5.8 rvs Boulevardvisie Vlissingen bijlage 1 rapport
Tekst van het document
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
In opdracht van:
In samenwerking met:
B O U L E VA R D S V I S I E - N OV E M B E R 2 0 2 1
GEMEENTE VLISSINGEN
2
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
C OLOFON Titel:
Boulevardsvisie
In opdracht van:
Gemeente Vlissingen
In samenwerking met:
buro MA.AN
Bronvermelding en beeldrechten: • Tekeningen zijn afkomstig van buro MA.AN. • Overige bronnen, zie beeldverantwoording. • Voor deze visie is gebruik gemaakt van Boulevardvisie Vlissingen (2013).
Bijdrages: Mede mogelijk gemaakt met een bijdrage van het Interreg 2 Zeeën programma aan het Sustainable and Resilient Coastal Cities (SARCC) partnerschap.
Contactinformatie: Als u naar aanleiding van deze visie interesse heeft om een initiatief op de boulevards te ontwikkelen of plannen heeft om de attractiviteit op de boulevards te versterken, dan kunt u contact opnemen met Jeffrey Beenhouwer (projectleider A, gemeente Vlissingen) via JBeenhouwer@vlissingen.nl
Zie ook de website: www.vlissingen.nl/boulevard
© Vlissingen, 2021
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
INHOU D S O PGAV E
INLEIDING
04
DE BOUL EVA RDS N U
24
REC ENTE K WALITE ITSIMPULSE N
06
SWOT A N A LYS E
28
HERIJK ING B OULE VARD SVISIE
10
BOUL EVA RDSV IS IE
30
CONTEXT
T H EM A’ S
HI STO RIE
12
E IGE N UN IE K E S FE E R
32
I NTER NAT IONAAL PERSPECT IEF
14
VE R B L IJVE N E N O N TS PAN N E N
34
R EG I O NAAL PERSPECT IEF
16
S TADSVE R B IN DIN GE N
36
BELEIDSMATIG KAD E R
18
VE R B IN DE N DE O P E N BAR E RUIM T E S
40
TRENDS EN ONTWIKKE LINGE N
20
B E B O UWIN G
42
LA NG ETERM IJN PE RSPECTIE F OP D E KUST
22
BEEL DV ERA N T WOORDIN G
46
3
4
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
D E B OUL E VA RDS VAN ON S De Vlissingse boulevards zijn uniek! Het samenspel
Uit
de
inbreng
van
met
De Boulevardvisie is in 2013 door de gemeenteraad
tussen stad en zee, de dynamiek van de scheepvaart,
name de aandacht voor het verbeteren van de
van de Gemeente Vlissingen aangenomen met als
het genieten van het Zeeuwse leven, de reuring
verblijfskwaliteit in relatie tot de verkeerssituatie,
basis een zestal thema’s die invulling geven aan de
van de bezoekers uit alle windstreken geven een
het recreatieve gebruik en een vergroening van de
uitwerking van de ambities voor de Boulevards. Deze
overweldigende aantrekkingskracht. De boulevards
openbare ruimtes en het belang om aan te sluiten
thema’s zijn veelomvattend. Ze vormen de inspiratie
zijn de gouden rand en dé publiekstrekker van de
op lopende initiatieven (Vijfsterrenhotel Britannia,
en leidraad in het streven naar de levendige en
stad. Juist de diversiteit maakt de boulevards van
Integraal
Visie
leefbare Boulevards die als parels stralen. Voor
Vlissingen zo bijzonder. Een toeristische trekker van
Spuikom). Er is een vertaling gemaakt van de kansen
het herijken van de Boulevardvisie is binnen de
(inter)nationaal formaat.
die vanuit de maatschappij gezien worden en de
thema’s bijgestuurd en zijn nieuwe accenten gelegd:
streefbeeld
betrokkenen
blijkt
Nollebos-Westduin,
politiek-bestuurlijke wenselijkheid en haalbaarheid.
•
Voor Vlissingen zijn de boulevards van essentieel en vitaal belang, zowel als beeldmerk als vanuit
Het waterfront aan de Westerschelde is niet
waterveiligheid,
toeristisch,
economisch
en
alleen het visitekaartje en beeldmerk, maar ook de
maatschappelijk
perspectief.
Kleine
Iedere boulevard draagt haar eigen unieke sfeer;
•
Verblijven en ontspannen als belangrijkste
ingrepen,
inspiratiebron om van Vlissingen een attractieve
die zowel door de gemeente als door andere
stad te maken. De focus voor de boulevards ligt bij
initiatiefnemers kunnen worden geïnitieerd, dragen
het unieke verblijfs- en woonklimaat, de recreatieve
jaarlijks bij aan het verbeteren van de attractiviteit
routes,
en het beter benutten van de boulevards. Dit alles
uitnodigende badplaatsomgeving. De Boulevards
herkenbare parcellering en een stads- en
binnen het streven om te fungeren als een levendige
Evertsen,
zeefront
haven- en badplaats voor bezoekers, ondernemers
rondom het Keizersbolwerk en Ronddeel en de
en bewoners.
Groene Boulevards ademen een eigen sfeer uit,
De Boulevardsvisie vormt een globaal, maar soms
de
bijzondere Bankert,
De
attractiepunten Ruyter,
de
en
de
dragers voor de boulevards;
• • •
omgeving
Stadsverbindingen “verankeren” stad en zee; Verbindende openbare ruimtes aan zee; Bebouwing met markante bakens, een
zowel in karakter, gebruik en mogelijkheden. Het
ook specifiek kader voor de ontwikkeling van onze
Deze Boulevardsvisie is tot stand gekomen op basis
panorama op zee, met de scheepvaart als groots
boulevards.
van de inbreng van ruim 150 betrokkkenen die eind
en dynamisch spektakel, typeert de unieke kwaliteit
de
2020 hun ideeen aanleverden, de inbreng van de
van de hele Vlissingse kust. De boulevards samen
boulevardbewoners, ondernemers, bestaande en
wijktafel, ondernemers en experts.
zijn hét onderscheidende icoon van de stad, regio
nieuwe partners samen op gaan pakken.
en provincie.
De Boulevardsvisie geeft hiervoor
handvatten
die
betrokkenen,
Vlissingers,
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
1. IEDERE BOULEVARD DRAAGT HAAR EIGEN UNIEKE SFEER
4. VERBINDENDE OPENBARE RUIMTES AAN ZEE
2. VERBLIJVEN EN ONTSPANNEN ALS BELANGRIJKSTE DRAGERS
3. STADSVERBINDINGEN ‘VERANKEREN’ STAD EN ZEE
5. BEBOUWING ME T MARKANTE BAKENS, EEN HERKENBARE PARCELLERING EN EEN STADS- EN ZEEFRONT
5
6
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
R ECENTE KWA L I TEI TS I M P ULSE N D e B ou l eva rd v i s i e b ra cht mo o ie o nt wikke linge n De in 2013 vastgestelde Boulevardvisie droeg
12. Kunstroute met murals ter begeleiding routing
door te stimuleren, faciliteren, kaders te stellen
binnenstad
en ambities te delen, bij aan vele initiatieven die
GevangenToren
o.a.
in
onderdoorgang
nabij
29. Toevoegen
strandtrappen
naar
Badstrand
(2x;Nolleplein + Pier 7); 30. Toevoeging hellingbaan Badstrand icm mobimat;
op de Boulevards tot ontwikkeling zijn gekomen.
13. Uitbreiding CineCity met CCXL (Spuikom)
31. Hangende terrassen aan de Boulevard Bankert;
Particuliere
initiatiefnemers,
reeds
14. Verbetering positionering Koopvaardijmonument
32. Joods monument Oranjedijk;
gevestigde
ondernemers
Gemeente
15. Herinrichting Nolleplein / entree Boulevard
33. Omloop Ronddeel.
bewoners, en
de
Vlissingen hebben hier allen aan bijgedragen.
Evertsen 16. Realisatie
Als onderdeel of in lijn met de Boulevardvisie, zijn de volgende initiatieven ontplooit: 1.
Invulling badcaisson; realisatie Pier 7
2.
Verbreding gebruik Badstrand als stadsstrand Voortuintjes
bij
(17)
woningen
Naast de vele initiatieven die zijn genomen en geconcretiseerd, zijn vanuit de in 2013 vastgestelde
glijbaan);
Boulevardvisie ook ambities nog niet ingevuld. Dit
en
Boulevard
duintrap
plint
Sardijntoren
(Boulevard 17); 18. Diverse
Evertsen 4.
strand-
17. Verblijfsrecreatie
(oa. toename gebruik sporttrainingen); 3.
