5.9 rvs Zienswijze begroting GGD 2026-2029 en 1e Begrotingswijziging 2026 (IJZ)

Registratiekenmerk: 2674288 / 2674290 Onderwerp: Programmabegroting GGD '26-'29, Jaarstukken '24 & 1e begrotingswijziging '26 De raad besluit: 1. kennis te nemen van de jaarstukken 2024 van de GR GGD Zeeland; 2. om een positieve zienswijze in te dienen over zowel de Programmabegroting 2026-2029 van de GR GGD Zeeland als over de 1e begrotingswijziging 2026 GGD Zeeland (uitvoeringskosten IJZ) 3. de financiële gevolgen van de begrotingswijziging GGD Zeeland m.b.t. bestemming van het jaarresultaat 2024 voor de gemeente Vlissingen van € 107.815 (€ 89.795 GGD + €18.020 IJZ) ten gunste van het begrotingssaldo 2025 te brengen; 4. de financiële gevolgen van de 1e begrotingswijziging 2026 GGD Zeeland (uitvoeringskosten IJZ) voor de gemeente Vlissingen van € 21.896 euro te verwerken in de kadernota 2026; 5. om de 12e raadsbegrotingswijziging 2025 vast te stellen; Dit voorstel is voor de wijziging van de begroting en rechtmatigheid van de uitvoering daarvan onder voorbehoud van goedkeuring door de Provincie Zeeland als toezichthouder Samenvatting De jaarstukken 2024 van de gemeenschappelijke regeling (vervolg: GR) Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (vervolg: GGD) worden ter kennisname aangeboden aan uw raad. Bij de jaarstukken 2024 is een goedgekeurde controleverklaring verstrekt. Aan uw raad wordt gevraagd om de financiële gevolgen van de begrotingswijziging GGD m.b.t.

bestemming van het jaarresultaat 2024 voor de gemeente Vlissingen ten gunste van het begrotingssaldo 2025 te brengen en de financiële gevolgen van de 1e begrotingswijziging 2026 GGD (Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, vervolg: IJZ) voor de gemeente Vlissingen te verwerken in de kadernota 2026. In de nieuwe Programmabegroting van de GGD worden de beleidsinhoudelijke kaders voor de jaren 2026-2029 geschetst met de daarbij behorende financiële consequenties. De gevolgen van de bezuinigingsrichtlijn van de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (vervolg: VZG) komen daarbij prominent aan de orde. Inleiding Aan uw raad wordt voorgesteld om de financiële gevolgen van de begrotingswijziging van de GGD m.b.t. de bestemming van het jaarresultaat 2024 voor de gemeente Vlissingen van € 107.815 (€ 89.795 GGD + €18.020 IJZ) ten gunste van het begrotingssaldo 2025 te brengen. Daarnaast wordt voorgesteld om de financiële gevolgen van de 1e begrotingswijziging 2026 GGD (IJZ) voor de gemeente Vlissingen van € 21.896 euro te verwerken in de kadernota 2026. De nieuwe Programmabegroting 2026-2029 van de GGD bestaat uit de organisatieonderdelen van de GGD en de uitvoeringskosten van IJZ. Beide onderdelen komen samen in de begroting, maar zijn wel duidelijk van elkaar te onderscheiden organisatieonderdelen. Hieronder volgt een uiteenzetting van belangrijke thema's die samenhangen met de Programmabegroting.

Gevolgen van de VZG-richtlijnen Het jaar 2026 is ook voor de GGD een jaar vol financiële uitdagingen. Door de VZG is voor het jaar 2026 een uniforme bezuinigingsrichtlijn voor GR-en opgesteld van 2,2% en een uniforme Auteur: B de Heide Telefoonnummer: +31618801263

Registratienummer nota: 2674288 / 2674290

indexeringsrichtlijn van 0%. De GGD heeft, na consultatie van de begeleidingscommissie, op verzoek van het Dagelijks Bestuur (vervolg: DB) de consequenties inzichtelijk gemaakt van deze richtlijnen. Het AB heeft op 11 april 2025 bestuurlijke keuzes gemaakt die zijn verwerkt in de Programmabegroting. Om de financiële bezuinigingsopgave te realiseren heeft de GGD gekozen voor een combinatie van verschillende kansrijke scenario’s die in gezamenlijkheid leiden tot een besparing van € 445.000 structureel (bezuiniging van 1,5% i.p.v. 2,2%). Om volledig aan de VZGrichtlijn te voldoen zou er nog een financiële opgave van ongeveer € 678.500 resteren. Het AB van de GGD heeft besloten om m.b.t. dit resterende bedrag de VZG-richtlijn niet toe te passen, mede aangezien het lastig is om nog meer te bezuinigen zonder te snijden in personeel. Dit zou leiden tot verschraling van de dienstverlening met grote effecten op de gezondheid van de Zeeuwse inwoners. Daarbij zou gedacht moeten worden aan onwenselijke zaken zoals het sluiten van consultatiebureaus, het bezuinigen op preventieve programma’s voor kwetsbare groepen of op de capaciteit bij Veilig Thuis. Om de structurele besparing van € 445.000 te realiseren wordt ingezet op de volgende vier kansrijke scenario’s: -

