College - Presentatie raadsbijeenkomst 26-03-2024 Ontwikkelingen Sloegebied
Tekst van het document
Inforaad Vlissingen Nationale energieprojecten in Zeeland
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
1
Opzet presentatie
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
•
Energietransitie Zeeland
•
Programma VAWOZ 20312040
•
Ontwikkelingen TenneT
•
Waterstofnetwerk ZuidwestNederland
•
Kernenergie 2
Energietransitie • Nationaal Plan Energiesysteem • Programma Energie Hoofdstructuur (PEH) • NOVEX
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
3
Energieprojecten
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
Zeeland
4
Projectprocedure
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
5
Planning 2024 2024 Q1
Projectprocedures
1
Q2 2
3
4
Nederwiek 1
Q3 5
6
7
Concept VKA
cNRD
11
12
dNRD
dNRD conceptVKA
Bedrijfsduurverlenging KCB I
26-3-2024
10
cNRD
Waterstofnetwerk Zuid-West Nederland
Informatieve raadsvergadering Vlissingen
9
VKA
380 kV Zeeuws-Vlaanderen
Nieuwbouw Kerncentrales
8
Def IP
Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied
VAWOZ 2031-2040
Q4
ontPR VKA
MER/Wetsv. V&P
cNRD
dNRD 6
Rol medeoverheden projectprocedure ›
Webinar november 2023 over rol medeoverheden
›
Lokale en regionale kennis inbrengen m.b.t. voornemen én participatie.
›
Medeoverheden ambtelijk en bestuurlijk betrokken
›
Bestuurlijk overleg voor elke processtap
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
›
Regio-advies (ter advisering Voorkeursbeslissing, o.b.v. MER/IEA rapporten)
›
Ministers (MKE en BZK) nemen projectbesluit: project van nationaal belang
7
Programma VAWOZ 2031-2040 Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee
Jos Spits – Senior Projectleider Zeeland
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
8
Uitgangspunten Programma VAWOZ • Verwachting: tien kabelroutes en twee waterstofverbindingen van windparken naar kustregio’s • 29 gigawatt aanlanden tussen 2031-2040 • Kabels en leidingen ondergronds • Aansluiten op 380kVhoogspanningsnet Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
9
Programma VAWOZ 2031-2040 Voornemen en participatieplan Publicatie mrt ‘23
Notitie Reikwijdte en detailniveau (NRD) fase Publicatie 23 febr ‘24
Integrale Effectenanalyse (IEA) + PlanMER Fase 1: 1e helft 2024 Fase 2: 2e helft 2024
Programma Definitief eind ’25
Start ruimtelijke procedures eind 2025>
Reacties op concept NRD tot en met donderdag 4 april 2024 NRD (onderzoeksplan) • Te onderzoeken routes voor •
stroomkabels • waterstofleidingen
• Zoekgebieden op land voor
• converterstation, • waterstofafsluiterstation en –aanlandstation, • elektrolysers Informatieve raadsvergadering Vlissingen
• 26-3-2024 Beoordelingsmethodiek
10
Zoekgebieden VAWOZ • Noordzee • Noord-Holland • Zuid-Holland • Noord-Brabant & Limburg • Zeeland • PAWOZ Eemshaven Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
11
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
12
Converterstation op land • 2 gigawatt • 5,5 hectare grond (+2 hectare werkterrein) • Omzetten 525 kV gelijkstroom naar 380 kV wisselstroom
• Noodzakelijk voor aansluiting op hoogspanningsnet • Maximaal 6 km van hoogspanningsstation Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
13
Elektrolyser • 20 hectare voor 1 GW
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
14
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
15
Waterstof: afsluiterstation en aanlandstation
circa 25 x 25m
circa 200 x 100m
16
Midden-Zeeland Alleen aanlanding elektrisch (geen waterstof) Zoekgebied convertor
Zoekgebied electrolysers Bestuurlijke afspraak over bijzondere positie 3e aanlanding in Borsele in cNRD enIEA/m.e.r. onderzoek: - Wel gelijkwaardig onderzoeken - Geen regionaal bestuurlijk draagvlak 17
Participatie Website Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (VAWOZ)
2031-2040 (rvo.nl)
• Participatieplan Programma VAWOZ (november 2023) • Nieuwsbrief Windenergie op Zee • Participatiekalender regio Zeeland