Boulevard
Evertsen / Badstrand en camping De Nolle (incl.
de locatie ‘Zeevaartschool’ (Boulevard Bankert 154),
optoppingen
(extra
verdieping)
individuele panden;
de verbetering van de stadszijde door particuliere initiatieven en een verbreding van kleinschalige
19. Alzijdige architectuur vernieuwing Scalda op
Informatieborden over thema’s ‘historie’ en
betreft onder meer het ruimtelijk ontwikkelen van
Boulevard Bankert;
activiteiten. Met de verleende omgevingsvergunning voor het vijfsterrenhotel Britannia wordt deze
‘maritiem’ van de boulevards
20. Opbouw Scalda versterkt maritieme uitstraling;
belangrijke (ruimtelijke, economische en functionele)
5.
Sportverenigingen actiever op Badstrand
21. Nieuwbouw Sea&City (hoek Spuikomweg –
ambitie in afzienbare tijd ingevuld. Met de Visie
6.
Openstelling museale functie Kazematten
7.
Herinrichting Keizersbolwerk
8.
Inrichting Uncle Beach
9.
Restauratie Oostbeer
Coosje Buskensstraat); 22. Dijkovergang
activiteiten
–
Groene
door
Pier 7 en Solskin; derden
op
24. Borging minimale doorloop openbare ruimte ter hoogte van terrassen; 25. Verwijdering kiosk Naereboutplein; 26. Realisatie paviljoen BLVD; 27. Plaatsing beeld Maayke Evertsen; 28. Vervanging
zitbanken
traject, krijgt dit gebied als verbinding tussen binnenstad en boulevards een nieuw perspectief.
23. Vlaggen ter plaatse van camping De Nolle,
Badstrand (oa. Film by the Sea icm Pier 7, Zeeland Beach Classics);
Commandoweg
Boulevard (Uncle Beach);
10. Realisatie fietsstraat Boulevards 11. Grootschalige
Spuikom, die in voorbereiding is in een afzonderlijk
en
afvalbakken
Boulevards Evertsen, Bankert en De Ruyter;
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
7
re c e nte kwa l i te i ts i m p ul s e n o p kaar t
I n fo r m a t i e b o rd e n
Impuls openbare ruimte
N i e u we g e b o u we n
Transformatie gebouwen
vb. informatieborden historische binnenstad
vb. herinrichting Nolleplein
vb. Aanbouw badcaisson
vb. optopping Scalda
Locatieaanduidingen
N i e u we ve r b i n d i n g e n
B e e l d e n d e ku n st
Versterking programma
vb. locatie aanduiding Kazematten
vb. verbinding Herdenkingsgebied
vb. murals bij strandopgang
vb. activiteiten badstrand (Zeeland Beach Classics)
8
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
Re c e nte kwa l i te i ts i m p u l s e n in be e ld
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
re c e nte kwa l i te i ts i m p ul s e n in be e ld
9
10
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
HER IJ K I NG BOUL E VA RDV I SI E N ie u w pe rs p e ct i ef De ontwikkeling van de Boulevards moet aansluiten op de identiteit van Vlissingen, inspelen op ambities en wensen vanuit de bewoners, ondernemers en gebruikers van de boulevards en tegelijkertijd flexibel zijn voor veranderende omstandigheden en inzichten. In de Boulevardsvisie legt de Gemeente Vlissingen de ambities en kaders vast voor de ontwikkeling van de Boulevards in brede context. De Boulevardsvisie is dan ook geen document wat zich beperkt tot de ruimtelijke ontwikkeling van de fysieke omgeving, maar een integrale benadering van de boulevards als vitale, diverse en unieke kuststrook, waar Vlissingen trots op is. De Boulevardsvisie is geen blauwdruk waaraan de ontwikkeling van de Boulevards moet gaan voldoen, maar een wervend en stimulerend pallet aan kansen en ambities voor het gebied wat zich uitstrekt van de Nolledijk tot de Punt! De Boulevardsvisie kent geen vooraf vastgestelde looptijd. Ten behoeve van het uitwerken wordt na vaststelling van de Boulevardsvisie een uitvoeringsprogramma opgesteld met ambities voor de korte (tot 2025) en middellange (tot 2030) termijn. Bij ambities voor de middellange termijn wordt ook een doorkijk gegeven naar de periode na 2030, om integraliteit en continuïteit van hetgeen is ingezet te borgen en hierop voort te bouwen.
Tevens biedt dit flexibiliteit om in te spelen op nieuwe initiatieven. Rond 2026 wordt het uitvoeringsprogramma herijkt.
De periode na 2030 wordt beschouwd als het ‘wenkende perspectief’. Acties op de korte en middellange termijn kunnen bijdragen dit perspectief te bereiken. Hierbij wordt ook een link gelegd met de ontwikkeling van de kuststrook van Vlissingen in het licht van de stijging van de zeespiegel. Hierop inspelen vraagt lef en een integrale benadering in samenwerking met alle betrokkenen. De Gemeente Vlissingen wil hierin een stimulerende rol spelen. Dit sluit aan bij de voortrekkersrol die in de jaren ’80 en ’90 is genomen bij de ontwikkeling van de boulevards Evertsen en Bankert en de nauwe relaties die onderhouden worden met het Waterschap Scheldestromen, Rijkswaterstaat, overige kustpartners en de diverse (internationale) kennis- en onderzoeksinstellingen.
•
De rol van de gemeente Vlissingen is wisselend.
•
een fysieke ruimte (gebouwen en openbare ruimte) die aansluit bij het gebruik en de allure van de boulevards;
•
kaders scheppen voor nieuwe kansen die door derden gegrepen kunnen worden;
•
samenwerking stimuleren en faciliteren van en met nieuwe initiatieven.
Om de voorgenoemde doelen te bereiken worden initiatieven van derden getoetst aan de ambities van deze Boulevardsvisie en richt de Gemeente Vlissingen hier zelf haar inzet en investeringen op in. Deze Boulevardsvisie legt qua uitvoering prioriteit bij de uitvoering van de volgende ambities:
•
het herinrichten van Boulevards Evertsen en Bankert tot (autoluwe) verblijfsgebieden;
De gemeente Vlissingen streeft ernaar de in deze
Boulevard de Ruyter ten behoeve van de woon-
visie geformuleerde ambities, gezamenlijk met betrokkenen te bereiken. Participatie vanuit de aanwonenden, ondernemers, betrokken Vlissingers
verkeers- en infrastructurele maatregelen op en verblijfskwaliteit;
•
het verbeteren van de kwaliteit van en het vergroten van het aantal verbindingen tussen
en Zeeuwen is cruciaal om de Boulevardsvisie te
de promenade van de boulevards, de stadszijde,
doen slagen. De Boulevardsvisie is een instrument
de glooiing en stranden;
om een aantal doelen te bereiken:
•
jaarrond aantrekkelijke, leefbare boulevards,
•
die de levendigheid op de boulevards jaarrond
met de nadruk op ontspannen en verblijven;
•
een impuls geven (herzien evenementenbeleid);
economisch vitale boulevards met ruimte voor ondernemerschap en gastvrijheid;
•
optimaal
profileren
en
profiteren
het stimuleren van onderscheidende activiteiten
•
bij herontwikkelingen inzetten op functies die bijdragen aan de levendigheid, in samenhang
van
boulevards als beeldmerk voor Vlissingen;
de
met
het
achterliggende
geïnitieerde projecten.
gebied
en
reeds
12
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
CONTE XT H istor i e Uniek aan de Vlissingse boulevards zijn de rijke geschiedenis en gedaanteveranderingen van een stad aan zee. Een Vissers-, Kapers- en Arbeidersstad1, oorspronkelijk ‘opgesloten’ achter de vestingwerken, welke zich door de komst van de badplaatscultuur en met opheffing van de vesting ook ruimtelijk sterker oriënteert aan de Westerschelde. De ligging op het zuiden vormt in dit perspectief de kracht van Vlissingen. Deze lagen in tijd geven de boulevards een bijzonder karakter. Niet alleen de ruimtelijke beleving nu, maar ook de verhalen achter de ontwikkeling van deze maritieme stad, beleefbaar op en om de boulevards, trekt bezoekers van ver buiten Zeeland. De omgeving van Boulevard Evertsen is ook de plek waar in de 19e eeuw de badcultuur van Vlissingen ontstond. In het silhouet van de boulevards is de geschiedenis duidelijk af te lezen door de wisselende architectuurstijlen, bouwhoogtes en bouwperiodes. Een gevarieerde opbouw met een individuele parcelering en veel variatie zijn kenmerken voor de Vlissingse boulevards. Kleurrijke en lichte gevels in combinatie met schaalsprongen kenmerken het historisch gegroeide aanzicht van de stedelijke boulevards.
