College - Gespreksverslag overleg ambtelijk en BZK n.a.v. reactie Artikel 12-rapport Vlissingen 2023-2024 d.d. 7 mei 2025

DG Openbaar Bestuur & Democr Rechtsstaat DGOBDR-BFR-Regelg. Toezicht & Monitoring Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Nederland Contactpersoon Raisa Clements beleidsmedewerker

Gespreksverslag ambtelijk overleg n.a.v. reactie inspectierapport art. 12 2023-2024

Vergaderdatum en - tijd Vergaderplaats

raisa.clements@minbzk.nl Datum 3 juli 2025

7 mei 2025 om 16:00 Vlissingen

Gespreksverslag ambtelijk overleg n.a.v. reactie inspectierapport art. 12 2023-2024 Dit verslag volgt de structuur van de agenda die voorafgaand aan het gesprek is gedeeld. 1.

Kennismaking

-

De ambtelijke vertegenwoordigers van Vlissingen en BZK maken kennis met elkaar.

2.

Doel van het gesprek

-

BZK hoort graag een nadere toelichting op de raadsbrief, waarin de zienswijze op het artikel 12-inspectierapport uiteen wordt gezet, en heeft daarbij een aantal vragen. Dit gesprek levert een bijdrage aan de beoordeling van de reactie van de gemeente in relatie tot het advies in het rapport van de inspecteurs, zodat tot een afgewogen beslissing in de beschikking kan worden gekomen. De beschikking is uiteindelijk een besluit van de minister van BZK.

-

In de beschikking zal een aantal factoren worden meegewogen: de wettelijke bepalingen van artikel 12, de inspanning van Vlissingen, de collectieve bijdrage van andere gemeenten, het advies van de inspecteurs en de zienswijzen van Vlissingen en de provincie Zeeland.

3.

Toelichting op de reactie op het artikel 12-rapport

-

Vlissingen schetst eerst de eigen zienswijze op lokale uitdagingen: o Vlissingen is wegens de grondexploitaties in de artikel 12-situatie gekomen, maar onderweg dieper in de financiële problemen gekomen door een gebrek aan middelen en de problematiek in het sociaal domein.

Pagina 1 van 5

o

o

De sociaaleconomische structuur, met grootstedelijke problematiek en lagere inkomens, maakt het ombuigen van uitgaven op korte termijn lastig. Het verbeteren van de sociaaleconomische structuur is alleen mogelijk op de lange termijn. Het gemeentefonds compenseert hiervoor volgens Vlissingen onvoldoende. Daarnaast speelt landelijk het tekort op Jeugd. Het verhogen van belastingen is maar beperkt mogelijk, en alternatief is dat er moet worden gekort op taken in het klassiek domein. Ook zitten er taakstellingen in de begroting die nog moeten worden gerealiseerd, voornamelijk gericht op het sociaal domein.

-

Vlissingen concludeert dat de gemeente zich hierdoor nog steeds in een kwetsbare positie bevindt. Vlissingen verzet zich niet tegen beëindiging van het artikel 12-traject, maar met de brief vraagt Vlissingen om een aanvullende (meerjarige) bijdrage om weer volledig op eigen benen te kunnen staan en terugval te voorkomen.

-

BZK bevestigt dat het erom gaat of Vlissingen weer een financieel gezonde gemeente kan worden, zonder bijdragen van het Rijk. De artikel 12-status is tijdelijk en daar moet de gemeente op een verantwoorde manier uit komen. Tegenover de extra middelen staat ook een inspanning van de gemeente zelf om de financiën weer op orde te brengen. Daarbij zijn de zorgen van de provincie gehoord. Deze zullen worden meegewogen.

-

Herverdeling gemeentefonds o

o

-

DG Openbaar Bestuur & Democr Rechtsstaat DGOBDR-BFR-Regelg. Toezicht & Monitoring Datum 3 juli 2025

Vlissingen geeft aan een voordeelgemeente te zijn bij de herverdeling van het gemeentefonds. Het ingroeipad om van de oude bedragen per inwoner naar de nieuwe bedragen per inwoner te komen, ligt echter stil. Vlissingen geeft aan, hierdoor een deel van dit bedrag mis te lopen, waardoor er extra bezuinigingen nodig zijn. BZK benoemt dat het plan is om het ingroeipad door te zetten vanaf 20271.

