51. RIB Vaststelling voorlopig ontwerp fase 1 Spuikom bijlage 3 voorlopig ontwerp

G EM EENTE VLISS I N G EN

Spuikom Fase 1 VOORLOPIG ONTWERP

01. 2026

Oudegracht 23 • 3511 AB UTRECHT The Netherlands • T. +31 (0)30 273 42 49 mail@okra.nl • www.okra.nl

COLOFON - EN TITLE

24_175 Spuikom Vlissingen CONCEPT VO

DATE

15.01.2026

AUTHOR

_

I.C.W

_

CLIENT

_

FILE NAME

24-175_Spuikom Vlissingen_VO_260115

STATUS

CONCEPT VO

DISCL AIMER All rights are reserved for the whole or parts of the material. No part of this document may be reproduced or be stored in data bases in any form or by any means, including photocopying, and digital reproduction. For any kind of use, written permission of OKRA must be obtained. OKRA may use images of third parties in (working) documents. If the client chooses to publish these (working) documents, the client shall independently be responsible for acquiring the necessary image rights. Should anyone come across an illustration in this document to which they hold any rights or find an incorrect source reference, kindly report to the client.

Content

1. ACHTERGROND

2

Achtergrond

4

Visie en Schetsontwerp

6

2. VOORLOPIG ONTWERP

8

Fasering

16

Grote Spuikom

18

Landschapsstructuur

22

Straattypologie

24

Programma

30

Ontwerpprincipes voor de oeverzones

32

Spuikombiotoop

34

Bomen

42

Water

44

Houten Elementen

54

Spuiwal

56

Materiaalkeuze

68

Landschapsmeubilair

70

1 . AC H T ERGRON D

ACHTERGROND

De toekomst wordt een volgende stap in de geschiedenis

Al vroeg in de middeleeuwen speelt de Spuikom een belangrijke rol in de relatie van het inlands water en het getij. Wanneer rond 1300 de getijdehavens worden gegraven, ontstaat een reeks van havens bestaande uit de Koopmanshaven (het huidige Bellamypark) en de Achterhaven (de huidige Spuistraat) is er een spuisluis nodig en achterliggend water om te voorkomen dat de havens dichtslibben. Het is fascinerend te bedenken dat op het punt waar de huidige Kenau Hasselaarstraat kruist met de huidige Spuikomweg de getijmolen stond, vandaar de naam Molenwater en later de Spuiboezem. Zodra de vloed opkomt loopt deze vol water. Bij vloed gaat de sluisdeur dicht. Nadat de eb intreedt wordt deze geopend en loopt het water door de havens, die zo worden gespuid. Als we het zo lezen, dan is het een mooi voorbeeld van het gebruik maken van het water om de stedelijke activiteiten te faciliteren. Daar ligt in de toekomst ook een kans, al moeten we het water lezen als een groen-blauwe structuur.

in de loop van de eeuwen ook getekend is door de stormvloeden. Soms met grote impact op de stad, zoals in 1808 en 1906, en vormden ze de stad. De stedelijke kustzone van Vlissingen is ontegenzeglijk door de stormvloeden beïnvloed. In de vijftiende eeuw verdween agrarisch land in zee, de inlaagdijk werd zeedijk en het Molenwater lag achter de dijk. Wat de voortdurende strijd tegen de zee was, wordt de omgang met het water en we voorzien als de samenwerking met het water. In de toekomst kan de Spuikom een rol spelen bij een doordacht en integraal kustbeschermingssysteem.

Het tweede aanknopingspunt uit de geschiedenis dat een stip op de horizon biedt voor de Spuikom 2122 in relatie tot zeespiegelstijging en klimaatverandering is dat Vlissingen

1905: Gezicht op de watertoren

1975: Het dempen van de Spuikom

1996: De gedempte Spuikom

1962: panorama met Spuikom in beeld

1975: demping van de Spuikom

2021: de Spuikom en CineCity

1970: Boulevard Bankert de kleine Spuikom

1979: de Spuikom in beeld uit de lucht

Kaart Vlissingen, Van Deventer, 1548 and Blaeu, 1649

Gezigt van de doorbraak der Wijnbergsche Kaai en de daar door aangerigte verwoestingen te Vlissingen 15 januarij 1808

Ansichtkaart, approx. 1910 – Boulevard Vlissingen tijdens storm

Bestaand Spuikom

VISIE EN SCHETSONT WERP

Visie en Schetsontwerp

Een visie voor de Spuikom met een verlangen. Met het maken van de visie is gestreefd naar het maken van een plan dat een breed gedragen verlangen in Vlissingen oproept om deze te realiseren. Bij het zoeken naar de nieuwe betekenis in de stad zoeken we naar wat mogelijk is binnen een termijn van ongeveer 10 jaar (2030) en wat het perspectief is voor over 100 jaar. Op kortere termijn is gezocht naar wat een integraal antwoord vormt op de huidige opgaven, kansen en ambities. De visie wil daarom een helder verhaal vertellen, een verhaal dat samen gemaakt is, en met een perspectief voor de stad. De Spuikom wordt een plek voor mensen en voor natuur, rekening houdend met hoe verschillende aspecten met elkaar verenigd kunnen worden, een holistisch geheel dat meer is dan de som der delen. Het is een verhaal hoe de betekenis van de plek, die in de loop van de geschiedenis is veranderd in de toekomst een nieuwe lading krijgt.

De Visie Spuikom is geen blauwdruk voor de toekomst. Het is het wenkende ruimtelijke, programmatische en inhoudelijke perspectief voor het gebied. De visie wil zijn een: • Realistische en uitvoerbare visie met een tijdshorizon van 10 jaar. • toekomstbestendige, robuuste en vooruitstrevende visie met de blik 100 jaar vooruit. • door de Vlissingers, gedragen visie met oog voor de wensen en ambities uit de stad. De volgende uitgangspunten vormen de basis voor de visie: • • • • • •

Groenblauwe kern van de Spuikom behouden en versterken; Openbaarheid en verbindingen verbeteren, als welkom in de stad aan zee; Inspelen op het landschap van de Spuikom; Inspelen op klimaat adaptieve kustontwikkeling; Vergroten toeristisch- recreatieve aantrekkingskracht; Onderscheidend ten opzichte van ander initiatieven en bestaand aanbod.

Het planologisch kader vormt geen vertrekpunt voor de visievorming, maar de planeconomische context wel. De Visie Spuikom gaat over het gebied dat globaal wordt begrensd door de Duinpoortweg, Komstraat, Glacisstraat, Kenau Hasselaarstraat en Strandweg. Het vormt de leidraad voor de gemeentelijke ambities en initiatieven van derden. De visie spreekt zich uit over activiteiten, functies, behoud én ontwikkeling van het gebied.

Vanaf zijn oorsprong neemt de Spuikom een centrale plaats in in de ontwikkeling van de stad Vlissingen, zonder zelf de centrale plek te zijn. Sinds de jaren’70 heeft er veel planvorming plaatsgevonden, maar steeds kregen andere plekken in de stad prioriteit, ontstond

grote maatschappelijke weerstand tegen grootschalige bouwinitiatieven of zat het tij niet mee. Om in de komende 10 jaar invulling te geven aan de ambities van de Spuikom is er een constante wisselwerking tussen ambities en realiteit. De inbreng om te komen tot deze visie is daarmee van groot belang, omdat betrokken Vlissingers de door hen geziene potentie in het gebied vertaald zien in een lonkend perspectief. De opgave die voor ligt is om van de Spuikom een plek van betekenis te maken voor Vlissingers en bezoekers. Een onderscheidende ruimte waar de bestaande kwaliteiten worden gekoesterd of versterkt en aanvullingen gedaan worden om het gehele een échte meerwaarde te laten zijn voor de stad en regio. Vanuit een robuust en toekomstbestendig concept wordt toegewerkt naar een gebied waar de verschillende opgaven hand in hand gaan en waar mogelijk elkaar versterken.Absoluut onderscheidend van andere gebiedsvisies is de blik vanuit deze gebiedsvisie die reikt tot 2122. Klimaatverandering, en daarmee gepaard gaande opgaven rondom ecologie, droogte, hemelwater en zeespiegelstijging treffen de kwetsbare kustregio’s in het bijzonder.