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
18
Ontwikkelingen TenneT in het Sloegebied Schepper, Sander de Regioregisseur Zeeland
26 maart 2024
Inhoudsopgave ■ Huidige situatie hoogspanningsnetwerk Zeeland / congestie ■ Lopende projecten in Zeeland
▫ Totaaloverzicht ▫ Net op Zee: IJmuiden Ver Alpha / Nederwiek 1 ▫ Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied ■ Systeemstudie kernenergie
20
26 maart 2024
21
26 maart 2024
Capaciteitskaart Afname
• • •
Transparant: Geel: Oranje:
•
Rood:
Met congestiemanagement: • Transparant gearceerd:
22
26 maart 2024
•
Geel gearceerd:
•
Oranje gearceerd:
•
Rood gearceerd:
Transportcapaciteit beschikbaar Beperkt transportcapaciteit beschikbaar Congestiemanagementonderzoek (voorlopig geen transportcapaciteit) Geen transportcapaciteit beschikbaar: geen congestiemanagement mogelijk Transportcapaciteit beschikbaar o.b.v. toepassing congestiemanagement Beperkt transportcapaciteit beschikbaar o.b.v. toepassing congestiemanagement Voorlopig geen transportcapaciteit beschikbaar in afwachting van het verdelen van vrijgekomen vermogen over de wachtrij o.b.v. congestiemanagement. Geen transportcapaciteit beschikbaar: de grenzen voor de toepassing van congestiemanagement zijn bereikt.
Capaciteitskaart Invoeding
• • •
Transparant: Geel: Oranje:
•
Rood:
Met congestiemanagement: • Transparant gearceerd:
23
26 maart 2024
•
Geel gearceerd:
•
Oranje gearceerd:
•
Rood gearceerd:
Transportcapaciteit beschikbaar Beperkt transportcapaciteit beschikbaar Congestiemanagementonderzoek (voorlopig geen transportcapaciteit) Geen transportcapaciteit beschikbaar: geen congestiemanagement mogelijk Transportcapaciteit beschikbaar o.b.v. toepassing congestiemanagement Beperkt transportcapaciteit beschikbaar o.b.v. toepassing congestiemanagement Voorlopig geen transportcapaciteit beschikbaar in afwachting van het verdelen van vrijgekomen vermogen over de wachtrij o.b.v. congestiemanagement. Geen transportcapaciteit beschikbaar: de grenzen voor de toepassing van congestiemanagement zijn bereikt.
Congestiemanagementonderzoek Zeeland
24
■
Het 150 kV hoogspanningsnet zit in Zeeland aan de maximale capaciteit
■
Oorzaak: sterk groeiend aantal aanvragen voor het aansluiten van onder meer waterstoffabrieken, batterijen en industrie.
■
Mogelijke tijdelijke oplossing: congestiemanagement We verdelen de ruimte wanneer de vraag naar transport van elektriciteit hoger is dan wat het elektriciteitsnet aankan. Is deze vraag op een bepaald tijdstip te groot? Dan verbruiken of leveren klanten tijdelijk minder elektriciteit.
■
19 juli 2023: aankondiging tijdelijke stop en start congestiemanagementonderzoek
■
Publicatie resultaten onderzoek: juni 2024.
26 maart 2024
De oplossing bouwen, bouwen, bouwen…
25
26 maart 2024
26
26 maart 2024
Net op Zee – IJmuiden Ver Alpha ■ Converterstation aan Belgiëweg Oost ■ Nog 1 beroep ten aanzien
bouwvergunning (geluid) ■ Start bouw converterstation
zomer → 2024
■ Inpassingsplan en vergunningen
verder onherroepelijk (kabel) ■ Start aanleg kabel → 2025 ■ Inbedrijfname → 2029
27
26 maart 2024
Impressie converterstation IJmuiden Ver Alpha
28
26 maart 2024
Net op Zee – Nederwiek 1 ■ Zelfde kabeltracé als IJmuiden Ver
Alpha ■ Converterstation aan Liechtensteinweg
■ Inpassingsplan en
ontwerpbesluiten vergunningen hebben ter inzage gelegen. ■ Publicatie definitieve ontwerpbesluiten
→ Medio 2024
■ Start aanleg kabel → 2025 ■ Start bouw converterstation → 2025 ■ Inbedrijfname → 2030
29
26 maart 2024
Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied ■ Bestaande 380 kV station Borssele vol na aansluiting Net op zee IJmuiden Ver Alpha ■ Geen ruimte meer voor uitbreiding bestaande station Borssele ■ Nieuwe aansluitcapaciteit nodig, waaronder voor Net op Zee Nederwiek 1
30
26 maart 2024
Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied
31
26 maart 2024
Ontwikkelingen en afwegingen locatie-alternatieven 4
■
Locatie 1, Liechtensteinweg, lijkt vooralsnog meest kansrijk.