-

-

Het verhogen van de opbrengsten door meer projectsubsidies te realiseren en markttaken uit te breiden. Dit sluit aan bij de ambitie van de GGD om “een stap naar voren te willen zetten” en zichzelf verder te ontwikkelen als kennispartner. Gestopt zal worden met de Verwijsindex Risicojongeren (AB-besluit van 11 april 2025). Het Calamiteiten Toezicht Wmo zal worden ondergebracht in het takenpakket toezichthouders sociaal domein, waardoor dit niet tot extra kosten voor de 13 Zeeuwse gemeenten hoeft te leiden. Vacatures zullen weloverwogen open worden gehouden voor 2 maanden, tenzij de continuïteit van de cruciale dienstverlening en/of goed werkgeverschap in gedrang komt. Inzet van het vrij besteedbare deel (surplus) binnen de algemene reserve conform het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader.

Basis op orde Vanaf 2023 zijn er noodzakelijke structurele en deels ook incidentele middelen toegekend om de basis op orde te brengen bij de GGD. In het vierde kwartaal van 2024 is een externe tussenevaluatie uitgevoerd door Lysias advies. Zij concluderen onder meer dat de capaciteitsinzet en aandacht voor het uitvoeren van de wettelijke taken is verbeterd en dat de GGD financieel minder kwetsbaar is door de genomen verbetermaatregelen. De uitdaging voor 2025 en verder is het binden en committeren van medewerkers in de lijnorganisatie zoals de GGD nu is. In 2025 wordt met de bestemmingsreserve Basis op Orde verder gewerkt aan het op orde brengen van de basis. Zeeuwse Pandemische Paraatheid Het Rijk stelde in 2025 extra financiële middelen beschikbaar waarmee GGD-en in staat worden gesteld de vergrote capaciteit die voortkomt uit de uitvoering van het programma Versterking infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid deels te bestendigen, zodat zij kunnen voldoen aan de eisen die aan hen gesteld worden. Het is vooralsnog onduidelijk of en in welke mate deze middelen ook in 2026 beschikbaar blijven. Het Rijk stelt wel incidenteel middelen beschikbaar aan de GGD-en voor ‘transitiecapaciteit’ in de periode 2024 t/m 2026.

Deze gelden dienen specifiek te worden aangewend om extra capaciteit te creëren om de aansluiting op de Landelijke Functie opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) te bewerkstelligen. Samenwerking GGD-VRZ In 2025 en 2026 wordt het proces rondom samenwerking en huisvesting GGD-VRZ voortgezet. Op 11 april 2025 werden de algemeen besturen van de GGD en de Veiligheidsregio Zeeland (vervolg: VRZ) gevraagd om onderstaande voorgenomen besluiten te nemen inzake samenwerking en gezamenlijke huisvesting: 1. het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ;

Blad 2 behorend bij 2674288 / 2674290

2. het vormen van één GR voor de GGD en de VRZ; 3. het realiseren van gezamenlijke huisvesting in Goes-West. Beide algemeen besturen hebben ingestemd met deze voorgenomen besluiten. Hiermee is nog geen definitieve goedkeuring gegeven voor de verhuizing en de samenvoeging van de GGD en de VRZ. Definitieve besluitvorming zal in februari 2026 plaatsvinden. Dit grote onderwerp zal met uw raad via een apart voorstel (2669828) worden besproken. JGZ Vanaf 2025 wordt in het programma “Toekomst JGZ; samen voor een gezonde jeugd” de dienstverlening van de JGZ toekomstbestendig ingericht. De GGD werkt aan oplossingen om de huidige dienstverlening anders, efficiënter en gerichter in te zetten. De GGD gaat minder/anders ondersteunen waar dat kan en meer waar nodig. Deze opgave is omvangrijk voor de organisatie en de professionals en vindt daarom (onder begeleiding) gefaseerd plaats over een periode van 3 jaar. De resultaten van dit programma worden in 2025, 2026 en 2027 opgeleverd. In de Programmabegroting (en in de meerjarenschijf 2027) zijn incidenteel benodigde middelen geraamd ten laste van de algemene reserve van de GR GGD. Er wordt geen extra beroep gedaan op incidentele middelen via de gemeenten. Veilig Thuis Veilig Thuis vervult Zeeuws breed een belangrijke functie in het signaleren, aanpakken en doorbreken van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Op basis van de toenemende aantallen meldingen, adviezen en vervolgdiensten alsmede de toenemende complexiteit en multiproblematiek blijft toekomstige inzet noodzakelijk. Deze toename heeft in oktober 2024 geleid tot een structurele verhoging van de formatie. De GGD verdeelt deze extra formatie over meerdere functies die direct actief zijn binnen het primaire proces. Hiermee streeft de GGD naar een structurele verlaging van de wachtlijsten. Wat willen we bereiken? De GGD voert voor de gemeente Vlissingen activiteiten uit met betrekking tot publieke gezondheidzorg, jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis en jeugdhulp. Via de Programmabegroting 2026-2029 geeft de GGD inzicht op de inhoud en de benodigde financiële middelen voor de uitvoering van de activiteiten. Als deelnemer stelt de gemeente Vlissingen middelen ter beschikking en wil hierop kunnen sturen. Hiertoe stellen wij uw raad voor een zienswijze op deze Programmabegroting in te dienen. Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 ‘Blik op de toekomst’ en Omgevingsvisie Vlissingen 2040 De GGD is één van de uitvoeringsorganisaties voor de gemeente Vlissingen op het gebied van gezondheid, preventie en veiligheid en is samenwerkingspartner bij de thema’s ‘Gezond en Vitaal’ en ‘Vlissingen in Samenwerking” (samenredzaamheid).