Zijn steeds hogere dijken de oplossing? Of accepteren we onze kwetsbaarheid en werken we samen met de kracht van de zee en natuur? Voor de Spuikom is, in nauwe samenwerking met de TU Delft een perspectief geschetst waarbij voor de kustverdediging op langere termijn ‘nature based solutions’ en ‘building with nature’ een sterke basis vormen om met de krachten van de natuur mee te ontwerpen. Het Vlissings model, wat inmiddels internationale faam kent en navolging krijgt, vormt van gebouw tot gebiedsniveau het vertrekpunt voor de waterveiligheidsopgave. Op 18 april 2024 heeft de gemeenteraad de Visie Spuikom vastgesteld. De Visie Spuikom is een eerste stap om te komen tot de gebiedsontwikkeling in de Spuikom. De volgende stap daarna was het opstellen van een schetsontwerp (SO). Met dit voorlopige stedenbouwkundig ontwerp (VO) is de volgende stap gezet om te komen tot de gebiedsontwikkeling in de Spuikom. Hiermee wordt de stap gezet van visie naar uitvoeringsplan voor de openbare ruimte. Dit ontwerp wordt gebruikt voor participatie met de omgeving waarna een definitief stedenbouwkundig ontwerp (DO) wordt vastgesteld door het college.

PL ANKAART VISIE

PL ANKAART SO

2.VOORLOPIG O N T WER P

VOORLOPIG ONT WERP

Grote Spuikom en Spuiwal

De Grote Spuikom en de Spuiwal wordt een fascinerend groen-blauw landschap. Het landschap bepaalt in sterke mate de identiteit van het park en is zo robuust, dat natuur zich meer vanzelf kan ontwikkelen. Binnen het gebied komen er gebruiksplekken, maar ook rustiger plekken met een natuurlijke kwaliteit. Dit groen-blauwe landschap wordt gecombineerd met stedelijk waterbeheer op de middellange en lange termijn. Speciale aandacht is voor de hoogteverschillen, soms steviger, soms subtiel. Deze zijn waardevol uit oogpunt van variatie in beplanting die past bij open water en een duingebied in de stad op de overgang tussen het binnenduinmilieu met beplanting en zilt overstromingsgrasland. Cruciaal is het maken van een optimale dwarsdoorsnede van het water van de Grote Spuikom en het niveau van de bebouwing aan de stadsrand

van Duun omdat daar een stevig hoogteverschil overbrugd moet worden, terwijl ook toegankelijkheid voor voetgangers goed gegarandeerd moet worden. In vergelijking met het ontwerp in de Visie- en SOfase, hebben we ons in de VO-fase meer gericht op de haalbaarheid van het ontwerp. Tegelijkertijd hebben we de consistente ontwerpkenmerken behouden en ervoor gezorgd dat het landschapsontwerp goed aansluit op de bestaande situatie van het terrein, met behoud van een hoge ruimtelijke kwaliteit. Voor de Grote Spuikom is het doel om de landschapsstructuur uit de conceptfase voort te zetten. Het opnieuw geïntroduceerde waterlichaam is op basis van berekeningen en analyses van ingenieurs

in staat om effectief zoute kwel vanuit de ondergrond te voorkomen. Tegelijkertijd zorgt het voor een mooi en stabiel wateroppervlak met een zekere diepte, dat als basis dient voor het ecosysteem van het park en mogelijkheden biedt voor klimaatadaptatie. De Spuiwalzone zal een geïntegreerde plazazone vormen – een grote, open en voetgangersvriendelijke openbare ruimte, die de nodige buitenruimte biedt voor iconische vrijetijdsvoorzieningen, gemengd wonen en een bioscoop. Een grote wadi blijft het belangrijkste landschapselement in deze zone. Dit wadisysteem biedt niet alleen veel groen en beplanting en een aantrekkelijke terraservaring, maar helpt ook bij extreme weersomstandigheden om wateroverlast in het gebied te beheersen.

VOORLOPIG ONT WERP

Grote Spuikom en Spuiwal

Na de toevoeging van het waterlichaam werd het terrein in zijn geheel aangepast. De hoogtes op verschillende plaatsen zijn zorgvuldig ontworpen om een goede aansluiting met de omliggende gebieden en de toegankelijkheid van de openbare ruimte te waarborgen. De Spuiwal is verhoogd, boven het niveau van de oorspronkelijke parkeerplaats, en vormt zo een natuurlijke overgang tussen Cinecity en de omliggende woonwijk. Het hoogteverschil met het Spuikompark wordt vormgegeven als een van de identiteiten van het landschap, waarbij routing en ruimtelijk ontwerp samen een bijzondere ervaring creëren. De hoogteligging van het gehele terrein volgt de volgende principes:

- blijf dicht bij het werkelijke grondniveau –rijbaan, taluds, en bodem van Spuikom - hoogte van de houten looppaden rond water : 50 cm boven waterniveau - maximale helling 1:25 voor gebruiksruimten - maximale helling 4% voor toegankelijkheid rolstoel - plateau van Spuiwal: +3.50NAP~+4.00 NAP, aansluitend op bestaande hoogten

- hoogte van het waterniveau : +0.1 NAP (actueel -1.0 NAP)

+3.50

+3.48

+3.40

+0.10

+0.70

bestaand maaiveldniveau

1.08 2.50

5.00

waterkantpad voetgangersgebied vlonder

Straatbaksteen, halfsteensverband

34.25 gebouw

4.24 margezone

passage

grasbetontegel

Straatbaksteen, halfsteensverband

v p

REL ATIE TUSSEN HOOGTES EN OMGEVING

cadcoaching.co.uk

Fase 1A

+3.50

1.00

1.42 2.48 verhoogde plantenbak vegetatietype straatgroen

bestaand maaiveldniveau

1.18 margezone grasbetontegel

40.36 gebouw

4.19 plantenbak voetgangersgebied vegetatietype groene straat

Straatbaksteen, halfsteensverband

4.73 Komstraat Straatbaksteen, keperverband

5.56

13.33

parkeren

groenstrook

Straatbaksteen, elleboogverband

GROTE SPUIWAL EN SPUIWAL

Fasering

Niet alles wordt in een keer aangelegd. Binnen het project van Spuiwal en Grote Spuikom is een voorlopige fasering bedacht die het mogelijk maakt om een en ander geleidelijk te ontwikkelen. Start snel: een klein project ‘entrée Badhuisstraat’ start begin dit jaar. Het is een proeftuinproject in het kader van het Interreg Vlaanderen-Nederland project Klimaatrobuust Stadsgroen en legt de verbinding tussen de Spuikom en de Badhuisstraat. Creer waarde: de Grote Spuikom volgt als project, waarbij het aantrekkelijke beeld voor de ontwikkeling gerealiseerd wordt. Het tempo is gekoppeld aan de co-financiering van de Regiodeal. De Spuikomweg blijft tot aan de Kenau Hasselaarstraat nog zoals deze nu is. Aan de oostzijde wordt het water begrensd door hoge damwand met daarvoor langs een vlonder. Op het hoger gelegen terrein kan er in 2 fases worden gebouwd. In het park wordt er eerst een tijdelijk paviljoen aangelegd waarna er in fase 2 er een definitief paviljoen komt in combinatie met de brug over de Spuikomweg als verbinding naar de boulevard. Spuiwal woningen en mixed-use. Aan de noordzijde van de Spuiwal wordt het woningbouw project met diverse functies op begane grond als eerste gerealiseerd. De kadewand aan noordelijke zijde wordt gerealiseerd gecombineerd met de bouw van de gebouwde parkeervoorziening. Tot slot volgt Spuiwal leisure.