■
Bovengrondse inlussing op de nieuwe 380 kV lijn Borssele – Rilland.
■
Ondergrondse aansluiting op converterstation Nederwiek 1.
■
Bij locatie 1, 2 en 4: verkabeling kruisende 150 kV verbindingen die langs de Sloerand lopen.
■
Integrale effectenanalyse, MER Fase 1 en concept VKA in mei 2024.
■
Regio-advies in de maak.
■
Definitief VKA: Q3/begin Q4 2024.
1
3
2
26 maart 2024
Impressie Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied op locatie 1
33
26 maart 2024
Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied Planning ▪ Publicatie milieueffectrapportage (MER) Fase 1, Integrale effecten analyse (IEA), concept-voorkeursalternatief (VKA), start ter inzagelegging
34
Q2 2024
▪ Zienswijzen en regioadvies
Q2 2024
▪ Vastgesteld VKA
Q3 2024
▪ Projectbesluit, MER Fase 2 en vergunningen
2025
▪ Start aanleg
2026
▪ Inbedrijfname
2029
26 maart 2024
Geluid ■ Hoogspanningsstations en converterstations
maken geluid ■ De geluidbelasting wordt met name bepaald
door de vermogenstransformatoren, spoelen, de converterkoelers, de converterhallen en ventilatie ■ TenneT laat altijd een geluidstudie uitvoeren ■ Op basis van de uitkomsten worden – indien
nodig - mitigerende maatregelen genomen, zoals: ▫ ommuren geluidsbronnen ▫ geluidswerende bekleding ■ Voor het huidige hoogspanningsstation
Borssele wordt binnenkort een nieuw meetprogramma uitgevoerd, n.a.v. klachten uit Borssele-Dorp 35
26 maart 2024
Systeemstudie kernenergie ■
Wat hebben we onderzocht? ▫ Of plaatsing van nieuwe kerncentrales in Borssele of op de Maasvlakte leidt tot knelpunten op het hoogspanningsnet. ■ Conclusies ▫ 1,6 GW nieuw productievermogen kernenergie in Borssele lijkt nét inpasbaar in het hoogspanningsnet, onder gunstige aannames (zoals zeer sterke elektrificatie van verbruik) ▫ 3,2 GW nieuw productievermogen kernenergie in Borssele leidt tot lokale knelpunten op het hoogspanningsnet ▫ 1,6 GW of 3,2 GW nieuw productievermogen kernenergie op de Maasvlakte leidt tot lokale knelpunten op het hoogspanningsnet
▫
36
26 maart 2024
Systeemstudie kernenergie ■ Hoe nu verder?
▫ TenneT onderzoekt scenario’s 2040 en 2050 en onderzoekt wat nodig is om de ambities voor kernenergie én extra windenergie op zee inpasbaar te maken (eventuele uitbreiding infrastructuur) ▫ EZK onderzoekt parallel of vraagstimulering in de regio kan helpen om de ambities voor kernenergie én extra windenergie op zee inpasbaar te maken ▫ EKZ neemt uiteindelijk in 2025 een vervolgbesluit. Op basis van de beslisinformatie kan EZK een integrale afweging maken over de aanlanding van Wind op Zee, de nieuwbouw van de kerncentrales, vraagstimulering in de regio en eventuele benodigde uitbreiding van infrastructuur
37
26 maart 2024
Waterstofnetwerk Zuidwest-Nederland Raadsinformatiebijeenkomst grote energie infraprojecten Maart 2024 Tom van Tilborg (ter vervanging van projectleider Sasa Jankovic) Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
38
Beleidsachtergrond ➢
Europese Klimaatdoelstellingen met waterstof als essentiële energiedrager
➢
Doorvertaling naar nationaal Klimaatakkoord
➢
Landelijk waterstofnetwerk door ombouw ca. 80% bestaand aardgasnetwerk
➢
Kamerbrief d.d. 30 juni 2021: Gasunie krijgt de opdracht voor realisatie
➢
Hynetwork Services, dochteronderneming Gasunie, voert de opdracht uit
➢
Kamerbrief d.d. 29 juni 2022: uitrolplan ontwikkeling waterstofnetwerk
➢
Medio 2022 – heden: verdere uitwerking uitrolplan naar projecten
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
39
Scope (1)
Opgave 1) Integreren bestaande waterstofleiding 2) Ombouw bestaande aardgasleiding 3) Aanleg nieuwe waterstofleiding Uitgangspunten 1) Zoveel mogelijk gebruik maken bestaande leidingen 2) Nieuwe leidingen volgen zo veel mogelijk SVBstroken
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
40
Opgave per bevoegd gezag Bevoegd gezag Provincie Zeeland Waterschap Scheldestromen
Bestaand tracé ca.(km) 40
Nieuw tracé ca.(km) 54
40
54
Gemeenten: 1.
