5.9 Rvs GR GGD Zeeland - Programmabegroting 2023-2026

Registratiekenmerk: 2124562 / 2124604 Onderwerp: GR GGD Zeeland - Programmabegroting 2023-2026 conceptbesluit De raad besluit; 1. een positieve zienswijze in te dienen over de Programmabegroting 2023-2026 van de GR GGD Zeeland en daarmee akkoord te gaan met: a. het structureel opnemen van gemeentelijke bijdrage voor het onderdeel GGD Zeeland. Voor de gemeente Vlissingen is de gemeentelijke bijdrage voor het onderdeel GGD Zeeland vanaf 2023 structureel €2.000.092 (inclusief de overschrijding van de VZGrichtlijn); b. het opnemen van het bedrag van de subsidie ‘Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang’ voor Veilig Thuis in de begroting onder voorbehoud van toekenning door de centrumgemeente Vlissingen en goedkeuring van de Artikel 12-inspecteur in het najaar van 2022; c. het structureel opnemen van de gemeentelijke bijdrage voor het onderdeel Inkoop Jeugd Zeeland. Voor de gemeente Vlissingen is de gemeentelijke bijdrage voor het onderdeel Inkoop Jeugd Zeeland vanaf 2023 structureel €16.552.211; 2. de structurele effecten te verwerken in kaderbrief 3.de gemeentelijke bijdrage binnen het onderdeel Inkoop Jeugd Zeeland voor zorg in natura structureel te verhogen met € 1.861.000 als gevolg van het nieuwe Woonplaatsbeginsel jeugd en de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland te verzoeken om de begroting daarop aan te passen.

Dit bedrag ten laste te brengen van de rijksbijdrage jeugd uit de meicirculaire 2021; 4. bovenstaande besluiten te nemen onder voorbehoud van goedkeuring door de art.12inspecteur en instemming van de Provincie Zeeland als toezichthouder. Bijlage(n) 2124572, 2124574, 2132264 Vertrouwelijkheid Intern Samenvatting In deze nota wordt de Programmabegroting 2023-2026 van de gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland (GR GGD) inclusief het Bureau Inkoop Jeugdhulp Zeeland (IJZ) voorgelegd aan de gemeenteraad. De Programmabegroting 2023-2026 wordt in beknopte vorm weergegeven in deze nota. In de begroting worden de kaders voor 2023 tot en met 2026 geschetst en de daar bijhorende financiële implicaties. Op basis van de prognose over 2023 wordt een verhoging van de gemeentelijke bijdrage voorgesteld. De gemeenteraad wordt in deze nota geadviseerd om een positieve zienswijze af te geven over de Programmabegroting 2023-2026 en voldoende middelen beschikbaar te stellen in de gemeentelijke begroting 2023. Het algemeen bestuur (AB) van de GR GGD stelt de begroting definitief vast op 8 juli 2022. Inleiding

Auteur: O Osendarp Telefoonnummer: +31118487249

Registratienummer nota: 2124562 / 2124604

Op 12 april 2022 heeft de GR GGD haar Programmabegroting 2023-2026 aangeboden aan de Zeeuwse colleges van burgemeester en wethouders zodat de gemeenteraden hun zienswijze op de begroting kunnen geven. De Programmabegroting 2023-2026 van de GR GGD, bestaat uit het organisatieonderdelen GGD Zeeland (GGD) en het IJZ. In de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen de programma’s Publieke Gezondheid, Veilig Thuis en Inkoop Jeugdhulp Zeeland. Het organisatieonderdeel IJZ is nog steeds in de begroting opgenomen, omdat de uitkomsten van het onderzoek naar de governance over van de inkoop Beschermd Wonen en jeugdhulp in Zeeland nog niet bekend waren bij het opstellen van de begroting. GGD Zeeland – Publieke Gezondheid In de begroting is voor het organisatieonderdeel GGD vanaf 2023 een structurele verhoging van de Zeeuwse gemeentelijke bijdragen opgenomen van €1.069.156. Dit is conform het advies van de begeleidingscommissie van de GR GGD. De meerkosten zijn opgebouwd uit een gedeelte volgens de VZG-richtlijn voor indexatie, ad. €449.538. De meerkosten boven de VZG-richtlijn, ad. €513.973, hebben te maken met exogene, niet te beïnvloeden factoren, zoals cao ontwikkelingen en ABP-pensioenpremieverhogingen. De begroting van de GGD bestaat voor een groot deel uit personeelslasten.