Boulevard Evertsen Bebouwing uit begin 20e eeuw, met hedendaagse herkenbare iconen. Rijke, lichte en kleurrijke gevels sluiten aan bij de Vlissingse badcultuur. Schaalsprongen zijn kenmerkend voor de diversiteit van Vlissingen. Boulevard Bankert De Zeevaartschool als icoon verdeelt Boulevard Bankert in twee delen; een individueel en vooroorlogs gedeelte aan de oostzijde en een eigentijdse gevelwand met hoogbouw (eind 20e eeuw) aan de andere zijde van de Zeevaartschool. Boulevard De Ruyter Naoorlogse bebouwing met beperkte horizontale geleding. Gevangentoren als historisch beeldmerk. Omgeving Keizersbolwerk en Ronddeel Combinatie van vooroorlogse bebouwing eigentijdse toevoegingen. Losse elementen.
Badstrand 19e eeuw karakteristieke paardenkarren voor Hotel Britannia
en
Groene Boulevard Onbebouwd met de historische Oranjemolen (17e eeuw) en het hedendaagse Puntje als beeldbepalende bakens.
Dit onderscheidt de Vlissingse boulevards van andere boulevards in Nederland en België en maakt de boulevards levendig en kleurrijk, een kwaliteit die behouden en versterkt moet worden.
Keizersbolwerk 17e eeuw Links de Gevangenpoort, onderdeel van de Westpoort, het oude stadhuis en op de voorgrond het Keizersbolwerk 1) Zie: Van Druenen, P., 2015
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
Bebouwingskaart 2020 op historische ondergrond Vlissingen 1880
Bouwjaren panden
1900 t/m 1930
1975 t/m 1985
tot 1800
1930 t/m 1945
1985 t/m 1995
1800 t/m 1850
1945 t/m 1960
1995 t/m 2005
1850 t/m 1900
1960 t/m 1975
2005 en later
13
14
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
CONTE XT ( I nte r) n ati o na a l p e rs p e ct i ef De
boulevards
zijn
een
uniek
onderdeel
van
Het diverse architectonische beeld is kenmerkend
Vlissingen en van essentieel belang voor de stad als
voor
‘stad aan zee’. De strategische ligging van Vlissingen
architectuur wisselend is en vanuit alle windstreken
kuststeden,
waar
de
inspiratie
voor
de
aan de monding van het Westerschelde estuarium
gedurende de tijd elementen heeft mee gekregen.
geeft kleur aan de verschillende boulevards. Ter
‘Kleurrijk’ is voor de Vlissingse boulevards hét
hoogte van Vlissingen gaan de Zeeuwse duinen
onderscheidende stijlelement.
en stranden aan de Noordzee over in de dijken van
ligging versterkt
In het gebruik van de boulevards en de inrichting
de onderlinge kwaliteiten van de boulevards en
de Westerschelde. Deze
van de openbare ruimte wijken de Vlissingse
draagt bij aan de onderscheidende beleving van
boulevard af van andere boulevards. Waar op de
Vlissingen in vergelijking met andere badplaatsen
boulevards Evertsen, Bankert en De Ruyter de auto
aan de Nederlandse en Belgische kust. Daarnaast
nu nog dominant aanwezig is in de openbare ruimte,
onderscheiden
zich,
ligt er een kans om net als op andere boulevards
meer dan andere kuststeden, door de beleving van
het verblijven en verpozen door voetgangers,
de scheepvaart. In internationaal perspectief kan
horecabezoekers en passanten meer het ritme te
Vlissingen zich verder ontwikkelen als ‘bestemming’
laten bepalen.
de
Vlissingse
boulevards
aan de zuidelijke Noordzee, met de boulevards als robuust en divers zeefront.
Grote opgaven als gevolg van klimaatverandering (zeespiegelstijging) scheppen kansen en brengen
Het gevarieerde stedelijk bebouwingsbeeld van
risico’s met zich mee. De gemeente Vlissingen blijft
de boulevards in horizontaliteit, verticaliteit en
(inter)nationale allianties aangaan om oplossingen
individualiteit maakt het vanuit de stad en vanaf
te vinden en door te ontwikkelen voor de lange
zee gezien tot een bijzonder pallet. Van eenduidige
termijn. Kennis wordt actief gedeeld en er wordt ook
bebouwing is geen sprake en door de wisselende
buiten de eigen (lands)grenzen gekeken om te zien
perspectieven ‘verrast’ de Vlissingse kustzone van
of er nieuwe mogelijkheden zijn die de boulevards
Westduin tot Rammenkens constant. De boulevards
veilig, aantrekkelijk en vitaal kunnen houden.
vormen hierin het stedelijke deel van de Vlissingse kustzone.
15
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
Middelkerke
Oostende
Scheveningen
Katwijk
Stedelijke boulevard met bijbehorende voorzieningen
Brede boulevard, ruimte om te verblijven en verpozen
Beleving van het badstrand op verschillende boulevardniveau’s
Nieuw duinlandschap voor de boulevard
Den Helder
Calais Katwijk Zandvoort
Middelkerke Duinkerke
Scheveningen
Knokke Oostende Vlissingen
16
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
CONTE XT Re g ion a al p e rs p e ct i ef Regionaal onderscheidt Vlissingen zich
door
De visserij zit in de vezels van de maritieme
het stedelijke karakter van de kustzone, dit in
beleving van Vlissingen als stad aan zee en poort
tegenstelling
kust
naar de Noordzee. Dit biedt potentie voor de
waar het duinlandschap of robuuste zeedijken
gastronomische ontwikkeling van de stad en regio,
het aanzicht vormen. Het overwegend stedelijk
maar biedt ook kansen om de beleving van het
karakter biedt kansen voor het aanbieden van een
ambacht van de visserij meer onderdeel te laten
onderscheidend verblijfsklimaat, waar bewoners en
zijn van ‘het verhaal van de stad en boulevards’. Dit
bezoekers uit Vlissingen en Walcheren veelvuldig
geldt ook voor de scheepsbouw in de binnenhavens,
van genieten. Met de Vlissingse boulevards is het
het onderwijs en de innovatie op de Kenniswerf, de
mogelijk om een beleving aan te bieden waar stad,
verbinding met het Scheldekwartier en de dynamiek
zee, strand en natuur met elkaar verbonden zijn.
van de beloodsing van schepen. Vanaf met name de
In Vlissingen is het niet ‘of of’, maar ‘én én’. Vanuit
Groene Boulevard en Boulevard de Ruyter zijn juist
toeristisch
deze elementen van de stad aan zee voelbaar.
tot
de
verdere
perspectief
biedt
Walcherse
de
aanwezigheid
van stedelijke voorzieningen in nabijheid van de boulevards
kansen
voor
een
onderscheidend
aanbod van verblijfsrecreatie. Het Badstrand biedt ruimte voor een veelheid aan activiteiten en heeft een dynamischer karakter dan de stranden langs de verdere Walcherse kust. De Zeeuwse kustvisie vormt de leidraad en het perspectief voor de kwalitatieve ontwikkeling van
Landschappelijke karakters langs de kust (stedelijke) jachthavens
de Zeeuwse kust. Het benadrukt de unieke positie van de Vlissingse boulevards in de regio. Het is de
badstrand
enige plek langs de Zeeuwse kust waar bebouwing nog mogelijk is en kan bijdragen aan het versterken van de bestaande kwaliteiten en het aanbod en
historisch erfgoed
de diversiteit van woningen en verblijfsrecreatie. kustnatuur
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
17
Waterdunen - bij Breskens Natuur- en recreatiegebied op de grens van land en zee
Fort Rammekens - Ritthem Historiesch erfgoed langs de kust - het oudste zeefort van West-Europa
Welke foto’s zetten we hierbij? Van de diversiteit van Vlissingen of juist van heel Walcheren? Nollebos - Vlissingen Zicht op het silhouet van de Vlissingse boulevard vanuit de duinen
18
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
B ELEIDSMATI G K A DER
Verschillende beleidsniveau’s, beleidsthema’s en gebiedsgerichte kaders en uitgangspunten raken de visie voor de boulevards. Het volgende overzicht geeft de hoofdlijnen van de huidige beleidskaders - en de uitgangspunten die hierin opgenomen zijn - ten aanzien van de boulevards weer. De Boulevardsvisie werkt dit beleid op het niveau voor de boulevards concreter uit of volgt het. In een continue cyclus van actualisering van beleid en aanpassing op nieuwe inzichten of kaders herijkt de Boulevardsvisie bestaand beleid ook, wanneer van toepassing op bepaalde onderdelen. De Boulevardsvisie wordt daarmee het leidend uitgangspunt, tot nieuw algemeen of specifiek beleid op een bepaald thema is vastgesteld.