Hier wordt het zuidelijk deel van de kadewand gerealiseerd gecombineerd met de bouw van de leisure.

    

   

    

SPUIKOM / SPUIWAL FASE 1A SPUIWAL FASE 1B DUUN (NU GEEN ONDERDEEL VAN HE T ONT WERP) KLEINE SPUIWAL (NU GEEN ONDEREDEEL VAN HE T ONT WERP)

VOORLOPIG ONT WERP

Grote Spuikom

VOORLOPIG ONT WERP

Grote Spuikom

De Spuikom - Ruimte bieden De Grote Spuikom en Spuiwal worden een fascinerende plek waarin ruimte bieden het devies is, de maat van het water te ervaren, spelen met plekken, die zicht bieden over het water, even contact maken met het water, de spiegeling van het water. Ze wordt een stadslandschap om te genieten door het dagelijks gebruik faciliteren door openbaarheid en verbindingen te verbeteren. De Grote Spuikom biedt zo ruimte om te wandelen, te fietsen, te spelen en te sporten. Maar het moet ook een uitdagend programma bieden in de openbare ruimte dat onderscheidend is voor de stedelijke badplaats, een hoogwaardig en concurrerend aanbod, waarmee het seizoen verlengd worden. Divers gebruik, geëigend om de verschillende plekken te benutten.

De Grote Spuikom is voor ongedwongen en dagelijks gebruik. De pleinruimte bij de cinema en leisure is een ontmoetingsplek, het balkon een uitzichtplek en het Spuiwalplein een plek waar buurt en stad samenkomen. Kansen ontstaan door juist ‘natuurlijke’ aanleidingen te bieden, urban sports en plekken die mensen kunnen ontdekken, speelplekken, die avontuurlijk zijn doordat kinderen zich de plek toe-eigenen. Water is aantrekkelijk, maar ook veilig via dimensionering van een ondiepe vooroever in het onderwaterprofiel, die voorkomt dat iemand gelijk in diep water terecht komt.

GROTE SPUIKOM

Landschapsstructuur

Fase 1

Eindbeeld

MOBILITEIT Het park kent drie niveaus van wegen en paden, die zorgen voor een sterke verbinding met de Spuiwal aan de oostzijde, de woonwijken aan de noord- en zuidzijde, en het park aan de westzijde. Samen met het paviljoen wordt er ook een voetgangersbrug voorzien die over de rijweg heen loopt en een directe verbinding biedt met de zuidelijke woonwijk. Deze brug leidt bezoekers rechtstreeks naar het prachtige kustgebied en het gebied Duun uit de tweede fase van de Fase 1

Spuikom. Het wegennet is opgedeeld in drie hiërarchische niveaus: – De Spuikomweg, die autoverkeer toelaat en eindigt in een fietsstraat; – De hoofdroute voor fietsers, die verbinding maakt met de Spuiwal; – En de secundaire landschappelijke paden, die kronkelend door het park lopen en de verschillende speeltuinen en houten elementen met elkaar verbinden. Fase eind

VEGETATIE De vegetatietypologie in het park is rijk en gevarieerd. Op basis van het behoud van bestaande boomclusters, worden verschillende boom- en beplantingstypen toegepast afhankelijk van de bodemopbouw en het waterbeheer. Langs de oevers worden diverse bloemen, kruidachtige planten, en insectenvriendelijke struiken zoals wilgen aangeplant. De vegetatietypen omvatten onder andere: ecologische

oevers, grasvelden, bloemrijke weiden, bos- en struikzones. De definitieve keuze van soorten zal worden uitgewerkt in het beplantingsplan tijdens de volgende ontwerpfase.

Fase 1

Fase eind

SFEER De zuidelijke oeverzone heeft een sterkere verbinding met het stedelijk gebied en bevat bovendien het paviljoen met een daghoreca-functie. Daarom is dit deel van het park meer geprogrammeerd. Deze zijde omvat een buitenterras, een speelplein rondom het paviljoen en een grote speelweide in het park. De noordelijke zone daarentegen wordt in een meer

Fase 1

natuurlijke staat behouden met waterplanten langs de oever. Hier kunnen bezoekers een avontuurlijke ervaring opdoen: ze dwalen door dichtere vegetatie en worden op verrassende momenten beloond met plotselinge, open uitzichten op het landschap.

Fase eind

SPEELPL AATSEN EN VLONDERS Naast de natuurlijke beleving is het ook van groot belang om kinderen voldoende speelmogelijkheden te bieden. In de nabijheid van het paviljoen voorzien we een speelplaats voor kinderen van 0–6 jaar en een speelplek voor 6–12 jaar. Beide speelplekken bevinden zich dicht bij het buitenterras, zodat ouders hun kinderen altijd gemakkelijk in het oog kunnen houden.

Aan de zuidoostzijde komt een grote speelweide en een open ruimte op het eiland, vergezeld door een aantal zorgvuldig ontworpen zitplekken in de buitenlucht. Deze zones zijn bedoeld voor gebruik door alle leeftijden en bieden kinderen volop ruimte voor rennen, ontdekken en avontuurlijk spel. De speelvoorzieningen zullen in de volgende ontwerpfase verder worden uitgewerkt en gedetailleerd.

GROTE SPUIKOM

Straattypologie 1 Hoofdweg De Spuikomweg is een rijweg die geschikt is voor tweerichtingsverkeer van auto’s. De weg heeft een breedte van 6.0 meter, wat voldoende is voor tweerichtingsverkeer, en ligt op een hoogte van circa +5,00 NAP, in overeenstemming met het bestaande maaiveld. De bestrating sluit aan bij de bestaande verhardingsmaterialen in de omgeving en is consistent met de verharding van de Spuiwal-zone. Langs de weg zijn lantaarnpalen geplaatst die gelijk zijn aan die in de huidige situatie. Aan de noordzijde grenst de Spuikomweg direct aan het Spuikompark.

Fase 1

Fase 1 In het voorlopig ontwerp is het voorstel meegenomen van de Spuikomweg ingericht als 30 km/u regime met behoud van de huidige kruising en VRI en mogelijkheid om een paviljoen te realiseren in de toekomst. De Spuikomweg zal echter vanaf de westzijde van de Spuiwal nog niet aangelegd worden in verband met de te verwachten bouwstromen bij Duun. In het uitvoeringsgerichte ontwerp, fase Definitief Ontwerp zal de huidige Spuikomweg ten westen van Duun nog niet worden gerealiseerd en zal de nieuwe situatie van de Grote Spuikom aansluiten op de rand van de bestaande weg.

6.00

0.50

Plantvak

Spuikomweg

Spuikom park

vegetatietype straatgroen

Asfaltverharding

vegetatietype grasland / struiken

GRORTE SPUIKOM

Straattypologie 2 Parkroute voor fietsverkeer Het hoofdpad van het park is een 3,5 meter brede fietsverkeersroute met een asfaltverharding. Het pad kent lichte hoogteverschillen: het hoogste punt bereikt ongeveer +5,00 NAP, waar het aansluit op de Spuikomweg, en het laagste punt ligt rond +2,70 NAP, zodat het gemakkelijk aansluit op de landschappelijke zijpaden. Over de gehele lengte wordt een maximale helling van 4% gehandhaafd, waardoor het pad comfortabel te befietsen is. Deze hoofdroute biedt fietsers die het park doorkruisen een open uitzicht en laat hen tegelijkertijd de parkervaring beleven. Langs het pad zijn fietsenstallingen voorzien.

