5.7 rvs Zienswijze Regionaliseren Milieustraten Zeeland

Registratiekenmerk: 2203696 / 2203774 Onderwerp: Principebesluit regionalisering (regionale spreiding) milieustraten Zeeland

De raad besluit: 1. Kennis te nemen van de volgende stukken van de gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Afvalverwijdering Zeeland (O.L.A.Z): a. Een samenvatting van het rapport Toekomstige milieustraten Zeeland van Royal Haskoning DHV; b. Het rapport Toekomstige Milieustraten Zeeland van RHDHV, van de datum 19 november 2020; c. Memo/nieuwsbrief Ontwikkelingen milieustraat van 8 april 2021 aan de gemeenteraden; d. De presentatie toekomst milieustraten, gebruikt tijdens de regiobijeenkomsten voor bestuurders en raadsleden eind 2021. 2. Een positieve zienswijze inclusief voor gemeente Vlissingen relevante aandachtspunten in te brengen op het voorstel van het dagelijks bestuur O.L.A.Z. voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland, zoals bedoeld in het rapport RHDHV; 3. akkoord te gaan met het uitvoeren van nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding ten behoeve van definitieve besluitvorming. Samenvatting De gemeenteraad neemt kennis van de stukken van de gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Afvalverwijdering Zeeland (O.L.A.Z) over de Zeeuwse milieustraten. Op basis van deze stukken dient de raad een positieve zienswijze inclusief een aantal aanvullende aandachtspunten in op het voorstel voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland.

Ook gaat de raad akkoord met het nader onderzoeken en uitwerken van regionale spreiding ten behoeve van definitieve besluitvorming. Na concrete uitwerking zal een definitief besluit over de toekomst van de milieustraten binnen het O.L.A.Z. worden voorgelegd aan de gemeenteraden, waarna besluitvorming plaatsvindt in het Algemeen Bestuur O.L.A.Z. Naar verwachting zal dit medio 2e kwartaal van 2024 plaatsvinden. Inleiding Vanuit de Wet milieubeheer is iedere gemeente verplicht om een milieustraat te hebben waar inwoners hun afval kunnen brengen. Een gemeente mag ook een milieustraat oprichten in samenwerking met een buurgemeente(n). Naast deze wettelijke verplichting zijn er ook andere redenen waarom gemeenten milieustraten oprichten:  Milieu: bevorderen van de scheiding en het hergebruik van afvalstoffen (in relatie tot de VANG- doelstelling) ;  Serviceverlening: verbeteren van de aanbiedmogelijkheden voor gescheiden afvalstoffen;  Kostenreductie: verminderen van de kosten. Het laten brengen van grof huishoudelijk afval is voor de gemeente goedkoper dan het ophalen, en de verwerking van gescheiden afval is goedkoper dan van ongescheiden afval. Om in beeld te krijgen hoe het O.L.A.Z. uitvoering kan geven aan de opgaven voldoen aan wet- en regelgeving, de VANG-doelstelling en het beheersen van de kosten, heeft RHDHV in opdracht van O.L.A.Z.

verkennend onderzoek gedaan naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland.

Auteur: J Bijl Telefoonnummer: +31118487282

Registratienummer nota: 2203696 / 2203774

Enkele conclusies van dit onderzoek zijn: - Omdat de milieustraten in Zeeland vrij toegankelijk zijn voor zowel inwoners, bedrijven als toeristen, worden er aanzienlijk meer kilo’s grof huishoudelijk (rest)afval gebracht naar de Zeeuwse milieustraten in vergelijking met de rest van Nederland. Dit zorgt voor hogere exploitatiekosten. - Er is onvoldoende ruimte op de huidige milieustraten om de verschillende wettelijk verplichte afvalstromen kwijt te kunnen; - Het realiseren van mogelijkheden tot demontage en kringloop is een belangrijke manier om de hoeveelheid grof huishoudelijk (rest)afval op de milieustraten te verminderen; - Om alle huidige milieustraten toekomstbestendig te maken vraagt dit naar inschatting voor een totale investering van 45 tot 140 miljoen. Op basis van bovenstaande conclusies adviseert RHDHV om te onderzoeken of een regionale aanpak mogelijk is. Het dagelijks bestuur van het O.L.A.Z. legt om die reden een principebesluit voor. De gemeenteraad van de gemeente Vlissingen wordt als deelnemer van de Gemeenschappelijke Regeling O.L.A.Z.