Borsele
2.
Hulst
3.
Kapelle
4.
Reimerswaal
2
5.
Terneuzen
18
6.
Vlissingen
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
21 20 8
22 3 41
Opgave Sloegebied ➢ Aanleg nieuwe buisleiding voor waterstof ➢ Hiertoe afstemming met bevoegde gezagen t.b.v. vergunningen en afstemming werkzaamheden in gebied ➢ Afstemming met North Sea Port i.r.t. belangen havengebied ➢ Afstemming met andere projecten in het gebied t.b.v. soepele voortgang en nodig ruimtebeslag
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
42
Raakvlak ontwikkelingen In beeld te brengen
Participatie Zeeland
➢
Rijksprojecten
➢
Ambtelijke werksessie 22 februari
➢
Provinciale plannen
➢
Ambtelijke werksessie 18 april
➢
Gemeentelijke plannen
➢
Bestuurlijk Overleg 16 mei
➢
Plannen waterschappen
➢
➢
Belgische initiatieven
➢
Overige initiatieven en belangen
Brede participatie rond publicatie 1e fase m.e.r., Intergrale Effect Analyse en concept Voorkeursalternatief begin juni – medio juli
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
43
Proces en planning
Gereed Begin 2023
Eind 2023
Medio 2024
Medio 2024
Medio 2025
Eind 2025
➢ Na het Definitieve Projectbesluit start de realisatiefase (Eind 2025) ➢ Uiterlijk in 2027 zal het waterstofnetwerk operationeel zijn Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
44
Programmadirectie Kernenergie 1. Nieuwbouw (4 werksporen) 2. Participatie en communicatie 3. Bedrijfsduurverlenging
Maart 2024 Martijn Schut – Directeur
45
1. Nieuwbouw twee kerncentrales • Aanleiding: politiek besluit coalitieakkoord kabinet Rutte IV: ‘Zet de benodigde stappen voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales’ • Er is gekozen voor twee generatie III+ reactoren met elk een vermogen van 1000 tot 1650 megawatt (Naar verwachting ~10% van de voorzien in 2035 elektriciteitsproductie) • Om snelheid te winnen lopen vier trajecten parallel.
46
Marktconsultatie - Bedoeld om te komen tot voorstel voor financieringsstructuur en rol Nederlandse overheid daarin; - Gesprek met technologieleveranciers, financiële instellingen en ministerie van Financiën; -
EDF (FRA)
-
KHNP (ZKO)
-
Westinghouse (VS)
- Mondt uit in government support package; eerste inzichten eind ’24; staatssteuntoets EC nodig. 47
Beeld: COVRA
Technische haalbaarheidsstudies (THS) ›
Binnen deze studies worden de technologieleveranciers gevraagd te onderzoeken of hun ontwerpen geschikt zijn voor de locatie Borssele en passen binnen de Nederlandse regelgeving. ›
De voorwaarden van de regio ten aanzien van o.a. koeltorens en de Sloerand zijn als uitgangspunten meegegeven.
›
Het doel is om informatie te vergaren en een beter beeld te krijgen van de technische mogelijkheden, de implicaties van de bouw op de omgeving, de tijdlijn en de kosten.