De door de VZG vastgestelde richtlijn is niet toereikend om dit tekort in meerkosten van voornamelijk personeelskosten te compenseren. Daarnaast heeft €105.645 te maken met de uitvoering van de wettelijke taak TBC, de bestrijding van tuberculose. Door middel van een contract met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) zijn de afgelopen jaren extra inkomsten gegenereerd. Het huidige contract met DJI loopt tot juni 2022. De opbrengsten zullen naar verwachting teruglopen, omdat een aantal instellingen geen diensten meer gaat afnemen. Hoe het nieuwe contract er verder uit komt te zien is nog onduidelijk. De begroting neemt geen aanvullende maatregelen en nieuw beleid met zich mee. Dat betekent ook dat de meerkosten en voorgestelde verhoging van de gemeentelijke bijdrage nodig zijn om het huidige uitvoeringsniveau op peil te houden. De verhoging van de gemeentelijke bijdrage betekent dus niet dat de GR GGD meer kan doen dan ze nu doet. Dit heeft de GR GGD gedurende 2021 tijdens raadsbijeenkomsten en in het AB-vergaderingen al aangegeven. In 2021 heeft het AB van de GR GGD ingestemd met het incidenteel verhogen van de gemeentelijke bijdrage boven de VZG-richtlijn voor 2022. Het AB heeft toen de opdracht gegeven om te kijken of de meerkosten binnen de huidige mogelijkheden opgelost kunnen worden. 4 werkgroepen hebben geïnventariseerd waar nog mogelijkheden zijn.

De conclusie uit die inventarisatie is dat de tekorten, door vooral niet te beïnvloeden factoren, een zodanige omvang hebben dat deze niet meer op te lossen zijn met de huidige mogelijkheden waarover de GR GGD beschikt. Bovendien hebben deze werkgroepen geconcludeerd dat de GGD op diverse terreinen tekortkomt. De conclusies en oplossingsvoorstellen die daar aan verbonden zijn worden in juli 2022 in de eerste begrotingswijziging voor 2023 aangeboden aan het AB. De voorgestelde structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage betekent een verhoging van €70.000 voor de gemeente Vlissingen vanaf 2023. De gemeenteraad wordt geadviseerd om hiermee akkoord te gaan in haar zienswijze. GGD Zeeland - Veilig Thuis

Blad 2 behorend bij 2124562 / 2124604

In de begroting is het bedrag van de subsidie Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang (DuVosubsidie) voor Veilig Thuis, ad €571.600, structureel verwerkt. De besluitvorming over de toekenning van deze subsidie aan Veilig Thuis vindt pas plaats in het najaar van 2022. De reden om dit bedrag nu al te verwerken heeft te maken met de krappe arbeidsmarkt. De huidige arbeidsmarkt geeft noodzaak om langere contracten aan te bieden omdat met kortlopende contracten de continuïteit in de wettelijke taken onder druk komen te staan. Daarnaast heeft Veilig Thuis te maken met een lange inwerkperiode en het risico op oplopende wachtlijsten. Dat laatste kan voor onveilige thuissituaties zorgen en daarmee ontstaat het risico op claims, advocaat- en tuchtrechtkosten. Het is daarom van belang om de middelen nu al te verwerken in de begroting. Dit is conform het advies van de begeleidingscommissie van de GR GGD. De gemeenteraad wordt geadviseerd om hiermee akkoord te gaan in haar zienswijze onder voorbehoud van besluitvorming en toekenning door de centrumgemeente Vlissingen en goedkeuring door de Artikel 12-inspecteur in het najaar van 2022. Inkoop Jeugdhulp Zeeland Onder het programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland vallen de onderdelen zorg in natura, de inkooporganisatie en de Taskforce jeugd.

Voor Vlissingen gaat het om: • € 16.329.582 zorg in natura • € 183.500 uitvoeringskosten inkooporganisatie jeugdhulp Zeeland (IJZ) • € 39.129 kosten Taskforce • Totaal: € 16.552.211 Het opgevoerde bedrag voor Vlissingen is – tegen onze verwachting in gebaseerd op voorgaande jaren van continue kostenstijging - minder dan men vorig jaar bij de begroting 2022 aangaf. De opgave 2022 was toen gebaseerd op de stijging die in 2020 plaatsvond. De voorliggende opgave voor 2023 is vooral gebaseerd op de voorlopige zorg-in-naturakosten uit de Monitor jeugdhulp t/m december 2021, verhoogd met prijsindexering. Die prognose komt lager uit dan vorig jaar. De IJZ erkent hierbij dat het nu ontbreekt aan een adequaat kosten-prognose-model, waarbij gebruik gemaakt kan worden van alle relevante beschikbare informatie: historische kosten, demografische ontwikkelingen en de toewijzingen van gemeenten. Dit prognosemodel is nu wel in ontwikkeling. Met de realisatie hiervan in 2022 is de verwachting dat vanaf 2023 een betere voorspelling van de kostenontwikkeling is te geven. Tegen deze achtergrond is het bedrag van € 16.552.211 de enige begroting die er nu is. Aan deze begroting ontbreekt alleen nog iets. Per 1 januari 2022 is het nieuwe Woonplaatsbeginsel Jeugd van kracht.

