College - Bod op de Woonvisie L'Escaut

Bod op de Woonvisie Activiteitenplan l’escaut voor 2023 -> Voldoende woningen -> Betaalbare woningen -> Kwalitatief goede en duurzame woningen -> In leefbare buurten en wijken -> Afgestemd op de verschillende doelgroepen

Juni 2022

1

Inleiding De gemeente Vlissingen, de woningcorporaties Zeeuwland, l’escaut en de huurdersorganisaties, maken jaarlijks afspraken over de activiteiten die zij willen uitvoeren in de gemeente op het brede terrein van wonen. Die afspraken liggen vast in de ‘Prestatieovereenkomst’ (d.d. 30-10-2019) en vormen het kader om uitvoering te geven aan de gezamenlijke volkshuisvestelijke doelen. In goed overleg met zowel Huurdersvereniging l’escaut (HVL) als met de gemeente Vlissingen, probeert l’escaut daar op een passende wijze invulling aan te geven. Daarom brengt l’escaut halverwege ieder jaar, vóór 1 juli, een ‘bod’ uit aan de gemeente Vlissingen. Met dit bod maken we duidelijk welke bijdrage (activiteiten) we het komende jaar, met een doorkijk voor de jaren daarna – per thema – leveren aan de realisatie van het volkshuisvestelijk beleid van en in Vlissingen: wat spraken we af, wat bieden we en wat hebben we nodig? Context Het bod dat we doen is sterk afhankelijk van de context. We houden rekening met: • • • • • • • • • • • • • • • • •

steeds meer kwetsbare huurders; langer hulp en zorg in thuissituatie; meer kleine huishoudens en ouderen; veranderende woonwensen; het wegvallen van verzorgingshuizen en steeds langer zelfstandig thuis wonen; een oplopende zoekduur van woningzoekenden; meer vluchtelingen; de woningwet: − passend toewijzen − inkomensgrenzen woningtoewijzing; Het Sociaal Huurakkoord; De volkshuisvestelijke rijksprioriteiten 2021-2025; Aedes woonagenda; een grote opgave met betrekking tot vernieuwing en verduurzaming (CO2-neutrale woningvoorraad in 2050) versus toenemende (bouw)kosten en belastingen; het sociaal domein: heroriëntatie en nieuwe taken; stijgende woonlasten voor huurders; een stijgende inflatie; oplopende bouwkosten.

Ondernemingsstrategie l’escaut

Bestemming betrokken buurt Een krachtige buurt begint bij betrokken bewoners die de ruimte voelen voor eigen initiatief, en die elkaar willen en kunnen helpen. l’escaut ondersteunt als aanjager en facilitator bewoners en andere partijen in de buurt die hieraan bijdragen. Het verbinden van nieuwe en bestaande bewoners helpt bij het vergroten van de samenredzaamheid van bewoners en buurten. De omgeving rondom woningen van l’escaut heeft een sterke invloed op het woonplezier van onze bewoners. l’escaut wil daarom actief bijdragen aan een prettige, schone en veilige omgeving. We zorgen voor betaalbare én duurzame woningen die klaar zijn voor de toekomst en passen bij onze huurders. We richten ons specifiek op drie gebieden: • Het verlichten van de toenemende druk op de woningmarkt op korte termijn, door realisatie van nieuwbouw en mogelijk realiseren van flexibele woonvormen. • De veranderende woon- en zorgvraag. O.a. door het toevoegen van kwaliteit in de vorm van meer aantrekkelijke en toekomst- en levensloopbestendige woningen, naast het stimuleren van doorstroom. • Circulaire duurzaamheid en de energietransitie vanwege de effecten van klimaatverandering, zoals zeespiegelstijging, hittestress, klimaatadaptie, rainproof. We investeren in sterke samenwerkingen met stakeholders en bundelen onze krachten op het gebied van innovatie en scholing. 2

Prioriteiten voor de komende jaren Onze activiteiten zijn gericht op alle thema’s vastgelegd in de Prestatieovereenkomst, maar onze focus ligt de komende jaren vooral op de volgende thema’s: • Sociaal maatschappelijke opgaven en zorg Uitvoering van beleid wonen en zorg in samenwerking met gemeente, zorg- en welzijnspartijen. • Inzet in wijken en buurten Uitvoeren van de acties voortkomend uit de wijkvisies ter bevordering van de leefbaarheid. Inzet hierbij is het versterken van de wijken en buurten door het versterken van de samenredzaamheid van wijken en buurten. Hierbij faciliteren we onze bewoners om gezamenlijk bij te dragen aan stevige buurten waar het fijn wonen is. Dus inzetten op empowerment van bewoners en hun buurten. Realiseren van diversiteit in wijken en buurten door meer te sturen in de woonruimteverdeling, zonder mensen uit te sluiten. • Betaalbaarheid van woningen Verduurzaming levert lagere energie- en dus woonlasten op. Wij willen verouderd maar goedkoop bezit vervangen voor nieuw duurzaam bezit. Daardoor worden deze minder bereikbaar voor mensen met een laag inkomen. Wij gaan onderzoeken hoe wij deze woningen meer bereikbaar kunnen maken.