›
De THS is opgebouwd uit drie delen: 1) Nederlandse weten regelgeving, 2) locatie Borssele en 3) kosten en tijdlijn.
›
De resultaten van de THS (verwacht in Q3 2024) zijn input voor de voorwaarden en eisen die we stellen aan de (bouw van) twee nieuwe kerncentrales. Deze worden uiteindelijk vastgesteld voor het aanbestedingstraject in 2025.
›
De resultaten uit de THS zullen ook grotendeels toepasbaar zijn voor andere locaties 48
Eerste fase projectprocedure - De ruimtelijke inpassing van de kerncentrales vergt een projectprocedure en projectbesluit (vergunningen). - EZK werkt op dit moment aan de eerste fase van deze projectprocedure, dat moet leiden tot een locatiebesluit (voorkeursbeslissing). - In deze eerste fase is EZK bevoegd gezag én initiatiefnemer (tot de voorkeursbeslissing). - De Projectprocedure is officieel gestart op 23 februari 2024 met de publicatie van het voornemen en voorstel participatie (VenP). Deze ligt nog tot en met 4 april ter inzage. - In de procedure worden in ieder geval de bestaande ‘waarborglocaties’ onderzocht. Dit zijn Borssele/Vlissingen (het Sloegebied), en Maasvlakte I. Als blijkt dat er meer locaties mogelijk geschikt zijn, worden deze ook meegenomen in het cNRD. - Het locatiebesluit wordt onderbouwd met een planMER en een integrale effectenanalyse (IEA) waarbij alternatieven gewogen worden op aspecten als kosten, toekomstvastheid, techniek, milieu en omgeving voor zowel de bouw als gebruiksfase. 49
Rijk-Regio pakket ›
Vlissingen neemt deel aan Bestuurlijk Overleg, Directeuren Overleg;
›
Kerncentrales hebben (vooral tijdens bouwfase) grote impact op leefomgevingskwaliteit; daarom tegelijkertijd investeren in de kwaliteit van de leefomgeving;
›
Op 10 april overhandigen gemeente Borsele, de Borselse Voorwaarden Groep en provincie de voorwaarden aan de minister;
›
Pakket is randvoorwaardelijk voor locatiebesluit en vooralsnog gericht op locatie Borssele. De provincie draagt hierbij zorg voor inbreng van de andere Zeeuwse gemeenten en benut daartoe het OZO.
›
Indien blijkt dat een andere dan de huidige voorkeurslocatie Borssele als voorkeursbeslissing wordt vastgesteld, vergt dit een participatietraject dat op die specifieke locatie is toegesneden.
›
Ook als uit impactstudie blijkt dat er impact is op andere gemeenten, vergt dat maatregelen en betrokkenheid die hiermee in balans zijn.
Beeld: omroep zeeland
2. Participatie en communicatie - De formele start van de nieuwbouwprocedure vraagt om duidelijke communicatie. Niet alleen formele inspraak en informatieavonden, maar ook: - Webinar en informatieavonden - Voortdurende aanvulling van de website overkernenergie.nl met relevante informatie over de procedures en onderzoeken wanneer dit beschikbaar is. - Betrokkenheid organiseren in vervolgproces regionale voorwaarden. - De Zeeuwse overheden worden via ambtelijke en bestuurlijke overleggen op de hoogte gehouden van de projectprocedure. Daarnaast focus op overzicht en samenhang van grote energieprojecten: - Gebiedskaart met overzicht van RCR-projecten en bijbehorende procedures en informatie. - Omgevingsmanager: Ronald Kolk, te bereiken via r.s.kolk@minezk.nl . - Inrichting van een informatiecentrum. 51
3. Bedrijfsduurverlenging ›
Eerste stap: wijziging Kernenergiewet (met Stas IenW), zodat een vergunning kan worden aangevraagd bij de ANVS;
›
Planning wetsvoorstel: voorjaar 2024 openbaar geconsulteerd en begin 2025 aangeboden aan de Kamer;
›
Er wordt subsidie aan EPZ verstrekt voor de uitvoering van technische onderzoeken. Waaronder onderzoek om vast te kunnen stellen dat een bedrijfsduurverlenging veilig kan plaatsvinden.
Beeld:EPZ EPZ Beeld:
Vragen/opmerkingen?
Informatieve raadsvergadering Vlissingen 26-3-2024
53