gevraagd om: 1) Een zienswijze in te dienen op het voorstel van het dagelijks bestuur voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland, zoals bedoeld in het rapport RHDHV, te weten: a) Een milieustraat ‘Compleet Plus’ niveau –een milieustraat met een circulair ambachtscentrum dat voldoet aan alle wettelijke eisen met eventueel aanvullingen zoals kringloopactiviteiten in Goes (De Bevelanden), Terneuzen en Vlissingen/Middelburg; b) Een milieustraat ‘Compleet’ niveau -een milieustraat die voldoet aan alle wettelijke eisen, aangevuld met functies als demontage van grof restafval in Veere, Schouwen-Duiveland, Reimerswaal, Tholen, Sluis en Hulst; c) Een brengfaciliteit ‘Basis’ niveau -deze voldoen niet aan de wettelijke eisen, het gaat om inzamelpunten voor de meest voorkomende stromen op locaties waar de milieustraten worden verwijderd) in Kapelle, Borsele en Noord-Beveland; 2) Akkoord te gaan met het uitvoeren van verder onderzoek en uitwerking van regionale spreiding voor definitieve besluitvorming. Vanwege de investerings- en operationele kosten is het niet realistisch om overal een Compleet (Plus) niveau milieustraat te voorzien. Bij de regionalisering is aandacht voor een goede bereikbaarheid van een volledig ingerichte milieustraat voor iedere Zeeuwse inwoner.

Voor de gemeenten waar de milieustraten verdwijnen is flankerend beleid nodig, om ook daar een bepaald serviceniveau te bieden. Wat willen we bereiken? Doel van dit principebesluit is om te bepalen of het principe van regionale spreiding door de individuele gemeenten wordt ondersteund, voordat er hoge kosten worden gemaakt voor verder onderzoek naar en uitwerking van regionale spreiding. Daarnaast biedt het u als gemeenteraad een kans om standpunten naar voren te brengen die het O.L.A.Z. kan gebruiken bij het stellen van kaders in de uitwerking van definitieve besluitvorming. Een definitief besluit over de toekomst van de milieustraten binnen het O.L.A.Z. wordt voorgelegd aan de gemeenteraden. Daarna vindt besluitvorming plaats in het Algemeen Bestuur O.L.A.Z. Naar verwachting zal dit medio 2e kwartaal van 2024 plaatsvinden. Het college adviseert u als gemeenteraad van gemeente Vlissingen: 1. Een positieve zienswijze in te dienen op het voorstel van het dagelijks bestuur voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland, zoals bedoeld in het rapport RHDHV [2203769],; 2. akkoord te gaan met het uitvoeren van nader onderzoeken en uitwerking van regionale spreiding voor definitieve besluitvorming.

Blad 2 behorend bij 2203696 / 2203774

Voor de gemeente Vlissingen heeft het principe van regionale spreiding concreet het gevolg dat de huidige milieustraat van de gemeente Vlissingen wordt veranderd in een milieustraat Compleet plus. Dit is een circulair ambachtscentrum dat voldoet aan alle wettelijke eisen met eventueel aanvullingen zoals kringloopactiviteiten. Wel houdt dit voorstel in dat de milieustraat Compleet Plus een gezamenlijke milieustraat is met de gemeente Middelburg. Hierbij is onbekend of de nieuwe milieustraat Compleet plus in gemeente Vlissingen of Middelburg wordt ontwikkeld. De locatie wordt in de volgende fase nader onderzocht en geldt als input voor de definitieve besluitvorming over de regionale spreiding. Daarom wordt u voorgesteld om de gemeenteraad bij de positieve zienswijze de volgende aandachtspunten mee te geven. Een milieustraat ‘Compleet Plus’ voor Vlissingen/ Middelburg vraagt om:  Een geschikte locatie die goed bereikbaar en toegankelijk is voor alle inwoners van beide gemeenten;  Een goed inzicht in de financiële gevolgen van de investeringen voor onze inwoners;  Een goed inzicht in de milieueffecten (o.a. in relatie tot de bouw van de milieustraten en vervoersbewegingen van en naar de milieustraten);  De mate van toekomstbestendigheid van deze invulling van de milieustraten;  Flankerend beleid voor gemeenten waar de milieustraat ‘Compleet Plus’ niet komt te staan.

Ondanks dat deze bovenstaande zaken nader worden onderzocht en uitgewerkt. Stellen wij voor dat u, als gemeenteraad, een voorbehoud maakt zodat bij de uitwerking nog kan worden afgeweken van het principebesluit. Bijvoorbeeld indien er geen geschikte locatie kan worden gevonden, de gemeenten hun eigen individuele milieustraat kunnen behouden. Ook al zijn we dit in dit stadium niet voornemens. Relatie met uitvoering strategische visie Vlissingen 2040 ‘Blik op de toekomst’ Een nieuwe milieustraat sluit aan bij de ambitie "In 2040 is Vlissingen schoon en circulair", doordat het aantal kilo’s (grof) huishoudelijk restafval wordt verminderd en grondstoffenproducten hoogwaardiger worden hergebruikt. Wat gaan we ervoor doen? Het voorstel inclusief bijbehorende stukken zijn op 12 oktober 2022 van het O.L.A.Z. ontvangen. Met een raadsvoorstel vragen wij u, als gemeenteraad, binnen 12 weken na ontvangst haar zienswijze over de ontvangen stukken kenbaar te maken. Na de termijn voor het indienen van een zienswijze van de gemeenteraad zal het dagelijks bestuur van het O.L.A.Z. een definitief voorstel principebesluit regionalisering aan het algemeen bestuur van O.L.A.Z. in het 1e kwartaal 2023 voorleggen ter besluitvorming.