3

2021 t/m 2024 in cijfers Per 31-12:

2021

2022*

2023*

2024*

Beschikbaarheid Aantal verhuringen (zelfstandige woningen) Gemiddelde zoekduur (in maanden) bij woningtoewijzing Gemiddelde inschrijfduur (in maanden) bij woningtoewijzing

463 13,3 17,3

465

500

500

Betaalbaarheid (prijspeil 2022) Goedkoop (huur t/m € 442,46) Betaalbaar I (huur € 442,47 t/m € 633,25) Betaalbaar II (huur € 633,26 t/m € 678,66) Duur (huur € 678,66 t/m € 763,47) Geliberaliseerd (huur > € 763,47) Totaal aantal woningen % huurverhoging per 1 juli (gemiddeld inflatie %)**

1.823 3.265 422 276 37 5.823 0%

1.764 3.292 519 293 32 5.900 2,3%

1.740 3.220 632 330 30 5.952 --

1.720 3.180 680 360 24 5.964 --

42 -16 0

116 -15 -24

148 -15 -81

75 -15 -48

€ 532 € 752

€ 548 € 758 € 580 72%

€ 549 € 775 € 593 70%

€ 562 € 790 € 604 71%

1,18

1,11

Ontwikkeling van de woningvoorraad Nieuwbouw (aantal woningen) Verkoop bestaand bezit Sloop/onttrekking Prijs/kwaliteit - zelfstandige woningen Gemiddelde huur Gemiddelde maximale huur Gemiddelde streefhuur per woning Gemiddeld streefhuurpercentage (t.o.v. maximaal redelijk)

71%

Energetische kwaliteit Gemiddelde Energie-Index 1,27 1,25 * prognose ** 2023 en 2024: afhankelijk van de afspraken in het sociaal huurakkoord (Aedes/Woonbond)

4

Beschikbaarheid van woningen Introductie Ruim 6.600 – waarvan ca. 5.800 van l’escaut – van de 22.900 woningen in Vlissingen behoren tot de sociale huurvoorraad (huur t/m de liberalisatiegrens (€ 763,47 /mnd, prijspeil 2022). De beschikbaarheid van deze woningen hangt af van mutaties, prijsstelling en type. Daarbij is de huurvoorraad door herstructurering, nieuwbouw, verkoop, investeringen en huurbeleid constant in beweging om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de vraag. Onze jaarlijkse Woningmarktmonitor laat een oplopende gemiddelde zoekduur zien. De druk op de huurwoningmarkt in Vlissingen is toegenomen ten opzichte van voorgaande jaren. Echter, met een gemiddelde zoekduur van 13,3 maanden kan gesproken worden over een relatief ontspannen huurwoningmarkt, zeker in vergelijking met andere woningmarktregio’s in Nederland. l’escaut en Zeeuwland sturen actief op het aantal en type woningen voor de primaire doelgroep, in lijn met het aantal woningen vanuit onze vastgoedstrategie en conform de wetgeving voor passend toewijzen. Dit spraken we af in de Prestatieovereenkomst • • •

We voeren periodiek woningmarktonderzoek uit voor het bepalen van de wensportefeuille. We zorgen voor voldoende betaalbare en passende woningen voor de doelgroepen. Daar waar nodig zorgen we voor beschikbaarheid van woningen voor specifieke doelgroepen.

l’escaut biedt de gemeente Vlissingen Geactualiseerde portefeuillestrategie • Jaarlijkse actualisatie van onze portefeuillestrategie. De resultaten van het in 2021 gehouden woning- en woonbehoefteonderzoek is in 2022 vertaald naar een wensportefeuille voor de komende 15 jaar en daarmee is tevens de transformatieopgave bepaald. Daarnaast gebruiken we inzichten vanuit provinciale en gemeentelijke onderzoeken. Voldoende passende woningen • We hanteren een huur- en toewijzingsbeleid waarmee we ervoor zorgen dat iedereen die recht heeft op een sociale huurwoning ongeveer evenveel kans maakt. • We garanderen een passende woning voor actief woningzoekenden binnen 3 jaar. • We gebruiken voor de verdeling van beschikbare woningen zowel het aanbodmodel als het lotingsmodel. Via Zuidwest Wonen (ZWW) vindt automatisch verantwoording plaats over de woningtoewijzingen. Per tertiaal monitort l’escaut de woonruimteverdelingsgegevens en eenmaal per jaar wordt over het voorgaande jaar een uitgebreide rapportage over de woonruimteverdelingsgegevens uitgebracht. Over zowel de jaarrapportage als de tertiaalrapportages vindt overleg plaats met de Huurdersvereniging l’escaut. 5

