Document · PDF

College - VISIE Vlissingen Binnenstad aan Zee 2019 – 2022 bijlage

Informatiebijeenkomst 28 maart 2025, gemeente VlissingenBij agendapunt: Stukken4.668 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

VISIE VLISSINGEN B I N N E N S TA D A A N Z E E 2 0 2 2

Januari 2019

VISIE VLISSINGEN BINNENSTAD AAN Z E E 2 0 2 2 SAMENVATTING

BINNENSTAD AAN ZEE De visie Vlissingen – binnenstad aan zee 2022 gaat over de toekomst van de binnenstad. De visie gee het toekomstbeeld weer wat de binnenstad aan inwoners, ondernemers en toeristen te bieden hee . Trends en ontwikkelingen in het bezoeken van binnensteden vragen om nieuwe uitdagingen. Vlissingen ontvangt veel bezoekers en kan daar economisch nog meer van proﬁteren. De economische func e hee versterking nodig. De ondernemers, bewoners, andere betrokken par jen en de Gemeente Vlissingen slaan de handen ineen om de koers te bepalen. We kiezen voor 5 pijlers:

Vlissingen versterkt haar iden teit 1. Vlissingen hee een omvangrijk DNA dat volop benut wordt. De kernkwaliteiten van de binnenstad aan zee zijn de ligging, het mari eme karakter, de kleurrijke bebouwing en het contrast tussen oud en nieuw.

De pijlers staan in onderstaande rela e tot elkaar:

Vlissingen is de aantrekkelijke binnenstad 2. De aantrekkelijke binnenstad is een economisch, succesvolle verblijfsplaats. Wonen, werken, studeren, recreëren, eten en drinken, verzorgen, ontmoeten, zich laten verrassen en plezier beleven, maken de stad compleet. Vlissingen is de stad van de mogelijkheden Vlissingen trekt nieuwe toeristen aan 3. Vlissingen is een belangrijke toeristenstad en trekt het gehele jaar door dag- en verblijfstoeristen. Nieuwe toeristen zoals avonturiers, ﬁetstoeristen en families zorgen voor reuring in de binnenstad. Vlissingen hee ondernemende ambassadeurs 4. De ondernemende ambassadeurs zijn louter enthousiast over Vlissingen en dragen dit uit. Vlissingen is thuishaven 5. Vlissingen is de thuishaven voor de inwoners, de (nieuwe) werknemers, de toeristen en de studenten.

01 01

De visie vormt het kader voor de uitvoering van het ac eplan binnenstad en voor ontwikkelingen in de stad.

Vlissingen versterkt haar iden teit

Vlissingen is de aantrekkelijke stad

Vlissingen trekt nieuwe toeristen aan

Vlissingen hee ondernemende ambassadeurs

Vlissingen is thuishaven

VISIE VLISSINGEN BINNENSTAD AAN Z E E 2 0 2 2 INHOUDSOPGAVE

INHOUDSOPGAVE Samenva ng 1. 2. 3. 4.

Inleiding .................................................................................................................................................................................................................... 3 Trends en ontwikkelingen .......................................................................................................................................................................................... 8 De pijlers van de visie................................................................................................................................................................................................. 13 Binnenstadssamenwerking ...................... ................................................................................................................................................................. 20

VISIE VLISSINGEN BINNENSTAD AAN Z E E 2 0 2 2 INLEIDING

1.1 DE KOERS BEPALEN Vlissingen hee , net als andere steden, al langere jd te maken met een sterk veranderend winkelen horecalandschap en consumentengedrag. Trends en ontwikkelingen op het gebied van vooral online-winkelen zorgen voor een veranderende aantrekkelijkheid van de binnenstad. Binnensteden zijn meer places to be, in plaats van places to buy. In dit kader hee de gemeente in 2017 de Retaildeal ondertekend. De Retaildeal is onderdeel van de Retailagenda, een ini a ef van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. In deze deal staan de afspraken om de aantrekkelijkheid en toekomstbestendigheid van centrumgebieden te vergroten. Om aan die afspraken gevolg te geven, kiezen we ervoor om de Visie en ac eplan Binnenstad aan Zee 2022 samen met ondernemers (Vlissingse Ondernemers Centrale – VOC) op te stellen. Deze samenwerking bouwt voort op de eerder gemaakte afspraken in het kader van de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) in de binnenstad.

