67. SLF - Wijktafel Boulevards bijlage 1

Koninklijke Visio expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen Visio Zicht op Toegankelijkheid Amersfoortsestraatweg 180 1272 RR Huizen www.visio.org

Rapportage Kennissessie Gemeente Vlissingen

Opdrachtgever:

Opdracht Locatie Datum rapport

: Kennissessie Gemeente Vlissingen : Boulevards Evertsen en Bankert Vlissingen : 21-01-2024

Algemene gegevens Opdrachtgever Contactpersoon Functie E-mail Telefoon Website

: Mw. M. (Marije) Verlinde – De Knikker : Projectleider : mverlinde@vlissingen.nl : 06-29623702 : www.vlissingen.nl

Visio Zicht op Toegankelijkheid Adviseur E-mail Telefoon Website Kenmerk/offertnr.

: Mw. F. (Frouck) de Boer en dhr. J. (Jules) Dautzenberg : frouckdeboer@visio.org en julesdautzenberg@visio.org : 06-31143647 en 06-43870455 : www.visio.org/professional/toegankelijkheid : 1382

© Koninklijke Visio, Huizen: De inhoud van dit document of delen hieruit mogen, behoudens voor intern gebruik, niet afzonderlijk vermenigvuldigd, verspreid of anderszins openbaar gemaakt worden zonder voorafgaande schriftelijk toestemming van de Raad van Bestuur Koninklijk Visio.

2

Inhoud Algemene gegevens ................................................................................................................................ 2 Aanleiding en Vraagstelling ..................................................................................................................... 4 Belangrijkste Principes ............................................................................................................................ 4 Licht ..................................................................................................................................................... 4 Onderscheid ........................................................................................................................................ 4 Logica ................................................................................................................................................... 5 Belangrijkste Uitdagingen ....................................................................................................................... 6 Gouden Driehoek .................................................................................................................................... 6 Conclusie en Aanbevelingen ...................................................................................................................

6 Bijlagen .................................................................................................................................................... 7 Framework universeel ontwerpen ...................................................................................................... 7 Inhoudelijk totaaloverzicht Framework met voorbeeldfoto’s ............................................................ 8

3

Aanleiding en Vraagstelling Datum kennissessie: 14 januari 2025 Aanwezig: Kimberley van Seters: Stedenbouwkundig ontwerper en tekenaar Ties van Ederen: Beleidsmedewerker verkeer Marcel de Kraker: Civiel projectleider Marije Verlinde – De Knikker: projectleider ruimtelijke ontwikkeling Frouck de Boer en Jules Dautzenberg Adviseurs Toegankelijkheid, Visio Zicht op Toegankelijkheid

Visio Zicht op Toegankelijkheid is gevraagd om advies te geven over hoe de boulevard in Vlissingen visueel toegankelijk kan worden gemaakt voor mensen met een visuele beperking. De kernvraag is hoe houvast geboden kan worden, zodat deze groep zich veilig en zelfstandig kan oriënteren en verplaatsen. De pleinachtige omgeving van het ontwerp vormt hierbij een uitdaging vanwege het gebrek aan natuurlijke oriëntatiepunten en houvast.

Belangrijkste Principes De uitgangspunten zijn gebaseerd op het framework Universeel Ontwerpen met als fundament ‘Zichtbaarheid’, met aandacht voor licht, onderscheid en logica.

Licht • • •

Aanpassing mastafstand: Diffuus en egale verlichting op ooghoogte om oriëntatie te bevorderen. Railing-verlichting: Licht op ooghoogte biedt een niet verblindende lichtstrook van 3 meter op loopoppervlak. Verlichtingssterkte: 7-7,5 lux is haalbaar, in plaats van de gewenste 10 lux vanwege beperkingen door scheepvaart en lichtvervuiling.

Onderscheid •

Visueel Contrast: Zichtbaar onderscheidend middels een (helderheid)contrast o Visueel (helderheid)contrast dient minimaal 30% te zijn om waarneembaar te zijn voor doelgroep. Bij gevaarlijke situaties zoals treden, trappen en oversteken dient het (helderheid)contrast minimaal 60% te zijn voor de doelgroep. o Door het toepassen van bewust gekozen samenstelling van de mix (saliegroen, geel en zand; de standaard klinkermix Vlissingen) kan een 30% contrast gewaarborgd worden. o Straatmeubilair en inrichtingselementen (zoals de bankjes, prullenbakken, bloembakken etc.) visueel contrasterend laten zijn met de omgevingsbestrating zodat ze geen obstakel vormen.

•

Tactiel Contrast: Voelbaar onderscheidend met zowel voet als taststok o Gebruik van materialen, bijvoorbeeld kinderkopjes, voor onderscheid tussen loopzones en rijlopers. Let op dat het hoogteverschil niet meer mag zijn dan 20mm (NEN-9120).

4

o

Grenzen van veilige zones duidelijk aangeven met visueel en tactiel contrasterende bestrating.