Huisvesting (urgente) doelgroepen • Bij de huisvesting van woningzoekenden hebben we aandacht voor de bijzondere groepen in onze samenleving. Deze ‘bijzondere’ groepen zijn bijvoorbeeld de huishoudens met een laag inkomen, maar ook ouderen, statushouders of mensen met een beperking. • We doen onderzoek – in samenwerking met onze stakeholders - om de woonbehoefte van deze specifieke doelgroepen in beeld te brengen. • We leveren een actieve bijdrage aan de huisvesting van statushouders en daarmee aan de taakstelling van de gemeente. • We zetten ons in voor passende huisvesting van zogenaamde bijzondere doelgroepen (ex-daklozen, ex-gedetineerden, ex-verslaafden, GGZ-cliënten). Vanuit de gedachte ‘housing first’ onderzoeken we samen met begeleidende instanties de mogelijkheden. • We onderzoeken specifiek de behoefte en mogelijkheid tot realisatie van 'Skaeve huse’ in Vlissingen. • De bevolking in Zeeland én in Vlissingen vergrijst en ouderen blijven zo lang mogelijk thuis wonen. De vergrijzing vraagt ook van l’escaut een toekomstgerichte blik op de samenstelling van de woningvoorraad en op samenwerking met maatschappelijke partners op het terrein van wonen, zorg en welzijn. Daarom zijn we voornemens de komende jaren circa 150 levensloopbestendige woningen als onderdeel van onze nieuwbouwopgave te gaan ontwikkelen.

• Doorstroming naar geschikte woningen en beter benutten van beschikbare woningen is essentieel voor de beschikbaarheid van woningen. De in 2022 gestarte pilot "Doorstroming” wordt in 2023 geëvalueerd en bij het gewenste resultaat vast onderdeel van beleid. • We zien studentenhuisvesting als een van onze taken. Op het moment dat andere partijen niet inspringen op de volkshuisvestelijke opgave, dan zien wij hier voor l’escaut een actieve rol weggelegd. We gaan hier nader onderzoek naar doen in het kader van het op te stellen doelgroepenbeleid. • We verlenen voorrang aan woningzoekenden via bemiddeling in zeer uitzonderlijke situaties. Hiervoor is binnen Zuidwest Wonen een regionaal beoordelingskader vastgesteld. Hiermee hanteren de corporaties hetzelfde beoordelingskader en we communiceren duidelijk op de Zuidwest Wonenwebsite dat we een vangnet bieden en hoe en wanneer woningzoekenden daarvoor in aanmerking komen. • Conform het ‘Reglement inzake sloop, renovatie en (groot) onderhoud’ – opgesteld in samenwerking met Zeeuwland en de huurdersorganisaties – krijgen herstructureringskandidaten voorrang op de toewijzing van woningen. Deze voorrang geldt voor het gehele werkgebied van Zuidwest Wonen. Voldoende betaalbare woningen • Onze vastgoedstrategie is leidend voor het aantal woningen (naar huurprijsklasse en woningtype) in de toekomst.

De aantallen zijn richtinggevend voor sloop/nieuwbouw, verkoop en verbeteringen. • Nieuwbouw maakt deel uit van toekomstige herstructureringsprojecten binnen de – relatief oude – bestaande woningvoorraad van l’escaut. Om te komen tot een toekomstvisie voor een complex, betrekken we nadrukkelijk de zittende huurders. • In 2023 leveren we circa 80 appartementen op in het Scheldekwartier (‘De Dempo’). • We voeren tevredenheidsonderzoek uit onder bewoners van recent opgeleverde nieuwbouw en nemen de resultaten mee naar toekomstige nieuwbouwprojecten. • We verhuren toekomstige nieuwbouwprojecten zo vroeg mogelijk zodat de nieuwe bewoners kunnen meedenken over invulling van nieuwbouwontwerp e.d. • We staan open voor de ontwikkeling van nieuwe woonvormen, zeker daar waar het ouderenhuisvesting betreft (innovatieve nieuwbouw). Naast onderzoek naar nieuwe woonconcepten voor ouderen, ontwikkelen we levensloopbestendige nieuwbouwwoningen in de Scheldewijk. Hiermee spelen we in op de vraag naar meer variatie in woonvormen voor o.a. ouderen. • We zien nadrukkelijk een rol voor onszelf bij het ontwikkelen en aanbieden van kleinschalige huisvesting voor diverse doelgroepen mits ze tot onze doelgroep behoren, bijvoorbeeld flexwoningen zoals Tiny Houses. Hierover gaan we graag met de gemeente in gesprek. 6

• •

Naast financiële overwegingen, is het verkopen van huurwoningen een instrument om te sturen op de gewenste samenstelling van de huurwoningvoorraad. We verkopen circa 15 woningen per jaar. Bij verkoop van huurwoningen krijgen de zittende huurders de gelegenheid hun woning te kopen.