Strategische Visie
boulevards
De Strategische Visie van de gemeente Vlissingen richt
reuring, leven en dynamiek. Qua uitvoering noemt de
en
het
Scheldekwartier,
staan
voor
haar blik op de gemeente Vlissingen in 2040. Het vormt
Strategische Visie de ambitie om ook de boulevards
geen blauwdruk voor de ontwikkeling van de stad, de
meer te benutten voor ‘lekker bewegen’ met uitzicht op
dorpen, het haven- en buitengebied, maar schetst net
zee; sportief én gezond!
als de Boulevardsvisie de ontwikkelperspectieven en ambities op tal van (beleids)terreinen en vanuit de
Zeeuwse Kustvisie
onderscheidende positie van Vlissingen. Nadruk ligt
De Zeeuwse badplaatsen zijn dé locaties waar het
op de ontwikkeling van Vlissingen als hotspot voor
toerisme in Zeeland zich concentreert. De belangrijkste
delta innovatie, het verbeteren van verbindingen
‘parel’ van de badplaatsen aan de Zeeuwse kust, zijn
(fysiek, sociaal en digitaal) en het ontwikkelen van
de boulevards van Vlissingen, met de indrukwekkende
een duurzame, en positief gezonde samenleving.
scheepvaart.
Daarnaast is de gemeente Vlissingen (meer) in balans
stedelijke badplaats in Zeeland en verruimt hiermee
qua
en
de differentiatie van het aanbod aan de Zeeuwse kust.
Structuurvisie
financieel perspectief en is de gemeente gericht op
Om haar toeristisch-recreatieve aantrekkingskracht te
In de gemeentelijke structuurvisie uit 2009 is de
lokale, regionale en (inter)nationale samenwerking.
vergroten wordt, in afwijking van de meer natuurlijke
bevolkingssamenstelling,
voorzieningen
boulevard benoemd als één van de speerpunten en De Strategische Visie schetst dat op de boulevards
van Vlissingen. Ruimtelijk wordt ingezet op:
niet alleen veel te zien is met alle bedrijvigheid
•
het
verbeteren
van
de
verbindingen
is
Vlissingen
de
enige
delen van de Zeeuwse kust, ruimte geboden aan
wordt daarin gekenmerkt als bij uitstek een kwaliteit
•
Jaarrond
nieuwe vestigingen voor verblijfsrecreatie.
tussen
op het strand en het water, het is in 2040 ook nóg
Met de zuidelijk gelegen boulevard heeft Vlissingen
de entrees van de stad, de binnenstad en de
aantrekkelijker om te (ver)blijven. Meer groen en
een unieke promenade langs de zee. De boulevards
boulevards in functionele en ruimtelijke zin en het
prettige horecagelegenheden maakten al dat ‘even
zijn van (iconisch) belang voor Zeeland. De boulevards
vergroten van de toegankelijkheid van het strand;
schepen kijken’ veel meer ‘lunchen aan zee’ werd.
ontwikkelen zich op het gebied van kwaliteit en
het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en de
Daarbij schetst de Strategische Visie dat in 2040 de
differentiatie, in uitstraling, verbreding van het aanbod
beleving van de boulevards, middels herinrichting
boulevards voelbaar en fysiek beter verbonden zijn
en versterken de verbindingen met de binnenstad en
van de openbare ruimte en het toevoegen van
met het centrum. Hierdoor wordt de toerist en recreant
het Nollebos. Door het verbeteren van de verbindingen
recreatieve voorzieningen.
getrokken door het zicht op zee en daarna ook door
tussen de stad, de boulevard en het strand kan
wat er in Vlissingen als maritieme stad zelf te doen is.
Vlissingen zijn karakter als boulevard van Zeeland
De binnenstad, het stationsgebied, de binnenhavens,
verder versterken. Op het badstrand kan meer ruimte
19
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
worden geboden aan voorzieningen, activiteiten en
met de binnenstad en het overige stedelijk gebied.
Bestemmingsplan
evenementen. Kwaliteitsverbetering van bestaande
Het vergroten van de verblijfskwaliteit en daarmee de
Bestemmingsplan “Boulevard” betreft het gebied
bebouwing vindt plaats door behoud van variatie
toenemende mogelijkheden voor gemêleerd gebruik is
van het Nollehoofd tot de afrit bij de Coosje
in bouwlagen en door van de “achterkant” van de
een ambitie voor de boulevards.
Buskenstraat.
boulevardbebouwing een tweede voorkant te maken.
het
Voor
Boulevard
bestemmingsplan
de
“Binnenstad”.
Ruyter
geldt
De
Groene
Bij de bebouwing ligt tevens een opgave voor het
Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan
Boulevard valt onder bestemmingsplan “Eiland”. De
verder benutten van de plinten voor een levendige
Het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) legt
bestemmingsplannen zijn overwegend ‘conserverend’,
invulling.
de kaders vast en geeft sturing aan de ontwikkelingen
ze zijn in lijn met hetgeen nu aanwezig is en bieden
omtrent verkeer, vervoer en mobiliteit in de gemeente
weinig tot geen vrije planologische ontwikkelruimte.
Maatwerk en een integrale benadering en afweging
Vlissingen. In het GVVP zijn de boulevards aangeduid
Voor herontwikkelingslocaties worden afzonderlijke
ten aanzien van de regelgeving op het gebied van
als erftoegangsweg. Fietsers en voetgangers hebben
ruimtelijk-juridische procedures doorlopen om te
waterveiligheid in relatie tot de invulling bezien vanuit
hier prioriteit. De Boulevards zijn onderdeel van de
komen tot de voorgestane ontwikkelingen.
ruimtelijke kwaliteit is van groot belang.
landelijke fietsroute (LF1 Noordzeeroute).
Toeristische Visie
De gemeente heeft de ambitie om gebieden met
Zeeland wordt veelal bezocht door bezoekers die sterk
een belangrijke toeristische en recreatieve waarde
georiënteerd zijn op strandbeleving. In de nieuwe visie
een autoluw karakter te geven. De binnenstad en de
wordt ingezet op het aantrekken van nieuwe groepen
boulevards zijn de belangrijkste verblijfsgebieden.
bezoekers; mensen die geïnteresseerd zijn in de
In deze gebieden ligt de prioriteit bij de langzaam
stedelijke uitstraling van Vlissingen als een stad van
verkeersdeelnemers. De inrichting van de weg en
contrasten. Hierdoor ontstaan kansen voor structureel
openbare ruimte moet aansluiten bij het beoogde
meer verblijfsaccommodaties met kwaliteit, die een
(verkeers)gebruik. Kenmerkend is de seizoensdrukte
positieve impact hebben op de lokale economie.
in de periode april – oktober. De bijzondere (verkeers)
Vlissingen
situatie vraagt flexibiliteit om in te kunnen spelen op
wordt
voor
deze
nieuwe
doelgroep
uitvalsbasis voor een bezoek aan de rest van Zeeland. De Boulevards lenen zich bij uitstek om de ambities te verenigen. De relatie met de Spuikom ten behoeve van vertier en (dag)recreatie biedt kansen voor versterking
het gebruik van de boulevards.
Keur Waterschap In de Keur van het Waterschap Scheldestromen is de regelgeving vastgelegd voor het beheer en de bescherming van de waterkeringen en de waterwegen. Gelet op het bijzondere karakter van de boulevards voeren de gemeente Vlissingen en het Waterschap Scheldestromen overleggen over initiatieven in de gebouwde omgeving en de openbare ruimte, om hierin de eisen van de keur te koppelen aan de stedelijke ambities. De gebieden achter de boulevards vallen in de beschermingszones, alwaar ook de regelgeving van de keur van toepassing is.
20
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
TR ENDS EN ONT WI KK E LI N G E N De Boulevardsvisie richt zich op de ontwikkeling in de komende jaren. Naast de beleidsmatige kaders en ambities zijn er ook autonome trends die van invloed zijn op de boulevards. De volgende trends vragen aandacht: • toenemende aandacht voor gezondheid, met sport en beweging in de openbare ruimte; • burgers krijgen meer mogelijkheden om initiatieven aan te dragen, draagvlak te creëren en deze initiatieven in samenspraak met de overheid uit te werken of te realiseren; • de digitale mogelijkheden blijven groeien en bieden nieuwe ingangen tot technologie en kennis(deling), welke ook hun invloed hebben op de openbare ruimte, gebouwde omgeving en het maatschappelijk functioneren. • meer aandacht voor een gezond verblijfen leefklimaat met aandacht voor milieu, biodiversiteit en ecologie; • klimaatverandering heeft een effect op de leefomgeving, nu en in de (verre) toekomst. Inspelen op zeespiegelstijging, hevigere en meer regenbuien en langere periodes van hitte en droogte vragen aandacht in de openbare ruimte; • horeca en retail smelten samen, waarbij in een winkel ook een hapje of drankje genuttigd kan worden en waar in een restaurant ook producten gekocht kunnen worden. In het verlengde hiervan ontstaat, mede door de 24uurs economie, een groeiende behoefte aan bestel- en afhaalconcepten;
•
•
• •
•
maatschappelijk verantwoord ondernemen geeft verantwoordelijkheid aan de ondernemers in een bredere context dan het eigen (financieel) belang, met oog voor de leefbaarheid, milieu, maatschappelijke belangen en het algeheel welzijn; bezoekers zoeken steeds meer naar ‘een beleving’ in plaats van een bezoek. Een leuk aanbod aan voorzieningen of activiteiten is niet alleen voldoende, het gaat gepaard met een volledige positieve ervaring van het bezoek; de vergrijzing zet door en heeft effect op het benodigde gebruiksgemak van de openbare ruimte en de behoefte aan specifieke functies; in vervolg op het VN-verdrag voor de rechten van de mens met een handicap wordt nog meer aandacht geschonken aan het inclusiever inrichten van de openbare ruimte; nieuwe vormen van mobiliteit maken de keuzemogelijkheden ruimer. Duurzame collectieve vervoerssystemen bieden kansen voor vervoersstromen op alle niveaus. De reikwijdte voor (elektrische / speed pedelec) fietsen wordt almaar groter en daarmee een volwaardig alternatief voor de auto, maar het zorgt ook voor een groeiend snelheidsverschil tussen voetgangers en overige weggebruikers.
