Inkomend - Orionis - Uitgelicht september 2023

Bij het dashboard ontvangt u van ons ‘Orionis Walcheren uitgelicht’. Hierin leest u achtergrondinformatie over actuele thema’s en/of verhalen uit de praktijk. In deze editie vertellen we u over de problemen rondom bestaanszekerheid voor het overgrote deel van de SW medewerkers.

#ikzitklem De bestaanszekerheid van veel medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven staat, vanwege de stijgende inflatie, onder grote druk. De urgentie om iets te veranderen is groot, maar de ruimte om daadwerkelijk iets te doen is klein. Want ook de werkgevers, de gemeenten en andere organisaties zitten klem. Zij willen graag betere arbeidsvoorwaarden bieden, maar zijn hiervoor afhankelijk van de financiën van bijvoorbeeld het Rijk. Die hebben op dit moment ook te maken met kaders. Kortom, het hele systeem zit vast. Daarom heeft Cedris1 samen met haar leden de campagne #ikzitklem gelanceerd. In de campagne #ikzitklem delen de medewerkers van de sociaal ontwikkelbedrijven, maar ook de directeuren en betrokken wethouders, waarom zij klem zitten, en wat ze daarvan vinden. Deze verhalen staan op de campagnewebsite http://www.ikzitklem.nu en worden verspreid via sociale media als LinkedIn en X, met de #ikzitklem.

Drie dagen boterhammen pindakaas Ook bij Orionis Walcheren heeft een groot deel van de SW medewerkers problemen om rond te komen. Zelf willen ze er niet veel over vertellen. Ze schamen zich ervoor. Ricardo Verhage, werkbelegeider mag wel hun verhalen delen, zolang ze zelf anoniem blijven. De afdeling van Ricardo telt 42 medewerkers; 40 van hen werken in de SW, de andere twee op basis van een werkleertraject vanuit de Participatiewet. Ricardo vertelt: “Al mijn medewerkers

1 Cedris is de landelijke vereniging voor een inclusieve arbeidsmarkt. De leden van Cedris zorgen voor een goede

match op de arbeidsmarkt tussen werkgevers en mensen met een vergrote afstand tot de arbeidsmarkt.

Editie 18, september 2023

1

zitten in lagere loonschalen. Zij kunnen momenteel heel moeilijk rondkomen. Het begon op te vallen toen ik zag dat iemand op het werk alleen gevulde koeken at. Of een medewerker die op het werk helemaal nooit at. Die bleef tijdens pauzes ook altijd achter op de afdeling, ging niet gezellig met de collega’s mee naar het bedrijfsrestaurant. Een andere medewerker vertelde me in vertrouwen dat hij al drie dagen boterhammen met pindakaas at omdat er geen geld meer was voor boodschappen. Ik signaleerde ook medewerkers met diabetes die niet aten vanwege armoede. Dan zie je pas wat niet eten met iemand doet. Dat maakt mensen extra kwetsbaar. En het is voor hen nog levensgevaarlijk ook. Vooral de medewerkers die alleenstaand zijn, zijn kwetsbaar. Zij moeten rondkomen van één inkomen. Daar komt bij dat een groot deel van mijn medewerkers geen sociaal netwerk heeft. Hun sociale vaardigheden zijn beperkt, het is voor hen moeilijk een netwerk op te bouwen of te onderhouden. Naast werk hebben ze weinig en dus ook weinig waar ze op terug kunnen vallen. Twee derde van de medewerkers op mijn afdeling is eenzaam. Onderling wordt er niet veel gesproken over geldproblemen. Daar zit een taboe op. Toegeven dat je het zelfstandig niet meer redt en niet rond kunt komen doe je niet zomaar. Mensen voelen zich dan echt aangetast in hun eigenwaarde.”

Vlnr: Ruud Deugd, 5 SW medewerkers van Orionis Walcheren, zij willen graag anoniem blijven maar vragen wel aandacht voor hun bestaanszekerheid en die van hun collega’s, Ricardo Verhage.