Dit hebben we nodig • • • • • •

Sociale grondprijzen. Voor 1-1-2023 helderheid over potentiële locaties voor extra sociale woningbouw en /of flexwoningen. Indien uit onderzoek blijkt dat er behoefte is aan ‘Skaeve Huse’ vragen we van de gemeente een locatie/grondpositie voor de realisatie hiervan. Tempo in de processen rondom regelgeving, inspraak en bestemmingsplannen zodat de bouw niet vertraagd. Een geactualiseerde Woonvisie (inclusief woonzorgvisie), waarmee de gemeente met haar ruimtelijk beleid anticipeert op de actuele en verwachte ontwikkelingen. Een stimulerende en faciliterende rol van de gemeente voor (markt)partijen bij de uitbreiding van de woonruimte voor studenten in Vlissingen.

7

Betaalbaarheid van woonlasten Introductie Woonlasten zijn de opstelsom van de vaste lasten (huur, gas, water, licht en energie en gemeentelijke heffingen) om te kunnen wonen. In toenemende mate is de kwalitatieve staat van de woning en bewonersgedrag van invloed op de omvang en ontwikkeling van deze lasten. Een woning moet passen bij het inkomen. We zorgen ervoor dat onze woningen betaalbaar en toegankelijk blijven voor de lagere inkomens door het merendeel van onze woningen aan deze groep toe te wijzen. l’escaut stuurt actief op een evenwichtig huur- en toewijzingsbeleid en een duurzame woningvoorraad. Dit spraken we af in de Prestatieovereenkomst • • • •

We streven naar een evenwichtige prijs/kwaliteit verhouding waarbij de totale woonlasten voor de doelgroepen betaalbaar blijven. Door de woningvoorraad energiezuiniger te maken dragen we bij aan het verlagen van de woonlasten. Om voldoende betaalbare woningen te hebben en te houden is gemeentelijke inzet vereist. Om grip te houden op de betaalbaarheid van woonlasten voeren we periodiek een betaalbaarheidsonderzoek uit.

l’escaut biedt de gemeente Vlissingen Gematigd huurbeleid en passende woningtoewijzing • We hanteren een toewijzingsbeleid waarbij de huur bij het inkomen past: goedkope en betaalbare woningen voor huishoudens met recht op huurtoeslag (= passend toewijzen). Voor huishoudens die níet tot onze doelgroep horen, bieden we alleen woningen met een huurprijs vanaf de tweede aftoppingsgrens van de huurtoeslag aan (€ 678,66, prijspeil 2022). Hierdoor kunnen mensen met een middeninkomen ook bij ons terecht. • We passen een gematigd huurbeleid toe. Daardoor hebben en behouden we voldoende goedkope en betaalbare woningen voor de primaire doelgroep. We volgen bij de huurverhoging normaal gesproken de afspraken die gemaakt zijn tussen overheid, woonbond en de corporaties om de huur inflatievolgend te verhogen. In 2022 worden tussen deze partijen afspraken gemaakt voor een sociaal huurakkoord over de huurprijsontwikkeling en het huurbeleid voor 2023 en de daaropvolgende jaren. Woonlasten in beeld • Door middel van de ‘woonlastenmodule’ binnen ons woonruimtebemiddelingsmodel Zuidwest Wonen, maken we bij het woningaanbod de geschatte woonlasten (op basis van samenstelling huishouden en energielabel woning) voor de woningzoekende inzichtelijk. • Energiebesparing levert voor huurders financieel voordeel op.

Menselijk gedrag is een belangrijke factor bij het terugdringen van het (huishoudelijk) energieverbruik. In het kader van de 8

•

bewustwordingscampagne blijven we aandacht vragen bij huurders over welke bijdrage zij zelf kunnen leveren om energiekosten te reduceren. Betaalbaarheid is breder dan wonen alleen. Gezamenlijk gaan we kijken welke maatregelen we kunnen/moeten oppakken om gericht de betaalbaarheid voor bewoners te verbeteren.

Dit hebben we nodig • Onder regievoering van de gemeente onderzoeken we welke maatregelen we kunnen/moeten inzetten om gericht de betaalbaarheid van wonen te verbeteren. • Faciliteren van starters op de woningmarkt door de gemeente met het uitvoeren van de Startersregeling. • Een kwijtscheldingsbeleid voor de gemeentelijke belastingen voor de laagste inkomens. De gemeentelijke heffingen maken onderdeel uit van de totale woonlasten, die we het liefst zo laag mogelijk willen houden. • Bijzondere bijstandsvergoedingen zo inrichten dat ook elektrische apparaten aangeschaft kunnen worden met een gunstig energielabel. Hiermee vermindert het gebruik aan energie en dit heeft een gunstig effect op de totale woonlasten.