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
21
T IT E L on d er titel
22
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
L ANGE TERMI JN PERSP ECT I E F OP DE KUST
In de monding van de Westerschelde en aan de Noordzee is Vlissingen strategisch gelegen. De bedrijvigheid van de scheepvaart, de florerende haven- en off-shore industrie en de toeristische aantrekkelijkheid van Vlissingen als stad aan zee maken het tot een stad met unieke kansen en uitdagingen, zoals de zeespiegelstijging en klimaatverandering. De Wereldbank stelt dat overstromingen in potentie “de meest voorkomende en meest schadelijke van alle natuurlijke gevaren ter wereld” worden. De Noordzee en deltagebieden worden gezien als bijzonder kwetsbaar voor klimaatverandering en kustoverstromingen, met een steeds hoger springtij, getij vloedgolven, meer frequentere winterstormen en grotere golven. Aanpassing op de effecten van klimaatverandering wordt gezien als een belangrijke uitdaging voor het hele gebied rondom de Noordzee, waarbij stedelijke- en havengebieden het meest kwetsbaar zijn door de bevolkingsdichtheid en het economische belang. Wereldwijde experts (SLR) voorspellen een zeespiegelstijging van 0,28 tot 0,98 meter in het waarschijnlijke scenario, tot een stijging van 1,5 tot 2,5 meter in een extreem scenario aan het einde van deze eeuw (EEA, 2017). Dit vraagt om aanpassingen aan de kustverdediging.
Traditioneel werd vooral gekeken naar grijze infrastructuur en grootschalige civiele constructies om stormen het hoofd te bieden, zoals hogere dijken, stormkeringen en glooiingen. Economische, ruimtelijke en ecologische kansen liggen er voor hybride vormen van kustbescherming en op de natuur gebaseerde oplossingen. Dit soort oplossingen hebben zich veelal (ook) bewezen en hebben daarnaast een meerwaarde voor de ambities van kustregio’s. Voor de Vlissingse kustzone zou een ophoging van de zeewering met enkele meters op termijn betekenen dat het aanzicht volledig zou veranderen en de binding tussen bebouwing en openbaar gebied verloren zou gaan. Door nu in te spelen op nieuwe ontwikkelingen, kan eerder en in samenwerking met anderen beter geacteerd worden op kansen op lange termijn. De gemeente Vlissingen heeft zich voor de periode 2019 – 2023 aangesloten bij het SARCC partnerschap vanuit het Interreg 2 Zeëen programma,. Samen met partners uit de Noordzee- en Kanaal regio wordt gekeken naar uitdagingen op het gebied van zeespiegelstijging, klimaatveranderingen en stedelijke ontwikkeling. De gemeente Vlissingen, Waterschap Scheldestromen en Rijkswaterstaat werken nauw samen om nu en in de (verre) toekomst de veiligheid en aantrekkelijkheid van Vlissingen als stad aan zee te waarborgen. Door de oogharen wordt daarbij gekeken naar beproefde oplossingen en innovatieve concepten.
Het toegepaste ‘Vlissings model’ als innovatieve integrale oplossing voor ruimtelijke ontwikkeling en een bestendige kustverdediging zijn een sprekend voorbeeld waarin een ‘kleine’ kuststad (inter)nationaal groot in kan zijn door lef, ambitie en kennis. In de voorliggende periode wordt ingezet op het verkennen en onderzoeken van de mogelijkheden voor de Vlissingse kuststrook op lange termijn. Bestaande samenwerkingen worden gecontinueerd en nieuwe allianties worden, mede via het Delta Kenniscentrum, aangegaan. Naast de bekende oplossingen wordt verkend wat de mogelijkheden zijn voor innovatieve, groene en hybride vormen van ruimtelijke ontwikkeling en kustbescherming. Vlissingen kan hierbij als (inter) nationale vooruitstrevende proeftuin fungeren door haar unieke ligging en divers kustlandschap, met oog voor de (maritieme) historische en morfologische context. In de komende tien jaar wordt een aanzet gegeven naar het vergroenen van de openbare ruimte, worden onderzoeken en samenwerkingen opgezet en wordt bij (her)inrichtingen van de openbare ruimte ingespeeld op klimaatverandering. Principes vanuit ‘building with nature’ en ‘nature based solutions’ worden in samenwerking met partners verkend en verdiept.
Met belanghebbenden wordt er ingezet op de realisatie van een veelzijdig, veilig en aantrekkelijke kustlandschap, waarvan de boulevards de overgang van stad naar zee zijn en andersom.
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
Oranjemolen, Vlissingen - NL
Penzance, Cornwall - UK
Boulogne-sur-Mer, Pas-de-Calais, FR
Storm 2018
Storm 2014
Storm 2020
23
24
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
D E B OUL E VA RDS NU Ru i mte l ij ke d ra g e rs De Vlissingse boulevards zijn te ontleden in de volgende elementen:
•
de boulevards vinden hun eenheid in de ligging aan zee, maar zijn onderling zeer verschillend in gebruik, functie, ruimtelijke opbouw;
•
de context van de boulevards wordt gevormd door de vooroevers en het ‘achterland’;
•
de basis van de boulevards wordt gevormd door de zeewering. Deze bepaalt het karakteristieke hoogteverschil tussen de boulevards, de zee en de achterliggende stad;
•
direct voor, op (of soms achter) de zeewering liggen de (langzaam) verkeersroutes, verblijfsplekken en bebouwing;
•
haaks op de boulevard wordt de verbinding met de stad en het achterland gezocht;
•
functies in de bebouwing van de stedelijke boulevards dragen bij aan de sfeer en stimuleren het gebruik van de openbare ruimte en andersom.
Het
samenkomen
hun
verschijningsvorm
van
deze bepalen
elementen het
en
karakter
van de plek en de sferen van de boulevards. Ieder deel van de boulevards kent zijn eigen, unieke sfeer. De beleving van de plek, de dynamiek en de activiteiten aldaar sluiten er op aan en ambities zijn toegesneden op het versterken van de sfeer.
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
d e e lg e b ie d e n NOLLENPIER PANORAMA OP ZEE, DUIN & BOULEVARD
B O U L E VA R D EVERTSEN STADSSTRAND
B O U L E VA R D BANKERT FLANEREN & LEVENDIGHEID
B O U L E VA R D DE RUYTER MARITIEM, WONEN & HISTORIE
KO O P M A N S H AV E N MARITIEM & LEVENDIGHEID
GROENE B O U L E VA R D RUST, RUIMTE & HERDENKEN
25
26
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
De Nollepier en het Nollehoofd
Boulevard Evertsen
Boulevard Bankert
Panoramisch uitkijken over zee, duinen en boulevards
Ontspannen en bewegen op het zonnige stadsstrand
Flaneren en levendige verblijfsplekken langs de zee
Het Nollehoofd is de meest noordelijk gelegen punt
De sfeer van Boulevard Evertsen kenmerkt zich
De
en onderdeel van de boulevards. Vanaf dit punt heeft
het sterkst in de levendigheid en activiteiten
gecreëerd door de aanwezige horecavoorzieningen
men een panoramisch uitzicht over de stedelijke
gedurende
is
in de nabijheid van de zee. Op dit deel van de
boulevards aan de ene kant en het duinlandschap
bepalend voor de sfeer van dit deel van de
boulevard kan men flaneren over de promenade
aan de andere kant. Dit is het begin- en eindpunt van
boulevard. Nergens is de wisselwerking tussen de
of over de ruige glooiing. Boulevard Bankert is
de boulevard en scharnierpunt tussen stedelijkheid
stedelijke boulevard en strandleven zo belangrijk en
alle seizoenen levendig, zowel overdag als in de
en natuur. De sfeer van het Nolleplein en de NollepIer,
aanwezig als hier. Het Badstrand fungeert als ‘een
avonduren. De relatie tussen binnen en buiten
als entree van de Boulevards zijn gerelateerd aan
stadspark’, met ruimte voor verblijf, ontmoeting,
vervaagd door de aanwezige terrassen bij woningen
de duinen en het panoramische uitzicht over de
sport en spel. Aan de stadszijde ligt de groene
en horecagelegenheden. Het leven speelt zich
boulevards, de Westerschelde en het duinlandschap.
uitloper van het Westduingebied naar de Spuikom.
buiten af in het ritme van de dag en de deining van
Hotel
de Westerschelde. Het strand verschijnt bij eb en
het
Britannia
badseizoen.
zal
de
Het
badstrand
badcultuur versterken.
levendigheid
op
Boulevard
Bankert
wordt
verdwijnt bij vloed. De relatie met de achterliggende Spuikom en nabijheid van de binnenstad zijn voelbaar en nodigen uit om verder te ontdekken.