binnenstad er over een aantal jaren uitziet. Het doel is uiteindelijk dat: •

•

ondernemers zich met hun bedrijf in de stad verder kunnen ontwikkelen (ondernemerschap en ondernemersklimaat) en zinvolle bijdragen leveren aan de binnenstad als 'place to be' (minder regels, betere samenwerking met stakeholders, gezamenlijke promo e, meer bedrijvigheid); stakeholders (eigenaren, bewoners, marktpar jen) samen met de gemeente blijven investeren in hun stad (schoon, heel, veilig); bezoekers de stad aantrekkelijk blijven vinden, vaker een bezoek brengen en langer in de stad verblijven (meer toeris sche overnach ngen en meer bezoekers naar de stad en hogere omze en); alle ac es van het bedrijfsleven en de gemeente een bijdrage leveren aan de sociaaleconomisch gezonde binnenstad (meer werkgelegenheid in alle economische sectoren in de stad).

Vlissingen beschikt over bijzondere unique selling points en een eigen DNA, maar een gezamenlijk gedragen s p op de horizon ontbreekt om de binnenstad nadrukkelijker te proﬁleren. Vandaar dat de visie antwoord gee op de vraag hoe de

VISIE VLISSINGEN BINNENSTAD AAN Z E E 2 0 2 2 INLEIDING

1.2 HET WERKEN AAN VLISSINGEN, BINNENSTAD AAN ZEE Tussen overheid, burgers en ondernemers ontstaat een nieuwe dynamiek. De inzet en rollen van de betrokken par jen veranderen. Enerzijds vraagt dit om ruimte voor ini a ef, experimenten en eigen verantwoordelijkheid van de partners. Anderzijds vraagt dit om duidelijkheid en het beschikbaar stellen van kennis door de overheid en een balans in belangenafwegingen. Voor de gemeente begint het met het loslaten van bepaalde taken. De rol van de gemeente is veel meer faciliteren, s muleren en dereguleren waar mogelijk. Dat vergt transparan e, durf van betrokkenen en volharding in het sturen op de (collec eve) vastgestelde koers. Zodoende hebben de gemeente Vlissingen, ondernemers en bewoners de handen ineen geslagen om de nieuwe koers met zicht op de horizon 2022 te bepalen. Hiervoor is een Denktank opgericht, een collec ef van betrokken Vlissingers. Om de Vlissingse binnenstad aantrekkelijker en economisch gezonder te maken, zijn keuzes van alle betrokkenen (de lokale overheid, ondernemers en bewoners) nodig. Zo worden prioriteiten gesteld en ieders belangen behar gd. De Denktank komt uit bij de 5 pijlers als kansrijke concepten voor de stad. De ondernemers

(detailhandel, horeca, vastgoed, toerisme, cultuur, projectontwikkeling, onderwijs, communica e) discusiëren over de kernkwaliteiten van de binnenstad, over de rela e tussen inwoners en ondernemers, de ruimtelijke kansen en bedreigingen, de samenwerking tussen ondernemers onderling en met de gemeente en over deregulering en vrijplaatsen voor ini a even. Tijdens de totstandkoming van de visie fungeert de Vlissingse Ondernemers Centrale (VOC) als aanspreekpunt voor ondernemers in de binnenstad. Door de intensieve samenwerking van de betrokkenen in de binnenstad is men gezamenlijk verantwoordelijk voor de resultaten. Op deze manier is een eﬀec eve aanpak mogelijk, die ervoor zorgt dat de binnenstad aan zee een succesvolle onderneming wordt. Deze aanpak past bij de doenersmentaliteit van de ondernemende Vlissingers.