9

Energie en duurzaamheid Introductie Verduurzaming en energietransitie zijn de komende tijd de kernwoorden voor de bestaande woningvoorraad. Hierin stappen zetten is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van bewoners, woningeigenaren en de gemeente. l’escaut investeert in het onderhoud en de verbetering van bestaande woningen. Zo voeren we planmatig onderhoud uit en onderhoud bij mutatie en renovatie, voeren we reparaties en energetische maatregelen uit en vervangen we keukens, badkamers en toiletten. De verduurzaming van ons woningbezit is de afgelopen jaren in versnelling gekomen. Het doel om eind 2020 gemiddeld op label B uit te komen, is behaald. In 2025 hebben wij geen E-, F- en G-labels meer en in 2028 zijn ook al onze D-label woningen verduurzaamd. De corporatiesector stelt zich als geheel tot doel om in 2050 een CO2 neutrale woningvoorraad te hebben. Dit spraken we af in de Prestatieovereenkomst • • •

Samen met de gemeente Vlissingen, Zeeuwland en de huurdersorganisatie werken we aan een Transitievisie Warmte. We investeren in duurzaamheid, maar zijn géén koploper. We stimuleren het energiezuinig gedrag van bewoners.

l’escaut biedt de gemeente Vlissingen Verduurzaming en verbetering van de woningvoorraad • We streven naar een CO2-neutrale woningvoorraad in 2050. • We werken onze energie investeringen uit op complexniveau in een zogenoemde ‘routekaart’, om zo in 2050 een energie neutraal woningbezit te bereiken en geen onnodige investeringen te doen. We actualiseren deze routekaart jaarlijks ter optimalisatie. • Huiseigenaren in de directe omgeving van ons bezit hebben de mogelijkheid om ‘mee te liften’ met de (duurzaamheids)investeringen in onze bestaande woningvoorraad. • We stellen uiterlijk in 2024 een plan van aanpak op om hittestress-problematiek inzichtelijk te krijgen en werken dit uit in maatregelpakketten. • l'escaut wil actief meedenken in gemeentelijke klimaatadaptatie-strategie. We zoeken hiervoor afstemming en samenwerking met de Gemeente. • We vernieuwen een deel van onze woningen door sloop/nieuwbouw. Voor de nieuw te bouwen woningen geldt onder andere: o plaatsing zonnepanelen. 10

o

• •

• • • •

minimaal aardgasloos (wettelijk verplicht) en energie neutraal v.w.b. het gebouw gebonden energie verbruik. Jaarlijks scherpen we ons technisch programma van eisen aan op het gebied van circulariteit bij het slopen, beheren en bouwen van woningen. We onderzoeken het toepassen van schappelijke huurprijsverhogingen bij duurzaamheidsinvesteringen en renovatieprojecten, conform de “vergoedingentabel voor duurzaamheids-investeringen” uit het sociaal huurakkoord en de Woonbond. l’escaut streeft naar een woonlastendaling voor de huurders bij het toepassen van verduurzamingsmaatregelen. In samenwerking met de gemeente en andere ketenpartners vertalen we de Transitievisie warmte van de Gemeente naar een integrale planning voor in ieder geval de warmtenet buurten. We geven uitvoering aan het in 2022 opgestelde laadpalenbeleid. Samen met de Gemeente werken we aan het programma Aardgasvrije Wijken waarbij de komende jaren circa 500 woningen van l’escaut aardgasvrij worden gemaakt. We onderzoeken welke rol wij kunnen spelen om bewoners een elektrisch kooktoestel aan te kunnen bieden.

Stimuleren van energiezuinig gedrag • We geven voorlichting aan huurders bij plaatsing van zonnepanelen (energie bewustwording), slimme meters, warmtepompen en andere energie investeringen en maken daarnaast de besparingen inzichtelijk. We continueren de energiebewustwordingscampagne gedurende de komende jaren. Hiervoor maken we jaarlijks een actieplan. • In 2022 is een plan van aanpak opgesteld voor het aardgasloos maken van het bestaande woningbezit. De komende jaren vindt uitvoering plaats op zowel projectmatige wijze als bij mutatie. We voeren reeds kookgassanering uit in enkele ouderencomplexen. Dit hebben we nodig Gezamenlijk gedragen visie • De inzet van energiemaatschappijen, netwerkbedrijven en de gemeente om met ons samen te zorgen voor de grootst mogelijke CO2-reductie tegen de laagst mogelijke kosten voor Vlissingers. Van de gemeente verwachten we dat zij hierbij de regierol op zich nemen. • De Transitievisie warmte van de gemeente Vlissingen moet in samenwerking met l'escaut en andere ketenpartners vertaald worden naar een integrale planning voor in ieder geval de warmtenet buurten. • Samen met de gemeente werken we het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) uit. Hiervoor werken we het gezamenlijk vastgestelde programmaplan uit. In de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) staan de afgesproken subsidiebijdragen voor de woningen van l’escaut.