Fase 1

3.50

groen talud

parkpad

groen talud

vegetatietype grasland / struiken

Asfaltverharding

vegetatietype grasland / struiken

GROTE SPUIKOM

Straattypologie 3 Secundair landschappelijk pad Het secundaire parkpad is een 2 meter breed voetpad, aangelegd met halfverharding. Dit pad loopt grotendeels over groene hellingen en kent hoogteverschillen. Het vormt het belangrijkste routenetwerk voor de beleving van het park, en is ontworpen met een maximale helling van 4%, zodat ook mensen met een beperking de natuur op een comfortabele manier kunnen ervaren. Het pad verbindt alle speelplekken en drie houten vlonders aan het water, waaronder één pad dat leidt naar een klein eiland. Fase 1 Langs de route zijn parkbankjes, afvalbakken en verlichting geplaatst om de gebruikskwaliteit, veiligheid en sfeer te versterken. Bij natuurlijke oevers wordt geen verlichting geplaatst ten behoeve van ecologie.

2.00

groen talud

parkpad

groen talud

vegetatietype grasland / struiken

halfverharding

vegetatietype grasland / waterbeplanting

GROTE SPUIKOM

Programma

Het Spuikompark kent drie hoofdtypen ruimtes:

belangrijkste plek voor recreatie, ontspanning en verblijf.

De noordelijke oever is natuurlijker en wordt gecombineerd met dichte beplanting: bos, af en toe een open grasveld en een oever rijk aan waterplanten. In combinatie met houten uitkijkdecks en slingerende paden door het landschap ontstaat een sfeer van nabijheid tot de natuur.

Het centrale open water levert de belangrijkste ruimtelijke kwaliteit: een prachtig en open waterlichaam dat de noord- en zuidoever met de Spuiwal verbindt. Het vormt zowel het middelpunt van de ruimte als het visuele centrum.

De zuidelijke oever is actiever en biedt speelplekken, open gazons en grashellingen, een paviljoen en een terras. Deze zijde heeft een meer open en levendige sfeer en vormt de

NATUURLIJK OEVER

MEER OPENHEID

ACTIEVE OEVER

Pad door droge en natte vegetatie: - Educatief pad - Natuurontdekkingspad

Visuele connectie: - Waterplatform - Visueleoriëntatie - Benadrukkenblikvangers - Aquatischebiodiversiteit

Meerdere activiteiten: - Paviljoen - Horeca - Formelespeelplaats (1-8) - Natuurspeelplaats (8-12) - Open vrije ruimtes (bijv. picknick) - Wandelen en bewegen

GROTE SPUIKOM

Ontwerpprincipes voor de oeverzones

In het Spuikompark vervult de brede oeverzone – van +0,1 NAP tot +5,00 NAP – een essentiële landschappelijke en ruimtelijke functie. De hellingen binnen deze zone zijn zorgvuldig ontworpen. In het algemeen geldt dat alle taluds tussen het hoogste punt en het wateroppervlak een maximale helling van 1:3 hebben, om zowel de technische uitvoerbaarheid als de beplantingsmogelijkheden te garanderen. Dit ontwerp biedt tevens ruimte voor een gevarieerd aanbod aan biotopen. In samenwerking met de ecologische experts binnen het ontwerpteam zijn hiervoor basisrichtlijnen opgesteld.

De noordelijke, op het zuiden gerichte oevers zijn ontworpen als flauwe taluds met een maximale helling van 1:6, gericht op een hoge ecologische waarde. Deze zone is natuurlijker ingericht en biedt ruimte aan een meer ruige, dichtbegroeide ecologische omgeving. Hier groeien wilgenstruwelen, bloemrijke graslanden, kruidenrijke vegetatie, en half-aquatische soorten zoals zegge, lisdodde en riet in een afwisselend patroon op de geleidelijk aflopende overgang tussen land en water.

+0.10 :6 helling minimale 1

-1.20

6.41

0.50~1.00

8.00

talud

platform

talud, naar het zuiden gericht

doorgaan met dezelfde helling tot aan de onderkant

bevordert de groei van waterplanten en de vorming van een habitat

met een flauwere taludhelling, wat gunstig is voor de ecologische waarde

De zuidelijke, op het noorden gerichte oevers zijn relatief steiler – dit komt voort uit de noodzaak om aan te sluiten op het hogere maaiveldniveau van +5,00 NAP. De helling is hier maximaal 1:3, en afhankelijk van de hoogte worden verschillende vegetatie- en habitattypes toegepast, zoals bosachtige beplanting en struiken. De helling aan deze kant draagt bij aan het onderhoudsgemak en voorkomt de verspreiding van riet. Deze ontwerpkeuze sluit aan bij de meer functionele, parkgerichte invulling van deze zijde van de oever. Wel is het van belang om dit nader uit te werken om de juiste balans te vinden tussen veilige oevers en het voorkomen van rietgroei.

minim ale 1 :3

hellin g minim ale 1 :3

+0.10

hellin g

-1.20

4.58

1.98

6.07

talud, naar het noorden gericht

pad

talud, naar het noorden gericht

Een helling geschikt voor een noordgericht groen talud, bevorderlijk voor de ecologische waarde

Een helling geschikt voor een noordgericht groen talud, bevorderlijk voor de ecologische waarde

De rand wordt in de volgende fase verder uitgewerkt, met als doel het voorkomen van rietgroei

GROTE SPUIKOM

Spuikombiotoop en beplanting

Bodem en beplanting – Spuikombiotoop De variatie die in natuurlijke binnenduinmilieus aanwezig is met verschil in hoogte, droog versus nat, expositie op de zon en de effecten van wind aan de kust maakt het beeld van de binnenduinen verrassend. Er zijn telkens weer wisselende perspectieven, zonder dat de rijkdom aan situaties leidt tot een onsamenhangend beeld. De beplantingsbeelden beginnen met het nadenken over hoe de duinbiotopen in verschillende omstandigheden op de schrale zandbodem een soortenvarieteit opleveren. Die rijkdom brengen we tot uitdrukking in het beplantingsvoorstel, dat wordt uitgewerkt met beplanting waar een combinatie wordt gemaakt van bestaande beplanting en nieuw te planten sortiment. Omdat dit deel ook stad is zal het beeld aangevuld worden met inheemse soorten met sierwaarde, zoals gekleurd herfstblad, bloei of bessen. Het zal leiden tot wat in duingebieden met overgangen naar nattere zones voorkomt, zij het in een meer stedelijke omgeving. De ambities met betrekking tot het klimaatadaptief ontwerpen sluiten nauw aan bij de deelname van Vlissingen aan het Interreg Vlaanderen-Nederland project Klimaatrobuust Stadsgroen. Het is interessant om te zien hoe we de bodemopbouw zodanig kunnen maken in combinatie met duinbeplanting en overgangsmilieus van beplanting dat deze minder gevoelig is voor neerslagpieken en droogte.

De pilot hiervoor is het deel ‘entrée Badhuisstraat’. In samenwerking met buro Kragten wordt een bodemlaag getest in proefvakken. Dit levert een ‘testbed’ in de Grote Spuikom op, waarbij net iets verschillende omstandigheden gemonitord worden. De geleerde lessen kunnen dan later onder meer weer toegepast worden in de volgende delen van de Spuikom, zoals de Kleine Spuikom en in andere situaties in Vlissingen. Naast het onderzoek over bodemsamenstelling en klimaatadaptatie is het ook interessant om over langere tijd te bezien hoe bodemsamenstelling bijdraagt aan de ontwikkeling van de vegetatie, zowel in de pionierfase als in een ontwikkeling door de tijd. Ook al ontwikkelt de beplanting van de Grote Spuikom in de loop van de tijd zich natuurlijk, het is en blijft het groen in een stedelijke setting. Via streefbeelden wordt benoemd wat beoogd wordt, zodat voorkomen wordt dat een beeld ontstaat dat de Grote Spuikom verlandt, waterkwaliteit afneemt en dat het gebied dichtgroeit.