VISIE VLISSINGEN BINNENSTAD AAN Z E E 2 0 2 2 INLEIDING

1.3 RELEVANTE BELEIDSKADERS De gemeente Vlissingen en de provincie Zeeland beschikken over diverse beleidsstukken, die relevant zijn voor de visie “Binnenstad aan zee”. Tot de relevante gemeentelijke beleidsstukken behoren onder meer het DNA van Vlissingen (2010), de Structuurvisie (2010), de Boulevardvisie (2013), de Ontwikkelingsvisie Scheldekwar er (2017), het Toeris sch beleid (2016), de Detailhandelsstructuurvisie (2011), het Horecabeleid (2016), de beleidsnota “Vlissingen, de mari eme stad” en het Evenementenbeleid (2016). Tot de relevante provinciale beleidskaders behoort de Kustvisie (2017). Deze visie vormt input voor de nog op te stellen strategische documenten (zoals de strategische visie en de Omgevingsvisie (in het kader van de Omgevingswet) voor de gemeente Vlissingen. Ook is er afstemming met de te actualiseren Toeris sche Visie. Voor de regionale afstemming wordt in Z4-verband (Goes, Middelburg, Terneuzen en Vlissingen) gezamenlijk met de

provincie Zeeland over de kansen en bedreigingen voor de binnensteden gesproken (kansrijk maken van winkelgebieden, data-onderzoek naar koopstromen, stedelijke transforma e en verbetering van het ondernemerschap). Ook het Vlissingse Coali eakkoord 2018-2022 noemt belangrijke onderwerpen, die een rela e hebben met de pijlers van deze visie: • Vlissingen versterkt haar iden teit (stadspromo e) • Vlissingen is de aantrekkelijke binnenstad (programma Aantrekkelijke stad) • Vlissingen trekt nieuwe toeristen aan (toerissche visie) • Vlissingen hee ondernemende ambassadeurs (ondernemersklimaat en stadspromo e) • Vlissingen is de thuishaven (inwoners, werknemers, toeristen en studenten)

“De aanpak past bij de doenersmentaliteit van de Vlissingers”

VISIE VLISSINGEN BINNENSTAD AAN Z E E 2 0 2 2 INLEIDING

1.4 CIJFERMATIGE ANALYSE VAN DE VLISSINGSE BINNENSTAD

VISIE VLISSINGEN BINNENSTAD AAN Z E E 2 0 2 2 INLEIDING

Toelich ng verkooppunten binnenstad Vlissingen Het aantal ves gingen in de binnenstad is de afgelopen 9 jaar afgenomen met 12,5%. De belangrijkste branches hierin zijn de detailhandel en horeca. Andere branches zijn commerciële dienstverlening en ambachten voor consumenten. Het aantal ves gingen detailhandel is in 9 jaar jd met 22% afgenomen, terwijl het aantal horecabedrijven is toegenomen met 17%. Dit beeld komt overeen met landelijke trends, dat het aantal winkels afneemt en de horeca (beleving) toeneemt in het straatbeeld. De leegstand is absoluut gezien de afgelopen 9 jaar constant gebleven. Procentueel is er een lichte toename te zien van 15% naar 16,5%, omdat het totaal aantal ves gingen is afgenomen.

geteld in Vlissingen. (Dat wil zeggen: iemand, die op 1 augustus in Vlissingen is geteld en de volgende dag weer in Vlissingen is, wordt 2x meegenomen in bovenstaande telling). De onderverdeling in de vier zones: Boulevards: 280.000 Horecagebied: 320.000 Winkelgebied: 650.000 Spuikom: 150.000 De gemiddelde verblijfsduur van de bezoeker in de stad is 1 uur en 45 minuten.

Toelich ng toeris sche overnach ngen De afgelopen jaren is een duidelijke toename van het aantal toeris sche overnach ngen te zien in Vlissingen. Het laatste jaar is er zelfs een toename van 10% te zien. Conclusie cijferma ge analyse Uit de cijfers blijkt dat het binnenstadsbezoek ook in Vlissingen verandert. Dat gee reden om anders naar de stad te gaan kijken. Er komen andere economische func es naar voren. Het verblijfstoerisme zit in Vlissingen in de li en vraagt nog meer inzet. Vraagstukken over het compacter maken van het winkelgebied dienen zich aan. Extra beleving in de stad is zichtbaar. De bezoekersaantallen op de Boulevards en in de Spuikom (bioscoop) zijn substan eel.