11

Inzet in wijken en buurten Introductie Vlissingen kent een zeer gemêleerd palet van buurten en wijken, qua bewoning, woningtypen, openbaar groen en voorzieningen. Elke buurt of wijk heeft daarmee zijn eigen kansen en uitdagingen. Samen maken we de buurt of de wijk. De gemeente, corporaties en de huurdersorganisaties dragen hieraan hun steentje bij. l’escaut wil haar huurders goede huisvesting in een prettige woonomgeving bieden. Onze huurders hebben soms meerdere maatschappelijke, sociale problemen. Dit zijn mensen die zelfstandig wonen, maar kan ook betrekking hebben op mensen die in een speciale woonvoorziening wonen. We zijn primair verantwoordelijk voor huisvesting, maar we zien onze rol breder. We werken op een proactieve manier samen met maatschappelijke organisaties en gemeente om eraan bij te dragen dat huurders de juiste begeleiding of ondersteuning krijgen. Daarom blijven we inzetten op het tot stand brengen van verbinding met onze huurders en onze partners die verantwoordelijk zijn voor ondersteuning in financiën, woonbegeleiding, buurtbemiddeling, veiligheid en zorg. Samen met onze partners en huurders hebben we hierin verschillende rollen en verantwoordelijkheden. Het is belangrijk dat we die van elkaar kennen. Dit spraken we af in de Prestatieovereenkomst • • •

We werken samen met bewoners, de gemeente en Zeeuwland aan leefbaarheid en schone en prettige wijken. We zetten in op wijkvisies en wijkgericht werken en stemmen visies en uitvoeringsplannen af met de gemeente. We monitoren de leefbaarheid in wijken en buurten.

l’escaut biedt de gemeente Vlissingen Bewoners (meer) betrekken bij beleid en beheer • We betrekken actief klanten (huurders en woningzoekenden) en belanghouders bij de ontwikkeling van beleid door middel van: o het organiseren van klantenpanels over zaken rondom wonen en leven in onze wijken en buurten. We werken hierbij samen met onze stakeholders. o het continueren van ‘pop-up wijktafels’ in samenwerking met politie en gemeente. Doel van de wijktafels is om zo meer zichtbaar te zijn in de wijk en te achterhalen wat er leeft en wat de wensen zijn in de wijk. o aanpak van 111 eengezinswoningen aan de Jacob Marislaan/Mesdaglaan e.o. in samenspraak met de bewoners van het complex en de Huurdersvereniging l’escaut. o we betrekken bewoners van het complex Crocuslaan e.o. (143 woningen) bij de totstandkoming van het definitieve stedenbouwkundige plan

12

Inzetten op wijkvisies en wijkgericht werken • Onze wijkvisies geven richting aan onze inzet op het gebied van leefbaarheid en het sociaal domein. Daarnaast zijn wijkvisies ook een belangrijk onderdeel voor onze vastgoedsturing. We vertalen de wijkvisies naar complexstrategieën. Investeren in leefbaarheid en welzijn • We continueren onze deelname aan het project buurtbemiddeling. • We continueren het project Wonen en Werken. Dit project is opgezet in samenwerking tussen Orionis en de drie Walcherse corporaties, om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in te zetten in de wijken en buurten van de corporaties. • We voeren meer intakegesprekken, zodat we rekening kunnen houden met de draagkracht van wijken en buurten. Zo beperken we de leefbaarheidsvraagstukken in de toekomst. • We evalueren de uitgevoerde pilots waarbij we streven naar een gezonde mix van “gelijkgestemden”. We gaan hierbij op zoek naar huurders die een bijdrage willen leveren aan de leefbaarheid in de meest brede zin. Een belangrijke doelstelling is dat bewoners elkaar ondersteunen in het dagelijks leven en dat ze naar elkaar blijven omkijken. Hierbij sluiten we niemand uit op basis van leeftijd, inkomen of huishoudensamenstelling. De bewoners worden uiteindelijk gekozen op basis van hun motivatie.

• De aanwezigheid van basisvoorzieningen en laagdrempelige ontmoetingsruimtes en/of ontmoetingsplekken in wijken en buurten waar bewoners elkaar ontmoeten en waar activiteiten kunnen plaatsvinden leveren een belangrijke bijdrage in het streven naar het versterken van de samenredzaamheid van wijken en buurten. We zijn bereid hierin een bijdrage te leveren en hierover afspraken te maken met de gemeente. • We vinden het van belang om structureel onderdeel te zijn van de wijkteams van de gemeente met gelijkwaardige en wederkerige inbreng.

•

Monitoring ontwikkeling wijken en buurten Patroonherkenning in de ontwikkeling van wijken en buurten is van belang om inzicht te krijgen in de benodigde inzet. Hiervoor gaan we in 2023 starten met het verzamelen van alle relevante data om te komen tot complete rapportages op wijk- en buurtniveau. Hiermee krijgen we inzicht in de 'staat’ van de wijken en buurten m.b.t. samenredzaamheid en kwaliteit van wijken en buurten. Samen met onze partners in de wijk werken we de verkregen inzichten uit in concrete activiteiten en volgen de effecten hiervan.