Voorzieningenniveau, belastingen en weerstandscapaciteit. o

Vlissingen stelt dat het lager voorzieningenniveau onder andere blijkt uit het minimabeleid, dat op lager niveau is dan in buurgemeenten, en uit het lage onderhoudsniveau. Ook bestaat de wens vanuit de raad om het OZB-tarief te verlagen. Doordat de begroting weinig flexibel is en er taakstellingen in zijn opgenomen, is deze kwetsbaar. Dit vraagt volgens de gemeente om een buffer om risico’s af te dekken en terugval te voorkomen.

1

Kamerbrief Vervolgtraject verdeelmodel van het gemeentefonds per 1 januari 2026 d.d. 7 februari 2025 Pagina 2 van 5

4.

Vragen naar aanleiding van de reactie op het artikel 12-rapport a.

-

Reserve Wind in de Zeilen

In onderdeel 1 van de reactie geeft Vlissingen aan waarom de gemeente zich verzet tegen het voorstel van de inspecteur om € 5 miljoen uit de reserve Wind in de zeilen in te zetten voor de sanering van de algemene reserve. BZK verzoekt om een toelichting op de interpretatie van de afspraken die zijn opgenomen in het bestuursakkoord Wind in de Zeilen en de besluitennotitie Evides over de dividenden die voortkomen uit de ontvlechting van Evides. Vlissingen licht het volgende toe: o De basisafspraak die volgens Vlissingen ten grondslag ligt aan het akkoord is dat de maatregelen voortkomend uit het compensatiepakket niet mogen leiden tot korting in het artikel 12traject. o Het is een principekwestie voor het college en de provincie dat er niet getornd wordt aan het compensatiegeld. o De totstandkoming van de afspraken is terug te vinden in vertrouwelijke gespreksverslagen; deze zijn echter in dit gesprek niet voorhanden.

-

BZK geeft aan dat de inspecteur beschrijft dat het dividend eerder is vrijgekomen en hoger is dan voorzien. Vlissingen reageert daarop: o Er zijn verschillende berekeningen gemaakt rondom de ontvlechting van Evides. De opbrengsten hadden ook lager kunnen uitvallen. Het Rijk wilde destijds de kerncentrale zelf niet overnemen. Door de energiecrisis gaat het goed met de kerncentrale en hoeft deze niet of later te worden geamoveerd en komt er een superdividend vrij. Vlissingen redeneert dat nu het goed gaat, het Rijk wil afromen.

-

BZK ziet dat andere Zeeuwse gemeenten de dividenden ook inzetten voor het opbouwen van weerstandscapaciteit of de algemene reserve. Waarom kan dat in Vlissingen niet? Vlissingen antwoordt: o Andere Zeeuwse gemeenten hebben meegeprofiteerd van het compensatiepakket. Het compensatiepakket is voor sociaaleconomische structuurversterking van Vlissingen, waarvoor dit geld is geoormerkt. o De dividenden werden eerst gebruikt voor afbetaling van de lening voor de ontvlechting. Nu worden de dividenden die vrijkomen toegevoegd aan de reserve. Dat is het enige autonome geld dat vrij bestemd kan worden. De inspecteur heeft destijds niet gezegd dat dit niet mag. Voor de besteding is een kader ontwikkeld.

-

BZK vraagt naar het raadsbesluit, waarin staat dat de dividendopbrengsten zouden worden verwerkt in de begroting. Vlissingen reageert als volgt: o De provincie heeft recent de richtlijn opgesteld dat er 50% van het dividend mag worden ingezet voor de begroting. Het college heeft er toen voor gekozen om een bedrag à €2,9 mln., geoormerkt voor de structuurversterking, in te zetten als dekkingsmiddel voor de begroting tot 2033. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet richting een exit artikel 12. Deze bijdrage moet ook worden meegenomen in de afweging.

DG Openbaar Bestuur & Democr Rechtsstaat DGOBDR-BFR-Regelg. Toezicht & Monitoring Datum 3 juli 2025

Pagina 3 van 5

o o

De dividenden stoppen in 2033, dan zal dit bedrag weer moeten worden bezuinigd. Het is van belang dat dit een eigen keuze is van de gemeente, die ook in heeft gestemd met het bestuursakkoord Wind in de Zeilen.