Toelich ng City Traﬃc bezoekerstelsysteem Sinds half juli 2018 hangen er 11 sensoren in het centrum van Vlissingen (inclusief Boulevards), waarmee wiﬁ-signalen van telefoons worden geteld. Daardoor krijgen we inzicht in het aantal bezoekers in de stad. Het centrum is ingedeeld in vier zones: boulevards, horeca en winkelgebied en Spuikom. In totaal zijn er in 3,5 maand ca. 1.400.000 unieke bezoekers op dagniveau

V I SI E VLI SSI N GEN B I N N EN STAD AAN Z EE 2022 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

2.1. LANDELIJKE TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Wat zijn oorzaken en gevolgen van landelijke trends en ontwikkelingen, die van toepassing zijn op de binnenstad? Ook gaan we in op de ruimtelijke, kwalita eve analyse van de Vlissingse binnenstad. Consumentengedrag Door concurren e van internet, andere winkelgebieden en branchevervaging staat de con nuïteit van centrumgebieden onder druk. Met alleen het verkopen van producten in winkels onderscheiden binnensteden zich niet meer. Daarom ze en steden vol in op verbetering van het horeca- en cultuuraanbod, historie, beleving en de organisa e van evenementen. 'In gebiedsontwikkeling gaat het steeds meer om de juiste mix van commerciële ac viteiten. Alleen naar retail kijken is te kortzich g. Het gaat om een veel ruimere mix van ac viteiten, diensten, horeca, winkels, cultuur, sociaal ondernemerschap en nieuwe combina es hiertussen” Het ontwikkelen van de ul eme mix van ac viteiten vraagt om onderzoeken van mogelijkheden en kansen, een goed doordacht voorzieningenconcept, maar ook om strategisch managen van huurcondi es” (T. Wijntuin, WYNE Strategy & Innova on, uit rapport 'Nieuwe Concepten geven kleur aan

transforma e retail vastgoed, USP Marke ng Consultancy, april 2018). In dit rapport is onderzoek gedaan naar de trends en ontwikkelingen in binnensteden en winkelgebieden. Deze worden weergegeven met de 8 V's. Dat zijn: versnelling, vergrijzing, verduurzaming, verdich ng, vertraging, verkleuring, vermaak, verbinding). Bron: Vastgoed Journaal en USP Marke ng Consultancy, 2018). Een steeds groter deel van het budget van de consument en vooral bij jongeren is voor o.a. mobiele telefonie en vakan es. Het belang van het betrekken en binden van consumenten en inwoners aan de binnenstad neemt nog al jd toe. Een bezoek moet bijdragen aan het gevoel van verbondenheid met de stad en haar bewoners, van zien en gezien worden en van (h)erkenning. Evenementen spelen hierin een grote rol. Steeds meer verschui het bezoek naar de middag en avond en als gevolg van veranderende voorkeuren van de consument zal het tussen half zes en acht uur langzaam drukker worden. Grotere winkels spelen al in op deze trend. Last but not least zien we een verbreding van het seizoen, doordat steeds meer consumenten (kunnen) kiezen voor extra vakan es.

V I SI E VLI SSI N GEN B I N N EN STAD AAN Z EE 2022 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

“De binnenstad is van iedereen van bewoners en toeristen.”

V I SI E VLI SSI N GEN B I N N EN STAD AAN Z EE 2022 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

“De binnenstad is de place to be. Verblijven wordt centraal gesteld.”

V I SI E VLI SSI N GEN B I N N EN STAD AAN Z EE 2022 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