Dit hebben we nodig Samenwerken aan leefbaarheid • Uitvoering door de gemeente van ten minste haar wettelijke taken op het gebied van leefbaarheid, ten behoeve van een veilige en kwalitatief goede woon- en leefomgeving. • Gemeente als voortrekker voor de wijkgerichte aanpak. • Afstemming met gemeente en zorg- en welzijnsorganisaties met als doel betere buurten door het maken van concrete afspraken die worden vastgelegd in wijkvisies en buurtplannen. • Goede openbare ruimte draagt bij aan de leefbaarheid van buurten. Wij verwachten van de gemeente, als verantwoordelijke daarvoor, dat de openbare ruimtes voldoende aanwezig en kwalitatief goed zijn. l’escaut stelt zich coöperatief op daar waar nodig. • Investeren door de gemeente in basisvoorzieningen voor elke buurt, zoals bijv. laagdrempelige ontmoetingsruimtes. • Wij verwachten dat de gemeente een actieve rol neemt in het sociale domein. Enerzijds in het verzamelen van de signalen die wij als corporatie (maar ook andere betrokkenen) afgeven en 13

anderzijds in het vertalen naar activiteiten om deze signalen op te lossen (bijvoorbeeld door opdrachten aan gespecialiseerde partijen). En door het versterken van de onderlinge samenwerking tussen de betrokken partijen waaronder de corporaties.

14

Sociaal maatschappelijke opgaven en zorg Introductie De gemeente, corporaties en de huurdersorganisaties willen dat alle bewoners van de gemeente Vlissingen goed wonen en goed kunnen blijven wonen, ook kwetsbare bewoners. Daarnaast vinden we een prettige woonomgeving voor onze huurders van belang. We zien in onze woningen steeds meer huishoudens in een kwetsbare situatie. Een deel van onze bewoners kampt met dementie en eenzaamheid en zijn dan lang niet altijd in staat om zelfstandig hulp te zoeken. Ook huisvesten we (jonge) inwoners die uitstromen uit de (jeugd)zorg en extra zorg nodig hebben bij het zelfstandig wonen. We constateren een groeiend sociaal vraagstuk rondom de zorg en begeleiding van veel inwoners. We signaleren niet alleen, maar verbinden en koppelen mensen ook aan zorg van maatschappelijke organisaties. We vinden het noodzakelijk dat de zorg en ondersteuning veel beter wordt georganiseerd voor iedereen die structureel of tijdelijk steun nodig heeft. Dat is goed voor de mensen zelf, én goed voor de buurt en de buren. Daarom willen we de samenwerking verbeteren met de gemeente en andere maatschappelijke partners. We verwachten dat de gemeente en andere maatschappelijke partners deze uitdaging samen met ons willen aangaan. Dit spraken we af in de Prestatieovereenkomst • •

We maken strategische afspraken met maatschappelijke organisaties. We zijn niet alleen ‘huisvester’, maar tonen maatschappelijke betrokkenheid.

l’escaut biedt de gemeente Vlissingen Huisvesten van bijzondere doelgroepen • We bemiddelen bij de huisvesting van: o statushouders o zorg-geïndiceerden in de daarvoor aangewezen ‘ouderen’-complexen. • We stellen op tijdelijke basis woningen beschikbaar voor Oekraïense vluchtelingen. Dit zijn woningen met een verkoopstrategie en woningen die op termijn gesloopt worden. • We geven samen met gemeente en zorgaanbieders uitvoering aan het programma “Weer Thuis!”. Doel van dit programma is het gezamenlijk creëren van een goede basis zodat een cliënt bij uitstroom uit beschermd wonen of de maatschappelijke opvang zijn plek terugvindt in de samenleving. Niet alleen het belang van de persoon in kwestie wordt hierin meegenomen maar ook dat van de omwonenden. Het programma is daarmee een belangrijke schakel tussen het wonen in een intramurale setting en terugkeer in de wijk.

15

Voorkomen huisuitzettingen • We blijven, samen met schuldhulpverlening-partners, inzetten op het voorkomen van huisuitzettingen (op basis van huurachterstand). • De regionale aanpak van de ‘vroegsignalering’ is door een wetswijziging veranderd in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Doel is om huurachterstanden terug te brengen en huisuitzettingen te voorkomen. We monitoren de resultaten en sturen daar zo nodig op bij. Samenwerking en strategische afspraken • We maken (strategische) afspraken met sociaal-maatschappelijke zorginstanties, ter preventie, ondersteuning en aanpak van ‘kwetsbare huurders en/of huurders met verward gedrag’. Dit om te komen tot een duidelijke rolverdeling tussen partijen, zodat huurders met een zorgvraag (tijdig) de juiste zorg en begeleiding ontvangen. • We organiseren een jaarlijkse stakeholdersbijeenkomst over actuele thema's. Dit hebben we nodig • • • • •

Een regierol van de gemeente bij het maken van concrete afspraken met betrekking tot schuldhulpverlening (zoals tijdige ondersteuning). Een regierol van de gemeente (WMO/leefbaarheid/veiligheid) bij het voorkomen en verhelpen van sociale problematiek en daar waar nodig inzet van WMO-middelen volgens het afgesproken beleid. We zien het als taak van de gemeente om in te zetten op preventie en casemanagement in het sociaal domein. Specifieke aandacht voor de aanpak van multi-problematiek en mensen die geen zorg en/of begeleiding willen. Inzicht in de behoefte aan huisvesting voor bijzondere doelgroepen verwerkt in een woonzorgvisie.