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
27
Boulevard de Ruyter
Koopmanshaven
Groene Boulevard
Historische stadsmuur aan zee
Deinen op het ritme van de binnenstad
Herdenken en uitwaaien op de groene dijk als verbinding
Op Boulevard de Ruyter is de woonfunctie leidend,
De levendigheid van de binnenstad van Vlissingen
De Groene Boulevard is een gebied waar rust en
met enkele uitzonderingen als verbijzondering in
vloeit naadloos over in de weidsheid van de
groen de boventoon voert. De dijk onderstreept
functionaliteit of als gebouw. De Westerschelde
Westerschelde;
het weidse uitzicht op de Westerschelde en de
wordt
enkele keer rustig en kalm. De verschillende
bijbehorende
de voorbij varende schepen en beloodsing is
karakteristieken
elkaar
natuur. Het overwegend onbebouwde karakter,
kenmerkend. Het Keizersbolwerk, de Gevangentoren,
hier en tonen zich op deze plek in optima forma.
de Oranjemolen en de muur van Altena als uniek
Michiel de Ruyter en Frans Naerebout geven door
Hier voel je de historie en het hart van Vlissingen.
historische erfgoed en het herdenkingsgebied
hun onverzettelijkheid en historische waarde een
Het beleven van de Westerschelde en het leggen
Uncle Beach zijn bepalend voor dit gebied. Het
eigen unieke sfeer aan dit gebied. Op de robuuste
van verbindingen tussen de maritieme stad en de
verstilde
glooing liggen verstilling en dynamiek dicht op
zee vormt de basis voor het wederzijds optimaal
staat in schril contrast met haar historie en de
elkaar en het volgt elkaar op met de onvermoeibare
profiteren van elkaars krachten en verleiden het
meer stedelijke boulevards. Achter de Groene
deining
nabijheid
‘onbekende’ te (be)zoeken. De levendigheid van
Boulevard schuilt de dynamiek van de binnenstad,
van de vaargeul schept een beleving die uniek
het Keizersbolwerk en de binnenstad strekt zich
het
is in de wereld: Vlissingen als dé stad aan zee.
uit tot het laatste deel van Boulevard de Ruyter,
hier
van
optimaal
de
beleefd.
Het
Westerschelde.
uitzicht
De
op
soms en
onstuimig
functies
en
ruig
ontmoeten
een
met horeca, verblijfsrecreatie en de beloodsing.
dynamiek
karakter
van
Scheldekwartier
van
de
en
scheepvaart
Groene
de
en
Boulevard
binnenhavens.
28
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
SWOT ANALYSE S te r k
Zwa k
•
Naamsbekendheid van Vlissingen als stad
•
Auto(verkeer) en parkeren dominant in gebruik en inrichting
•
Continu uitzicht op zee
•
Gedateerde en versteende openbare ruimte (zeezijde)
•
Aantrekkelijk bij alle weersomstandigheden
•
Gesloten ‘wandvorming’ van Boulevard Bankert en De Ruyter
•
Gemengd programma: wonen, horeca, verblijfrecreatie, onderwijs en commerciële functies
•
Overheersende (sobere) jaren ‘60/’70 architectuur op delen van de boulevards Evertsen
•
Spreiding horeca aanbod draagt bij aan gebalanceerde levendigheid
•
Nabijheid van zowel kustnatuur als stadscentrum
•
Scheepvaart (dicht) langs de boulevards geeft iconische (ver)gezichten
•
Variatie aan sferen langs de kustzone door unieke karakter van de verschillende boulevards
•
Veelheid en diversiteit van historische objecten/gebouwen verspreid over de boulevards
•
Slingerende boulevards geven constant wisselend perspectief
•
Diversiteit in bouwhoogte(s) (hoog-laag) en bouw- en architectuurstijlen
•
Pandsgewijze opbouw geeft een individueel en herkenbaar beeld van ieder pand
•
Aanwezigheid van het Badstrand (op het zuiden)
Ka n s
en De Ruyter •
Uitstraling stadszijde is van beperkte kwaliteit en gesloten
•
Uitstraling en vindbaarheid verbindingen voor voetgangers
•
Beperkte bereikbaarheid stedelijke boulevards met openbaar vervoer
•
Verspreide ligging horeca-aanbod geeft versnippering
•
Beperkt aanbod laagdrempelige horeca (loket uitgifte) en horeca in hoog (top) segment •
Naast horeca en wonen beperkte aanwezigheid van overige functies die bijdragen aan verlevendiging, vooral beperkte levendigheid gedurende de winterperiode
•
Weinig kleinschalige activiteiten, sport- en spelelementen
•
Plaza Boulevard Bankert heeft geen gebruiksfunctie
Kern
Bed reig in g
Boulevardsvisie
•
Toename aantal toeristen en verbreding ‘type toerist’
•
Onzekerheid rondom zeespiegelstijging en werken aan kustverdediging
•
Vergroten en verbreden van verblijfsrecreatief aanbod
•
Toenemende spanning tussen woonklimaat, verkeerssituatie en specifieke
•
Verhogen verblijfskwaliteit voor fietsers en voetgangers - van route naar plek
•
Sport, spel en recreatie als volwaardig onderdeel van de openbare ruimte
•
Inclusiever gebruik en inrichting van de openbare ruimte voor mindervaliden
•
Integraal ontwerpen van kustopgaven, natuurontwikkeling, openbare ruimte en gebieden
•
Weersinvloeden en functie als primaire waterkering beperken mogelijkheden vergroening
•
Nauwere samenwerking met burgers, ondernemers en betrokkenen
•
Collectief particulier eigendom van grootschalige en beeldbepalende
•
Vijfsterrenhotel Hotel Britannia brengt allure van badplaats verder tot leven
appartementencomplexen vertraagd verbeteringen in esthetische verbetering en
•
Bredere spin-off ontwikkeling Scheldekwartier, Kenniswerf/havens en Wind in de Zeilen
gebruikskwaliteit
•
Ontwikkeling Stationsomgeving als hub voor mobiliteit en link naar Groene Boulevard
•
Visie Spuikom schetst nieuw perspectief voor tweezijdige verbinding stad - boulevards
•
Versterking en verbreding thema ‘herdenken’ op Groene Boulevard
•
Ontwikkeling Nollebos waarbij verbinding met de boulevard wordt versterkt
•
Actualiteit van maritieme informatie (digitaal)
gebruikers •
•
Nabijheid vaargeul scheepvaart in relatie tot kustveiligheid
Deel van de bebouwing op Boulevards Bankert en De Ruyter heeft een beperkte bouwkundige, gebruiksvriendelijke en duurzame (binnen)kwaliteit
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
29
I nvloed en en d oel SWOT- a n a lys e CONTEXT
olu
en
in
ijg
e ing
erbind -v eid
h
-m
ar
d-
ari
h o rec a - l e e
tiem
- l eve n d i
fb
a
gh
eid
a
er
dc
d
es f
rr
on
eespiege
Boulevardsvisie
TRENDS EN ONTWIKKELINGEN
e rs c h i l l e n
l ij v e
Kern
n-j aa
ur - z
m-v
ve r b
u ult
itie
l st
ne
-
en
-b
BELEID
it
Bed reig in g
(SARCC - INTERREG PARTNERSCHAP)
an
te
n
Ka ns
ontsp
ali
ar
-a
n
ellur
Zwa k KUST PERSPECTIEF LANGE TERMIJN
-
t au
erblijfskw w- v
m
g
S te r k
30
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
VIS IE D e B ou l eva rd s i n v i j f t h e m a’s De Boulevards zijn de parels van Vlissingen. Iedere Vlissinger heeft zijn eigen gevoel bij deze unieke plek. De dynamiek van de Westerschelde, de variatie aan bebouwing en het bredere gebruik van de promenade en stranden zorgen er ieder jaargetij, iedere dag en ieder uur voor een eigen unieke blik. Vijf thema’s zijn de figuurlijke ankers voor de keuzes om de doorontwikkeling van de boulevards te vormen, als levendig en leefbaar gebied om te verpozen, genieten, wonen, recreëren, sporten en zo veel meer. De Boulevardsvisie laat zich vatten in een zestal thema’s: • Iedere boulevard draagt haar eigen unieke sfeer; • Verblijven en ontspannen als belangrijkste dragers voor de boulevards; • Stadsverbindingen “verankeren” de stad met de zee; • Verbindende openbare ruimtes aan zee • Bebouwing met markante bakens, een herkenbare parcellering en een stads- en zeefront. Deze thema’s beschrijven het unieke karakter van de boulevards en de aspecten waar in het kader van de visie op ingezet wordt. Per thema wordt een nadere uitwerking gegeven en worden de meest prominente acties omschreven. In het uitvoeringsprogramma bijbehorend tot deze Boulevardsvisie is een breder scala aan projecten en acties uitgewerkt voor de periode tot 2030.
