarheid 11

Doelen & beleid ›

Wat wil je als gemeente?

›

Bestuurlijke uitspraak

›

Formuleer een beleidsambitie

›

Laag, midden, hoog, maar spreek je uit

›

En maak het concreet

12

13

Selectie & verkoop ›

Niet bang voor Didam – Motivatie vanuit woonbeleid of onderbouwing – Gelijk speelveld, geen concurrentie met ongelijke partijen – Geen tender nodig

›

Selectie van groepen – Verzamel bestaande of nieuwe initiatiefgroepen – Ad hoc een groep samenstellen: wie doet er mee? – Kaartenbak methode, als er veel druk en veel aanbod is (en veel capaciteit)

›

Loting, inhoudelijke selectie, of 1-op-1 selectie

›

Géén bieding! 14

Kwaliteit & haalbaarheid ›

Stel eisen en proef de nieren van een initiatiefgroep – Achtergrond, hoe ontstaan – Grootte en samenstelling, stabiliteit – Zicht op locatie? – Financieel valide? – Gemeenschappelijkheid

›

Vraag of help ze aan stabiele basis en organisatie

›

Vereis onafhankelijke procesbegeleiding

15

Wooninitiatieven in Drenthe Aanpak in Drenthe

Peize

Paterswolde Eelde

Roden

Tynaarloo

Noordenveld

›

Norg

Dorpsbelangen, behoefte in beeld

›

Gemeenten, ruimte bieden

›

Provincie,

Zeijen

Gasselte

Borger-Odoorn

Grolloo

Gem. Borger - Odoorn Elp

Wateren

Midden-Drenthe

Wapse

Vledder

Westerbork Wijster

Exloo

Gem. Hoogeveen

De Wolden

NieuwBalinge

Emmen

Emmen

Gem. Coevorden Sleen

Gees Geesbrug

Oosterhesselen

Nieuw Dordrecht Oranjedorp

Coevorden

Ruinerwold Koekange

De Monden Schoonoord Aalden

Spier Pesse Ruinen

Gem. Meppel

De Kiel

Diever

Westerveld

Meppel

Borger

Hooghalen

Hijken

Nijestad Oost

Erica Elim

Meppel Zuidwolde

›

Aa en Hunze

Bovensmilde

Uffelte

Banken

Gasselternijveen

Rolde

Havelte

›

Eext

ASSEN

Wapserveen

Procesbegeleiding

Gieterveen

Assen

– Leergang voor gemeenten

›

Anloo

Gem. Noordenveld

– Impulsteam als smeerolie – Subsidie voor start initiatieven

Zuidlaren

Gem. Tynaarloo

Dalerpeel

Dalen

Dalerveen Ossenhaar Steenwijksmoer Coevorden

Nieuw Schoonebeek

60 initiatieven, in ca 5 jaar tijd 16

CPO Vledder ›

9 woningen, 3 x 3 onder een kap

›

185.000 tot 225.000 euro

›

Bewust kleine starterswoning, 1-2 pers

›

Hout, energieneutraal, compact

17

Inzetten van dorpsraden 1.

signaleren

2.

met hulp kwartiermaker mogelijkheden in beeld brengen

3.

gemeente medewerking?

4.

bewoners informeren > concreet zicht

5.

groep werven en formeren

6.

vereniging

7.

ontwerpen en ontwikkelen

18

Leergang Collectief bouwen & wonen ›

5 dagdelen

›

Handreiking als kapstok

›

Leerdoel: – Faciliteer collectieven – Snap het proces, weet wat nodig is – Werk even snel en soepel als met reguliere partijen

›

Voor gemeenten

›

Interesse?

›

Cofinanciering RVO en provincies

›

woningbouw@rvo.nl

›

Download de Handreiking 19

Aan de slag! ›

Schakel Expertteam Woningbouw in

›

Gebruik CPOZ, gebruik dorpsraden, gebruik kennis en energie van onderop

›

Wel wensen, geen capaciteit? Huur het in

›

Provincie: organiseer met RVO een Leergang voor gemeenten

20