Voor diersoorten wordt gewerkt doelgroep soorten, die relevant zijn, zoals vleermuizen, wezel en hermelijn, vogelsoorten die profiteren van de beschikbaarheid van zoetwater en mogelijk in de toekomst amfibieën. De voorwaarden die logischerwijs hieruit volgen worden integraal onderdeel van de ontwerpopgave. Gevarieerde beplanting volgens principes van permacultuur biedt de natuurlijke processen een kans, door bodem, verschillende planten, dieren en plagen in één systeem te integreren. Bomen, heesters, bodembedekkers en bollen in de grond ondersteunen elkaar en passen bij bodem en nutriënten en micro klimatologische parameters, zon en schaduw en windeffecten. Op een aantal plekken zullen beide kwaliteiten samenkomen, bijvoorbeeld in een avontuurlijke speelplek, die voor kinderen aantrekkelijk is en ook het beplantingssortiment van het binnenduinmilieu omvat. De koppeling met natuureducatie is op andere plekken een kans.

UIT WERKEN NAAR URBAN BIOTOPES - SPUIKOMBIOTOOP

GROTE SPUIKOM

Spuikombiotoop en beplanting Droog kalkrijk binnenduin

Achtergrond Aandachtspunten versterken biodiversiteit Open duin vormt vaak een overgang tussen strand en embryonaal duin en duinbos. Hoewel dit type nog steeds dynamisch is, is dit een stuk minder dan bij de jonge duinen. Dynamiek in het open duinlandschap wordt vaak gerealiseerd door begrazing (konijnen) en wind. Kalk speelt daarnaast ook een cruciale rol in het duinlandschap: het voorkomt verzuring van de bodem en remt de dominantie van grassen, waardoor het open karakter van de duinen behouden blijft en het duingebied niet verruigt. Wanneer grassen te veel gaan overheersen, verdwijnen zeldzame duinplanten. Het behoud van kalkrijke bodems is daarom essentieel voor het beschermen van deze bijzondere planten en de diversiteit van het duinlandschap. In de binnenduin groeien onder andere duindoorn, gaspeldoorn en wilde liguster. Langs de zeekant worden struiken als wilde liguster door de wind laag gehouden. Droge zuidhellingen herbergen kleine ruit, terwijl noordhellingen en verdroogde valleien vaak verarmde kruipwilgstruwelen met eikvaren, rondbladig wintergroen en breedbladige wespenorchis bevatten. In kalkrijke duinvalleien groeien bescheiden specialistische soorten zoals duindoorn, gele walstro, parnassia en moeraswespenorchis.

Om dit landschap in stand te houden is het open houden van het landschap belangrijk, met name stikstofneerslag kan de groei van grassen en bramen stimuleren. Gezien begrazing waarschijnlijk niet mogelijk is moet er gezocht worden naar een andere manier om dit open duinlandschap te beheren.

Beheer is belangrijker dan aanleg bij dit landschap. Beheer moet focus hebben op: Open houden van het landschap om zo de dynamiek in het landschap te houden Kalkrijke bodem behouden Groei Amerikaanse vogelkers tegen gaan Toe te voegen elementen: Verspreide struiken, in clusters, om kleine grazers aan te trekken Geen solitaire bomen op roofvogels te weren Open zandige plekken

Geschikte planten die voorkomen in de Zeeuwse duinen Gesloten lage vegetatie, grassen, zeggen en kruiden: Akkermelkdistel (Sonchus arvensis) Gewone teunisbloem (Oenothera biennis) Blauwe zeedistel (Eryngium maritimum) Zeewinde (Calystegia soldanella) Zeewolfsmelk (Euphorbia paralias) Hooggras en kruiden: Helm (Ammophila arenaria) Zandhaver (Elymus arenarius) Rood zwenkgras (Festuca rubra) Ruigte: Braam Hop Kamperfoelie Struweel: Meidoorn Duindoorn

GROTE SPUIKOM

Spuikombiotoop en beplanting Droog bos meer stedlijk

Achtergrond Aandachtspunten versterken biodiversiteit Vanuit de open zandige duinen ontwikkelen zich langzaamaan duinbossen, waar de vegetatie zich trapsgewijs opbouwt. Na de eerste pioniers, zoals biezen en riet, verschijnen wilgen, gevolgd door meer soortenrijke bossen met meidoorn, vlier, es en eik. Wanneer duinen ouder worden en stabiliseren, ontstaat successie richting struweel en bos. Eerst verschijnen duindoorn en vlier, later aangevuld met liguster, rozen, kardinaalsmuts en gaspeldoorn. Dit vormt dicht, doornig struweel dat vaak wordt overwoekerd door klimplanten zoals kamperfoelie, hop en braam. Uiteindelijk kan zich duinberkenbos ontwikkelen met berk, ratelpopulier en zomereik. Bij verdere bodemverzuring gaat dit over in duineikenbos, zoals in de Manteling bij Domburg. Toch wordt deze ontwikkeling vaak onderbroken: sterke wind en begrazing door konijnen verhinderen bosgroei, waardoor soortenrijke duingraslanden ontstaan.

Mogelijk op kalkrijk of kalkarme grond Bewaar/creëer open plekken in het bos Toe te voegen elementen: Dicht begroeide (doornige)struiken clusters als veilige plaats voor vogels omringd met kleine grassige zones Klimplanten Zandige paden met stijle zijkant op het zuiden voor insecten

Geschikte planten die voorkomen in de Zeeuwse duinen Struweel: Meidoorn Vlier Duindoorn Liguster Rozen Kardinaalmuts Gaspeldoorn Bomen: Es Eik Berk Ratelpopulier Klimplanten: Kamperfoelie Hop Braam

GROTE SPUIKOM

Spuikombiotoop en beplanting Zoetwater

Achtergrond

Zoet water is vaak schaars in de duinen zoetwaterbronnen zijn namelijk grotendeels afhankelijk van regenwater. Regenwater vormt lenzen van zoet grondwater in de zandige duinen. Dit zoetwater is essentieel voor plantengroei en maakt de vestiging van pioniersplanten zoals helm mogelijk. In natte duinvalleien leidt een hoge grondwaterstand tot soortenrijke vegetaties met bijzondere soorten zoals parnassia, vleeskleurige orchis, moeraswespenorchis en knopbies. Ook waterpunge, oeverkruid en kleine waterweegbree komen hier voor. In de loop van de 20e eeuw zijn veel vochtige valleien echter verdroogd door waterwinning, bosaanplant en bemaling van polders. Daardoor hebben soortenarme gemeenschappen met duinriet en pijpestrootje de plaats ingenomen van de oorspronkelijke rijkdom. Daarom blijven natte duinvalleien cruciaal voor bedreigde soorten, belangrijk is dat het waterbeheer wordt afgestemd op behoud van hoge grondwaterstanden en voedselarme omstandigheden.

Aandachtspunten versterken biodiversiteit Gevarieerd waterpeil Gevarieerde beplanting met oog op nectar voorziening Toe te voegen elementen: Ecologische oevers met voldoende ruimte voor uittreding Losstaande plassen met een gedeelte van het jaar water voor amfibiën Struiken clusters in de buurt van de poeltjes Begroeiing in de waterrand ten behoeve van insecten die eieren in het water leggen Enkele bomen aan de waterrand

Geschikte planten die voorkomen in de Zeeuwse duinen Parnassia (Parnassia palustris) Waterpunge (Samolus valerandi) Oeverkruid (Littorella uniflora) Kleine waterweegbree (Echinodorus ranunculoides) Zilte waterranonkel (Ranunculus baudotii) Zomprus (Juncus articulatus) Late zegge (Carex serotina subsp. pulchella) Gewone waterbies (Eleocharis palustris) Grote waterweegbree (Alisma plantago-aquatica) Sterrekroos (Callitriche spec.) Watermunt (Mentha aquatica) Lidsteng (Hippuris vulgaris) Kattestaart (Lythrum salicaria) Galigaan (Cladium mariscus) Veenmos (Sphagnum spec.) Fonteinkruiden (Potamogeton pectinatus, P. crispus, P. natans Aarvederkruid (Myriophyllum spicatum) Ondergedoken hoornblad (Ceratophyllum submersum) Onderwatermoerasscherm (Apium inundatum)

GROTE SPUIKOM

Bomen

Voor de bomen geldt ons principe om zoveel mogelijk van de bestaande bomen op het terrein te behouden. Aan de noordzijde zijn vrijwel alle bomen bewaard gebleven, en ook het wegontwerp aan de zuidzijde is zoveel mogelijk om waardevolle bomen heen gelegd. De weinige bomen die in conflict kwamen met het ontwerp verkeerden deels niet in volledig gezonde conditie, waardoor verwijdering geen probleem vormt. Uitgangspunt is in elk geval een ruime compensatie van het aantal te rooien bomen. De uiteindelijke inrichting met betrekking tot de bomen zal in de volgende fase, in samenhang met het bomenrapport van de ecoloog, verder worden aangepast.