Afhankelijk van het besluit zal in 2023 nader onderzoek plaatsvinden naar onder andere de volgende onderdelen:  Concrete uitwerking Compleet Plus niveau, Compleet niveau en Basisniveau (flankerend beleid) conform voorgesteld principebesluit;  Verwachte resultaten invoering regionalisering milieustraten;  Concrete kostenraming invoering regionalisering milieustraten;  Financieringsvoorstel verdeling kosten over de gemeenten. Na concrete uitwerking zal een definitief besluit over de toekomst van de milieustraten binnen het O.L.A.Z. worden voorgelegd aan de gemeenteraden, waarna besluitvorming plaatsvindt in het AB O.L.A.Z. Naar verwachting zal dit medio 2e kwartaal van 2024 plaatsvinden.

Blad 3 behorend bij 2203696 / 2203774

Wat zijn de kanttekeningen en risico’s? O.L.A.Z. betreft een Gemeenschappelijke Regeling dat in meerderheid besluiten kan nemen. Gemeentelijk belang kan afwijken van het collectief belang en dus bestaat de mogelijkheid dat onze zienswijze niet of slechts gedeeltelijk wordt besloten. Wat mag het kosten? In het rapport van RHDHV worden alleen nog globale financiële inschattingen gemaakt. Om de milieustraten te laten voldoen aan de wettelijke eisen wordt de aanpak per milieustraat geraamd op ongeveer €3,5 miljoen. Als er aan iedere milieustraat kringloop en demontage wordt toegevoegd komt dit naar schatting uit op €10,7 miljoen per miljoen per milieustraat. Gezien deze forse bedragen wordt geadviseerd de milieustraten in te richten met verschillende voorzieningsniveaus. Op pagina 48 van het rapport Toekomstige Milieustraten Zeeland van RHDHV (Bijlage 2203702) worden in tabel 25 de globale effecten weergegeven van het verminderen van het huidige aantal milieustraten. Het verdere onderzoek wordt naast de inzet van de Begeleidingscommissie O.L.A.Z. en de ZRD deels door een extern bureau uitgevoerd. Hieraan zijn de nodige kosten verbonden. In de begroting 2023 van O.L.A.Z. is budget beschikbaar om deze werkzaamheden uit te voeren. Als dit budget onvoldoende blijkt, zal hier een begrotingswijziging voor worden voorgesteld.

Wat en hoe gaan we communiceren? Is publicatie in het gemeenteblad en/of opname in de decentrale regelingenbank vereist? De definitieve besluitvorming over de regionalisering vindt plaats in een vergadering van het algemeen bestuur (AB) van het O.L.A.Z. halverwege 2024. U, als gemeenteraad, wordt gevraagd, als één van de 13 Zeeuwse gemeenteraden, ter voorbereiding op de vergadering van het AB, binnen 12 weken (vanaf 10 oktober) zijn zienswijze over het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland in te brengen bij het O.L.A.Z. O.L.A.Z. zal de communicatie over de besluitvorming van het principebesluit op zich nemen door het versturen van een persbericht. De woordvoering zal verlopen via de voorzitter van het O.L.A.Z., de heer Kees Weststrate van gemeente Borsele. De GR O.L.A.Z. heeft geen voorstel voor een participatietraject en consulteert enkel de afzonderlijke gemeenteraden die onderdeel zijn van de GR O.L.A.Z. Alle Zeeuwse gemeenten hebben deelname in de GR O.L.A.Z. Bijlage(n) 2203769- Zienswijze O.L.A.Z. Principebesluit Regionalisering Milieustraten 2203715- Aanvullende toelichting proces Toekomstige milieustraten Zeeland 2203706- Een samenvatting van het rapport Toekomstige milieustraten Zeeland van RHDHV; 2203702- Het rapport Toekomstige Milieustraten Zeeland van RHDHV, dd.

19 november 2020; 2203703- Memo/nieuwsbrief Ontwikkelingen milieustraat van 8 april 2021 aan de gemeenteraden; 2203704 & 2203705-De presentatie toekomst milieustraten gebruikt tijdens de regio bijeenkomsten voor bestuurders en raadsleden eind 2021 Vertrouwelijkheid Intern

Blad 4 behorend bij 2203696 / 2203774