Kosten en baten afwegingen Elk bezoek aan de (binnen)stad is de resultante van een (onbewuste) kosten-baten afweging tussen de moeite die je moet doen om ergens te komen en wat je er voor terugkrijgt. Naarmate een stad een sterker merk wordt (aantrekkelijk, al jd wat te doen, goed aanbod) is de bezoeker/consument vaker bereid moeite te doen (afstand overbruggen, in de rij staan) voor die stad. De consument is verwend en wil liefst alles: leuke ontdekwinkeltjes, de bekende ﬁliaalbedrijven, gelardeerd met leuke horeca, cultuurvoorzieningen en aantrekkelijke bebouwing (hoge baten) en voorzien van een perfecte ontslui ng (lage kosten). De binnenstad moet het vooral hebben van hoge baten door een aantrekkelijk verblijfsklimaat (met ook het wonen, werken en recreëren), en waar het noodzakelijk boodschappen doen hand in hand gaat met het winkelen. Vlissingen hee veel van deze elementen in huis om een sterk merk te worden. De binnenstad: is 'not always the place to buy anymore' De Vlissingse binnenstad kent een mix van func es. “Naar de stad gaan” is veel meer dan naar een winkelgebied gaan. “Winkelgebieden veranderen in mul func-

onele ontmoe ngsplekken. Het gaat om de keuzes die je maakt voor een gebied. Stel je de sociale func e of de prak sche func es centraal. Het is voor gebieden steeds belangrijker om goed in te spelen op de behoe es die de bewoners en bezoekers van het gebied hebben. Het is daarom waardevol om deze behoe es zo breed mogelijk in kaart te brengen en daarbij verder te kijken dan welke behoe e aan winkels en horeca er is. Binnensteden en winkelcentra zijn sociale ontmoe ngsplekken. Dit is een func e die bij het promoten en het transformeren van gebieden vaak centraal staat.” (L. Annink, Urban Solu ons)

De woonaantrekkelijkheid van binnensteden groeit de laatste jaren in Nederland. Steeds vaker ontwikkelt de binnenstad zich met woonloca es. Meer wonen zorgt bijvoorbeeld voor doorlopend gebruik van de binnenstad en haar voorzieningen. Mede door de ontwikkelingen in het Scheldekwar er (mari em stadsdeel in wording) versterken de sociaalmaatschappelijke func es de Vlissingse binnenstad.

Belangrijk is dat de binnenstad zich (in de concurren e met andere koopcentra) vanuit de eigen iden teit proﬁleert. De binnenstad aan zee is het gezicht van de stad en bepaalt mede de waardering voor “het merk” Vlissingen. Die waardering komt er door posi eve ervaringen (repua ewaarde) van inwoners en (toeris sche) bezoekers. Deze ervaringen berusten op de historie, het cultureel erfgoed en haar voorzieningen, (culturele) evenementen, horeca, winkelen, boodschappen doen en ervaring van de natuur. Deze omgevingsfactoren bepalen de belevenis en aantrekkingskracht van de binnenstad.

V I SI E VLI SSI N GEN B I N N EN STAD AAN Z EE 2022 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

Stedenconcurren e om bezoekers De steden die inspelen op de verandering van winkelcentrum naar een “complete” binnenstad als 'place to be' winnen in de stedenconcurren e. Voor middelgrote steden is dit uitgangspunt eenvoudiger te bereiken dan voor kleinere steden die zich meer richten op dagelijkse aankopen en gemak. Een door toeristen overspoelde middelgrotere stad als Vlissingen is kansrijk. Vlissingen is ten opzichte van Middelburg 's zomers toegankelijk en voor velen een onverwacht leuk alterna ef. Dit gezien vanuit de verschillende belevingen in die binnenstad zoals het strand, de zee (met 45.000 scheepsbewegingen per jaar vlak langs de Boulevards), de (mari eme) cultuurhistorie in combina e met winkelen, eten en drinken. Smart Binnenstad De digitalisering, automa sering en de opkomst van Big Data (gegevens verzamelen via allerlei manieren) bieden mogelijkheden om het gedrag en de behoe en van binnenstadsgebruikers in kaart te brengen. Koop- en bezoekersstromen, verkeer en lee aarheid brengen we meer en beter in kaart. Ondernemers maken gebruik van de nieuwste instrumenten op dat gebied. De informa e levert een rijk beeld op van het func oneren van de binnenstad en haar

gebruikers: de smart binnenstad. Vlissingen beschikt over (een deel van) de benodigde instrumenten en sturingsmechanismen (zoals het City Traﬃc bezoekerstelsysteem). Van belang is dat die data wordt gebruikt voor bijvoorbeeld het economisch beleid in de binnenstad (waar loopt de bezoeker?, hoe loopt de bezoeker?).