GROTE SPUIKOM

Water

Zoetwaterbuffer Veel belang ligt er ook bij de hoogteverschillen gerelateerd aan de klimaatadaptieve kwaliteit van de Spuikom. Voor het dagelijkse gebruik zal de Spuikom ook als zoetwaterbuffer fungeren. In de omgeving van de Spuikom zal de hemelwaterafvoer losgekoppeld worden van het normale riool. Het water wordt gebufferd in de Spuikom. Naar aanleiding van het hydrologisch onderzoek door SWECO zal het definitieve peil nader worden bepaald, waarbij het voorlopige uitgangspunt +0.1 NAP is. Tevens is de Spuikom gedimensioneerd voor noodopvang van piekneerslag. We zorgen dat de rand langs de Duinpoortweg op subtiele manier genoeg hoogte heeft zodat de noodcapaciteit van de Grote Spuikom beschikbaar is. Er is een verbinding tussen de Spuikom en de Schuitvaartgracht waardoor er een maximumpeil kan worden aangehouden van +0.10 NAP.

Een andere plek, waar de hoogteligging goed uitgekiend moet worden is de ruimte tussen Spuistraat en Grote Spuikom (tussen leisure en woningen), omdat dit als overflow voor water bij een noodsituatie bij een zeer extreme storm moet functioneren. Onderzoeken of er in de detaillering aanvullend innovatieve mogelijkheden zijn. Het toekomstige waterpeil van de Spuikom zal worden gebaseerd op hydrologisch onderzoek.

VOORLOPIG ONT WERP

Grote Spuikom

GROTE SPUIKOM

Doorsnede C Betreft globale doorsnedes die later verder worden verfijnd om o.a. zoveel mogelijk bomen te behouden.

bestaand maaiveldniveau

Fase 1A

+4.80

1:4.5 he lling +1.10 +0.10

1.47 4.65

12.32

10.30

Spuikomweg

fietspad

groen talud

groen talud

water

bestaand

bestaand

vegetatietype struiken

vegetatietype grasland

2.09 1.95

3.62

1.30

vlonderpad hardhouten planken met anti-slip profiel, hardhouten onderconstructie

10 +1.

7.01

10.26

1

speelzone vegetatietype waterbeplanting

intensief gras, avontuurlijk speelelement

vege waterb

+0 .1 0

+0.10

+2.45

1:11 helling

+1.10 +0.10

.68

+0.10

1:16 helling

37.21

9.98

2.01

15.10

water

groen talud

secundair pad

groen talud

vegetatietype waterbeplanting

Stabilizer halfverharding

vegetatietype grasland

tatietype beplanting

bestaand maaiveldniveau

+2.77

10 +0. +2.62

GROTE SPUIKOM

Doorsnede E Betreft globale doorsnedes die later verder worden verfijnd om o.a. zoveel mogelijk bomen te behouden.

Fase 1A

+1.50 bestaand maaiveldniveau

3.61

12.35

3.66

3.73

2.17

berm

Spuikomweg

berm

fietspad

park pad

groen

bestaand

bestaand

bestaand

bestaand

beton tegels

vegetatietype grasland / struiken

18.78 sp wordt verder u

+1.50

bestaand maaiveldniveau

+1.50 +0.10

4.12

5.20

53.89

secundair pad

groen talud

water

5-12 jaar, uitgewerkt in de volgende fase

Stabilizer halfverharding

vegetatietype grasland

+1

.10 +1

.10

+1 .10

22.06 peelzone B

GROTE SPUIKOM

Doorsnede F Betreft globale doorsnedes die later verder worden verfijnd om o.a. zoveel mogelijk bomen te behouden.

+4.90 Fase 1B

2%

2%

Fase 1B Fase 1A

+4.54

bestaand maaiveldniveau

1:6 he lling

+1.85

1:4.5 hellin g

10.87

3.50

15.78

2.10

5.74

Spuikomweg

groen talud

park pad

groen talud

secundair pad

groen talud

Asfaltverharding

vegetatietype grasland

Asfaltverharding

vegetatietype grasland / struiken

Stabilizer halfverharding

vegetatietype grasland

5.66

5.14

+0.10

+4.70

+2.60

1:9 helling

Fase 1A

+1.97

g 1:6 hellin

+0.10

67.48

8.82

2.91

5.69

2.00

8.24

water

groen talud

secundair pad

groen talud

secundair pad

groen talud

vegetatietype waterbeplanting

Stabilizer halfverharding

vegetatietype grasland

Stabilizer halfverharding

vegetatietype grasland

bestaand maaiveldniveau

+2.40

+0.10

+1.58 +1.72

+2.46

GROTE SPUIKOM

Houten Elementen

De drie houten vlonders vormen de blikvangers binnen de routing van het park. Ze omvatten: - vlonder voor de hoge damwand (onderdeel bebouwing) – een platform dat de zuidelijke oever met het eiland verbindt, – een uitkijkdek aan de noordzijde, vergezeld van zitgelegenheid, – een watertrap in het noordwestelijk deel van het park. Deze houten elementen bieden bijzondere uitzichtpunten binnen de continue landschapsbeleving, of maken juist een directe interactie met het water mogelijk. De uitwerking en detaillering van deze houten vlonders zal plaatsvinden in de volgende ontwerpfase.

VOORLOPIG ONT WERP

Spuiwal

De bebouwing op de Spuiwal, beschreven in de kavelpaspoorten, draagt bij aan het verder bouwen aan een levendige stad en de openbare ruimte als ontmoetingsplek. De verschillende in de enveloppen bieden ruimte voor differentiatie in het programma. Nieuwe bouwblokken aan de noordzijde van de Spuiwal worden gepositioneerd in een aangename woonomgeving. Een mix aan functies op begane grond verlevendigt het plein. Onderscheidende leisure biedt kansen om de binnenstad, de Spuikom en de stranden met elkaar in verband te brengen voor bezoek aan Vlissingen. Het verbeteren van de aansluiting van de Spuikom op de Badhuisstraat en Schuitvaartgracht past daarin, net als het nadenken hoe de randen van de Spuikom stedenbouwkundig verbeterd

kunnen worden. Dominant verkeer wordt zacht gemaakt en het netwerk van de openbare ruimte kan worden versterkt. Het Spuiwalplein wordt een ruimte voor voetganger en fietser, waar het centrumgebied van Vlissingen al voelbaar is. Op gezette momenten is er ruimte voor een activiteit op het plein of voor de cinema. Parkeren wordt voor de woningen wordt uit het zicht, ondergronds opgelost. Parkeren voor leisure wordt nader bekeken afhankelijk van de invulling. Op de plek waar Spuiwal-plein aan de westzijde begint, wordt de mobiliteitsshub geplaatst. Ze bestaat uit abri’s voor de buslijn en overdekte fietsenstallingen.