Hierdoor blijft de gemeente waar de jeugdige oorspronkelijk vandaan komt voortaan verantwoordelijk voor de kosten van de jeugdhulp voor deze jeugdige. Dit is vooral relevant bij jeugdigen die zich bevinden in verblijfszorg (onder te verdelen in residentieel, gezinshuizen en pleegzorg). Onder het eerdere woonplaatsbeginsel hadden gemeenten met instellingen voor verblijf aanzienlijk hogere uitgaven dan gemeenten zonder. De hele administratieve omzetting als gevolg van het nieuwe Woonplaatsbeginsel leidt in financiële zin tot zowel voor- als nadeelgemeenten en hiervoor heeft het Rijk gemeenten in de meicirculaire 2021 gecompenseerd (of juist niet).

Blad 3 behorend bij 2124562 / 2124604

De IJZ heeft op basis van de bij hun bekende gegevens een voorlopige inschatting gemaakt voor Zeeland waaruit blijkt dat Vlissingen de grootste nadeelgemeente van Zeeland is. Het nadeelbedrag wordt tussen € 2.257.912 en € 1.964.383 begroot. Deze inschatting is echter onvolledig omdat nog niet alle mutaties tussen gemeenten zijn afgerond en verwerkt. Daarnaast is uitgegaan van gemiddelde kosten over een heel jaar en de werkelijkheid kan daarvan afwijken. Vanwege deze onzekerheid heeft IJZ de gevolgen van de wijziging niet in de meerjarenbegroting meegenomen, maar het aan de individuele gemeenten gelaten hoe zij de effecten van het Woonplaatsbeginsel willen begroten. Gelet op de geschatte financiële impact hiervan is het voorstel dat Vlissingen deze uitgaven wel structureel begroot. Hierbij wordt voorgesteld niet uit te gaan van de inschatting van IJZ, maar ons vooralsnog te baseren op de genoemde compensatie die wij van het Rijk hiervoor hebben ontvangen. Dat is € 1.861.000. Het voorstel aan de gemeenteraad is daarom: • in de zienswijze akkoord te gaan met het totaal begrote bedrag programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland voor Vlissingen ad. € 16.552.211; • aanvullend een structureel bedrag van € 1.861.000 toe te voegen aan het programmaonderdeel zorg in natura.

Wat willen we bereiken? Met dit voorstel willen we bereiken dat de raad binnen 8 weken voor besluitvorming door het AB een zienswijze geeft over de Programmabegroting 2023-2026 van de GR GGD. Daarnaast willen we ervoor zorgen dat er voldoende middelen beschikbaar worden gesteld in de gemeentelijke begroting zodat de uitvoering door GR GGD conform kan plaatsvinden. Wat gaan we ervoor doen? Op basis van dit voorstel adviseren we de gemeenteraad om een zienswijze te geven over de Programmabegroting 2023-2026 van de GR GGD. Daarnaast wordt op basis van dit voorstel de gemeentelijke begroting 2023 conform aangepast. De zienswijze van de gemeenteraad wordt kenbaar gemaakt aan het AB van de GR GGD ten behoeve van het besluitvormingsproces. De begroting wordt op 8 juli 2022 definitief vastgesteld door het AB van de GR GGD. Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? 1. GGD Zeeland – overschrijden VZG-richtlijn In 2021 is ervoor gekozen door het AB om de VZG-richtlijn voor 2022 incidenteel te overschrijden. Daarnaast heeft de GGD de opdracht gekregen om te onderzoeken of besparingen kunnen worden gedaan om weer aan de VZG-richtlijn te kunnen voldoen. Na intern onderzoek van de GGD is gebleken dat verdere bezuinigingen niet meer mogelijk zijn. De reservepositie van GGD Zeeland biedt ook geen mogelijkheid meer om de meerkosten ten opzichte van de VZG-richtlijn te overbruggen.