“Medewerkers die niet rond kunnen komen ondersteunen we. Voor hen zijn wij een tijdelijk vangnet. Zij krijgen een gezonde lunch op het werk. Of krijgen een maaltijdbox mee naar huis zodat ze thuis een goede maaltijd kunnen koken. Die ondersteuning is altijd tijdelijk want tegelijkertijd gaan we zorgen dat er andere hulpverlening op gang komt, bijvoorbeeld de Voedselbank, schuldhulpverlening, Buurtzorg of via st. Philadelphia. Dat is niet altijd even eenvoudig. Soms moeten mensen hiervoor formulieren invullen. Mensen met een licht

2

verstandelijke beperking kunnen dat niet. Dan helpen we hen hiermee. Contacten met medewerkers van hulpverleningsorganisaties in de regio zijn voor mij belangrijk. Zo kan ik makkelijker hulp inschakelen voor mijn medewerkers.” “Deze groep verdient een reparatie van het inkomen. Zij zijn extra kwetsbaar; psychisch, fysiek, zijn licht verstandelijk beperkt of hebben een combinatie hiervan. De kracht van het Werkleerbedrijf is dat mensen hier samen kunnen ontwikkelen. Op het gebied van sociale vaardigheden of werk. En dat rendeert op het werk maar ook in de privésituatie. Deze groep moet volwaardiger mee kunnen doen en verdient een veilig vangnet en bestaanszekerheid.”

“Mensen komen me huilend vertellen dat ze niet meer rond kunnen komen” Ruud Deugd werkt als voorman van de huismeesters bij Orionis Walcheren en is voor Orionis Walcheren voorzitter van de bedrijfsledengroep van het FNV. Ook hij merkt dat mensen het financieel steeds moeilijker krijgen. “Mensen komen huilend vertellen dat ze niet meer rond kunnen komen. Ze kampen met hoge huur, boodschappen die niet te betalen zijn, hoge benzineprijzen. Ze hebben geen geld om extraatjes te kunnen betalen zoals een terrasje, een keer naar de bioscoop. Sporten kunnen ze niet betalen. Kinderen kunnen niet meer naar verenigingen. Met de auto naar opa en oma verderop in het land kan niet meer want dat is te duur. Op vakantie is er al helemaal niet meer bij.” “Ik vind dat er minimaal 8% salaris bij moet en de reiskostenvergoeding moet omhoog. De cao loopt tot 2025 door maar die moeten ze zo snel mogelijk openbreken. We hebben hiervoor bij Orionis Walcheren actie gevoerd. Met 150 medewerkers hebben we een stiptheidsactie gevoerd, we hebben toen het werk voor een uur stilgelegd. Deze actie kreeg ook aandacht in de regionale media. We hebben ook deelgenomen aan acties in het land. We zijn met 50 medewerkers naar Amsterdam en Utrecht geweest om aandacht voor onze situatie te vragen. Ook bij de lokale politiek vragen we hier aandacht voor. Ik voel me gesteund door het management van Orionis Walcheren.

We krijgen de ruimte om actie te voeren en ook zij vragen aandacht voor dit probleem.”

“Het sociale in sociale werkvoorziening is ver te zoeken” “Momenteel bekijken we hoe we meer impact kunnen maken met onze acties. We overleggen met andere SW bedrijven om hier samen in op te trekken. Helaas moeten we harder worden. Er wordt niet naar ons geluisterd. Het voelt machteloos. Alle lonen in Nederland zijn omhoog gegaan, maar voor ons regelen ze niets. Van Cedris verwacht ik een hardere lijn richting de VNG. Zij behartigen onze belangen. Het doet iets met de motivatie van mensen. Mensen hebben geen zin meer om te werken. We zijn een belangrijke motor op de arbeidsmarkt, een onmisbare schakel in de Nederlandse economie. Iemand die in de bijstand zit heeft meer financiële ondersteuning en extra’s. Mensen in de SW hebben dat niet waardoor al die voorzieningen voor hen vaak niet beschikbaar zijn. Het sociale in Sociale Werkvoorziening is ver te zoeken. Daar kunnen wij niets aan doen, daar kan ons management niets aan doen, de politiek is nu aan zet.”

3