Inkomend - CET PSH GOR Aanbiedingsbrief advies - PFAS in de Westerschelde

CET PSH GOR Crisis Expert Team psychosociale hulpverlening en gezondheidsonderzoek bij rampen en incidenten aan: mevrouw J. Gaemers directeur publieke gezondheid GGD Zeeland Postbus 345 4460 AS Goes

Ons kenmerk CET PSH GOR 2022-002

Datum: 29 juni 2022 Betreft: Advies CET PSH GOR – PFAS in de Westerschelde

Kopie aan Arnold Bergstra

Uw kenmerk

Behandeld door naam Diane Houweling T 06-21391816 email diane.houweling@rivm.nl

Bijlagen Advies CET PSH GOR – PFAS in de Westerschelde

Beste mevrouw Gaemers, In reactie op uw adviesverzoek aan het Crisis Expert Team psychosociale hulpverlening en gezondheidsonderzoek bij rampen en incidenten (CET PSH GOR) heeft het crisisexpertteam afgewogen of met de resultaten van gezondheidsonderzoek de zorg voor en de ondersteuning van mensen wonend langs de Westerschelde kan worden geoptimaliseerd. De uitkomst van deze afweging is dat het crisisexpertteam afraadt om regionaal gezondheidsonderzoek te doen naar aanleiding van de aanwezigheid van PFAS in de Westerschelde. Regionaal gezondheidsonderzoek zal niet bijdragen aan betere gezondheidszorg (preventie, diagnostiek of behandeling) op individueel of collectief niveau. PFAS-concentraties in bloed van mensen wonend langs de Westerschelde zullen niet gekoppeld kunnen worden aan blootstellingsbronnen of aan eventueel op individueel niveau optredende gezondheidseffecten. Ook zullen deze resultaten niet bijdragen aan aanvullende maatregelen om blootstelling of gezondheidseffecten te beperken. Het is bekend dat de Nederlandse bevolking wordt blootgesteld aan te veel PFAS en dat er nationaal en internationaal beleid nodig is om deze blootstelling te verminderen. Ongerustheid in Zeeland zal niet minder worden door het uitvoeren van gezondheidsonderzoek rondom de Westerschelde.

Mensen blijven met vragen zitten omdat de PFAS-concentraties in bloed niet aan een bron, individueel gezondheidseffect of te nemen maatregel gekoppeld kunnen worden. Het crisisexpertteam adviseert om een regionaal loket in te richten waar mensen terecht kunnen met vragen en zorgen over PFAS en gezondheid. Een loket geeft ook de mogelijkheid een beter beeld te krijgen van welke vragen en zorgen er leven. Op basis daarvan kan gerichte voorlichting plaatsvinden of ondersteuning geboden worden.

Crisis Expert Team psychosociale hulpverlening en gezondheidsonderzoek bij rampen en incidenten Voorzitter dr J.M.M. de Gouw Secretariaat centrum Gezondheid en Milieu directeur publieke gezondheid RIVM GGD Hollands Midden cGM@rivm.nl Het CET PSH GOR is ingesteld door het ministerie van VWS

Vanuit wetenschappelijk perspectief acht het crisisexpertteam gezondheidsonderzoek wel waardevol, mits ingebed in een breed landelijk onderzoek. Daarin zouden dan ook blootstellingsroutes en gezondheidseffecten moeten worden meegenomen in een grotere, voor de Nederlandse bevolking representatieve, populatie met speciale aandacht voor locaties met een bekende PFAS-bron. Zulk onderzoek is ook beleidsmatig waardevol. Het kan handvatten bieden om met beleidskeuzes blootstelling te verlagen. Daarnaast kan het effectiviteit van maatregelen monitoren in de tijd. Naast deze aspecten merkt het crisisexpertteam op dat de situatie langs de Westerschelde anders is dan in de directe omgeving van de 3M-fabriek in Zwijndrecht (België). Het crisisexpertteam wil benadrukken dat zorgen over blootstelling aan PFAS en de gevolgen voor de gezondheid, waaronder ook stress-gerelateerde klachten, niet moeten worden onderschat. Zorgen hebben mogelijk invloed op het welzijn en de gezondheid van omwonenden. Regionaal gezondheidsonderzoek zal de zorgen echter niet weg kunnen nemen. Het crisisexpertteam biedt aan om het advies toe te lichten. Als u vragen heeft over het advies kunt u contact opnemen met het crisisexpertteam via mij of via de secretaris, Diane Houweling,

diane.houweling@rivm.nl . Met vriendelijke groet,

Dr. J.M.M. de Gouw voorzitter CET PSH GOR directeur publieke gezondheid GGD Hollands Midden

Crisis Expert Team psychosociale hulpverlening en gezondheidsonderzoek bij rampen en incidenten Voorzitter dr J.M.M. de Gouw Secretariaat centrum Gezondheid en Milieu directeur publieke gezondheid RIVM GGD Hollands Midden cGM@rivm.nl Het CET PSH GOR is ingesteld door het ministerie van VWS