-

BZK vraagt naar de bestemming van de reserve. Vlissingen geeft aan dat voor besteding van middelen uit de reserve criteria zijn opgesteld. De reserve is tot nu toe ingezet om een aantal zaken te financieren die formeel niet binnen het artikel 12-traject passen, zoals speelvoorzieningen. Ook wordt er geïnvesteerd in de kenniswerf die direct bijdraagt aan de structuurversterking en is er een kunstgrasveld aangelegd. Ook geeft Vlissingen aan dat er geen ruimte zit in de andere reserves. Deze hebben allemaal een bestemming en zijn beoordeeld door de inspecteur.

-

BZK sluit het onderwerp af door aan te geven dat ze nog in gesprek zullen gaan met de uitvoeringsregisseur Siebe Riedstra. Het verzoek is om eventuele gespreksverslagen over de benoemde afspraken te delen, zodat dit in de overweging kan worden meegenomen. b.

-

Datum 3 juli 2025

Voorziening groot onderhoud accommodaties

Vlissingen is het niet eens met het advies van de inspecteur om de gehele voorziening te laten vervallen. De inspecteur stelt dat er in de toekomst voldoende geld is voor het onderhoud, waardoor de voorziening niet noodzakelijk is. Vlissingen geeft aan dat als de voorziening per 31-122024 vervalt, er op dit moment binnen de begroting middelen moeten worden gevonden om deze kosten te dekken. c.

-

DG Openbaar Bestuur & Democr Rechtsstaat DGOBDR-BFR-Regelg. Toezicht & Monitoring

Sociaal domein

BZK vraagt waarom de bezuinigingen die in 2019 in het inspectierapport zijn geadviseerd niet volledig zijn gerealiseerd en hoe de gemeente denkt over de alternatieve maatregelen die in het huidige inspectierapport worden voorgesteld. Vlissingen licht het volgende toe: o In de gemeenschappelijke regeling Orionis zijn wij afhankelijk van de besluiten van andere gemeenten. Hierdoor kunnen wij niet eenzijdig aanvullende bezuinigingen opleggen. Uit Orionis stappen en het zelf uitvoeren kost meer dan in de regeling blijven. o Waar Vlissingen zeggenschap heeft, zijn wel besparingen gerealiseerd zoals bij de WMO. Ook hebben de investeringen in reintegratie geleid tot een verbetering van het BUIG-saldo. o Een deel van de voorgestelde maatregelen is volgens Vlissingen niet uitvoerbaar, omdat Vlissingen hier geen volledige zeggenschap over heeft en een ander deel is niet langer van toepassing wegens de hervormingsagenda Jeugd. De oplossingsrichting voor Jeugd is hierdoor veranderd en ligt nu bij de stevige lokale teams. Dit vereist het bouwen van een nieuwe organisatie en een voorinvestering die druk legt op de begroting. Na de inrichting van de stevige lokale teams zal de inkoop van jeugdzorg opnieuw worden aanbesteed (in 2027).

Pagina 4 van 5

d. -

Exit artikel 12

Vlissingen concludeert dat de gemeente zich door de lokale uitdagingen (Zie 3. Toelichting van uw reactie op het artikel 12-rapport) nog steeds in een kwetsbare positie bevindt. Vlissingen verzet zich niet tegen beëindiging van het artikel 12-traject, maar met de brief vraagt Vlissingen om een aanvullende (meerjarige) bijdrage om weer volledig op eigen benen te kunnen staan en terugval te voorkomen.

5.

Het vervolg

-

Afhankelijk van het moment waarop de vervolggesprekken met Siebe Riedstra en eventueel met de Raad en/of College plaatsvinden, zal een concept beschikking voor of na de zomer worden opgesteld.

6.

W.v,t.t.k.

-

Vlissingen benadrukt dat het gaat om een brief van de raad. In de zorgvuldigheid van het proces is het verstandig om ook de raadsleden en de twee verantwoordelijke wethouders Geoffrey Sips en Albert Vader te spreken.

DG Openbaar Bestuur & Democr Rechtsstaat DGOBDR-BFR-Regelg. Toezicht & Monitoring Datum 3 juli 2025

Pagina 5 van 5