1. IEDERE BOULEVARD DRAAGT HAAR EIGEN UNIEKE SFEER
4. VERBINDENDE OPENBARE RUIMTES AAN ZEE
2. VERBLIJVEN EN ONTSPANNEN ALS BELANGRIJKSTE DRAGERS VOOR DE BOULEVARDS
3. STADSVERBINDINGEN ‘VERANKEREN’ DE STAD MET DE ZEE
5. BEBOUWING ME T MARKANTE BAKENS, EEN HERKENBARE PARCELLERING EN EEN STADS- EN ZEEFRONT
31
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
31
32
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
THEMA’S 1 . Ie d e re b o ul eva rd d ra a g t h aar e ige n unie ke sfe e r De boulevards zijn met hun vergezichten over de Westerschelde, de dynamiek van de zee en de levendigheid in ieder seizoen, een aantrekkelijk gebied. In het evenwicht tussen het gemeenschappelijke en unieke van iedere boulevards worden de verschillen benadrukt om de eigen identiteit van de diverse delen van de boulevards te versterken. Elk van de boulevards ademt een eigen sfeer uit, zowel in karakter, gebruik en mogelijkheden. De sferen worden behouden en waar nodig versterkt. Functies, inrichting, activieiten en projecten sluiten hier zo veel als mogelijk op aan. Het versterken van de sfeer op de Boulevards Evertsen en Bankert krijgt prioriteit. Voor Boulevard Evertsen is dit deels gekoppeld aan de ontwikkeling van Hotel Britannia en de eerder ingezette ambitie voor het Badstrand als stadsstrand. Voor Boulevard Bankert ligt de nadruk op het verbeteren van de verbinding met de binnenstad, autoluwe verblijfskwaliteit, de kansen voor het recreatieve product en de beoogde impuls vanuit de Spuikom. De sfeer van het Nollehoofd wordt versterkt door het behoud van het panoramisch uitzicht , rondom het windorgel ontstaat een uniek ‘pier pleintje’ bij vloed ín zee. Met toevoegingen wordt terughoudend omgegaan.
De beleving van het stad-, duin- en strandpanorama wordt beter beleefbaar gemaakt met een verbeterde verbinding naar het Nollebos. Het Badstrand functioneert als stadsstrand, met ruimte voor sport, spel, activiteiten en evenementen. Aan het Badstrand en op Boulevard Evertsen wordt ingespeeld op de realisatie van het Vijfsterrenhotel Britannia. De openbare ruimte is een verlengde van
het strand en sluit aan bij de hoogwaardige kwaliteit van de aanliggende bebouwing. Vlissingen als badplaats wordt hier beleefd, met drie ‘strandpleinen’: het Nolleplein, Brit-plein en Naereboutplein. Op de pleinen is ruimte voor vermaak, terrassen en cultuur, waarbij ieder plein zijn eigen sfeer heeft. Door een vergroening van de openbare ruimte ontstaat een sfeer die het duinlandschap langzaam de stad in trekt. Een nieuwe trap ontsluit het Badstrand nog beter. Ruimte ontstaat voor intitiatieven om het Badstrand verder te verlevendigen. Het zijn de kleinschaligheid, seizoensgebondenheid en tijdelijkheid die kansen bieden, in de vorm van (strand)activiteiten en strandgerelateerde exploitaties. Op het Badstrand zijn nieuwe strandpaviljoens of verblijfsrecreatie uitgesloten. Op Boulevard Evertsen en de Kenau Hasselaarstraat is naast ‘wonen’ ruimte voor verblijfsaccomodaties en bijpassende voorzieningen. Aan de stadszijde, de Kenau Hasselaarstraat, wordt de groene zone gekoesterd en is sporadisch het weidse uitzicht over Vlissingen beleefbaar en is ruimte voor parkeren en logistiek. Voor Boulevard Bankert wordt ingezet op het recreatieve aanbod, als verbindende schakel tussen het Badstrand, de binnenstad en de Spuikom. De wisselwerking tussen wonen, onderwijs, horeca, winkels en dienstverlening zorgt voor reuring in ieder seizoen en op ieder moment van de dag.
De glooiing wordt een volwaardig onderdeel van de openbare ruimte en wordt beter toegankelijk.
Bij het verpozen rondom de historische relicten op Boulevard De Ruyter is de robuuste vestingmuur dominant. Nergens is de dynamiek van de scheepvaart en kracht van de zee beter te voelen dan op dit deel van de boulevards. De woonfunctie is op dit deel van de boulevards leidend, met ruimte voor het erfgoed en de bijzondere verhalen om te excelleren. Aan de oostzijde richting het Keizersbolwerk is meer ruimte voor reuring en diversiteit. De omgeving rondom de panden van het loodswezen biedt ruimte voor nieuwe initiatieven die levendigheid toevoegen en dit deel van de boulevards met de binnenstad laten versmelten. Rond de Koopmanshaven en het Keizersbolwerk wordt dit gecombineerd met het kleurrijke en levendige aanblik van de binnenstad. Op de Groene Boulevard geldt de rust en ruimte. Met nieuwe toevoegingen wordt terughoudend omgegaan, waarbij tijdelijkheid de voorkeur heeft. Aan de westzijde en rondom Uncle Beach staan herinneren en herdenken centraal. Op dit deel van de boulevards is ruimte om bijzondere verhalen over Vlissingen, haar historie en bewoners te vertellen en te herdenken. Het oostelijke deel van de Groene Boulevard koesteren we om de weidsheid, robuuste dijk en de betrekkelijke rust. De verbindingen naar de binnenstad, het Scheldekwartier en het Stationsgebied nodigen uit tot ontdekking.
Tijdelijke initiatieven kunnen bijdragen aan het uitvergroten en versterken van de verscheidenheid van de boulevards. Hierbij kan het zowel gaan om (kortdurende) evenementen als vormen van tijdelijkheid voor langere tijd.
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
33
Nollehoofd versterken beleving van duin- en strandpanorama
Boulevard Evertsen verder ontwikkelen van de activiteiten op en functies aan het stadsstrand
Boulevard Banker t jaarronde levendigheid met een diversiteit aan functies en gebruik
Boulevard de Ruyter maritieme beleving, wonen en robuust historisch er fgoed
Ko o p m a n s h a ve n versterken van een dynamische beleving van stad en zee met duidelijke routes
Groene boulevard behouden van rust en ruimte en het weids uitzicht over stad en Westerschelde
Lay-out en tekst hoeveelheid botsen
34
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
THEMA’S 2 . Ve r bl ij ve n e n o nts p a n ne n als be langrijkste drage rs vo o r de b ou leva rd Vlissingen is dé Zeeuwse badplaats aan zee. De boulevards zijn een ontmoetingsplaats en een plek die Vlissingers bindt. Op de boulevards is er een constante afwisseling tussen dynamiek en verstilling. Fietsers en voetgangers hebben prioriteit in de openbare ruimte. Zij zorgen voor levendigheid, spenderen en dragen bij aan de sfeer als verblijfsgebied. De woonfunctie op de boulevards zorgt er voor dat er altijd ‘leven’ en aanwezigheid is en vormt daarmee een belangrijke drager van de sfeer, levendigheid en leefbaarheid op de boulevards Evertsen, Bankert en De Ruyter. Het verblijfskarakter van de boulevards Evertsen en Bankert krijgt prioriteit, met meer ruimte voor voetgangers en fietsers, activiteiten, ontmoeten en genieten. Met het toenemen van gebruik van de promenade en activiteiten wordt de aanwezigheid van ‘de auto’ geminimaliseerd tot het hoog nodige. Deze boulevards worden frequenter en langer alleen toegankelijk voor fietsers en voetgangers, met name voor de plekken en momenten dat deze gebruikers volop genieten en flaneren, een herinrichting van deze boulevards is hierbij een voorwaarde. Uitbreiding van de afsluiting voor gemotoriseerd verkeer gaat in twee stappen vanaf de huidige situatie: 1. beperkte uitbreiding afsluiting in zomerperiode bij huidige inrichting, 2.
uitgebreide afsluiting na herinrichting. De inrichting van de openbare ruimte sluit van gevel tot reling aan bij het gebruik: een stedelijke flaneer-boulevard. Op Boulevard de Ruyter krijgen maatregelen ter verbetering van het woon- en verblijfsklimaat, in zowel verkeersregime als in de inrichting, prioriteit.