VOORLOPIG ONT WERP

SPUIWAL

SPUIWAL

Landschapsstructuur

HOOGTEVERSCHIL De hoogte van het Spuiwalgebied is met grote zorg ontworpen. Rekening houdend met de ondergrondse parkeergarage van het nieuwe gebouw én de aansluiting op de bestaande woonwijk aan de oostzijde (+3,20 NAP), is de noordelijke Spuiwal vastgesteld op een hoogte van +3,50 NAP. De bouwkavel in de zuidwesthoek is verhoogd tot +4,00 NAP om een logische en comfortabele overgang te creëren richting de bioscoop (+4,80 NAP) en de Spuikomweg ten westen daarvan. (+5,00 NAP).

Het terrein helt geleidelijk af richting het zuidoosten, waar het laagste punt in de zuidoosthoek op ongeveer +3,10 NAP ligt, zodat het naadloos aansluit op de omliggende bebouwing.Deze hoogteverschillen worden opgevangen door zorgvuldig ontworpen hellingen, waarbij de helling voor voetgangerszones maximaal 2% bedraagt. Dit garandeert een toegankelijke en comfortabele route voor mindervaliden en maakt ook natuurlijke infiltratie van regenwater via beplantingsvakken mogelijk.

MOBILITEIT Spuikomweg is een GOW30 die overgaat in de Spuistraat en heeft voorrang op andere wegen. Ter hoogte van de Spuiwal gaat de weg over in een fietsstraat. Door zo veel mogelijk uniforme bestrating toe te passen, kunnen voetgangers en fietsers zich vrij bewegen, zonder dat de openbare ruimte van de Spuiwalzone visueel of fysiek wordt versnipperd. Het doel is om een harmonieuze ruimte te creëren waar auto’s, voetgangers en fietsers op een veilige en comfortabele

manier samenkomen, terwijl iedereen duidelijk zijn plek heeft. De Komstraat behoudt de aansluiting op de ingang van de nieuwe ondergrondse parkeergarage en op de bestaande parkeerplaatsen, maar de verkeersstroom wordt gescheiden van die van de Glacisstraat. Dit draagt bij aan een vriendelijkere en veiligere omgeving voor voetgangers.

L ANDSCHAPPELIJKE ELEMENTEN Het landschap bestaat hoofdzakelijk uit drie onderdelen. Ten eerste zorgen de grote plantvakken en bomen die het plein met de bioscoopzone verbinden voor een afgebakende en samenhangende ruimte. Ze bieden zowel zitgelegenheid als voldoende open ruimte voor evenementen of buitenactiviteiten. Tussen de nieuwe gebouwen ligt een grote wadi, die fungeert als het meest in het oog springende landschapselement van het plein. Deze wadi helpt bij extreme weersomstandigheden om waterdruk te verdelen,

maar dient daarnaast ook als een aantrekkelijk natuurlijk element in het dagelijks gebruik. Langs de randen van de plantvakken worden traptreden aangebracht in dezelfde vormentaal als die van de Spuiwal. Aan de oost- en noordzijde van de nieuwe gebouwen bevindt zich een margezone van circa 1 meter breed. Deze kan flexibel worden ingericht als kleine voortuin, fietsenstalling of terrasruimte, afhankelijk van de behoefte.

CIRCUL ATIE Het geleiden en verbinden van looproutes is een essentieel onderdeel van het ontwerp. Hoewel de bestrating in de Spuiwalzone overal uit hetzelfde materiaal bestaat, wordt er variatie aangebracht in het patroon en de richting van de bestrating. Op die manier ontstaat er een duidelijke visuele geleiding voor voetgangers. Vanuit het noordelijke pad van het Spuikompark leidt een 3,5 meter brede strook met een speciaal gelegd patroon

naar de Spuiwal. Deze route vormt een sterke visuele as, die door de passage tussen de gebouwen en over de wadi loopt en zo het plein met het park verbindt.

SPUIWAL

Doorsnede A Betreft globale doorsnedes die later verder worden verfijnd.

+3.50

+3.48

+3.40

+0.10

+0.70

bestaand maaiveldniveau

1.08 2.50

5.00

34.25

waterkantpad voetgangersgebied vlonder

4.24

gebouw

Straatbaksteen, halfsteensverband

2.48

margezone

passage

grasbetontegel

Straatbaksteen, halfsteensverband

verhoogde plantenbak vegetatietype straatgroen

.48 +3 .50 +3

+3.50 +3.48

+0.70

+3.40 +3.40

+3.40

+3.40

+3.25

+3.25

+3.40 +3.40

+3.40

+2.20

+2.50

+2.80

+3.10

+1.60

+1.30

+3.50 +1.90

+1.00

+3.50

+3.50 +3.48

+3.50 +3.48

+3.40 +3.25

cadcoaching.co.uk

Fase 1A

+3.50

1.00

1.42 40.36

1.18 e k

bestaand maaiveldniveau

margezone

4.19

gebouw

plantenbak voetgangersgebied

grasbetontegel

vegetatietype groene straat

+3.50 +3.48

+3.50

+3.40

+3.40

+3.25

+3.25

Straatbaksteen, halfsteensverband

4.73 Komstraat Straatbaksteen, keperverband

0

.5

+3

+3.40 +3.25

5.56

13.33

parkeren

groenstrook

Straatbaksteen, elleboogverband

SPUIWAL

Doorsnede A-2 Betreft globale doorsnedes die later verder worden verfijnd.

+3.50

+3.40 +3.25

+0.70

voetgangersgebied

2.70

vlonder

beton

beton

+3.55 +3.70

+3.40

+3.70

+2.95 +3.10

+3.25 +3.40

+3.10

+2.35

+2.50

+2.65 +2.80

+2.50

+2.80

+1.75

+2.20

+1.60

+2.05 +2.20

+1.45 +1.60

+1.90

+1.90

+1.15 +1.00

+0.85

+1.30

+1.15 +1.30

+4.00

+0.70

+4.00

wadi

+3.25

6.00 tribune

+3.40

2.50 waterpad

+1.00

+0.10

+3.85

+3.85

+3.25 +3.40 +3.85 +3.85

Doorsnede A-3

+3.50

+0.10

+4.00

+0.70

2.50

5.40

waterpad

voetgangersgebied

vlonder

Straatbaksteen, halfsteensverband

gebouw

SPUIWAL

Doorsnede B Betreft globale doorsnedes die later verder worden verfijnd.

+4.80 +4.00

+4.00

Fase 1B

Fase 1B

+3.85 Fase 1A

+4.10

bestaand maaiveldniveau

+3.25

15.20

5.96

27.74

7.00

voetgangersgebied

Spuikomweg

plazazone

voetgangersgebied

zittribune

bestaand

asfaltverharding

Straatbaksteen, halfsteensverband

Straatbaksteen, halfsteensverband

1.60 beton

+3.85

+3.25 +3.40 +3.85

01 +4.

0 +4.1

+3.85 +3.85

+3.25 +3.40 +3.25

+3.50

+3.50

cadcoaching.co.uk

wadi

cadcoaching.co.uk

k u.oc.g ni hc aoc dac

cadcoaching.co.uk

+0.50

ku . oc. gni hca ocd ac

bestaand maaiveldniveau

5.20

14.50

26.52

8.95

3.40

margezone/terraszone

gebouw

binnenhof

groen talud

Duinpoortweg

10.21 vegetatietype wadi-beplantingsmix met droogte- en waterbestendige soorten

k u.oc.g ni hc a oc dac

+3.00 Fase 1A

+3.40

+2.85

Straatbaksteen, halfsteensverband

vegetatietype grasland

+2.29

+3.02

+2.23

+2.85

+2.20 +2.28

+3.14

+2.95

+3.50 +3.48

+3.25

+3.40

25

+3.05

+2.85

GROTE SPUIKOM EN SPUIWAL

Materiaalkeuze

Rijbaan wordt uitgevoerd in asfalt.