•

Multi sensorisch o Het combineren van zowel tactiel als visueel onderscheid maakt iets op meerdere manieren waarneembaar en draagt dus bij aan het inclusief ontwerpen. (Bijvoorbeeld: witte geleidelijn (visueel) met voelbare ribbels (tactiel))

•

Oversteekplekken: o Logisch gepositioneerde oversteekplekken bij toegangspunten tot de boulevard bieden houvast doordat dit voorspelbare plekken zijn. Aan het begin van boulevard Evertsen wordt de conventionele verhoogde trottoirband verder door getrokken om houvast te bieden. o Witte stroken of banden zorgen voor zichtbaarheid en daarmee houvast. Afhankelijk van de omgevingsbestrating dient altijd beoordeeld te worden of het (helderheid)contrast van 30% behaald wordt. Het toepassen van een positief contrast, bijvoorbeeld een witte strook in een donkere bestrating, heeft vanuit de doelgroep sterk te voorkeur ten opzichte van een negatief contrast (antracieten strook).

Logica •

Pleinachtige Omgeving: o Pleinachtige omgevingen moeten houvast bieden aan de gebruiker zonder het toepassen van conventionele inrichtingselementen. Oogcontact en oplettendheid zijn noodzakelijk, maar lastig voor de doelgroep. o Natuurlijke loopzones zonder obstakels creëren een oplossing voor de doelgroep. o Iemand met een visuele beperking heeft door de langere waarnemingstijden een behoefte aan overzicht en baat bij een juiste invulling van de ruimtelijke vorm. Binnen een pleinachtige omgeving kan dit gewaarborgd worden door de openbare ruimte in te richten met veilige zones. Dit zijn zones waar voetgangers zich vrij kunnen bewegen en ook de tijd hebben om een situatie langer waar te nemen. Deze oplossingsrichtingen zijn niet alleen positief voor mensen met een visuele beperking, maar is universeel ontwerpprincipe.

•

Straatmeubilair en inrichting: o Railing biedt houvast voor de doelgroep, begrenzing van veilige zone. o Bankjes blijven bij de railing, met uitzicht naar zee. Belangrijk dat de bankjes voorspelbaar geplaatst zijn en tijdig traceerbaar zijn. Tijdens deze kennissessie is de oplossingsrichting besproken om de onderkanten traceerbaar te maken door een opstaande rand, waardoor een taststok het bankje tijdig opmerkt. o Bloembakken zo positioneren dat ze het snel verkeer ((brom)fiets en auto's) sturen maar de zichtlijnen van de voetganger niet belemmeren. Let hierbij op hoogte bloembakken, dichtheid en hoogte beplanting, ...

•

Fietspositie: o Fietsers positioneren zonder dominante rijbaanstructuur om te voorkomen dat ze zich eigenaar voelen van de rijloper en dominantie in gedrag laten

5

zien. Rijloper kaderen met subtiele afscheiding zoals keienstroken, kleurenmix en plaatsing inrichtingselementen zodat (brom)fietsers en auto's niet in de veilige zone komen.

Belangrijkste Uitdagingen 1. Houvast en logica voor veilige mobiliteit creëren in een pleinachtige omgeving voor mensen met een visuele beperking, zonder andere gebruikersgroepen uit het oog te verliezen. 2. Balans vinden tussen verkeersveiligheid en een uitnodigende pleinstructuur. 3. Voorkomen dat de rijbaan als een rode loper voor (brom)fietsers en/of auto's wordt gezien.

Gouden Driehoek Een samenwerking werkt volgens het principe van de Gouden Driehoek: een samenwerking tussen de opdrachtgever, expertisepartijen en ervaringsdeskundigen. Deze aanpak bevordert inclusieve oplossingen met draagvlak en effectieve implementatie. Samenwerken volgens de Gouden Driehoek werkt omdat alle drie de partijen een gelijkwaardige, belangrijke inbreng hebben. De ervaringsdeskundigen signaleren de problemen, de inhoudsdeskundigen adviseren over hoe je deze kunt oplossen, en de opdrachtgever heeft een vraagstuk en zoekt advies om het plan mee tot uitvoering te brengen. Voor meer informatie over de Gouden Driehoek: De Gouden Driehoek: gelijkwaardige, multidisciplinaire samenwerking | Kennisoverzien

Conclusie en Aanbevelingen De boulevard moet een veilige en toegankelijke omgeving worden voor alle gebruikers, met specifieke aandacht voor visuele toegankelijkheid. Door verlichting, contrast en logica tijdens het ontwerp te integreren, kunnen mobiliteit en veiligheid worden gewaarborgd. Deze rapportage biedt een solide basis voor verdere ontwerp- en uitvoeringskeuzes.

6

Bijlagen Framework universeel ontwerpen

7

Inhoudelijk totaaloverzicht Framework met voorbeeldfoto’s

8