De GGD heeft vooral een rol bij de preventie van gezondheid van de inwoners, het bevorderen van gezond gedrag en het bestrijden van ziekten (zoals corona). Wat gaan we ervoor doen? In de Programmabegroting 2026-2029 heeft de GGD (in het kader van de bezuinigingsrichtlijn van de VZG voor GR-en) een combinatie van verschillende kansrijke scenario’s verwerkt (eerder is beschreven welke) die in gezamenlijkheid leiden tot de besparing van een bedrag van € 445.000 structureel.

Blad 3 behorend bij 2674288 / 2674290

Advies Begeleidingscommissie GGD t.a.v. de Programmabegroting De Begeleidingscommissie (BC) adviseert de Programmabegroting van de GGD aan de gemeenteraden voor te leggen met een positieve zienswijze, ondanks dat gedeeltelijk invulling is gegeven aan de VZG-richtlijn van -/- 2,2%. De afwijking van de VZG-richtlijn is naar de mening van de BC voldoende onderbouwd. Het ontbreken van de financiële consequenties van de “niet te verantwoorden scenario’s” is voor de BC, gezien het doorgelopen proces en de gevoerde inhoudelijke discussies, niet van doorslaggevende aard om een negatieve zienswijze af te geven. Advies Begeleidingscommissie GGD t.a.v. de 1e begrotingswijziging 2026 GGD Zeeland (uitvoeringskosten IJZ) De BC adviseert de 1e begrotingswijziging 2026 - IJZ aan de gemeenteraden voor te leggen met een positieve zienswijze. IJZ heeft geen invulling gegeven aan de VZG-richtlijn. De BC is van mening dat de gevraagde bijdrage noodzakelijk is om de kwaliteit van de dienstverlening op voldoende niveau te houden. De zienswijze van uw raad wordt kenbaar gemaakt aan het AB van de GGD ten behoeve van het besluitvormingsproces. De Programmabegroting wordt in september 2025 definitief vastgesteld door het AB van de GGD.

Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? Inflatie en CAO-stijging Het totaal aan opgelegde VZG-bezuinigingen (0% indexering en 2,2% bezuiniging gemeentelijke bijdragen) bedroeg voor de GR GGD Zeeland € 1.123.500. Omdat de verhouding personele kosten/materiële kosten bij de GGD afwijkt (78% personeel en 22% materieel) van de door de VZG gehanteerde verhouding, wordt verzocht om een hogere bijdrage. Daarnaast geven zij aan niet te kunnen voldoen aan de gevraagde bezuiniging. De GGD heeft € 445.000 aan voorgenomen bezuinigingen opgenomen in de begroting. De GGD geeft aan geen structurele positieve effecten te hebben ter dekking van dit verschil, wat ook leidt tot hogere gemeentelijke bijdragen dan conform de VZG-richtlijn. Te weten voor de GGD € 599.100 en voor IJZ € 79.400. Bezuinigingen Er zijn verschillende bezuinigingen aangekondigd. Als bezuinigingen niet gerealiseerd worden, kan dit leiden tot een hogere gemeentelijke bijdrage of het interen op reserves. Wat mag het kosten? De gemeente Vlissingen wordt voor 2026 een bijdrage gevraagd voor de programma’s Publieke Gezondheid en Veilig Thuis van € 2.779.161. De gevraagde bijdrage voor 2026 voor het programma IJZ bedraagt € 212.616. Begrotingswijziging GGD Zeeland m.b.t. bestemming van het jaarresultaat De GGD heeft een resultaat behaald van € 1.064.127. Hiervan wordt € 778.953 gestorneerd aan de deelnemende gemeenten.