Dat resulteert in de begroting zoals deze nu wordt gepresenteerd. Daarmee wordt de VZG-richtlijn overschreden in 2023 en moet de gemeentelijke bijdrage worden verhoogd. 2. Veilig Thuis – opnemen bedrag DuVo-subsidie Met het opnemen van het bedrag van de DuVo-subsidie in de begroting loopt de centrumgemeente Vlissingen geen extra financieel risico. Door dit bedrag voor Veilig Thuis alvast in de begroting op te nemen is er een praktische oplossing voor het wervingsproces van personeel. Deze oplossing betekent wel dat de financiële verantwoordelijkheid bij de GR GGD ligt en daarmee bij de 13 Zeeuwse gemeenten. Voor de GR GGD bestaat het risico dat de DuVo-subsidie, ad €571.600, in het najaar van 2022 niet (geheel) wordt toegekend. Dat zou betekenen dat alle 13 Zeeuwse gemeenten het tekort dat dan ontstaat moeten compenseren met meer gemeentelijke bijdrage. De kans dat de DuVo-subsidie niet wordt toegekend wordt door de GR GGD in de risicoparagraaf van de begroting ingeschat op 5%. 3. Inkoop Jeugdhulp Zeeland

Blad 4 behorend bij 2124562 / 2124604

De prognoses rond de kostenontwikkeling jeugdhulp zijn in het verleden steeds te laag gebleken. De voorgestelde begroting in combinatie met de aanvulling vanwege het Woonplaatsbeginsel sluiten nieuwe tegenvallers niet uit, maar benaderen op dit moment de te verwachten meerjarige financiële uitgaven 2023 -2026 het best. Wat mag het kosten? GGD Zeeland Voor de gemeente Vlissingen betekent de Programmabegroting 2023-2026 voor het organisatieonderdeel GGD Zeeland een structurele gemeentelijke bijdrage van €2.000.092 vanaf 2023. Dit bedrag is inclusief de overschrijding van de VZG-richtlijn en de meerkosten. De gemeentelijke bijdrage voor dit onderdeel was voor 2022 nog €1.930.833. De gemeentelijke bijdrage stijgt met €70.000 ten opzichte van 2022. In deze nota wordt de gemeenteraad geadviseerd om voor het onderdeel GGD Zeeland €2.000.092 op te nemen in de gemeentelijke begroting voor 2023. Veilig Thuis Door het bedrag van de DuVo-subsidie in de begroting te verwerken loopt de centrumgemeente Vlissingen geen extra risico. Het verwerken van dit bedrag betekent wel dat de financiële verantwoordelijkheid bij de GR GGD ligt en daarmee bij de 13 Zeeuwse gemeenten. Het risico is voor de GR GGD dat de DuVo-subsidie, ad €571.600, in het najaar van 2022 niet (geheel) wordt toegekend.

Dat zou betekenen dat alle 13 Zeeuwse gemeenten het tekort dat dan ontstaat, moeten compenseren met meer gemeentelijke bijdrage. Inkoop Jeugdhulp Zeeland Voor het organisatieonderdeel IJZ betekent deze begroting een verlaging van de gemeentelijke bijdrage ten opzichte van de jaarschijf 2023 uit de begroting 2022 van de IJZ. Voor Vlissingen zijn de kosten voor jeugdhulp begroot op €16.552.211 9 (inclusief inkooporganisatie en taskforce). In deze nota wordt de gemeenteraad geadviseerd om dat gewijzigde bedrag voor 2023 op te nemen in de gemeentelijke begroting voor 2023. In de gemeentelijke begroting hebben we lasten uit de begroting 2022 (inclusief wijzigingen) van de GR GGD opgenomen. Daarnaast zijn de meerjarige kosten voor de overname van Intervence separaat in onze begroting structureel opgenomen. Tenslotte wordt in de 1e bestuursrapportage 2022 van het budget inkoop jeugd €173.000 overgeheveld naar het Regieteam van de toegang Wmo en Jeugd. Aldus is per saldo is er €17,1 miljoen opgenomen in de gemeentelijke begroting voor 2023. Op basis van de voorliggende begroting 2023 van de GGD zal het verschil van €17,1 miljoen - €16,6 miljoen = €0,5 miljoen worden afgeraamd. In aanvulling daarop wordt geadviseerd een structureel bedrag van €1.861.000 toe te voegen aan het programmaonderdeel zorg in natura van het programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland.

Dit bedrag wordt ten laste gebracht van de structureel hogere bijdrage voor jeugd in de meicirculaire 2021 van €1.861.000. Deze integratie uitkering is in 2022 structureel bijgesteld op basis van het nieuwe woonplaatsbeginsel. De raad wordt geadviseerd om het totaalbedrag van €18.413.211 in de gemeentelijke begroting op te nemen voor het onderdeel jeugd en IJZ te verzoeken om de begroting daarop aan te passen. Wat en hoe gaan we communiceren? Na de besluitenraad in Vlissingen van 7 juli 2022 wordt de zienswijze van de raad schriftelijk naar de GR GGD opgestuurd en door de portefeuillehouder aan het AB van de GR GGD Zeeland medegedeeld tijdens de AB vergadering van 8 juli 2022.

Blad 5 behorend bij 2124562 / 2124604