16

l’escaut financieel Maximale financieel verantwoorde inzet l’escaut zet zich maximaal in om mensen betaalbaar te kunnen huisvesten, in goede woningen en sterke wijken en buurten. Helaas kunnen we lang niet zoveel (tegelijk) als we willen. We ontkomen er niet aan om keuzes te maken en onze ambities en middelen in balans te brengen. De plannen die voor u liggen gaan uit van de maximale inzet die financieel verantwoord is. Ze zijn gebaseerd op de kennis van nu en de huidige financiële randvoorwaarden vanuit de AW en het WSW vertaald naar het financieel beleid van l’escaut. Als we vooruitkijken, zien we nu dat onze stevige financiële positie afneemt. Echter, onze huidige financiële positie vraagt van ons een grotere prestatie – en dus inzet – naar vermogen. We zijn aanspreekbaar op de opgave die er in het werkgebied van l’escaut speelt. We vinden het belangrijk dat we op een zorgvuldige manier keuzes maken met betrekking tot de inzet van extra financiële ruimte voor de volkshuisvestelijke opgave. Met onze portefeuillestrategie geven we hier door middel van een grote(re) jaarlijkse structurele vernieuwing (sloop/nieuwbouw en renovatie), huurbeleid en forse duurzaamheidsinvesteringen invulling aan. Als gevolg hiervan neemt de maatschappelijke investeringsruimte van l’escaut af.

In onderstaande bedragen is nog geen rekening gehouden met de hoge inflatie als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Onderstaande bedragen zijn gebaseerd op de vastgestelde begroting 2022 en dPi (prijspeil 2021). Gevraagde achtervang in 2023 en 2024 Voor de hoge investeringen hebben we additionele financiering nodig met borging van het WSW. l’escaut krijgt alleen de borging als de gemeente achtervang biedt. Aan de gemeente Vlissingen vragen we achtervang voor de volgende investeringen en herfinancieringen: Nieuwbouwinvesteringen • Project Ravesteynplein e.o. (108 woningen, € 2,7 mln.) • Scheldewijk ‘De Dempo’ (80 appartementen, € 17,9 mln.) • Scheldewijk levensloopbestendige woningen (14 woningen, € 3,0 mln.) • Scheldewijk kadewoningen (20 woningen, € 4,4 mln.) • Jongerenhuis Vlissingen (12 woningen, € 0,8 mln.) • Crocuslaan (96 woningen, € 21,0 mln.) • Scheldewijk ‘Plot K’ (27 woningen, € 5,9 mln.) Investeringen bestaand bezit • Duurzaamheid/Energie/Woningverbetering (€ 21,4 mln.) Herfinancieringen • Eindaflossing Fixe lening BNG Bank (2023, € 7 mln) • Eindaflossing Fixe lening BNG Bank (2024, € 6 mln) In 2022 ronden we het project ‘Ravesteynplein’ (108 woningen) af. De projecten ‘De Dempo’ ,de Scheldewijk ‘levensloopbestendige woningen en Jongerenhuis Vlissingen zijn in 2023 in de afrondende fase. De kadewoningen, Plot K in de Scheldewijk en de Crocuslaan e.o.

worden nog opgestart en naar verwachting opgeleverd in 2023/2024. De werkelijke financieringsbehoefte hangt af van de planning/voortgang van de investeringen en de hoogte van de positieve operationele kasstromen. l’escaut stelt jaarlijks een treasuryjaarplan op om de financiële- en treasuryrisico's te beheersen. 17

Tot slot Oorlog in Oekraïne Dit bod is opgemaakt op het moment waarin wij nog maar net uit de Coronacrisis komen en de gevolgen hiervan nog niet geheel uitgekristalliseerd zijn. Helaas verkeren we nu alweer in een volgende crisis. De oorlog in Oekraïne heeft voor de huisvesting van ontheemden en de ontwikkeling van prijzen vergaande gevolgen. Het kan zijn dat we door de gevolgen van deze crisis een aantal activiteiten niet, of niet geheel kunnen uitvoeren. Tijdens de zes-wekelijkse “Bestuurlijke overleggen” houden wij elkaar hiervan op de hoogte. Vlissingen, juni 2022 Jan Leo van Deemter Directeur/bestuurder

18