Beton zal bovendien een belangrijk materiaal in dit gebied vormen en wordt toegepast in onder meer de trappen langs de wadi en de trottoirbanden van de weg.

De verhardingsmaterialen in de Grote Spuikom bestaan voornamelijk uit asfalt en een gravel stabilizer, met als doel een aangename en comfortabele wandelervaring te creëren en tegelijkertijd meer ruimte te bieden voor natuurlijke infiltratie. De openbare ruimte op de Spuiwal zal bestaan uit klinkers met een vergelijkbare kleur, maar met verschillen in legpatroon, formaat en afwerking. Op deze manier blijft er een samenhangend geheel in de Spuiwal. De Spuikomweg/ Spuistraat wordt uitgevoerd in asfalt.

Asfalt voor park

Het algemene ontwerpprincipe is om aan te sluiten bij de standaarden van de openbare ruimten in de omliggende gebieden. De detaillering van de verhardingsmaterialen bevindt zich momenteel nog in de conceptfase. Deze informatie zal in de volgende ontwerpfase verder worden uitgewerkt en definitief vastgesteld.

Hout

Asfalt voor de Spuikomweg/Spuistraat

Bestaande

Stabilizer

Cortenstaal

Gebakken klinkers

In overeenstemming met de openbare ruimtenormen

Gebakken klinkers

In overeenstemming met de openbare ruimtenormen

Asfalt voor Spuiwal

In overeenstemming met de openbare ruimtenormen

Beton

GROTE SPUIWAL EN SPUIWAL

Landschapsmeubilair

In het Grote Spuikompark volgt de keuze van de landschapsmeubels het principe van het gebruik van natuurlijke materialen met een robuuste uitstraling. Voor zitbanken en speeltoestellen worden natuurlijke, stoere materialen toegepast, terwijl het ontwerp eenvoudig maar stijlvol blijft. Op deze manier wordt de ontwerpkwaliteit van de ruimte benadrukt en blijft het onderhoud eenvoudig. De elementen omvatten zitbanken, verlichting, afvalbakken, speelvoorzieningen en entreeborden van het park. Deze worden geselecteerd met materialen en een vormentaal die uniform en samenhangend zijn, om de consistentie van het parkontwerp te waarborgen.

Voor de Spuiwal volgt de keuze van de meubels de openbare ruimtenormen en sluit deze aan bij het straatmeubilair in de directe omgeving. De materialen stemmen overeen met de andere landschapselementen zoals plantenbakken, wadi’s en trappen, en bestaan uit beton, hout of staal. Daarbij wordt een eenvoudige en heldere vormentaal gehanteerd. Het straatmeubilair van de Spuiwal omvat zitbanken, straatverlichting en afvalcontainers.

BANK - GROTE SPUIKOM Zitmeubilair is een belangrijk element binnen het parkontwerp. Het doel is om een reeks comfortabele, stevige en esthetisch aantrekkelijke zitbanken te selecteren die passen binnen de natuurlijke uitstraling van het parklandschap. De banken worden langs de paden geplaatst, vaak in combinatie met afvalbakken, zodat er voldoende mogelijkheden zijn voor wandelaars om uit te rusten. Het ontwerp of de selectie van het zitmeubilair zal in de volgende ontwerpfase worden uitgewerkt.

VERLICHTING - GROTE SPUIKOM Langs de hoofdwegen worden straatlantaarns behouden die overeenkomen met de bestaande standaarden op de locatie, om zo een brede en functionele lichtspreiding te garanderen. Dit type verlichting wordt geplaatst langs de Spuikomweg. Binnen het parklandschap wordt de verlichting langs de wandelpaden voorzien. We streven naar het gebruik van duurzame lichtmasten die een amberkleurig licht uitstralen, om de impact op nachtactieve fauna, zoals jagende vleermuizen of vogels, te minimaliseren.De lichtstralen worden naar beneden gericht, zodat er geen lichtvervuiling ontstaat, en het licht blijft beperkt tot het padgebied.

BANK - SPUIWAL Zitmeubilair is een belangrijk element op het Spuiwalplein. Het doel is om banken te selecteren die aansluiten bij zowel de sfeer als de materialisatie van het plein. De tribunes en de randen van de plantenbakken op het plein worden uitgevoerd in beton, wat zorgt voor een krachtige en sobere vormentaal. Daarom kan gekozen worden voor eenvoudige, rechthoekige banken met rugleuning, die zodanig zijn geplaatst dat men in verschillende richtingen kan zitten.Het materiaal van de banken kan bestaan uit hout of natuursteen.Het ontwerp of de selectie van de zitmeubels zal in de volgende ontwerpfase worden uitgewerkt.

Op maat gemaakte meubels zullen in de volgende ontwerpfase verder worden uitgewerkt.

VERLICHTING - SPUIWAL Op het plein kunnen lichtmasten worden geplaatst die aansluiten bij de bestaande standaardtypen op de locatie, of er kan gekozen worden voor een strak vormgegeven, esthetisch aantrekkelijk model. De gekozen verlichting moet voldoen aan de volgende criteria: een voldoende lichtbereik, eenvoudig onderhoud, en een sobere maar zorgvuldige vormgeving zonder overbodige visuele drukte. Dit draagt bij aan een gevarieerd nachtbeeld, terwijl wordt voorkomen dat er ‘s avonds onveilige, donkere zones ontstaan. Het definitieve lichtontwerp zal in de volgende ontwerpfase verder worden uitgewerkt.

TOEGANGSBORD EN BEWEGWIJZERING Bij de ingang van het park wordt een speciaal ontworpen toegangsbord geplaatst, en langs de hoofdroute binnen het park worden bewegwijzeringselementen voorzien. Bewegwijzering sluit aan bij de bewegwijzering in de rest van de (binnen)stad. Informatieborden in het park krijgen een eigen grafische identiteit, waarmee het park als een zelfstandig geheel wordt gepresenteerd. Deze identiteit kan worden afgestemd op de maritieme geschiedenis van het terrein, door gebruik te maken van bijpassende vormgeving en ontwerpdetails. De bewegwijzering wijst de weg naar de belangrijkste programmaonderdelen, terwijl de informatieborden een educatieve functie kunnen vervullen – bijvoorbeeld door uitleg te geven over de ecologie van het park of over de werking van het waterbergingssysteem. Deze borden zullen in de volgende ontwerpfase zorgvuldig worden ewerkt en vormgegeven.

BUSHALTE EN FIE TSENSTALLING De fietsenrekken worden eveneens gekozen conform de ontwerpnormen voor de openbare ruimte, zodat er eenheid ontstaat met de omliggende gebieden. De fietsenstalling nabij Cinecity zal opnieuw worden ingericht en compacter worden ontworpen, zodat op een kleinere oppervlakte hetzelfde aantal fietsparkeerplaatsen behouden blijft. Indien de busroute wordt verplaatst van de Badhuisstraat naar de Spuikomweg worden de haltes voorzien nabij de overgang tussen Spuiwal en Grote Spuikom. De halte aan de zijde van de Spuiwal wordt gecombineerd met de fietsenstalling.

SPEELTOESTELLEN De speelvoorzieningen in het parklandschap zullen worden uitgevoerd in natuurlijke materialen, maar met een hoogwaardig ontwerp. Dit omvat onder meer: eenvoudige houten zitelementen die zowel als rust- als klimelement kunnen worden gebruikt, een gecombineerd speeltoestel dat aansluit bij het maritieme thema, en eenvoudige klimrekken of evenwichtsbalken. Het straatmeubilair in de omliggende openbare ruimte kan eveneens dienen als referentie voor stijl en materiaalkeuze.

AF VALBAK De keuze van straatafvalbakken en afvalcontainers is in overeenstemming met de ontwerpnormen voor de openbare ruimte.

Grote Spuikom en Spuiwal Vlissingen 17.10.2025 - VO