Een verkeersregime dat doorgaand verkeer van Boulevard Evertsen tot en met het Keizersbolwerk onmogelijk maakt en prioriteit geeft aan het ‘verblijven’ is hiervoor essentieel. Bereikbaarheid voor specifieke doelgroepen, zoals mindervaliden en logistieke bedrijven, heeft de aandacht bij de uitwerking van (verkeers)maatregelen. Een autoluw gebied draagt bij aan de leefbaarheid, levendigheid en het economisch functioneren. In de uitwerking is oog voor de bredere belangenafweging en de ambitie dat een sluiting bij moet dragen aan de levendigheid en het recreatieve karakter van de betreffende delen van de boulevards. Op Boulevards Evertsen en Bankert is er naast ‘wonen’, ruimte voor andere functies en is uitbreiding en diversificatie in recreatieve functies mogelijk. Er is ruimte voor nieuwe, extra uitgiftepunten met waren die passen bij ‘boulevards’. zoals bijzondere seizoensgebonden uitgiftepunten met terras. Er wordt meer ruimte geboden voor de terrassen, zowel in omvang als gebruiksmogelijkheden. Kwalitatief onderscheidende terras-invullingen zijn een meerwaarde voor de boulevards. Private buitenruimtes, zitbankjes of bloembakken aan de gevel bij woningen zorgen voor verlevendiging. De ‘verhalen van de stad, de zee en de boulevards’ vertellen we op nieuwe informatieborden, in kunsten cultuuruitingen.
Op de Groene Boulevard is aansluitend ruimte voor ‘cultuur’ in brede zin, zowel tijdelijk als permanent passend bij de lokale sfeer. Op de Groene Boulevard is naast ruimte voor historie en cultuur ook aandacht voor een unieke inkijk in het natuurlijke landschap van de Westerschelde.
Divers gebruik van de openbare ruimte en een groene inrichting vergroten de verblijfskwaliteit. Sport en spel hebben een volwaardige plek in het gebruik van de boulevards, met speeltoetstellen en spelaanleidingen in de openbare ruimte. Activiteiten en evenementen verlevendigen de boulevards door een tijdelijke en onderscheidende invulling. Er wordt ingespeeld op de unieke kwaliteiten van de plek . Meer dan voorheen wordt ingezet op een divers aanbod: jaarrond en voor verschillende doelgroepen, met een focus op sport/ spel, vermaak, maritiem en cultuur. Evenementen en activiteiten zijn een volwaardig onderdeel van de boulevards Op de boulevards Evertsen en Bankert en op het oostelijk deel van Boulevard de Ruyter kan niet te snel té veel levendigheid zijn, dit dient in balans te blijven met de leefbaarheid. Prioriteit wordt gegeven aan nieuw evenementenbeleid. Met het oog op de leefbaarheid van de boulevards en specifieke locaties hierbinnen, wordt een locatiespecifiek afwegingskader in het evenementenbeleid opgenomen. Hiermee wordt sturing gegeven aan waar en wat voor evenementen en activiteiten op de boulevards plaatsvinden. Op de boulevards Evertsen, Bankert en De Ruyter zijn zorgen over de leefbaarheid in relatie tot de sociale veiligheid. Met een doelgroep-gerichte aanpak wordt ingezet op het beperken van overlast.
Uitwerking van het aspect ‘sociale veiligheid’ zal verder uitwerking krijgen op een andere plek dan deze Boulevardsvisie.
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
Verblijven en ontspannen als belangrijkste dragers van de boulevards
35
36
BOULEVARDSVISIE VLISSINGEN
THEMA’S 3. S ta dsve r b i nd i ng e n “ ve ra n ke re n” stad e n ze e Iedereen profiteert van goede verbindingen tussen stad en zee, maar ook tussen de boulevards en het strand of de glooiing. Inzet is om hoogwaardige en efficiënte verbindingen tussen gebieden te creëren, die logisch en aantrekkelijk zijn voor zowel Vlissingers als bezoekers. Een ‘mobiliteitshub’ in de nabijheid van de boulevards zou kansen bieden om diverse modaliteiten te bundelen en te verbinden met andere delen van de stad en regio. Bij binnenkomst van Vlissingen als bezoeker moet het maritieme karakter van de stad als een vanzelfsprekendheid worden uitgedragen. Parkeerterreinen vormen een welkom en zijn qua capaciteit voldoende bemeten voor de vele bezoekers van de Vlissingse kust. Ook na de overstap van automobilist naar voetganger, fietser en lokale vervoersdiensten moet de relatie met de zee en de verbinding naar de boulevards voelbaar zijn. Verzamelplaatsen (park & walk) bieden faciliteiten, verwijzingen en informatie over de omgeving voor bezoekers en ademen de sfeer die past bij de locatie. Zomer of winter, er is altijd een warm welkom aan zee. Het aantal parkeerplaatsen met elektrische laadvoorzieningen wordt vergroot. Bij herinrichtingen van de boulevards wordt, bij afname van het aantal parkeerplaatsen, onderzocht waar en hoe de parkeervraag in de omgeving opgelost kan worden.
Uitgangspunt is dubbelgebruik van parkeerplaatsen voor bezoekers en beperking van overlast voor bewoners. Parkeren voor bezoekers vindt zo veel mogelijk geculsterd plaats.
Nieuwe vormen van (collectief) vervoer die de bereikbaarheid vergroten zonder de leefbaarheid te beperken kunnen een plaats krijgen en worden gefaciliteerd in de openbare ruimte. De stadsverbindingen “verankeren” op bijzondere wijze de stad met de zee. Door in te zetten op het verbeteren van de verbindingen ontstaat een grotere verbondenheid tussen de verschillende gebieden met hun eigen kwaliteiten. Prioriteit ligt bij het verbeteren van de route tussen de Walstraat / Scheldekwartier en de boulevards via de Coosje Buskenstraat. Deze moet de aantrekkelijke en logische verbinding gaan vormen tussen de binnenstad en de boulevards. In materialisatie sluiten beide werelden van binnenstad en boulevard naadloos op elkaar aan. Met het vergroenen van de Coosje Buskenstraat en het plein aan de zeezijde ontstaat een van nature aantrekkelijke kwaliteit van de openbare ruimte. Het verbinden van het Nollebos met Boulevard Evertsen biedt gelegenheid om het natuurlijk en stedelijk karakter van de badplaats Vlissingen aan elkaar te verbinden. Verbindingen zijn niet alleen herkenbaar in de openbare ruimte, maar ook door de functies die op ‘hoeken’ aanwezig zijn. Bij nieuwe grootschalige initiatieven voor herontwikkeling op de boulevards Bankert en De Ruyter worden bij voorkeur extra openbare verbindingen tussen de stads- en zeezijde gemaakt.
Aankomend op Station Vlissingen met trein of het fiets-voetveer op het Stationsplein moet de route richting Groene Boulevard, binnenstad en boulevards uitnodigend zijn; de zee lonkt! De informatievoorziening en bewegwijzering wordt verbeterd. Tevens is dit de ideale plek om zeeschepen te spotten en het verhaal te vertellen van de Vlissingse havens, een ware attractie! Aan de zeezijde wordt het aantal verbindingen tussen stad en zee, ofwel boulevards en strand/glooiing vergroot. Hiermee wordt de dynamische zone van de glooiing en de stranden een volwaardig onderdeel van de openbare ruimte en beter benut. Ingezet wordt op een extra verbinding naar de glooiing ter hoogte van de Trompweg, een extra strandtrap naar het Badstrand en verbinding naar het Klein Zandje. Onderzocht wordt de mogelijkheid voor een extra trap vanaf Boulevard de Ruyter naar de glooiing. Hierbij wordt ook gekeken wat de mogelijkheden zijn om de verbinding tussen de onderdoorgang van het Keizersbolwerk en de glooiing toegankelijker, beter vindbaar en aantrekkelijker te maken. Voor het De Ruyterplein, sluizencomplex van de De Ruyterhaven en het Ronddeel wordt onderzocht hoe de routing en verblijfskwaliteit kan worden verbeterd. Hier ligt een directe relatie met potentiële werkzaamheden aan de kustverdediging.