Dit betekent voor de begroting van Vlissingen voor 2025: • Voor het onderdeel GGD: € 89.795 euro voordelig • Voor het onderdeel Uitvoeringskosten IJZ: € 18.020 voordelig Deze wijzigingen worden verwerkt in de 12e raadsbegrotingswijziging die is bijgevoegd. Programmabegroting 2026-2029 In de begroting van de gemeente Vlissingen is voor jaarschijf 2026 een bedrag van € 3.081.508 opgenomen voor de gemeentelijke bijdrage voor de GR GGD. De gemeentelijke bijdrage die voor 2026 van de gemeente Vlissingen gevraagd wordt betreft € 2.779.161. De gemeentelijke bijdrage worden structureel verlaagd met € 302.347. In dit bedrag zijn opgenomen: het negatieve

Blad 4 behorend bij 2674288 / 2674290

toegestane inflatiepercentage, gecorrigeerd met de overschrijding van de VZG-richtlijn en een verlaging voor aansluiting met de gevraagde gemeentelijke bijdrage. In de kadernota 2026 wordt een stelpost VGZ-index opgenomen. De overige verlaging van de gemeentelijke bijdrage zal ook opgenomen worden in de Kadernota 2026. Voor het onderdeel Uitvoeringskosten van IJZ en de Taskforce is in de begroting van Vlissingen voor jaarschijf 2026 een bedrag opgenomen van € 194.584 voor IJZ en voor Taskforce € 52.595. De nieuw gevraagde gemeentelijke bijdrage voor 2026 bedraagt € 212.616. Dit betekent dat de lasten voor de uitvoeringskosten structureel verlaagd worden met € 34.563. 1e begrotingswijziging 2026 GGD (IJZ) De 1e begrotingswijziging 2026 GGD betreft de incidentele lasten voor het onderdeel IJZ. Er wordt € 172.000 aan extra gemeentelijke bijdragen gevraagd voor: - € 137.000 voor continueren 1,5 fte junior contractmanager en businessanalist; - € 25.000 licentiekosten BasisBeeld; - € 10.000 evaluatie aanbesteding. Voor de begroting van Vlissingen voor 2026 voor het onderdeel Uitvoeringskosten IJZ betekent dit € 21.896 euro nadelig. Deze verhoging wordt verwerkt in de kadernota 2026. Wat is de dekking? De financiële gevolgen van de begrotingswijziging GGD m.b.t. bestemming van het jaarresultaat 2024 komen ten gunste van het begrotingssaldo.

De financiële gevolgen van de begroting 2026 en de 1e begrotingswijziging 2026 worden in de kadernota verwerkt. Wat en hoe gaan we communiceren? Is publicatie in het gemeenteblad en/of opname in de decentrale regelingenbank vereist? Na de besluitenraad in Vlissingen van 26 juni 2025 wordt de zienswijze van uw raad schriftelijk naar de GGD gezonden en door de portefeuillehouder aan het AB van de GGD medegedeeld tijdens de AB-vergadering in september 2025. Bijlage(n) 1. Aanbiedingsbrief Programmabegroting 2026 (documentnummer: 2674300) 2. AB Notitie Ontwerpbegroting 2026-2029 (documentnummer: 2674301) 3. AB Notitie 1e begrotingswijziging 2026 IJZ (documentnummer: 2674302) 4. Programmabegroting GR GGD Zeeland 2026-2029 (documentnummer: 2678540) 5. Begrotingswijziging GGD jaarresultaat 2024 (documentnummer: 2674307) 6. Aanbiedingsbrief Jaarstukken 2024 GR GGD Zeeland (documentnummer: 2674308) 7. Jaarverslag en jaarrekening GR GGD Zeeland 2024 (documentnummer: 2674309) 8. Audit Report - GDD Zeeland (documentnummer: 2674310) 9. Accountantsverslag 2024 GGD Zeeland (documentnummer: 2674311) 10. 12e Begrotingswijziging Raad 2025 Bestemming jaarresultaat 2024 GGD (documentnummer: 2674312) 11. Advies Begeleidingscommissies op jaarrekening GGD 2024 (documentnummer: 2674313) 12. Advies Begeleidingscommissies op GGD Begroting 2026 (documentnummer: 2674314) 13.

Advies Begeleidingscommissie op 1e begrotingswijziging GGD (IJZ) (documentnummer: 2674315) 14. Brief correctie begroting 2026 GR GGD (documentnummer: 2678525) Vertrouwelijkheid Openbaar

Blad 5 behorend bij 2674288 / 2674290